Summary Aarde, mens en milieu 1 - introductie in de milieu-natuurwetenschappen

-
860 Flashcards & Notes
20 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Aarde, mens en milieu 1 - introductie in de milieu-natuurwetenschappen

  • 1.1 Over het ontstaan van elementen, ons zonnestelsel, de aarde en het leven

  • Ons heelal is ongeveer 14 miljard jaar ontstaan door een explosie, ook wel 'Big Bang' genoemd.
  • Welke 2 processen zijn de grondslag voor het ontstaan van de elementen in ons heelal?
    Kernfusie en het neutronenproces.
  • Hoe is het heelal ontstaan?
    Big Bang: 14 miljard jaar.
    Na afkoeling van de materie: sterren.
     In sterren kernfusie (extreem hoge temp): H wordt He
    Neutronenproces: He wordt C

    Ontstaan van ELEMENTEN
  • Wanneer was de Bigbang?
    14 miljard jaar geleden.
  • Hoe heeft het opbouwproces van de elementen plaatsgevonden na de oerknal?
    De door de oerknal ontstane materie koelde af en vormde de eerste sterren. In die sterren werd door kernfusie het element waterstof omgezet tot helium en vervolgens naar koolstof. De zwaardere elementen zijn ontstaan via een neutronenproces. Dit komt op gang bij het ontploffen van de zgn supernova's. Sterren aan het einde van hun leven.
  • Hoe is ons zonnestelsel ontstaan?
    1. Uitstoot van materiaal uit één of meer oudere sterren.
    2. Menging van dit uitgestoten materiaal met waterstofgas, stof en gruis dat al aanwezig was in de ruimte tussen de sterren.
    3. Samentrekking van dit materiaal tot de oernevelmaterie door massa-aantrekking.
    4. Condensatie van de oernevelmaterie tot de zon en de andere vaste lichamen van ons zonnestelsel.
    6. 99,87% van de massa kwam in de zon terecht waar de grote druk de temperatuur steeg en kernfusie tot stand kwam.
    5. Radioactief verval van onstabiele isotopen zorgt voor vrijkomen van warmte.
    6. Materiedifferentiatie t.g.v. radioactief verval in de gevormde lichamen (bvb Fe en Si).
    Dit proces heeft zich voltrokken binnen een tijdsbestek van enkele miljoenen jaren.
  • Twee fundamenteel verschillende processen zijn dus de grondslag voor het ontstaan van de elementen in ons heelal, namelijk:
    1. kernfusieproces
    2. neutronenproces 
  • Wat is het zwaarste element dat uit kernfusie kan ontstaan?
    Ijzer (Fe)
  • Hoe ontstaan sterren?
    Massaverdichtingen in gas en deeltjeswolken. De massa trekt gas en deeltjes aan: kinetische energie, omgezet in warmte dicht bij de massa, ster straalt en maar neemt ook warmte op, steeds heter en dan kernfusie.
  • Welke twee processen zorgen voor het ontstaan van elementen
    Kernfusie en het neutronen proces
  • Beschrijf het neutronenproces.
    1. Bij supernova's worden neutronen (door hun neutrale karakter) makkelijk door een kern ingevangen worden.
    2. Er onstaat hierdoor een zwaardere isotoop van dat element.
    3. Onder uitzending van een elektron kan deze isotoop overgaan in een zwaarder element.
  • Wanneer komt het neutronenproces op gang?
    Als een ster aan het einde van zijn leven ontploft (supernova).
  • Hoe ontstaan elementen?
    Door kernfusie: hoogste element is ijzer (atoomgetal 26)
    Door neutronenproces: ontploffing ster (supernova) , neutronen komen vrij en worden ingevangen in een kern, gevolg: hoger element dan ijzer
  • Schematische voorstelling van de bouw van de aarde.

    Benoem de onderdelen
    1. binnenkern (vast door hoge druk)
    2. buitenkern (vloeibaar)
    3. aardmantel (plastisch)
    4. aardkorst
    5. convectiestromingen in de aardmantel
  • Uit welke lagen is de aarde van binnen naar buiten opgebouwd?
    Binnenkern
    Buitenkern
    Mantel
    Korst
  • Hoe is de verdeling van de elementen in het heelal?
    75% H, 23% He en ca. 2% alle andere elementen. samenstelling is niet constant
  • Geef aan door welke processen de aarde geen homogene massa is geworden.
    1. Door differentiatie
    2. Door gefractioneerde kristallisatie
    3. Door selectieve extractie
  • Wat is gefractioneerde kristallisatie?
    De vorming van verschillende gesteentetypen door een landurig proces van smelten en stollen.
  • Wanneer is ons zonnestelsel ontstaan en hoe?
    Ons zonnestelsel is onderdeel van het sterrenstelsel de Melkweg en bevat 1 ster, de zon, 4.6 miljard jaar.
    Oernevel van  H, stof en gruis, condensatie van materie.
    99.87% van de massa in de zon! kernfusie!!!!

    1. uitstoot materiaal van 1 of meer sterren
    2. menging met H, stof en gruis
    3. samentrekking tot oernevel
    4. condensatie tot zon en andere vaste lichamen
    5. differentiatie van materie (bv Fe en Si in aarde)
    6. vrijkomen van veel warmte en straling van U, T en K
  • Hoe is ons zonnestelsel ontstaan?
    De eerste stap is het ontstaan van verdichtingen in de oernevelmaterie. In deze verdichtingen vindt condensatie (materieconcentratie) van het materie plaats.
    99,7% kwam bij deze condensatie terecht in de zon, waar door de grote massa direct kernfusieproces startte. De overige materie vormde de vaste lichamen, zoals de aarde. In deze vaste lichamen vindt differentiatie van materiaal plaats. In de aarde werd door differentiatie een ijzerkern met een silicaatmantel gevormd. Ook de radiogene warmte die vrijkomt bij radioactief verval speelde een rol in dit proces.
  • Wat is differentiatie die bij het ontstaan van de aarde is gebeurd?
    - De warmte die bij het radioactief verval is vrijgekomen, is gebruikt voor opsmelting van de aardmassa, waarbij het zwaardere ijzer naar beneden is gezakt.
    - Op deze wijze is de differentiatie van de aardmassa in een kern van hoofdzakelijk ijzer en een silicaatmantel ontstaan.
  • Welke 2 vormen van ouderdomsbepaling zijn er in de geologie?
    Met behulp van radioactiviteit en door gebruik te maken van fossielen van planten en dieren.
  • Hoe is de aarde opgebouwd en hoe is dit ontstaan?
    Aarde is niet homogeen door differentiatie (ca. 4,6 miljard jaar)
    Warmte ontstaan door radioactief verval deed aardmassa smelten.
    Centraal ijzer, buitenkant silicaat (korst), atmosfeer met gassen.
    Gefractioneerde kristallisatie: smelten en stollen, verschillende gesteentetypen.
    1. Binnenste kern: vast ijzer door hoge druk ondanks hoge temp
    2. Buitenste kern: vloeibaar
    3. Mantel
    4. Korst
  • waarom is de aarde geen homogene massa geworden?
    Door de warmte vrijgekomen van het radioactief verval is de aardmassa gaan smelten en heeft er een differentiatie plaatsgevonden. Het zwaardere ijzer is naar beneden gezakt en heeft de kern gevormd, het lichtere silicaat heeft de mantel gevormd en de nog lichtere silicaten de aardkorst, de allerlichtste gassen hebben de atmosfeer gevormd. Door gefractioneerde kristallisatie is er gesteente gevormd en door het verder afkoelen en het water wat is ontstaan is door het verschil in oplosbaarheid een aantal gesteente geheel of gedeeltelijk opgelost in het water; selectieve extractie
  • Wat is het hoogste (zwaarste) element dat door kernfusie kan worden verkregen?
    Ijzer
  • Wat zijn metamorfe gesteenten?
    Gesteenten die door metamorfose uit oudere gesteenten zijn ontstaan. Als gevolg van rekristallisatie en chemische reacties.
  • Wat is selectieve extractie?
    Bij verdere afkoeling van de aarde is water ontstaan. De gesteenten hebben een verschillende oplosbaarheid.
  • Welke 2 fundamentele processen zijn de grondslag voor het ontstaan van de elementen in ons heelal?
    - het kernfusieproces
    - het neutronenproces
  • Wat zijn  de 3 belangrijkste gesteentegroepen op aarde?
    metamorfe 
    magmatisch
    sedimentair
  • Wat zijn de belangrijkse gesteente groepen?
    1. metamorfe gesteenten (ontstaan uit oudere gesteenten door kristallisatie)
    2. magmatische gesteenten (door stolling van magma)
    3. afzettings- of sedimentsgesteenten (laagjes van oude gesteenten en planten- en dierenresten)
  • Wat is nodig voor kernfusie
    Extreem hoge temperaturen
  • Hoe noemt men de warmte die vrijkomt bij radioactief verval?
    Radiogene warmte
  • Waarom is het niet mogelijk om met behulp van precambrisch gesteente een relatieve tijdsindeling te maken?
    In precambrisch gesteente komen (bijna) geen fossielen voor.
  • Welke methoden zijn er om de ouderdom van gesteenten te bepalen?
    1. geologische tijdschaal: aan de hand van fossielen (sedimentgesteente)
    2.  radioactieve tijdmeting (voor metamorfe, magmatische en precambrische)
  • Leg het neutronenproces uit
    sterren aan het 'einde' van hun leven ontploffen: Supernova's. Daarbij komen neutronen vrij. Omdat deze neutronen neutraal zijn kunnen ze makkelijk worden opgenomen in andere kernen. Hierdoor ontstaat een zwaardere isotoop van een bepaald element. Onder uitstraling van het elektron, kan er een zwaarder element ontstaan. Dit is mogelijk vanaf Ijzer (Fe)
  • Wat is een silicaat?
    Een mineraal waarin siliciumoxide voorkomt.
  • Hoe meet men bij radioactieve tijdmeting de ouderdom van iets?
    Door de verhouding te meten tussen een radioactief isotoop en het stabiele vervalproduct (dochterproduct).
  • Wat is radioactieve tijdmeting?
    1. Kern van instabiele elementen vervalt.
    2. Deeltje wordt uit de kern gestoten.
    3. Atoomnummer verandert.
    4. Warmte komt vrij

    Verval verloopt met constante snelheid!!!

    Tijdmeting door meten verhouding tussen isotoop en dochterproduct
  • Waaruit bestaat het heelal?
    H2 =.75% He = 23%, de rest = 2%. Dit is niet constant. Door tijdsverloop zet steeds meer H2 zich om in He, en dit weer in andere stoffen. Dat proces is onomkeerbaar.
  • Gesteenten zijn gevormd door gefractioneerde kristallisatie.
    Wat is gefractioneerde kristallisatie?
    - Door herhaaldelijk smelten en stollen zijn er verschillende gesteentetypen gevormd.
    - Wanneer in een magma bepaalde mineralen kristalliseren, terwijl andere componenten in de vloeibare fase blijven.
    - Door de kristallisatie verdwijnen bepaalde componenten en scheikundige elementen uit de magma, die daardoor een andere samenstelling krijgt.
  • Wat is paleontologie?
    De studie van uitgestorven levensvormen en de biologische evolutie.
  • Wat is geochronologie?
    Datering van geologische gebeurtenissen.
    Oudste gesteenten 3,75 miljard (continentale aardkorst); nog oudere gesteenten zijn veranderd door smelten en metamorfose en niet meer herkenbaar.
    Er zijn wel buitenaardse gesteenten die er onveranderd zijn vanaf het begin van de aarde.
    Oudste oceanische gesteenten 200 miljoen jaar door:
    ***stromingen in bovenste deel mantel steeds verplaatsing van materiaal korst en mantel.
  • Hoe is ons zonnestelsel ontstaan?
    Er ontstonden verdichtingen in de oernevel (H2, stof en gruis), daardoor ontstond materie concentratie (condensatie) en daaruit ontstonden vaste lichamen
  • Beschrijf selectieve extractie.
    Nadat de aardmassa voldoende was afgekoeld ontstond er water.
    Door het verschil in oplosbaarheid zijn een aantal stollingsgesteenten geheel of gedeeltelijk in dat water opgelost.
  • Ontstaan van leven op aarde
    Eerst ontwikkeling van de atmosfeer.
    H2O, H, CH4, CO2, NO aanwezig.
    Door chemische reacties: ontstaan complexe moleculen= bouwstenen.
    In oceanen oersoep, eerste leven op ca. 10 m diepte. HETEROTROOF: veel beschikbare organische verbindingen.
    UV straling van de zon tot aan aardoppervlak.
    UV straling beschadigd eiwitten en aminozuren.
    Leven op land vanaf Ordivicium (470 miljoen)
  • Homogeen
    overal dezelfde samenstelling
  • Hoeveel beslaat het totale volume van de aardkorst van het totale aardvolume?
    (ongeveer) 1%
  • Hoe wordt het leven op aarde beschermd tegen UV straling (mn UV-C)?
    Absorptie door O2, ozon en water.
  • Waarom is de aarde geen homogene massa
    Er heeft differentiatie plaatsgevonden. De warme die vrij is gekomen bij het radioactieve verval is gebruikt in de opsmelting van de aardmassa. Hierbij is het zwaardere ijzer naar beneden getrokken. Daarna vondt er gefractioneerde kristallisatie plaatst, wat zorgt voor verschillende soorten gesteentes.
  • Hoeveel jaar geleden bezat de aarde al een aardkorst?
    3,8 miljard jaar geleden
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Verweringsproducten van pyriet:
Ijzeroxide mineralen + ijzer in oplossing en zwavelzuur
Verweringsproducten van Calciet:
Calcium en carbonaat in oplossing.
Verweringsproducten van pyroxiet en olivijn:
Serpentijn + ijzer en magnesium in oplossing
Verweringsproduct(en) van veldspaat:
Kleimineralen + kalium, natrium en Calcium in oplossing
Verweringsproduct(en) van kwarts:
Kwarts als zandkorrels
Verweringsproduct(en) van biotiet en amfibool
Chloriet + ijzer en magnesium in oplossing.
Wat zijn de belangrijkste processen van chemische verwering?
- Chemische verwering vindt voornamelijk plaats in aanwezigheid van water, zuurstof en koolstofdioxide.
- De meeste chemische verwering gebeurt door:
  1. Oplossen van koolstofdioxide in water oplost (water + koolstofdioxide = koolzuur).
  2. Oxidatie (ijzer/magnesiumsilicaten)
- Er zijn 2 types van chemische verwering.
  1. Sommige mineralen lossen volledig op (bvb. Calciet in kalksteen).
  2. Sommige mineralen veranderen in andere mineralen (bvb. Veldspaat verandert in kleimineralen)
Wat is de stratopauze?
De stratopauze is de overgang van de stratosfeer naar de mesosfeer.
Geef de kenmerken van de Stratosfeer
- De temperatuur neemt toe met de hoogte door absorptie van kortgolvige zonnestraling.
-  Reikt tot ongeveer 50 km hoogte.
- Weinig verticale beweging door warme luchtlaag boven koude.
- Hierin bevinden zich de hoogste concentraties ozon (ozonlaag) tussen 20 en 30km hoogte.
Geef de kenmerken van de Tropopauze.
- Vormt de bovenste begrenzing van de troposfeer.
- Ze bevindt zich op een hoogte van ong. 8km aan de polen tot ong. 16km boven de evenaar.