Summary An Introduction to Medieval Europe, 300-1500

-
ISBN-10 0415675871 ISBN-13 9780415675871
540 Flashcards & Notes
9 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "An Introduction to Medieval Europe, 300-1500". The author(s) of the book is/are Wim Blockmans Peter Hoppenbrouwers Willem Pieter Blockmans. The ISBN of the book is 9780415675871 or 0415675871. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - An Introduction to Medieval Europe, 300-1500

  • 0 Introduction

  • Wat is het humanisme?
    Teksten: - opsporen van zoveel mogelijk oude geschriften
                    - een zo puur mogelijke versie van deze teksten opzetten
    Een intellectuele zoektocht op het gebied van de mens, zijn uitwerkingen en het individu, en zijn gevoelens en intenties.

  • Wie heeft de term Middeleeuwen verzonnen?
    Francesco Petrarca, een humanist, die duidde op de duistere periode hiervoor, tussen 2 grote tijdsvakken. De oudheid en de nog te beginnen renaissance.
  • Welke twee hedendaagse invalshoeken kent men wat betreft de Middeleeuwen?
    - het aan het licht brengen van het speciale, individuele karakter van de Middeleeuwen
    - licht werpen op de bouwstenen die in de Middeleeuwen zijn gelegd voor onze huidige maatschappijen
  • Wat valt er te zeggen over de diversiteit van culturen in de ME?
    Door Europa's geografische diversiteit en slechte transport middelen bestonden er grote verschillen op het gebied van regionale cultuur en economie.
  • Waarom gebruiken we de term Middeleeuwen in Europa en welk Europa bedoelen we?
    De term ME wordt enkel in Europa gebruikt en niet op andere gebieden toegepast omdat het enkel Europese historische context kent. Met Europa bedoelen we gedeeltelijk het Europa van nu, maar vooral het MZ-gebied en wat hier uit voortkwam, samen met de Vikingen.
  • Op welke manieren verschilde Europa op het gebied van andere machtige rijken?
    - sterke expansie wil
    - een technologische voorsprong op het gebied van vuurwapens, scheepsbouw en navigatie
    - geen 1 autoritaire structuur: wanneer een vorst afzag van een expeditie stond een ander land al weer klaar om te gaan verkennen
    - geen enkele autoriteit hield stand. dit was een stimulus voor innovatie
    - steeds groter wordende scheiding tussen kerk en staat. en opkomst van stedelijke macht
    - deze combinatie zorgde voor de geboorte van het commerciële kapitalisme
  • Wat is medievalisme? Wanneer kwam dit op?
    Alle referenties naar de Middeleeuwen in moderne en populaire cultuur.
    In het begin van de 19e eeuw vond er een ideologische hang naar de ME plaats. Op het gebied van architectuur werden veel gebouwen in Gothische stijl gebouwd of juist in Neo-Gothische stijl, hier ontstond veel discussie over.
  • 1 The end of the Roman Empire in the West

  • Wat en wanneer stelde Diocletianus in?
    In 293 stelt hij de tetrarchie in, het rijk wordt in 2 delen verdeeld, waarover een Augustus en Caesar heersen, de eerste is hierbij het belangrijkst.
  • Wat waren de hervormingsdoelen van Diocletianus en hoe probeerde hij deze te bereiken?
    1. orde en uniforme wetgeving: laten  coderen van de wet 
    2. belastinginkomen veiligstellen: belasting reorganiseren
    3. economische stabiliteit: vastleggen van prijzen en geld revalueren
    4. loyaliteit aan de staat via religie: uniforme religie
    5. het verdelen van het land in civitates: stad met bijbehorend land gebied
  • Wanneer eindigde de tetrarchie en wat kwam hierna?
    De tetrarchie eindigde in 324. Constantijn vermoorde zijn rivalen en werd alleenheerser/monarch. 
    In 365 kwam Valentinianus aan de macht, en hij stelde de dyarchie in, hierbij was het rijk verdeeld onder 2 keizers. 
  • Wat voor persoon was de keizer binnen de Romeinse samenleving?
    • hij werd gezien als bijna heilig, en zo omringd met ceremoniele gebaren
    • hij was primus inter pares, heerser onder gelijken
    • hij moest zo ook deel zijn van het volk, wat zij niet fijn vonde
  • Waar leidde de enorme uitbreiding van de democratie toe?
    Dit betekende minder overzicht en het delegeren van taken door de keizer. 
  • Hoe zat de lokale regering in het Romeinse Rijk in elkaar?
    De civitates werd geleid door de curia, leden hiervan werden curiales genoemd. Zij waren rijken die door het zorgen voor hun stad respect konden verdienen maar ook zo kans wilden maken op promoties.
    Uit hun eigen zak betaalden zij voor spelen, theaters e.d. en het versieren van architectuur. Zij hielden zo de Romeinse cultuur levend.
  • Welke officiële taken had de curia?
    1. belastingen heffen
    2. rechtbanken
    3. onderhouden van infrastructuur
    4. cursus publicus: onderhoud van de post-transport dienst
  • Wat is een curia?
    Een gemeenteraad. De leden waren curiales of decuriones. De leden waren afkomstig uit de lokale elite.
    De curia had veel autonomie.
  • Waar gingen de curia en hun culturele invloed aan tenonder?
    1. Barbaarse invasies (kleine invloed)
    2. Opkomst van het christendom: afkeur van paganisme, maar ook werd het geld in kerken gestopt
    3. Men nam niet meer deel aan de curia omdat: de kerk betere kansen bood, er kwamen steeds meer honorati in de curia, er werden machtshebber van bovenaf aangesteld met een partner uit de kerk.
  • Welke belastinghervormingen voerde Diocletianus in?
    1. Het samenvoegen van de land en personele belasting
    2. hervormen van de belastingsgrondslag
    3. elke 5 jaar werd men geevalueerd op hoeveel belasting ze moesten betalen
    4. introductie van de incitio: hoeveel belasting een provincie moest betalen
    5. de bovenste 2 werden elke 5 jaar herzien
  • Hoe probeerde Diocletianus tegenstand tegen zijn nieuwe belastingen tegen te gaan?
    - Hij maakte de belastingsinningstaak van de curiales erfelijk
    - Net zoals de status van corporati en coloni
  • Wat zijn honorati?
    Ultra-rijken, die meer en meer de macht kregen binnen het stadsbestuur omdat zij de grote verkiezingsbeloften konden betalen.
  • Wat was de annonna?
    Het graan dat vanuit de graanschuren werd uitgedeeld aan de proletariers en het leger.
  • Wie namen in de 4e en 5e eeuw het stadsbestuur over?
    Counts en bisschoppen namen dit stadsbestuur over. Het was het einde van de klassieke curia waarin elite uit de stad het bestuur vormde.
  • Hoe veranderde de verhouding tussen keizer en leger in de late Romeinse tijd?
    Keizers werden nu vaak machtshebbers vanuit het leger. Zij begonnen als generaals en kregen de macht mbv legersteun.
  • Welke veranderingen in het leger waren er in de late keizertijd? En waar leidde deze toe?
    1. Invoeren van de nieuwe strategie: men ging onderscheid maken tussen grenstroepen en mobiele troepen, dit verbeterde de inzetbaarheid van het leger. De limes/grenzen waren nu echter slecht verbeterd. Om de invallen van barbaren te minimaliseren werden er foedera ingesteld, kleine groepen barbaren die er mochten wonen in ruil voor verdediging van die grens
    2. Snelle vergroting van het Romeinse leger door het aannemen van barbaarse troepen. Deze nieuwe troepen hadden allerlei functies/specialiteiten. En meer barbaren werkten zich omhoog via het leger de elite in.
  • Waarom wilden zoveel barbaren in het Romeinse leger?
    Pull factor: Rome was economisch aantrekkelijk, men had hier soldaten nodig
    Push factor: veel strijd en gevaar in Barbarenland 
  • Waarom was het romeinse leger welvarender te midden van deze minder welvarende naties?
    Rome was erin geslaagd afzetmarkten te vinden voor hun producten. Dit dankzij hun internationale connecties, goede infrastructruur en de geografisch gunstige ligging. Maar ook door:
    - langdurige periodes van vrede
    - legale zekerheid van zakendoen
    - grote vraag van het leger en steden 
  • Wat is een chiefdom?
    Binnen een groep mensen wordt een elite gevormd, die geweld kunnen gebruiken om hun positie te verdedigen. Zij hebben hier gearmde volgers voor die worden beloond met materie. 
  • Wie waren de Gothen?
    De volken die een ontwikkelingslevel boven dat van chiefdom hadden en vroege staten hadden gevormd. Zij hadden een duale relatie met het Romeinse rijk, aan de ene kant namen zij deel in het leger en beklommen de sociale ladder, aan de andere kant vielen zij het RR ook binnen. 
    Een andere vijand waren de nomadische volkeren die over deze steppen trokken.
  • Wat waren de volken die rond de Rijn en Donau leefden?
    Kelten, Slaven en Germanen
  • Wat was de oorsprong van het 'Gothen probleem' in het oosten?
    De oversteek in 376 van een grote groep Gothen over de Donau. Er kwam een enorme groep mensen binnen met een eigen leger. En er bestond discussie over het toekennen van land of het laten vormen van een foedera.
  • Hoe kwam het Gothen probleem naar het westen? 
    1. In 401-402 vallen de Gothen onder leiding van Alaric het Westen binnen 
    2. De Hunnen komen naar centraal Europa en drijven daar mensen weg
    3. Een groep Gothen valt Italië binnen in 405
    4. In 406 vallen de Vandals, Suevi en Alans, ofwel het vandalen leger ook Italië binnen 
    5. In 410 valt Alaric Rome binnen
    6. In 418 vestigen de Gothen zich in Aquitania en worden de Visigothen
  • Waardoor viel het Westelijke rijk?
    - Men had geen controle meer over de noordelijke gebieden vanuit rome
    - Het ineenvallen van centrale autoriteit over het westelijke gebied en zo ook de belastingen
    - Hierdoor ontstonden er staten binnen staten
  • Wat is de migratie periode?
    Grootschalige bewegingen van volkeren van het midden van de 4e tot het midden van de 6e eeuw. Dit waren meer 'reizen' dan doelgerichte migraties.
  • Hoe verliep het hoogtepunt van Hunnenmacht?
    Dit was met Attila, khan van 444-453. Eerst nam hij genoegen met het chanteren van de Oost-romeinse regering, in ruil voor geld zou hij niet aanvallen. Hij huurde ook veel van zijn troepen uit in foederati overeenkomsten.
    In 451 en en 452 probeerde hij Noord-Gallië en Italië binnen te vallen maar stierf in 53.
  • Wat is etnogenese? En wat heeft dit te maken met de migraties?
    Het worden van een volk. 
    Hoewel de volken vaak labels krijgen waren zij vaak een mix van verschillende volken. 
  • Wat kan worden gezegd over de koninkrijken die zich vormden aan het begin van de ME?
    - Velen waren gericht op Rome, zij wilde het RR nadoen en hun goedkeuren verkrijgen of ermee worden geaffilieerd
    - Velen waren christelijk getint
  • Waar was de barbaarse migratie op gericht?
    Eerst namen zij meestal genoegen met delen van de belastingopbrengst. Later namen zij land over van grootgrondbezitters.
  • Hoe zouden de barbaren segregatie hebben kunnen handhaven?
    1. verbieden van gemixte huwelijken
    2. wapens/legerplekken afsluiten voor uitheemsen
    3. persoonlijke wetssysteem: ieder individu behandelen aan de hand van de wetten die bij hun etnische groep horen. Bij gemixte rechtszaken kreeg de barbaarse wet boventoon
    4. zich toeleggen op het Arianisme
  • Was er sprake van integratie of segregatie?
    In eerste instantie sprake van segregatie, maar dit was vaak om materiële beloningen veilig te stellen. Later is er sprake van snelle accumulatie. Vaak werd de taal zelfs opgegeven.
  • Wat is proto-nationalisme?
    Men voelt zich samen 1 volk i.p.v. 2 volken, onder 1 koning. 
  • Welke externe factor droeg bij aan de val van het RR? (hc)
    Volksverhuizingen.
  • Staat de val van het Westelijke RR gelijk aan het eind van de romeinse samenleving?
    Ja, want de hele materiële cultuur stort in. Maar:
    1. Verloedering van deze materiële cultuur komt niet enkel door barbaren. Zie eerdere punten bij curia.
    2. Deze dingen staan niet gelijk aan het welzijn van mensen op basislevel.
    3. Symbolen, literatuur, theater etc. blijven allemaal voortleven als voorbeelen
  • Welke vooroordelen zijn er tegen de barbaren vanuit het RR? (hc)
    Wetenschappelijk discours:
    - barbaren kwamen uit het Noorden -> hierdoor onbeschaafder
    - verkeerden in een lager stadium van ontwikkeling
    Politiek discours:
    - Te veel
    - Gevaarlijk
  • Waar leidde de depopulatie van het platte land rond Rome toe?
    Het vormen van latifundia, hier waren grootgrondbezitters de baas, en boeren werkten voor hen. In ruil voor bescherming van bendes.
  • Welke factoren dragen bij aan de barbarisering van het leger?
    push:
    - welvaartsverschil barbaren - RR
    - militarisering en machtscompetitie in het barbaarse noorden
    pull:
    - groeide behoefte mankracht leger RR
  • Wat deed Constantijn in 324?
    Hij stichtte een nieuw Rome op Istanboel, een Christelijke hoofdstad en verhuisde hier zijn regering naartoe.
  • Welke interne problemen zijn te zien in het West-RR? (hc)
    structurele verzwakking kern-instituties RR:
    - spanningsveld autocratische ambities vs. controle op bureaucratie en op lokaal/regionaal autonomiestreven
    - verdwijnen klassieke curia
    - stijgende belastingdruk
    - problemen met rijksverdediging en recrutering leger, barbarisering leger
  • Wat waren de 3 punten van Justinianus' herstel?
    - herwinning van verloren gebieden
    - codificatie en verheldering Romeins recht
    - vestiging van een orthodoxe religieuze eenheid
  • Viel het Romeinse Rijk? (hc)
    - In het Oosten niet -> sukkelde voort als Byzantijnse Rijk
    - In het Westen wel, in de jaren 400-410 -> kwam door toeval en problemen uit oosten die naar westen verplaatsten.
  • Hoe verging dit herstel?
    1. Gebieden: ging niet goed, heel veel verlies
    2. Wet: goed, gaf hem connecties met de oude Romeinse heersers
    3. Geloof: greep terug op oude ideale, eenheid van staat en religie, met de keizer als hoofd van de kerk en om deze te verdedigen
  • Wanneer valt een rijk? (hc)
    Wanneer het gezag er niet meer in slaagt om:
    - openbaar bestuur uit te oefenen
    - het gezag niet meer kan worden gehandhaafd (evt met geweld)
    - voor beide hoofdtaken niet meer voldoende financiële middelen zijn
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Welke houding nam de kerk in in het nieuwe religieuze enthousiasme?
Kerk had hierin dubbele houding. Ze konden niet goddelijke interventie en wonderen als onzin bestempelen. Maar ze moesten er ook voor waken dat hun rol niet door de gewone gelovige werd overgenomen waarna de kerk overbodig zou worden.
Wat was een nadeel van het nieuwe religieuze enthousisme?
Religieus enthousiasme had ook nu weer een nadeel. Minst schuldig was nog de enorme toename van devotie op materiële objecten. Ook toenemend geloof in bovennatuurlijk verschijnselen zoals heksen en demonen nam toe.
Wat viel er op aan heiligen in de middeleeuwen en wat werd populair in de late middeleeuwen mbt heiligen?
Opvallend is dat veel heiligen vrouw waren in de late middeleeuwen. Vaak ook van niet adellijke komaf. In de late middeleeuwen was er ook een hernieuwde boost in pelgrimages. Ook (zorg) instellingen gingen zich verbinden met een bepaalde heilige.
Welke verandering deed zich voor in  wonderen?
Geloof in wonderen bleef belangrijk, maar er kwam wel een verandering in voor. In de late middeleeuwen kwamen meer genezingswonderen voor dan in de vroege middeleeuwen waar er meer wraakwonderen waren.
Wie waren in het bezit van relieken?
Relieken waren voor de rijken en rijke organisaties. Lodewijk IX van Frankrijk was een verzamelaar van relieken van Christus. Behalve relieken, waren er ook nog contact relieken. Spullen die aangeraakt waren door Jezus of Maria. In het Heilige land kon je voetafdrukken van ze kopen. Relieken stegen in waarde als er wonderen door gebeurden.
Op welke vier manieren werd het lijden van Christus herdacht?
Christus zijn lijden werd via nieuwe manieren herdacht:
-Corpus Christi,
-de dag van het Heilige Hart
-de dag van het Heilige Kruis.
-Lijden van Christus werd benadrukt via Andachtsbilder zoals gedetailleerd weergeven van marteling om sympathie en innerlijke reflectie op te wekken.
Wat stond centraal in de populaire devotie?
In deze devotie staan Christus en de Maagd Maria centraal. Bij Maria werd er gefocust op haar moederschap, bij Christus op het lijden en zijn dood. Bij Maria werd vaak de nadruk gelegd op de relatie moeder zoon, en de gebroken hart van een moeder die haar kind ziet lijden en doodgaan.
Hoe werden de boodschappen van het christendom verspreid onder de gelovigen?
-De parochie priesters moesten deze boodschappen verkondigen, in de late middeleeuwen is het ook waarschijnlijk dat deze priesters van universiteiten kwamen. 
-Vanaf dertiende eeuw werden deze priesters vaak geholpen door predikers uit de kloosterorders. Bekende predikers zijn Savonarola, Bernardino van Siena en Ferrer.
-Predikers hadden voor hun preek bepaalde spullen. Zo was er de verzamelde werken over heiligen zoals de Legenda Aurea van James van Voragine en de ABC van de Gewone Mens van John Gerson. Was gericht tegen bijgeloof en nadruk op de gevaren val alledag.
-Grote kerken brachten hun boodschap ook visueel uit. Toneelstukken, beelden en schilderijen waren voor iedereen te begrijpen.
Welke vijf punten waren belangrijk in de Christelijke boodschap?
1.    Kennis van de geloofsbelijdenis zoals opgesteld in Nicaea 325 en de Vierde Lateraanse Concilie van 1215.
2.    Kennis van de bekendste gebeden: Onzevader, weesgroetje.
3.    Kennis van de belangrijkst morele waarden van het Christendom: de Tien Geboden uit het Oude Testament en de waarden geloof, hoop en naastenliefde uit het Nieuwe Testament. Samen met wijsheid, rechtvaardigheid, moed en gematigdheid vormden dit de zeven deugden. Het tegenovergestelde waren de zeven zonden.
4.    Wat kennis over de zeven sacramenten
5.    Kennis van eschatologie: de ideeën over leven na de dood. Centraal stond het Vagevuur, waarin de tijd dat je daarin staat verkort kan worden via aflaten.

Hoe gingen de gewone gelovigen om met het geloof?
-De bijzondere soorten gelovigen zoals mystici waren in totaal in de minderheid.
-De meeste gelovigen luisterden naar de kerk.
-Om te kijken of de kerk zijn mensen wel bereikte, moest de boodschap simpel blijven. De mis bleef in het latijn, maar gebeden werden in een mix van Latijn en spreektaal gedaan. 
-De Christelijke boodschap werd gereduceerd tot 5 punten.