Summary Beginselen van het Nederlands staatsrecht

-
ISBN-10 9013012701 ISBN-13 9789013012705
120 Flashcards & Notes
7 Students
  • These summaries

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary 1:

  • Beginselen van het Nederlands staatsrecht
  • A D Belinfante, J L de Reede
  • 9789013012705 or 9013012701
  • 15e [gew. en uitgebr.] dr.

Summary - Beginselen van het Nederlands staatsrecht

  • 1 inleiding

  • wat is een staat?
    dat is een ding
  • Historisch-systematisch methode?
    ?
  • 1.1 Benadering van het begrip staat

  • Noem 2 kenmerken van een staat?
    -Gemeenschappelijke cultuur
    - De mogelijkheid van afdwingen van de rechtsorde door organen die met de uitoefening van dwang belast zijn.
  • Noem 2 kenmerken van een staat?
    -vGemeenschappelijke cultuur
    - De mogelijkheid van afdwingen van de rechtsorde door organen die met de uitoefening van dwang belast zijn.
  • Wat houdt het contract social van Rousseau in?
    Het onmisbare gezag bestaat alleen, omdat de individuen gezocht hebben naar een vorm van samenwerking die met alle gemeenschappelijke kracht de persoon en het goed van ieder lid verdedigt en beschermt en waardoor ieder zich met anderen weliswaar verenigt, maar toch alleen maar zichzelf gehoorzaamt en even vrij blijft als tevoren. 
    De theorie van het sociaal contract verenigt gezag en vrijheid, omdat het gezag uit de vrijheid is afgeleid. Zij maakt het mogelijk de beperkingen, door gezag aan de individuele vrijheid gesteld, te aanvaarden, omdat het beperkingen zijn, die bij het contract social de vrijheden van individuen zichzelf hebben opgelegd.
    - de vrijheid van de individu, door dwanguitoefening te handhaven -
  • Tussen wat is er een compromis bij het staatsrecht?
    Tussen individuele vrijheid en de dwang van de gemeenschap. Dit is ook het karakter van het Nederlandse staatsrecht.
  • Wat is de theorie van het contract social?
    De theorie van het contract social brengt de ambivalente verhouding van de mens tot de staat aan het licht. Het individu heeft de staat nodig om zijn vrijheden te waarborgen, maar tegelijkertijd heeft hij het gevoel dat hij daardoor in zijn vrijheden wordt beperkt. 
  • 1.2 Verdeling van de staatsmacht over verschillende organen

  • Waarom is het belangrijk om in een grote gemeenschap, het bestuur te laten voeren door een kring van personen (gekozen vertegenwoordigers)?
    1. Een vergadering van een zeer groot aantal personen is niet effectief om tot besluiten te komen. 
    2. niemand zou zich dan verantwoordelijk voelen voor de genomen besluiten.
  • Wat houdt de ambivalente verhouding van de burgers tot de staat in?
    De burger is aan de ene kant soeverein, die de bestuurders, de uitvoerders van zijn wil, mede aanwijst. Aan de andere kant is hij onderworpen aan het mede door hem zelf ingestelde gezag. 
  • Wat is gezag?
    Er moeten keuzes worden gemaakt en beslissingen worden genomen. Het stellen van prioriteiten voor de te nemen beslissingen, omdat nu eenmaal niet alles in een keer mogelijk is. Hiervoor is een procedure en een organisatie onvermijdelijk. Dit noemen we gezag.
  • Wat houdt de onvermijdelijkheid van het gezag in?
    Als er tegenstrijdige belangen zijn, dan zal het gezag moeten bepalen welk belang zal moeten prevaleren (voorrang krijgen). En aan de beslissing van het gezag zal eventueel door bedreiging van dwangmaatregelen kracht moeten worden bijgezet.
  • Waarvoor is zijn er de 'checks and balances' ?
    Om ervoor de zorgen dat de gekozen gezagdragers, hun macht niet gaan misbruiken.
  • Wat houden de checks and balances in?
    Dat is de verdeling van het gezag over verschillende organen, en dus over verschillende mensen of groepen van mensen. 
    Doordat ieder orgaan slechts een gedeelte van het gezag kan uitoefenen, heeft het de andere organen nodig. Geen orgaan zal dulden, dat het door een ander orgaan opzij geschoven wordt. Ieder orgaan zal eraan gaan wennen, dat het rekening te houden heeft met de mening van andere organen en andere mensen, soms zelfs in de vorm dat het aan een ander orgaan verantwoording schuldig is. 
    Op deze wijze houden de organen die bekleedt zijn met gezag, elkaar in evenwicht en er ontstaat een stelsel dat zekerheid in de machtsverhoudingen waarborgt. Dit heet het stelsel van checks and balances.
    Om dit evenwicht te bereiken moet er een verdeelsleutel tussen de verschillende organen worden gevonden. Elk orgaan moet een zekere macht en een verantwoordingsplicht krijgen.
  • wat zijn de 3 organen in de scheiding der machten in de Engels Staat van 1748 volgens Montesquieu en wat waren hun functies?
    - De koning, voert de wetten uit: uitvoerende macht.
    - Het parlement, maakt wetten: de wetgevende macht.
    - De rechterlijke macht, constateren of de uitvoerende macht de wet wel in acht heeft genomen en vernietigen als dat niet het geval is, de besluiten van de uitvoerende macht: rechtsprekende macht.

    Deze zijn oefenen ieder een eigen functie uit en zijn onafhankelijk van elkaar.
  • Waar gaat de leer van de trias politica van Montesquieu van uit?
    Zijn leer van de ‘trias politica’ gaat ervan uit dat de burger het best gediend is met een scheiding van deze drie functies.
  • Wat is de essentie van de gedachte van de machtenscheiding van Montesquieu in ons rechtsstelsel?
    Die essentie is, dat de staatsmacht gespreid wordt over verschillende organen, die ieder een deel van die macht uitoefenen en elkaar wederzijds controleren en in evenwicht houden
  • Wat is de uitvoerende macht in onze rechtsstaat?
    de functie van de regering
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 2:

  • Beginselen van het nederlands staatsrecht
  • A D Belinfante, J L de Reede
  • 9789013065398 or 9013065392
  • 17e [gew.] dr.

Summary - Beginselen van het nederlands staatsrecht

  • 1 Inleiding

  • Wat is de definitie van 'staat'?

    Een staat is een organisatie die het monopolie heeft op uitoefening van gezag over een gemeenschap op een bepaald grondgebied. 

  • Noem de bronnen van staatsrecht:

    1. verdragen

    2. wetten

    3. grondwetten

    4. statuten

    5. rechtspraak

    6. gewoonterecht

  • Welke elementen moeten aanwezig zijn, wil men kunnen spreken van een staat? 
    Er moet een grondgebied zijn, en er moet een bevolking zijn, er moet effectief gezag worden uitgeoefend, en er erkend worden door andere staten. 
  • Test aantekening
  • Wat was de gedachte van Jean-Jacques Rousseau?

     

    De mens is in nature vrij, zonder gezag zou het chaos zijn. Maar teveel gezag beperkt vrijheid van de individu. Vrijheid opgeven aan gezag omdat gezag uit vrijheid is afgeleid. Je  hebt de staat nodig om je vrijheid te waarborgen. 

     

  • Test aantekening
  • Wat is de trias politica?

    Trias politica houd in dat de machten gescheiden moeten worden. De volgende machten moeten scheiden zijn: wetgevende, uitvoeren en rechtsprekende. Het doel hiervan is om de concentratie van de macht te verdelen.

  • Grondregels voor staatsrechtelijke organisatie

    De 2 grondregels van een staatsrechtelijke organisatie zijn:

    1. Legaliteitsbeginsel,
    2. Verantwoordingsplicht

     

  • Verantwoordingsplicht houdt in:

    Deze plicht houd in dat het bestuurlijke orgaan inlichtingen moet vertrekken, een debat met de volksvertegenwoordiging niet mag ontwijken en bij verlies van vertrouwen moet opstappen.

  • Hoe kunnen grondrechten botsen met het democratiebeginsel?

     

    Meerdere antwoorden mogelijk.

    VB: Het verplichten van inenten is in strijd met de immuniteit van het eigen lichaam. Men is vrij om te doen of te laten wat hij/zij wil. En het recht om niet ‘’aangetast’’ te worden door o.a. overheid?

     

  • Wat is een rigid constitution?

    Een constitutie waarbij de grondwet niet makkelijk gewijzigd kan worden. De procedure van het wijzigen van een grondwet geschiedt door middel van het indienen van een wetsvoorstel. Na goedkeuring van beide kamers dient de Tweede Kamer ontbonden te worden. Het voorstel dient in de tweede lezing met twee derde meerderheid van beide kamers te worden aangenomen.

     

  • Kenmerken van een staat

     

    1. Grondgebied
    2. Soevereiniteit 
    3. Bevolking
    4. Centraal gezag
  • Kenmerken van een rechtsstaat:

    1. Grondrechten
    2. Trias Politica
    3. Democratiebeginsel
    4. Legaliteitsbeginsel
    5. Onafhankelijke rechtspraak
  • Machtenscheiding op centraal niveau in NL:

     

    Wetgevend: Staten Generaal en regering

    Uitvoerend: Regering

    Rechtsprekend: Rechter

  • Machtenscheiding op provinciaal niveau in NL:

    Wetgevend: Provinciale Staten

    Uitvoerend: Gedeputeerde Staten en Commissaris

    Rechtsprekend: Rechter

  • Machtenscheiding op gemeentelijk niveau in NL:

    Wetgevend: Gemeenteraad

    Uitvoerend: Burgemeester

    Rechtsprekend: Rechter

  • Het Nederlandse Koninkrijk bestaat uit:

    1. Nederland
    2. Aruba
    3. Curacao
    4. Sint Maarten
    5. BES: Bonaire, Sint Eustatius, Saba.
  • Nederland is een Constitutionele monarchie. Wat houdt een constitutionele monarchie in en waar is dit geregeld?

    Bestuur van een land door een koning en zijn ministers, waarbij hun macht in de grondwet is geregeld en beperkt. 

  • Definitie rechtsstaat

    Staat waarin de vrijheidsbeginselen, democratie, eerbiediging van mensenrechten en scheiding der machten gelden.

  • 1.1 Benadering van het begrip staat

  • Samengevat is de staat een organisatie die met voorrang boven andere organisaties effectief gezag uitoefent over een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied. Erkenning door andere staten is geen formeel vereiste, maar een belangrijke aanwijzing dat de staat effectief gezag uitoefent. Toelating tot de Verenigde Naties versterkt de rechtspositie van het land in het internationale verkeer.
  • Staat: een organisatie die met voorrang boven andere organisaties effectief gezag uitoefent over een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied

  • Wat is staat?
    de staat is een organistatie die met voorrang boven andere organisaties effectief gezag uitoefent over een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied.
  • wat is een rechtsgemeenschap?
    een rechtsgemeenschap is een gemeenschap die een staat vormt en haar belangrijkste waarden in door dwang te handhaven leefregels heeft vastgelegd.
  • Wat is een rechtsgemeenschap?

    Een gemeenschap die haar belangrijkste waarden in door dwang te handhaven leefregels heeft neergelegd.

  • Wat houdt 'staatsrecht' in?

    Staatsrecht omvat de regels die betrekking hebben op de organisaties van de gezagdragende organen en de grenzen van dit gezag. Dit is het product van historische ontwikkelingen en hangt dus ook samen met een bepaalde cultuur. 

  • Wat is een staat?

    De staat is een organisatie die met voorrang boven andere organisaties effectief gezag uitoefent over een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied.

  • wat is een staat
    grondgebied, inwoners, geweldmonopolie
  • Welke elementen moeten aanwezig zijn, wil men kunnen spreken van een staat?
    • Er is een overheid;
    • die effectief gezag uitoefent;
    • over een gemeenschap van mensen;
    • op een bepaald grondgebied;
    • in organisatorisch verband.
  • De mogelijkheid van toepassing van dwang ter handhaving van de gemeenschapsnormen is kenmerkend voor de staat.
  • Kenmerkend voor een staat is de mogelijkheid tot toepassing van dwang


  • Is erkening door andere staten een formeel vereisten voor de staat?
    Erkening door andere staten is geen formeel vereiste, maar een belangrijke aanwijzing dat de staat effectief gezag uitoefent.
  • Wat is een staat?
    een staat is een organisatie die met voorrang boven andere organisaties effectief gezag uitoefent over een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied.
  • Wat is staatsrecht?

    De regels die betrekking hebben op de organisatie van de met gezag beklede organen en de grenzen van hun gezag.

  • Hoe vult Machiavelli in zijn boek 'De Vorst' (1513) de rol van de vorst in? 

    De vorst dient niet langer te streven naar het verhogen van zijn persoonlijke grootheid, maar naar het bewerkstelligen van de eenheid in een land (Italië). De vorst dient het orgaan en symbool van de staat te zijn. Tussen vorst en cultuur dient tevens overeenstemming te zijn. Wanneer de verschillen tussen vorst en cultuur te groot worden, moet de vorst verdwijnen. 

  • Wat zijn de kenmerken van een staat?

    De kenmerken van een staat zijn:

    1. Een gemeenschap van mensen

    2. Een bepaald grondgebied

    3. Effectief gezag

  • In hoeverre speelt erkenning door andere staten een rol om daadwerkelijk als staat aangemerkt te kunnen worden?
    Dit is geen formeel vereiste, maar wel een belangrijke aanwijzing dat de staat effectief gezag uitoefent.
  • Binnen een staat zijn een of meer organen bevoegd tot het uitoefenen van dwang. Men zegt dat die organen met gezag bekleed zijn. Dit gezag kan bij een persoon berusten of bij bepaalde groepen. 

    Het kan ook in de hand gelegd worden van door het volk gekozen gezagsdragers. Dit hangt af van de aard en van de inrichting van de staatsgemeenschap.
  • Niet alle regels zijn door dwang te handhaven, zoals staatsrechtelijke gedragsregels

  • Met het opkomen van de burgerij, ontstond de vraag waaraan het gezag zijn rechtvaardiging ontleende. Immers werd niet langer de gemeenschap als uitgangspunt genomen, maar het vrije individu. ''by nature all free, equal and independent''-John Locke 

  • De organen die binnen een staat bevoegd zijn tot het uitoefenen van dwang, zijn met gezag bekleed. De regels die betrekking hebben op de organisatie van de met gezag beklede organen en de grenzen van hun gezag vormen de rechtsregels die wij staatsrecht noemen. 

  • is erkenning door andere staten een formeel vereiste?
    Nee, maar wel een belangrijke aanwijzing dat de staat effectief gezag uitoefent.
  • Wat schrijft Machiavelli in 'De Vorst'?

    Hij geeft adviezen over hoe een gezagdrager heeft op te treden met het doel niet om zijn persoonlijke grootheid te verhogen, maar om de eenheid van Italië te bewerkstelligen.

     

  • Is erkenning door andere staten ook kenmerkend voor de staat?

    Nee, erkenning door andere staten is geen formeel vereiste, maar een belangrijke aanwijzing dat de staat effectief gezag uitoefent.

  • Welke rechtsregels worden doorgaans tot het staatsrecht erkend?
    De regels die betrekking hebben op de organisatie van de met gezag beklede organen en de grenzen van hun gezag.
  • Om in een maatschappij van vrije individuen het gezag te kunnen aanvaarden moet men als volgt redeneren: het onmisbare gezag bestaat alleen, omdat de individuen gezocht hebben naar een vorm van samenwerking die met alle gemeenschappelijke kracht, de persoon en het goed van iedere lid verdedigt en beschermt en waardoor ieder zich weliswaar met alle anderen verenigt, maar toch alleen maar zichzelf hoeft te gehoorzamen en even vrij blijft als tevoren. (Rousseau, 'Contrat Social') 'Le probleme fondamental dont le contrat social donne la solution'
  • De theorie van het contrat social (Rousseau 1762) zegt dat de macht niet ligt bij de vorsten maar bij de burgerij. Er wordt gezocht naar een samenwerkingsverband (of sociaal contract) tussen de burgers om iedereen individuele vrijheid te geven. In deze sociale contract is iedereen vrij omdat elk een evenveel hoeveelheid vrijheid opgeeft en elk een dezelfde hoeveelheid plichten opneemt (een compromis tussen individuele vrijheid en dwang van de gemeenschap).

  • Organen die met gezag bekleed zijn: zijn bevoegd tot het uitoefenen van dwang

  • Historisch proces gezag:

    • ME(ca. 500 -ca. 1500), theocratische staatsopvatting=Een theocratie is een staatsvorm waarin de godheid als onmiddellijke gezagsdrager wordt beschouwd. Bij sommige godsdiensten werd de koning als zoon van god beschouwd. Het gezag was het persoonlijk recht van de vorst. Erfelijk en overdraagbaar. Volk had geen eigen rechten maar toch beschermd door de vorst. Pas in 20e eeuw werd deze sociale zekerheid weer vanzelfsprekend aanvaard.
    • 16e eeuw , visie dat de macht van de koning niet absoluut was, door de opkomst van de kooplieden en burger klasse. Men begon het gezag te zien als iets dat ruimte laat voor de samenwerking van velen bij de beoefening ervan: de staat. Machiavelli > de vorst wordt orgaan en symbool van de staat.

    VERSCHIL ME vs 16e EEUW: ME burger lid van de gemeenschap, 16e eeuw beschouwd als vrij individuen gezag beperkt de vrijheid van de individu --> hoe is gezag te rechtvaardigen in een maatschappij van vrij individuen? 

    John Locke(1690, Two Treatises of Government) 'by nature all are free, equal and independent.'

    • 1762, Rousseau, 'Le Contract Social' : de vrijheid van de individu door dwanguitoefening te handhaven. Ieder staatsrecht echter is een compromis tussen individuele vrijheid en dwang van de gemeenschap.
    • Tegenwoordig, één premise denkbaar voor iedere staatsleer: elke burger is gelijkwaardig en heeft recht op gelijke invloed op staatsbestuur. onbeperkte monarchie en oligarchie zijn onverenigbaar et dit gelijkheidsbeginsel.
  • Wat bereikt een land met de toelating tot de Verenigde Naties?
    hiermee versterkt het land zijn/haar rechtspositie in het internationale verkeer.
  • Wat is het verschil tussen de middeleeuwse vorst en de vorst van de 16e eeuw?

    De middeleeuwse vorst was de drager van de cultuur van zijn land. De vorst uit de 16e eeuw en later wordt het symbool daarvan. Is er tussen vorst en cultuur geen overeenstemming, dan dreigt bij het te groot worden van de kloof de vorst te worden verwijderd. 

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.