Summary Beginselen van het Nederlandse staatsrecht

-
ISBN-10 9013061397 ISBN-13 9789013061390
244 Flashcards & Notes
40 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Beginselen van het Nederlandse staatsrecht". The author(s) of the book is/are A D Belinfante, J L de Reede. The ISBN of the book is 9789013061390 or 9013061397. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

Summary - Beginselen van het Nederlandse staatsrecht

  • 1 Inleiding

  • In de middeleeuwen werd het gezag gezien als een attribuut die ruimte liet voor de samenwerking van velen bij de uitoefening ervan: de staat. Het gezag en de dwang van de overheid waren tegenhangers van de sociale zekerheid.
  • Omschrijf de definitie van staat?
    De staat is een organisatie diemet voorrang boven andere organisaties effectief gezag uitoefent over een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied.
  • Gelijkwaardigheid: elke burger is gelijkwaardig en heeft recht op gelijke invloed op het staatsbestuur.
  • Wat is kenmerkend voor de staat?
    De mogelijkheid van toepassing van dwang ter handhaving van gemeenschapsnormen.
  • Er zijn vele vormen van verantwoordingsplicht en controle op overheidsorganen, zoals de politieke verantwoordingsplicht. Deze plicht houdt in dat het bestuurlijke orgaan inlichtingen moet verstrekken, een debat met de volksvertegenwoordiging niet mag ontwijken en bij het verlies van wantrouwen moet opstappen. Ook zijn ambtenaren die bepaalde bevoegdheden hebben, verantwoording schuldig aan hun chefs. Ook is er bestuurlijk toezicht. Preventief toezicht houdt in dat een lagerbestuursorgaan voor een bepaalde handeling goedkeuring moet vragen aan een hoger orgaan. Repressief toezicht houdt in dat een hoger bestuursorgaan een beslissing van een lager orgaan achteraf ongedaan kan maken. Er is ook een controle van de rechter op wetgevende zaken, maar de rechter mag niet beoordelen of een formele wet in strijd is met de Grondwet.
  • Wat is het staatsrecht?

    De regels die betrekking hebben op de organisatie van het met gezag beklede orgaan en de grenzen van hun gezag.


    Het is een product van een historisch proces van cultuurontwikkeling.
  • Wat is verantwoordingsplicht of controle?
    "Niemand kan een bevoegdheid uitoefenen zonder verantwoording schuldig te zijn of zonder dat op die uitoefening controle bestaat."
  • Wat was het gezag in de middeleeuwen?
    Een persoonlijk recht van de vorst.
  • Wat is het legaliteitsbeginsel?
    "Geen bevoegdheid zonder grondslag in de wet of Grondwet"
  • Hoe kon het gezag van de vorst in de middeleeuwen worden overgedragen?
    Door het huwelijk of door erfenis.
  • Wat is het stelsel van checks and balances?
    De staat is nog steeds verdeeld in de 3 organen: de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechtsprekende macht. Ieder orgaan kan slechts een deel van het gezag uitvoeren, dus heeft het de andere organen nodig. Zij houden elkaar in evenwicht. Elk orgaan heeft dus ook verantwoordingsplicht.
  • Wat zijn de veranderingen ten aanzien van het gezag in de 16e eeuw?
    Rechtvaardigheid van het gezag als persoon werd in twijfel getrokken. De eenheid van het land werd belangrijker en het individu kwam centraal te staan.
  • Wat is de trias politica van Montesquieu?
    In de staat bestaan er 3 organen: de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechtsprekende macht. Zij voeren ieder hun eigen functie uit en zijn onafhankelijk van elkaar. Dit is om machtsmisbruik te voorkomen.
  • Hoe moest er volgens Rousseau samengewerkt worden? En noem de twee regels.
    De persoon moet worden beschermd en verdedigd, waardoor het verenigd word maar toch een vrij individu blijft.


    1) De staat mag geen rem vormen voor zelfontplooiing van de enkeling;
    2) Zelfontplooiing moet aan beperkingen onderhevig zijn voor zover voor anderen het bestaan wordt bemoeilijkt.
  • Wat wordt bedoel met Rousseau 'Contrat social'?
    Het onmisbare gezag bestaat alleen omdat individuen gezocht hebben naar een vorm van samenwerking die met gemeenschappelijke kracht de persoon en het goed van ieder lid verdedigt en beschermt en waardoor ieder zich weliswaar met alle anderen verenigt, maar toch alleen zichzelf gehoorzaamt en even vrij blijft als tevoren
  • Staatsrecht is een compromis tussen
    Individuele vrijheid en gemeenschap.
  • Wat wordt verstaan onder staatsrecht?
    Omvat de rechtsregels, geschreven of ongeschreven, die de samenstelling en de functionering van de organen van de staat, hun bevoegdheden om regels vast te stellen en besluiten te nemen en onderlinge verhoudingen regelen. En het ziet op regulering/beperking van de staatsmacht.
  • Wat is de scheiding der machten (Trias Politica) van Montesquieu?
    Gaat ervan uit dat de burger het best gediend is met een scheiding van de drie machtsfuncties.

    1) Uitvoerende macht > De koning > Voert de wetten uit;
    2) Wetgevende macht > Het parlement > Maakt de wetten;
    3) Rechtsprekende macht > Het rechtssysteem > Controleert of de uitvoering wel of niet in strijd is met de wetgevende macht.
  • Geef een uitleg van checks and balances systeem?

    Een systeem waarbij overheidsbevoegdheden over verschillende organen worden verspreid en ieder orgaan bij de uitoefening van zijn bevoegdheid verantwoording verschildigd is aan een ander orgaan.


    Dit is ontwikkeld zodat geen enkel orgaan genoeg macht heeft om deze naar zich toe te trekken en alleen te regeren.
  • Regering in de huidige tijd?
    De regering moet niet alleen zorgen voor de uitvoer van wetten, maar moet ook beslissen of er een bepaald verdrag gesloten moet worden. Dit noemt men bestuur.
  • Omschrijf het begrip democratie?
    De staatsvorm die de gelijkwaardigheid van mensen als uitgangspunt neemt.
  • Omschrijf het begrip rechtsstaat.
    Een staat waarvan de organisatie erop gericht is dat burgers beschermd zijn tegen machtsmisbruik door de staat zelf.

    Kenmerkend voor de rechtstaat is dat staatsorganen zijn onderworpen aan het recht.
  • Wat zijn de grondregels van een democratische staatsorganisatie?

    1) Geen bevoegdheid zonder grondslag in de wet of grondwet;

    2) Niemand kan een bevoegdheid uitoefenen zonder verantwoording schuldig te zijn of zonder dat op de uitoefening controle bestaat.
  • Wat wordt bedoeld met legaliteitsbeginsel?
    Niemand kan een bevoegdheid uitoefenen zonder verantwoording schuldig te zijn of zonder dat op de uitoefening controle bestaat.
  • Hoe is de politieke verantwoordingsplicht van bestuurlijke organen verdeeld in Nederland?

    1) Ministers moeten zich verantwoorden tegenover het parlement;
    2) De leden van de gedeputeerde staten tegenover de provinciale staten;
    3) De burgemeesters en wethouders tegenover de gemeente raad.
  • Wat is een presidentieel stelsen en noem een voorbeeld?
    Waar ook de leider van de uitvoerende macht rechtstreeks gekozen wordt. Bijvoorbeeld Amerika.
  • Wat is een parlementair stelsel en noem voorbeeld?
    Enkel het parlement wordt gekozen. Het parlement kiest vervolgens de ministers. Bijvoorbeeld in Nederland.
  • Waardoor wordt een democratische staat gekenmerkt?
    Door het feit dat zij openstaat voor een wisseling van de regering. Democratische grondrechten geven de burger kans om bij te dragen aan zo'n wisseling.
  • Geef een definitie van referendum?
    Een volksstemming over een door de overheid te nemen of genomen besluit- in de grondwet op te nemen.
  • Geef een definitie van burgerinitiatief?
    Een voorstel om een onderwerp voor te dragen voor behandeling door de tweede kamer.
  • Geef een definitie van volksintiatief?
    Het laatste woord ligt bij het volk, doordat het voorstel aan een bindend referendum gekoppeld kan worden.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.