Summary Beheer Medicijnen hfdst. 5

-
135 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Beheer Medicijnen hfdst. 5

  • 5 Beheer Medicijnen hfdst. 5

  • Hoe kunnen medicijnen toegediend worden?
    • Topicaal
    • Oraal en rectaal
    • Parenteraal
    • Pour-on of spot-on toediening
  • Wat is topicale toediening?
    Lokale toepassing van diergeneesmiddelen rechtstreeks op de huid en slijmvliezen (anders dan die van maagdarmkanaal).
  • Hoe zit het met de opname van topicaal toegediende medicijnen?
    • Hoofdzakelijk werkzaam ter plaatse
    • Worden nauwelijks opgenomen in het bloed.
    • Soms wordt er toch een deel via huid en slijmvliezen in het bloed opgenomen => vervolgens in het lichaam afgebroken en uitgescheiden. 
  • Waarom kunnen er bij lokaal/topicaal toegediende medicijnen toch elders bijwerkingen ontstaan?
    Omdat er soms toch een deel via huid en slijmvliezen wordt opgenomen in het bloed.
  • Topicaal toegediende medicijnen => meestal bestemd voor toediening op .......?
    • de huid
    • oog
    • oor
    • in het uier
  • Voordelen topicaal toegediende medicijnen?
    • makkelijk toe te dienen
    • het middel blijft grotendeels ter plaatse, dus minder kans op systemische bijwerkingen (systemische = over het lichaam verspreid)
  • Nadelen topicaal toegediende medicijnen?
    • korte werkingstijd
    • kan opgelikt worden, waardoor het onbedoeld in het maagdarmkanaal komt
    • kan de omgeving bevuilen
    • niet nauwkeurig te doseren.
  • Welke verschillende vormen zijn er van medicijnen die lokaal/topicaal kunnen worden toegediend?
    Zalf, crème, gel, suspensie, vloeistof en spray.
  • Wat versta je onder orale toediening?
    Toediening via de bek (per os) 
    Per os => de stoffen worden na het doorslikken via de slijmvliezen van het maagdarmkanaal opgenomen in het bloed en zo zijn werking heeft. 
  • Hoe zit het met oraal toegediende preparaten die niet in het bloed worden opgenomen?
    Die blijven in het maagdarmkanaal totdat ze met de ontlasting het lichaam verlaten. Dit zijn preparaten die geschikt zijn voor het behandelen van darmaandoeningen.
  • Voordelen orale toediening?
    • gemakkelijk toe te dienen, ook door eigenaar
    • nauwkeurig te doseren
    • grote aantal dieren tegelijk behandelen
  • Nadelen orale toediening?
    • bij maagdarmproblemen is de opname (dus de dosis) onzeker
    • braken
    • met name antibiotica kunnen de darmflora aantasten
  • Orale toedieningsvormen zijn:
    • vaste stoffen (tabletten, pillen, capsules, granulaat, poeders, bolussen, ouwels
    • vloeibare stoffen: vloeistof, siropen, pasta's
    • via het voer
    • via het drinkwater
    • als topdressing
  • Orale toediening door het voer
    Wat is koppelmedicatie?
    • Het verstrekken van diergeneesmiddelen aan een hele koppel dieren, via gemedicineerd voer (diergeneesmiddel zit verwerkt in het voer. Uitsluitend van belang in de praktijk met landbouwhuisdieren).


    • Deze diergeneesmiddelen mogen alleen op attest van de dierenarts via het voer verstrekt worden (veevoederfabrikant mag de middelen dan door het voer vermengen en er vervolgens een korrel of iets dergelijks van persen. Veelal zal een goede menging en een nauwkeurige dosering niet verkregen worden. 


    LET OP!
    Dit zijn dus geen poeders die de dierverzorger over het voer heen strooit.
  • Wanneer mag een veevoederfabrikant diergeneesmiddelen inkopen en door het voer vermengen?
    • inkopen => alleen als hij daar een vergunning voor heeft
    • mengen door voer => alleen op attest van de dierenarts.
  • Wat zijn premixen?
    Diergeneesmiddelen die een veevoederfabrikant door het voer kan mengen.
  • Voorbeelden van premixen:
    • Cubarmix
    • trimethoprim
    • sulfadiazine
  • Toediening via het drinkwater
    Let op! hier bedoeld men niet een hoeveelheid poeder of vloeistof in bijv. een emmer of drinkflacon oplossen en dit aan een individueel dier toedienen. Nee, men bedoelt hier ook weer als koppelmedicatie, nl:

    Het verstrekken van diergeneesmiddelen aan een hele koppel dieren, via het drinkwatersysteem.

    Alle dieren met toegang tot de automatische drinkbakken of nippels krijgen zo een constante dosering diergeneesmiddel binnen. 
  • Wat zijn de beperkende voorwaarden voor toediening via het drinkwater?
    • Het middel moet goed oplosbaar in water zijn.
    • Het middel mag geen (grote) smaakveranderingen veroorzaken
    • Het drinkwater zelf moet ook van een zekere kwaliteit zijn (hardheid, mineralen).
  • Toediening als topdressing: wat houdt dat in?

    Middelen die over het voer gestrooid mogen worden: de topdressings. Over het algemeen zijn dit de middelen welke niet geregistreerd zijn als 'geschikt voor gemedicineerd voer', omdat ze bijvoorbeeld het proces in de mengvoederfabriek niet goed doorstaan en daardoor minder werkzaam worden. 
  • Hoe kan je bijvoorbeeld een brakend dier medicijnen toedienen zonder injectietechniek?
    Sommige middelen kunnen rectaal toegediend worden. Je spaart dan het gevoelige maagslijmvlies, waardoor het brakende dier toch medicijnen toegediend kan krijgen zonder injectietechniek.
  • Wat gebeurt er met alle oraal toegediende middelen (dus van de opgesomde tabletten t/m de topdressing?
    • Toediening via de bek
    • Het diergeneesmiddel wordt vervolgens via het slijmvlies van het maagdarmkanaal opgenomen in het bloed en verspreid.
    • Alle stoffen die uit de darm geresorbeerd worden, stromen via het poortadersysteem in de lever.
    • De lever zorgt op dat moment al voor afbraak van een deel van de diergeneesmiddelen (de ontgiftende werking vd lever). Hierdoor verliezen ze al een deel van hun werking.
    • De lever kan de diergeneesmiddelen of metabolieten hiervan via de gal uitscheiden, en zo komt het geneesmiddel weer in de darm terecht en kan eventueel weer opgenomen worden (kringloopeffect, versterkte werking).
  • Als je een kringloopeffect v/h diergeneesmiddel in het lichaam wilt voorkomen, wat kun je dan het beste doen?
    Je kunt dit ondervangen door sommige geneesmiddelen rectaal toe te dienen.


    We maken dan gebruik v/h slijmvlies van het rectum (=endeldarm), dat ook zeer goed stoffen resorbeert. We omzeilen zo het poortadersysteem en de afbrekende werking vd lever. 

    Tevens wordt een gevoelig maagslijmvlies gespaard, waardoor het brakende dier toch medicijn toegediend kan krijgen zonder injectietechniek.
  • Noem rectale toedieningsvormen:
    • de zetpil (= de meest gebruikte vorm)
    • een klysma
    • een rectiool
    • toedienen van vloeibare stoffen met hulpmiddelen zoals een spuit of een sonde, bijvoorbeeld voor het toedienen van paraffine. 
  • Wat betekent 'parenterale toediening'?
    Alle toedieningen via een injectie.
  • Noem de verschillende plaatsen in het lichaam waar we injecties kunnen toedienen? (afkorting, Latijnse benaming en in het Nederlands)

    sc    =  subcutaan                     = onder de huid
    id     =  intradermaal                 = in de huid
    im    =  intramusculair              = in de spieren
    iv      = intraveneus                    = in een ader
    ip      = intraperitoneaal            = in de buikholte

    Enkel minder gangbare injectieplaatsen
    intracardiaal                              = in het hart
    intra-arterieel                             = in een slagader
    intrathoracaal                            = in de borstholte
    epiduraal, sacraal                     = in de holte rond het ruggenmerg ('ruggenprik')
  • Algemene regels voor injectietechniek?
    1. De injectieplaats moet schoon zijn. In praktijkomstandigheden is het niet altijd mogelijk en gebruikelijk om de injectieplaats vooral te desinfecteren, vooral bij massa-injecties. Het ontsmetten gebeurt met 70% alcohol. Let op! een ontsmettingsmiddel kan reageren met de in te spuiten injectievloeistof, zoals bijv. vaccins. Desinfectie heeft alleen een desinfecterende werking als de huid geschoren is en niet als de vacht aanwezig is.
    2. Spuiten en naalden moeten steriel zijn => meestal gebruik van gesteriliseerde kunststof spuiten voor eenmalig gebruik (disposable) met bijbehorende steriele naalden. Pas de grootte van de spuit aan, aan de in te spuiten hoeveelheid. Pas de grootte en doorsnee vd naald aan, aan de grootte v/h dier, de plaats vd injectie en aan de viscositeit (=dikte) vd injectievloeistof. In de injectiespuiten de naald mag geen lucht zitten. Niet om luchtembolie (bij dieren niet zo gevaarlijk als bij de mens) in de bloedbaan te voorkomen, maar om de juiste dosering te kunnen bepalen.
    3. Gebruik nooit te koude, zo uit de koelkast genomen injectievloeistoffen. Het beste is deze langzaam op lichaamstemperatuur te brengen.
    4. Volg de aanwijzingen op de verpakking als het gaat om de soort injectie, het volume per injectieplaats.
    5. Bij inbrengen naald => schuine zijde van naald moet naar boven gericht zijn en de spuit zodanig in de hand gehouden worden dat de maatverdeling te zien is.
    6. Kijk tijdens en na een injectie altijd naar de reactie vh dier. 
  • Kenmerken subcutane injectievorm:
    De injectie wordt meestal gegeven daar waar de huid ruim op het lichaam zit.
  • Subcutane injectie waar bij gezelschapsdieren? En waarom juist daar? En geef een alternatieve plek aan.

    Onder het nekvel omdat de huid daar soepel is en het dier zich op deze plaats moeilijk kan bijten of krabben. 

    Een alternatief is achter de elleboog op de borstwand.
  • Subcutane injectie waar bij paarden?
    Op de voorborst.
  • Subcutane injectie waar bij het rund?
    Onder de huid v/h kossem (= huidflap aan de voorborst bij runderen)
  • Subcutane injectie waar bij het varken?
    In zijkant van de nek vlak achter het oor.
  • Hoe weet je dat je goed zit bij een subcutane injectie (dus dat hij onder de huid zit)?
    • Na het inbrengen vd naald moet deze onder de huid voelbaar heen en weer te bewegen zijn, waardoor het zeker is dat de injectie niet intramusculair gegeven wordt; 
    • En door even de zuiger terug te trekken, is te zien of er geen bloedvat is aangeprikt.
  • Waarvoor wordt een injectie intradermaal toegepast?
    Uitsluitend als diagnosemiddel, nl. voor het aantonen van cellulaire immuniteit.
  • Waarvoor wordt een intradermaal injectie niet toegepast voor medicijnen?
    Omdat in de huid een slechte bloedvoorziening is, zodat de opname vd injectievloeistof zeer langzaam verloopt.
  • Noem voorbeelden van testen waarbij intradermaal een injectie wordt gegeven?
    • De Mantouxtest => huiddtest voor het aantonen van tuberculose.
    • Allergietest
  • De zgn. Mantouxtest wordt uitgevoerd bij?
    • bij runderen voor levende export
    • en ook regelmatig bij apen in dierentuinen en proefdiercentra
    • maar ook bij de mens: als kringonderzoek of bevolkingsonderzoek
  • Bij wie worden allergietesten veelvuldig toegepast?
    • bij honden met allergische huidklachten waarvan de oorzaak moeilijk te achterhalen lijkt;
    • hetzelfde geldt voor de mens.
  • Wat wordt gebruikt bij een intradermale injectie? En waar let je op bij het toedienen?
    • Je gebruikt een dun, kort naaldje;

  • Om te beoordelen of je bij een intradermale injectie in de huid spuit en niet eronder, moet je ....
    opletten of er een scherp afgetekend bultje in de huid ontstaat tijdens het inspuiten.
  • Wat is de Intramusculaire injectieplaats bij een paard?
    In de borstspier, de halsspier of in de achterhand.
  • Wat is de Intramusculaire injectieplaats bij een rund?
    In de halsspier.
  • Wat is de Intramusculaire injectieplaats bij een schaap?
    De voorborst of dijspier.
  • Wat is de Intramusculaire injectieplaats bij een varken?
    De halsspier of de dijspier.
  • Wat is de Intramusculaire injectieplaats bij een big?
    De binnenzijde vd dijspier.
  • Wat is de Intramusculaire injectieplaats bij een hond of kat?
    Voornamelijk de dijspieren maar ook wel de rug strekkers.
  • Wat voor voordelen heeft intramusculaire injectie in de rug strekker bij een kat?
    • Minder pijnlijk
    • Snelle resorptie (opname) van het middel
    • Geen zenuwbanen die je kunt beschadigen
  • Waar let je bij een intramusculaire injectie op, voordat je de spuit leeg duwt?
    Spieren zijn goed doorbloed. Daarom moet men vóór het injecteren eerst aspireren (= de zuiger iets terugtrekken) voordat men de spuit leeg duwt. Vanwege deze goede doorbloeding in de spieren wordt de vloeistof bij een intramusculaire injectie goed en snel opgenomen.
  • Intraveneuze injectie?
    Hierbij wordt de vloeistof rechtstreeks in de bloedbaan gespoten. Hiervoor gebruikt men de oppervlakkig gelegen venen en niet de dieper gelegen arteriën.
  • Waar vindt de iv-injectie plaats bij een muis en rat?
    De staartvene.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.