Summary Class notes - 1.5 Changing Man

Course
- 1.5 Changing Man
- 2020 - 2021
- Erasmus Universiteit Rotterdam (Erasmus Universiteit Rotterdam, Rotterdam)
- Psychologie
304 Flashcards & Notes
2 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - 1.5 Changing Man

  • 1593727200 probleem 1: Birds and the bees

  • Welke 3 fasen van de prenatale ontwikkeling zijn er?
    • Germinale fase (Zygote) (eerste twee weken)
    • embryonale fase (twee tot negen weken)
    • foetale fase (negen tot 40 weken)
  • Beschrijf de Germinale fase (periode van de Zygote)
    De eicel wordt met de spermacel bevrucht. De Zygote wordt 1 grote bal van identieke cellen, de blastocyde. Deze nestelt zich in de baarmoederwand.
  • Beschrijf de embryonale fase
    Begint bij de implantatie (Morula). De cellen worden in rap tempo gedupliceerd. De belangrijkste structuren van het lichaam worden voorbereid en samengesteld.
    • 3-4 weken: hersenen, ruggemerg en hart vormen. Voorbereiding van structuren als ogen, oren, neus, mond en ledematen.
    • 5-8 weken: externe structuren worden afgemaakt en interne organen vormen zich. De embryo produceert nu zelf bloed.
  • Hoe worden de structuren van het embryo genoemd?
    • Endoderm: binnenste laag cellen, deze vormen het verteringssysteem, longen, urine kanaal en klieren.
    • mesoderm: middelste laag cellen, deze vormen spieren, skelet, bloedsomloop en andere interne organen.
    • ectoderm: buitenste laag cellen, deze vormen het zenuwstelsel en de huid.
  • Wat wordt er bedoeld met age of variability?
    De periode tussen de 22 en 26 weken van de ontwikkeling. Als de baby nu geboren zou worden, heeft het kans te overleven.
  • Wat is een teratogen?
    Dat is een schadelijke externe factor voor het embryo of foetus.
  • Noem een aantal voorbeelden van teratogenen.
    • Medicijnen:
      • aspirine: groeivertraging, slechte motoriek
      • anti-depressiva (Lithium): hartafwijkingen in eerste trimester
      • hormonale medicatie: hartafwijkingen
      • vitamine A: gespleten gehemelte of hartmisvorming
    • drugs:
      • coke: slaapstoornissen, prikkelbaarheid
      • heroïne: miskraam, vroeggeboorte, sterfte vlak na geboorte
    • sigaretten: open gehemelte of een gespleten lip, langzame lichaamsgroei, laag geboortegewicht, abnormale longfunctie.
    • straling: beschadiging DNA, verhoogde kans op kanker, laag IQ, emotionele stoornissen
    • cafeïne: verminderde cognitie, laag geboortegewicht
    • luchtvervuiling: verhoging kans gezondheidsproblemen
    • sporten: laag geboortegewicht
    • voeding: (foliumzuur) gedragsproblematiek
    • stress: cortisol gaat naar baby via placenta, beïnvloeding hartritme foetus
    • alcohol: FAS of FAE (mildere vorm) (mentale en motorische beperking, aandachts- taal- en geheugenproblematiek, klein hoofd, misvorming aan het hart, ledematen, gewrichten en gezicht).
    • ziekte of virus van de moeder
  • Wat zijn chromosomen
    komen in bijpassende paren. Elk lid van een paar komt overeen met de andere in grootte, vorm en de erfelijke functies doe het dient. Een lid van de chromosoompaar komt uit de eicel van de moeder en een lid uit de zaadcel van de vader = 23 chromosomen van elk ouder. 
  • Beschrijf de foetale fase
    Groei en perfectionering vinden plaats. 
    • 3e maand: spieren, organen en zenuwstelsel wordt georganiseerd. De foetus begint te draaien en bewegen.
    • 5e maand: details worden gevormd zoals nagels, oogleden en zweetklieren.
    • 6e maand: ogen gaan open en dicht.
  • Wat zijn genen?
     eenheden van erfelijke informatie, korte stukjes DNA. Sturen cellen om zichzelf te reproduceren en eiwitten samen te stellen. Elke gen heeft zijn eigen locatie op een bepaald soort chromosoom. 
  • Wat is mitose?
    celdeling van lichaamscellen (duplicatie van het DNA): het proces waarbij een cel zijn chromosomen dupliceert en zich vervolgens in 2 genetisch identieke dochtercellen verdeelt-->
    (2 nieuwe cellen die dezelfde genetische informatie bevat als de originele cel)
  • Wat is een diploïde (2N) cel?
    Elke cel (behalve geslachtcel) dat bestaat uit 46 chromosomen die in 23 paren liggen
  • Wat is een Haploïde (N) cel?
    Geslachtscellen  en bevatten 23 ongepaarde chromosomen
  • Wat zijn autosomen?
    De eerste 22 paar van 23 paar chromosomen die homoloog (gelijk) aan elkaar zijn.
  • Wat zijn sekse chromosomen?
    23e paar chromosoom.
    vrouwen: XX mannen: XY

    X is langer dan Y  en bevat meer genetische informatie
  • Wat is DNA?
    molecuul met draadachtige structuren heeft een dubbele helixvorm en bevat genetische informatie
  • Wat zijn nucleotiden?
    Bouwstenen van het DNA:
    Adenine (A), Thymine (T) , Cytosine (C), Guanine (G)
    A bindt aan T en C aan G. 
    elk paar wordt een basenpaar genoemd.
    volgorde bepaald de genetische instructie die gegeven wordt.
  • Wat is Human Genome?
    Alle chromosoom paren en genen van de mens 

    (genen paar van chimpansees komt 98-99 % overeen, dus maar klein deel van het DNA verantwoordelijk voor menselijke kenmerken)
  • Welke fases van Mitose zijn er?
    Interfase: DNA wordt verdubbeld, 92 chromatiden
    Profase: Tijdens de profase wordt het DNA heel strak opgevouwen, oftewel gespiraliseerd. Daardoor komen de afzonderlijke chromosomen los van elkaar te liggen en worden ze zichtbaar onder de microscoop. Van elk chromosoom zijn nu twee kopieën aanwezig, die aan elkaar vast zitten op een plek die centromeer heet. Zolang ze aan elkaar vast zitten, noemen we de twee kopieën chromatiden.
    Metafase :Tussen profase en metafase verdwijnt het kernmembraan. In de metafase liggen de chromosomen in een vlak in het midden van de cel, en zogenaamde trekdraden (de bovengenoemde eiwitbuisjes) zijn verbonden aan de centromeren.
    Anafase:In de anafase laten de twee chromatiden los van elkaar en worden door de trekdraden uit elkaar getrokken naar tegenoverliggende kanten van de cel. Aan het eind van de anafase bevindt zich een complete set chromosomen aan elke kant van de cel.
    Telofase: In de telofase verdwijnen de draden en ontstaat een membraan om elke set chromosomen heen, waardoor in de cel twee celkernen ontstaan. Tegelijkertijd deelt de cel zelf. Het cytoplasma en de organellen worden daarbij verdeeld over de dochtercellen.
  • Wat is Cytokinese
    Het proces van cytoplasmatische deling van de dochtercellen
  • Wat is Meiose?
    proces waarbij een kiemcel zich deelt, waarbij gameten (spermacel, eiccel) worden geproduceerd die elk de helft van het oorspronkelijk chromosoomcomplement van de oudercel bevatten: 23 chromosomen
  • Hoe verloopt Meiose?
    1. Chromosomen kopiëren zichzelf en vormen paren
    2. Er vind crossing-over plaats
    3. Chromosomen scheiden zich zodat er 2 verschillende cellen ontstaan
    4. Chromosomen scheiden zich van hun partner en worden deel van een gameet die 23 chromosomen bevat (in tegenstelling tot de gebruikelijke 46 chromosomen)
  • Wat is een gameet?
    Geslachtscellen: sperma en eicel
  • Wat is crossing-over?
    Proces waarbij naast elkaar liggende chromosomen afbreken en segmenten uitdelen, dit zorgt ervoor dat er een nieuwe combinatie ontstaat die ook weer erfelijk is. (uitwisselen van genetisch materiaal tijdens meiose)
  • Wat is celdeling?
    Genetische informatie die kan worden doorgegeven d.m.v. 3 processen: mitose, meiose en bevruchting
  • Wat is een allel?
    Van elke gen komen 2 vormen voor op dezelfde plek op de chromosomen, elke vorm van een gen heet een allel
  • Wat is een homozygoot?
    twee allelen geërfd die identiek zijn in hun effecten 
  • Wat is een heterozygoot?
    twee allelen geërd die verschillende effecten hebben.
  • Wat bepaalt het fenotype?
    De relatie tussen de allelen
  • wat is het Dominant recessive genes principle?
    Het dominante allel bepaalt de kenmerken van het kind, het recessief alle de eigenschap die in een organisme aanwezig is, maar niet tot uiting komt. 
  • Hoe kan een recessief allel tot uiting komen?
    Als beiden ouders alleen recessieven allelen bezitten
  • Wat is Codominantie?
    Dan houd het dominant-recessieve genen principe geen stand:
    beide allelen beïnvloeden de kenmerken van een persoon, omdat ze ongemengd kunnen bestaan
    - Sickle cel trait
    - bloedtype AB 
    - Intermediar: beide allelen dominant, wordt tussenweg genomen
    - polygenitic inheritance (intelligentie en persoonlijkheid)
  • Wat is sickle cel trait?
    een recessief gen zorgt ervoor dat de rode bloedcel een haakvormige ‘sikkel’ vormt die de zuurstof niet goed kan vervoeren en snel afsterft. (vaakst voor: Afro-Amerikanen)à bloedarmoede en vroegtijdige dood. 1 op 400 (1 op de 10 afro-Amerikaan is een drager)
  • Wat is een blastocyst?
    Groep cellen (60/70) bestaat uit een bal met holte gevuld met vocht, 
    bestaat uit 2 delen: embryonic disk:  binnenste cellen, wat het nieuwe organisme zal worden
    trophoblast: buitenste laag die embryo voorziet van voeding en bescherming.
  • Wat is implantatie?
    Blastocyst hecht zich aan de baarmoederwand waar het kan groeien (7-9e dag)
  • Wat voor structuren worden er gevormd tijdens de implantatie?
    Vruchtvlies: trophoblast vermenigvuldigt zich het snelst en vormt het vruchtvlies
     vruchtwater: beschermd mechanisme tegen stoten, reguleert temperatuur, zorgt voor gewichtloze omgeving waarin embryo kan bewegen 

    dooierzak: produceert bloedcellen tot lever, milt, beenmerg volgroeid zijn om deze functies over te nemen
    chorion:  een ander beschermend membraan dat tijdens het einde van de 2e week ontstaat, bevat kleine bloedvaten die zich hechten aan de baarmoederwand waardoor de placenta begint te ontwikkelen. 
    placenta: toevoer voeding en zuurstof, afvoer van afvalproducten. Ook wordt er een membraam gevormd waardoor deze substanties tussen moeder en kind kan worden uitgewisseld, maar waardoor het bloed tussen moeder en kind niet wordt gemengd. Placenta en kind verbonden via de navelstreng. 
    navelstreng: bevat 1 grote ader die bloed met voedingstoffen aflevert en 2 slagaders die afvalstoffen afvoeren

    deze systemen ontwikkelen zich verder in de volgende fasen. 30% van de zygotes overleven deze fase niet. 
  • Wat is de embryonale periode?
    Begint als de blastocyst zich aan de baarmoederwand hecht tussen de 2-8 week na  de bevruchting. 
    - vorming van interne organen en lichaamsstructuren. 
    - ontwikkeling van vruchtvlies, navelstreng en placenta (hierdoor gevoelig voor veranderingen in de omgeving)
    - laatste helft van de 1e maand vormt embryonic disk 3 lagen cellen: ectoderm, mesoderm, endoderm
    - zenuwstelsel ontwikkeld snel, ectoderm vormt neural tube
    - tijdens de 2e maand--> snelle groei: vorming neus, kaak, nek, kleine uitstulpingen vormen armen, benen, vingers en tenen. Ingewanden groeien, hartkamers ontstaan, lever en milt nemen productie van bloedcellen over. Embryo kan nu de wereld waarnemen, aanraking voelen en licht bewegen.
  • uit welke 3 lagen bestaat de embryonic disk?
    endoderm binnenste cellaag, ontwikkeld tot spijsvertering- en ademhalingssysteem (voornamelijk interne lichaamsdelen, darmen en longen, urinewegen en de kleiren).
    Mesoderm middelste laag, bloedsomloop, botten, spieren, excretie en voortplantingssysteem binnenste laag van de huid (voornamelijk interne delen).
    Ectoderm. Buitenste laag, ontwikkeld tot zenuwstelsel, hersenen, sensorische receptoren (oor, neus etc.) en huiddelen (haar, nagels etc) (voornamelijk oppervlakte delen)
  • Wat is de neural tube?
    zwelt op bij 3 weken om het brein te vormen, Productie van neuronen, zenuwstelsel ontwikkelt, hart begint bloed te pompen, verschijnen spieren, ruggengraat, ribben en verteringssysteem
  • Wat is Organogenesis
    proces van orgaanvorming, tijdens de eerste 2 maanden van prenatale ontwikkeling. (zeer kwetsbaar voor veranderingen in de omgeving)
     
  • Wat is de periode van de foetus?
    Periode van de 3e maand tot aan de bevalling, langste periode waarin de embryo groeit en wordt afgemaakt. Bestaat uit 3 trimesters
  • Wat zijn de 3 trimesters van de periode van de foetus?
    Eerste trimester: eerste 3 maanden
    - in 3e mnd beginnen de organen, spieren en zenuwstelsel georganiseerd te worden en raken verbonden .
    - brein kan signalen versturen, waardoor foetus kan bewegen
    - tijdens 12e week: kunnen genitaliën geïdentificeerd worden
    bestaande mechanisme worden verfijnd en organen beginnen te functioneren
    - ontwikkeling nagels, tandstompjes, oogleden

    tweede trimester: middelste 3 maanden
    - 17-20 weken kan moeder baby voelen bewegen
    - vernix: witte substantie vormt een laag over de huis, waardoor huis niet gaat kloven door de vloeistof van de moeder. 
    - lanugo helpen met het vastplakken van de vernix
    - einde van dit trimester meeste organen goed ontwikkeld =, brein veel neurionen. 
    - vanaf 20 weken neemt gewicht van het brein snel toe, dit zorgt ervoor dat de foetus goed kan worden gestimuleerd en geïrriteerd.

    Derde trimester: laatste 3 mnd
    - age of viability behaald
    - vergoot de cerebrale cortex
    - begint persoonlijkheid te vormen (actieve foetus, meer actieve baby in de eerste maanden van het leven
    - vormt antilichamen van de moeder om te beschermen tegen ziekten, omdat immuunsysteem van een pasgeborene pas na enkele maanden begint te werken
  • Sensitieve periode
    Periode van het embryo (3-8 weken) waarin de embryo het meest vastbaar is
  • Wat zijn mutaties?
    Veranderingen in een genetisch structuur door een kopieerfout:
    germline mutatie:  mutaties die worden doorgegeven van ouders op hun kinderen
    somatische mutatie:  mutatie van een lichaamscel die zich kan verspreiden door duplicatie en daardoor kan leiden tot een ziekte als kanker
  • Welke vormen van mutatie zijn er?
    Chromosomale afwijkingen, genetische afwijkingen, afwijkingen door prenatale externe factoren
  • Wat zijn chromosomale afwijkingen
    Vaak door fouten tijdens de meiose. Chromosoom scheidt niet goed of een deel van chromosoom breekt af.
  • Welke verschillende chromosomale afwijkingen zijn er?
    Down-syndrome (trisomie 21): foutieve splitsing (extra kopie) van het 21e chromosoom. Er worden 3 chromosomen geërfd in plaats van 2. Kenmerken: korte lengte, plat gezicht, zwakke spieropbouw, vatbaarder voor bepaalde ziekte en geestelijk gehandicapt. Ontstaat eerder als ouders al wat op leeftijd zijn. 

    -turner syndroom (XO):  vrouwen die X-chromosoom of deel ervan missen: korte nek, onderontwikkeld secundaire geslachtskenmerken, geen menstruatie moeite met wiskunde. 

    · Klinefelter syndrome; (XXY): extra chromosoom, onderontwikkelde testes, vergrote borsten en lang, onvruchtbaar 1 op 600; hormoontherapie
    · Fragile X Syndrome: genetische stoornis, x chromosoom vernauwd en breekt vaak af: geestelijke achterstand, of verstandelijke handicap, leerstoornis of kort aandachtspanne. Speciaal educatie, spreek en taal therapie. Vaker bij mannen dan vrouwen. Meisjes extra x chromosoom kunnen compenseren .(seks-linked genes)

    · Het XYY syndroom: man heeft extra Y chromosoom, bovengemiddelde lengte. 1 op 1000
  • Wat zijn  afwijkingen in de genen?
    · PKU (phenylketonuria):  een genetische stoornis waarbij een persoon fenylalanine (aminozuur) niet goed kan metabiloseren (stofwisselingziekte). 1 op 10.000 – 20.000.
    Door dieet kan overmatig ophoping van fenylalanine worden voorkomen. Als niet behandeld wordt: mentale retardatie en hyperactiviteit.
    · Sickle-cell Anemia: een recessief gen zorgt ervoor dat de rode bloedcel een haakvormige ‘sikkel’ vormt die de zuurstof niet goed kan vervoeren en snel afsterft. (vaakst voor: Afro-Amerikanen)à bloedarmoede en vroegtijdige dood. 1 op 400 (1 op de 10 afro-Amerikaan is een drager)

     
    Ziekte van Huntington: genetische ziekte veroorzaakt door een dominante alles, meestal verschijnt later in het leven (vanaf 40 jaar, snel dodelijk) kan drager zijn zonder dat je het weet kan je het doorgeven aan je kind, degenereert het zenuwstelsel

     
     
     
  • Wat is een sleeper-effect?
    Een teratogeen die eerst progressie veroorzaakt en daarna weer teruggaat naar het oude niveau
  • Wat is de invloed maternale ziekten?
    En infecties kunnen defecten veroorzaken, door de placentabarrière te passeren, of schade tijdens de geboorte.
    Rubella (mazelen)
    Syfilis  ooglaesies, kan blindheid veroorzaken en Huidlaesies.
    Genitale herpes 1/3 sterft, kwart, hersenbeschadiging. Kan voorkomen worden keizersnede
    Aids infectie veroorzaakt door HIV:
    toxoplasmose: een parasiet in vlees die kan zorgen voor schade aan het embryo in het 1e trimester en een miskraam kan veroorzaken later in de zwangerschap 
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

hoe ontstaat Gender controverse
= genderverschillen 
door: 
adaptieve problemen, waar soorten in de evolutionaire geschiedenis tegenaan zijn gelopen. Eagly zegt dat genderverschillen komen door de sociale condities die ervoor zorgen dat vrouwen minder macht hebben dan mannen.
Hyde zegt dat genderverschillen erg worden overdreven. Volgens onderzoek zijn mannen en vrouwen namelijk gelijk wat betreft de meeste psychologische factoren.
Wat is rapport talk/ report talk
rapport talk, dit is conversatie taal. Dit wordt gebruikt om een relatie te onderhouden. Dit soort praatjes hebben meer vrouwelijke dan mannelijke karakteristieken. De tweede is report talk, dit is praten om informatie over te brengen. Dit soort praatjes hebben meer mannelijke dan vrouwelijke karakteristieken.
Sociale-emotioneel
- Al in de vroege ontwikkelingsfasen zijn jongens agressiever dan meisjes.
-Relational aggression is iemand pijn doen door een relatie te manipuleren, bijvoorbeeld door te roddelen. Relational aggression wordt ook wel verbale agressiviteit genoemd. Het percentage van relational aggression van de totale agressie is bij meisjes hoger dan bij jongens.
relatie communicatie: mannen meer report talk, vrouwen meer rapport talk
-emotie regulatie: vrouwen opener, beter in lezen van emoties, meer empathie, mannen minder zelfregulatie (kan leiden tot gedragsproblemen)
- vrouwen tonen meer prosociaal gedrag 
Cognitieve verschillen sekse

Vrouwen hebben over het algemeen betere verbale vaardigheden dan mannen.
Mannen hebben een beter ruimtelijk inzicht dan vrouwen.
Vrouwen/meisjes doen het beter op school en krijgen hogere cijfers. Ze zijn aandachtiger in de klas, doen meer academische moeite en participeren meer in de klas.
Mannen/jongens zitten vaker in een ‘speciale’ klas, waar er extra aandacht is voor de leerlingen.
Gender overeenkomsten en verschillen fysiek
Vrouwen hebben twee keer zoveel lichaamsvet als mannen.
Mannen worden 10% langer dan vrouwen. Androgenen promoten de groei van lange botten, oestrogenen stopt die groei rond de puberteit. - Vrouwen hebben een langere levensverwachting dan mannen en ontwikkelen minder fysieke en mentale problemen.
Daarnaast zijn vrouwen meer resistent voor infecties.
Mannen hebben hogere levels stresshormonen wat zorgt voor een hogere bloeddruk.
Gender schema theorie
Volgens deze theorie ontwikkelt gender-typing wanneer kinderen geleidelijk gender schema's ontwikkelen over wat gender-gepast en gender-ongepast gedrag is. Deze schema’s helpen kinderen om hun informatie en ervaringen wat betreft genderverschillen te organiseren en te begrijpen
Een cognitief gender schema organiseert de wereld in termen van man en vrouw. Kinderen zijn intern gemotiveerd om de wereld te ontvangen en zich te gedragen volgens hun ontwikkelingsschema’s. Kinderen die deze interne motivatie hebben, worden gender schematic genoemd.
Kritiek op kohlberg (genderontwikkeling)
gender bewustwording begint al voor de eerste identiteitsfase.
Wat zijn de 3 fases van theorie van kohlberg (gender consistentie)
1. Twee of drie jaar: kinderen kunnen vanaf deze leeftijd herkennen of ze een jongen of een meisje zijn en dit benoemen. Dit wordt genderidentiteit genoemd;
2. Vier of vijf jaar: kinderen hebben het begrip van gender stabiliteit. Dit is het begrip dat iemand geboren wordt als een bepaald geslacht en opgroeit tot lid van dit gender. Gender is dus stabiel over tijd;
3. Zes of zeven jaar: kinderen beseffen dat veranderingen in de externe karakteristieken, gedrag en behoeftes niet leiden tot veranderingen in hun biologische geslacht. Gender wordt gezien als stabiel in verschillende situaties. Dit overlapt met de conservatie test. Dit besef heet gender consistentie.   

Bijvoorbeeld: als een man een rok aan doet en een K3 lied zingt, denkt het kind dat de man is veranderd in een vrouw. Als een kind vijf tot zeven jaar oud is, gaat het kind begrijpen dat geslacht onveranderlijk is. Vanaf de basisschool gaat het kind ook nadenken over of het een typisch lid van het geslacht is, of het tevreden is met het geslacht, en of het geslacht dat hij/zij is, beter is dan het andere geslacht.
Wat is de cognitieve developmental theory van kohlberg?
o Gender-role development hangt af van cognitieve ontwikkeling. Kinderen moeten eerst bepaalde concepten over geslacht begrijpen, voordat ze beïnvloedt kunnen worden door hun sociale ervaringen.
o Kinderen zijn actief met het socialiseren van zichzelf bezig; ze zijn dus niet zo passief als in de social learning theory wordt beweerd.

0 kinderen gaan door 3 fases van gender begrip door om gender consistentie te ontwikkelen 
Welke theorie beschrijven de cognitieve invloeden
- theorie van kohlberg
- gender schema-theorie