Summary Class notes - Bedrijfsethiek

Course
- Bedrijfsethiek
- dr. B.W. van de Ven
- 2014 - 2015
- Tilburg University
- Fiscale economie
265 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Class notes - Bedrijfsethiek

  • 1432072800 H1: Bedrijfsethiek en verantwoord ondernemen

  • Wat is ethisch handelen?
    Handelen in overeenstemming met de waarden en de normen waaraan wij onszelf en anderen in redelijkheid gehouden achten
  • Wat is deregulering?
    Taken en bevoegdheden overhevelen van de overheid naar burgers
  • Wat betekent de democratisering van het moreel gezag?
    Het voortdurend zoeken naar dialoog met de samenleving over de invulling van de maatschappelijke rol en verantwoordelijkheden in de samenleving
  • Wat zijn de vier perspectieven van bedrijfsethiek?
    • Strategisch (hoe ondernemingen anticiperen op de veranderende verwachtingen van de samenleving en de onvoorspelbaarheid die dit met zich meebrengt. 
    • Public relations het communiceren over maatschappelijk verantwoord ondernemen. 
    • Marketing maatschappelijk verantwoord ondernemen inzetten als 'unique selling point'. 
    • Personeelsmanagement imago op de arbeidsmarkt   
  • Wat betekent "in redelijkheid" binnen de ethiek?
    Wat in het openbaar debat onder alle betrokkenen, op basis van overtuigende argumenten en met respect voor elkaars positie en belagen, als een voor allen acceptabele oplossing geldt.
  • Wat is een belanghebbende? (bedrijfsethisch)
    Iedere partij wiens (gerechtvaardigde) belangen kunnen worden beïnvloed door activiteiten van de onderneming, of die zelf invloed op de (gerechtvaardigde) belangen van de onderneming kan uitoefenen.
  • Wat houdt het begrip Civil Society in?
    De samenleving van mondige burgers en hun organisaties, die samen de verantwoordelijkheid nemen, ieder vanuit zijn eigen invalshoek, om actief bij te dragen aan de aanpak van maatschappelijke problemen en om de maatschappelijke ontwikkelingen in goede banen te leiden.
  • Wat stelt Van Luijk over participatieve ethiek?
    De inbreng van het bedrijfsleven in de civil society dient gedragen te worden door een participatieve ethiek. Het is niet meer dan redelijk dat die participatieve arrangementen die een reële bijdrage vormen aan de behartiging van het algemeen belang, als een collectieve verantwoordelijkheid rusten op alle deelnemers aan het maatschappelijk verkeer.
  • Wat zijn de gemengde motieven van bedrijven?
    Ondernemingen zien hun morele verantwoordelijkheid in het perspectief van hun zakelijke belangen en definiëren hun zakelijke belangen in relatie tot hetgeen moreel wenselijk is.
  • Wat is de relatie tussen recht en ethiek?
    Verschil ethiek vereist altijd een innerlijke motivatie. Recht berust op uitwendige dwang. De methode van het recht is gebaseerd op het verkrijgen van zekerheid en uitsluitsel. De methode van ethiek is gebaseerd op het hanteren van onzekerheid. Ze kunnen als complementair worden gezien.
  • Twee voorwaarden maatschappelijk verantwoord ondernemen (SER)
    Voldoende gerichtheid van de onderneming op de bijdrage aan de maatschappelijke welvaart op de lange termijn en de dialoog met belanghebbenden, respectievelijk de maatschappelijke omgeving
  • Wat is duurzame ontwikkeling?
    De ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder afbreuk te doen aan het vermogen van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien.

    Economische ontwikkeling wordt gerealiseerd binnen ecologische grenzen.

    Rechtvaardige verdeling van de toenemende welvaart in de huidige tijd en over generaties.
  • Wat betekent het begrip Triple P?
    People sociale rechtvaardigheid; Planet ecologische grenzen; Profit economische groei
  • Wat verstaat Cooymans onder maatschappelijke betrokkenheid?
    "Investeren in de (lokale) samenleving, vallend buiten de gangbare bedrijfsprocessen". Hiertoe behoren
    • bedrijfsvrijwilligerswerk, 
    • bijdrage aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken zoals verpaupering en 
    • het inzetten ten behoeve van sociale integratie van bepaalde doelgroepen.

    Niet hetzelfde als liefdadigheid!
  • Wat zijn de vier models of business ethics volgens R. Edward Freeman?
    1. Business ethics as a set of specialized problems
    2. Business ethics as a constraint of self-interest
    3. Business ethics as corporate social responsibility
    4. Business ethics as a way of understanding business
  • 1432159200 H2: Morele verantwoordelijkheid in organisaties

  • Wat betekent verantwoordelijkheid binnen de bedrijfsethiek?
    Verantwoordelijk is de persoon of instantie die als (mede-)oorsprong van het handelingseffect kan worden aangemerkt of die zich in een rol, positie of functie bevindt die met aanspreekbaarheid gepaard gaat.
    Juridisch verantwoordelijk is de persoon of instantie die als zodanig wordt aangemerkt op grond van juridisch vastgestelde bepalingen. 
    Moreel verantwoordelijk is een persoon of instantie die als zodanig kan worden aangemerkt op grond van het heersende stelsel van normen en waarden.
  • Verantwoordelijkheid volgens Nietzsche
    Nietzsche wijst erop dat verantwoordelijkheid een verplichting naar een ander betekent, die je daarmee de macht geeft om je te straffen als je de verplichting niet nakomt.
  • Welke vier vormen van verantwoordelijkheid onderscheidt de Britse rechtsfilosoof Hart en welke vijfde voegt de Nederlands rechtsfilosoof Mark Bovens hieraan toe?
    Verantwoordelijkheid als...
    Oorzaak - verantwoordelijk zijn voor.
    Aansprakelijkheid - juridisch of politiek aansprakelijk zijn voor de (gevolgen van) bepaalde handelingen.
    Vermogen - men moet in staat zijn tot een vrije en bewuste keuze (ontoerekeningsvatbaarheid).
    Taak - een taak, rol of functie in de maatschappij brengt specifieke verantwoordelijkheden of plichten met zich mee.
    Deugd - deze betekenis verwijst naar het serieus nemen van taken en plichten, naar weloverwogen optreden en het zich rekenschap geven van de gevolgen van het handelen van anderen, ook in instanties waarbij die verantwoordelijkheden niet expliciet zijn vastgesteld in wettelijke bepalingen of een taakomschrijving.
  • Op welketwee manieren is het begrip morele verantwoordelijkheid een taalhandeling?
    Directieve taalhandeling: omdat we mensen met het begrip tot handelen kunnen bewegen
    Commissieve taalhandeling: omdat het begrip gebruikt kan worden om een persoon te verbiden aanhet doen van toekomstige handelingen
  • Wat wordt bedoeld met het begrip 'forum'?
    Iedere groep mensen aan wie verantwoordelijkheid wordt afgelegd.
  • Wat zijn de twee belangrijke criteria om verantwoordelijkheid vast te stellen?
    Opzet en vrijwilligheid
  • Volgens welke aspecten kan bepaald worden of iemand moreel verantwoordelijk is?
    Moeten is er sprake van een duidelijke morele plicht of norm die geldt Weten wist degene van de plicht of norm of  had hij/zij deze moeten kennen Willen beschikten degenen over wilsbekwaamheid of was er sprake van dwang Kunnen lag in het vermogen van degene die we beoordelen om te handelenen waren er alternatieven
  • Wat zijn de drie verontschuldigende omstandigheden?
    Opzettelijkheid
    Vrijwilligheid
    Was hij/zij op de hoogte
  • Wat zijnde verzachtende omstandigheden die iemands verantwoordelijkheid verminderen?
    1. Onzekerheid over normen, feiten of gevolgen. 
    2. Moeilijkheidsgraad van de vereiste handeling.
    3. Mate van betrokkenheid. 
    4. Ernst van de gevolgen 
    (mate waarin 1 tot en met 3 de verantwoordelijkheid verzachten is afhankelijk van de ernst van de gevolgen.)
  • Wat is een reden?
    Een valide overtuiging die aan iemands handelen ten grondslag ligt
  • Wat is een rationalisatie?
    Het achteraf goed praten van een handeling of keuze
  • Wat is de kern van het probleem van de 'vele handen'?
    Als de verantwoordelijkheid over een aantal personen of functies binnen een organisatie verdeeld is, terwijl geen van hen afzonderlijk als oorsprong van de handeling kan worden aangemerkt.
  • Op welke manieren kan toewijding en loyaliteit leiden tot morele problemen?
    Wanneer mensen zich binden aan eenmaal gekozen beleidslijnen of aan projecten waarin al veel is geïnvesteerd, ook als er duidelijke aanwijzingen zijn dat een andere richting beter is of het project niet meer haalbaar. Ook kan te grote toewijding aan een verantwoordelijkheid leiden tot het negeren van andere verantwoordelijkheden.
  • Wat houdt het begrip 'groupthink' in?
    Groupthink houdt in dat individuele leden van een groep zich conformeren aan datgene waarvan ze denken dat de meerderheid van de groep het vindt of denkt.
  • Wat betekent het als een persoon zich in de positie van 'double blind' bevindt?
    Dat is het geval wanneer er twee tegengestelde normen gelden of wanneer tegengestelde eisen worden gesteld.
  • Wat houdt onzorgvuldige oordeelsvorming in?
    Dat is de neiging om te zoeken naar simpele houvasten om complexiteit te reduceren.
  • Wat betekent depersonalisatie?
    Menselijk leed uitdrukken in euro's, patiënten in ziekenhuizen e.d.
  • Op welke drie organisatieniveaus kan de manager morele verantwoordelijkheid in de organisatie optimaliseren?
    De structuur van de organisatie, de organisatiecultuur en de individuele morele competenties van medewerkers
  • Wat zijn Chinese Walls?
    De ‘onzichtbare muren’ tussen bedrijfsonderdelen of afdelingen binnen eenzelfde bedrijf, die bedoeld zijn om belangenverstrengeling te voorkomen tussen medewerkers die eenzelfde klant bedienen.
  • Wat houdt een klokkeluidersregeling in?

    Het bestuur draagt er zorg voor dat werknemers zonder gevaar voor hun rechtspositie de mogelijkheid hebben te rapporteren over onregelmatigheden van algemene, operationele en financiële aard binnen de vennootschap aan de voorzitter van het bestuur of aan een door hem aangewezen functionaris. Vermeende onregelmatigheden die het functioneren van bestuurders betreffen worden gerapporteerd aan de voorzitter van de raad van commissarissen.
  • Wat is een klokkenluider?
    Iemand die een wantoestand in de eigen organisatie publiekelijk aan de kaak stelt, met de bedoeling om de samenleving tegen mogelijke schade of gevaren te beschermen.  
  • Wat zijn de belangrijkste morele criteria voor het klokkenluiden?
    1. Ernstige schade: Alleen schade aan publieke belangen rechtvaardigen het klokkenluider.
    2. Duidelijke aanwijzing
    3. Proportionaliteit: Wegen de belangen op tegen de belangen die er worden geschaad.
    4. Laatste toevlucht: Pas wanneer alle interne procedures en communicatiekanalen zijn uitgeput, is het aanvaardbaar om naar buiten te gaan.
    5. Zuivere motieven: De enige geldige beweegreden van de klokkenluider is bezorgdheid om het algemeen belang.  
  • Noem twee voorbeelden van klokkenluiders
    Ad Boss: bouwfroude. Motieven leken niet zuiver, maar hij kwam niet meer aan het werk (grote imagoschade).
    Arthur Gotlieb: verzekeringen. Bedrijf ging niet goed om met verzekeringsgegevens klanten. Ondanks herhaalde meldingen, geen gehoor -> zelfmoord.
  • Wat betekent een 'cultuur van wederzijdse verantwoordelijkheid'?
    Een cultuur waarbij op een constructieve en professionele manier over de morele aspecten van het werk wordt gepraat.
  • Wat stelt Peter French over organisaties en haar verantwoordelijkheden?
    Het handelen van organisaties kan volgens French niet worden gereduceerd tot het handelen van de natuurlijke personen in de organisaties. De organisatie heeft volgens hem een identiteit die niet hetzelfde is als de verzameling van individuen in de organisatie. De organisatie is volgens French zelf een morele persoon en kan dan ook morele verantwoordelijkheid hebben, ook al is de organisatie zelf geen natuurlijke persoon.


    Aan het criterium van opzettelijkheid of intentie dat met morele verantwoordelijkheid verbonden is, voldoen organisaties volgens French omdat ze een interne besluitvormingsstructuur hebben, die de handelingen van individuele leden coördineert. De organisatie heeft een eigen beleid, dat zowel intern als extern als zodanig wordt herkend.
  • Wat stelt Velasques over de verantwoordelijkheid van organisaties?
    Volgens hem kunnen alleen natuurlijke personen aangemerkt worden als autonome actoren die vrije keuzes maken, en is het dus onjuist om te spreken van een moreel verantwoordelijke organisatie. 
  • Noem twee redenen om een bedrijf als een morele actor te zien
    • Opzettelijkheid: besluitvormingsstructuur beleid > optelsom van individuele doelen.
    • Aanspreekbaarheid: eigen verleden (vb. Nederlandse banken en beurs moeten een vergoeding geven aan Joodse slachtoffers).

    Collectieve verantwoordelijkheden > optelsom van de individuele verantwoordelijkheden.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is het primaire kritiekpunt van Eccles in de reader "New values in Responsible Investment"?
De business case voor VB is gebaseerd op het paradigma van de homo economicus en deze komt in de praktijk niet voor.
Wat is de morele evaluatie van verantwoord beleggen?
  • Gevolgen-ethisch: bijdrage aan een betere wereld
  • Beginsel-ethisch: schone handen
Is verantwoord beleggen economisch gezien goed?
Nee,
  • Er is geen empirisch bewijs van betere noch slechtere prestaties van VB fondsen
  • Vanuit de financieringstheorie zouden deze fondsen door minder diversificatie en hogere transactiekosten tot een lager rendement moeten leiden. Daarnaast volgt uit de efficiënte markt hypothese dat alle publiek beschikbare info in de marktprijs verwerkt is en dus is er geen economische reden om te investeren in VB fondsen.
Wat zijn de vier stappen in trade-off tussen financiële en morele motieven voor beleggen? (Mackenzie/Lewis)
  1. Klein financieel overschot wordt besteed aan strikt ethische doelen
  2. Slechts een beperkt deel van het geld wordt in ethische fondsen belegd, rest in normale.
  3. Kosten van verantwoord beleggen worden (bewust) niet berekend
  4. Geen rigoureus zelfonderzoek van de benadering van verantwoord beleggen
Wat volgt uit het onderzoek van Mackenzie en Lewis omtrent de motieven voor verantwoord beleggen?
  • Zeer diverse morele motieven
  • Vaak gemengd met eigenbelang
  • Trade-off tussen morele en financiële overwegingen: investeerders zijn namelijk niet bereid om hun financiële wensen volledig op te offeren.
Wat zijn de twee manieren om duurzaam en verantwoord te beleggen?
  • Negative screening: uitsluiten van bepaalde ondernemingen.
  • Positive screening: onderneming toetsen op duurzaamheidscriteria zoals sociale- en milieuprestaties, beleid en praktijk.
Wat is verantwoord of duurzaam beleggen?
Het investeren van middelen in ondernemingen die bepaalde ethische normen hanteren.
Wat dragen banken zelf aan als oplossing voor de vertrouwenscrisis?
  • Creëren integriteitsbewuste cultuur: basiswaarden redelijke zorg, deskundigheid en integriteit/oprechtheid
  • Tuchtrecht
Wat wordt in de colleges genoemd als noodzakelijke veranderingen om een nieuwe financiële crisis te voorkomen?
  • Verandering incentive structures (Stiglitz en vele anderen) om excessief risicozoekend gedrag te vermijden.
  • Beperking variabele beloning in Nederland Code Banken: maximum variabel deel en meenemen niet-financiële criteria en lange termijn prestaties in variabele beloning.
  • Eis meer transparantie (risicovolle zaken waren van de balans afgehaald)
  • Scheiding tussen zakenbanken en nutsbanken waarbij alleen nutsbanken bescherming genieten van de overheid.
Wat is de conclusie uit het rapport van de commissie Maas over de publieke nutsfunctie van de bank
Het belang van de klant is teveel op de achtergrond geraakt en daarmee, in het licht van de publieke nutsfunctie, dat van de maatschappij als geheel.


Oplossingen:
  • Aanpassing beloningsbeleid
  • Aandeelhoudersstructuur
  • Heroriëntatie op de beroepsethiek van de bankier: ondertekening bankierseed.