Summary Class notes - Geschiedenis

Course
- Geschiedenis
- Comenius
- 2019 - 2020
- CSG Comenius locatie Marienburg (Leeuwarden)
178 Flashcards & Notes
1 Students
  • These summaries

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - Geschiedenis

  • 1557266400 Republiek

  • Waarom stelde Karel V de collaterale raden in?
    De handel en nijverheid bloeide en toen kwam er meer verstedelijking, de stedelijke burgerij kreeg een sterkere machtspositie: in ruil voor belasting aan de vorsten breiden de steden hun privileges verder uit. Karel V wilde zijn gezag centraliseren.
  • Wat zijn de collaterale raden en welk jaartal?
    1531
    Raad van State: De belangrijkste Nederlandse edelen zaten erin en de landvoogd moest hen altijd om advies vragen.
    Geheime Raad: stelde wetten op en hield toezicht op de gewestelijke en plaatselijke besturen.
    Raad van Financiën: overheidsfinanciën.
  • Hoe ging de centralisatie met privileges?
    In de Middeleeuwen hadden ze in ruil voor belastingen privileges rechten en vrijheden verworven. 
    Karel V probeerde een meer centraal bestuur in te stellen, maar was afhankelijk van de rijke burgerij voor de betaling van de vele oorlogen die hij voerde. 
    Sommige privileges werden door de centralisatiepolitiek bedreigd en de strijd tegen het protestantisme werd ook gezien als een aantasting van de privileges.
  • Wat was de reformatie van Luther?
    Hij ergerde zich aan de rijkdom en macht van de kerk en verwierp de zelfgemaakte kerkelijke wetten. 
    De Bijbel moest in de volkstaal worden vertaald en de mens kon niet gered worden door de kerk, maar alleen door de genade van God. 
    Hij kreeg aanhang bij Duitse vorsten en verspreiding ging snel door boeken en pamfletten.
  • Wat was de Rijksdag in Worms? En het gevolg?
    Luther kreeg de kans zijn stellingen terug te nemen maar deed dit niet en ging in ballingschap bij een Duitse vorst.
    Steeds meer Duitse vorsten keren zich af van de kerk waardoor in West-Europa een splitsing komt in de christelijke kerk.
  • Wat is de Vrede van Augsburg?
    Duitse vorsten mochten voortaan hun eigen geloofszaken in hun vorstendom bepalen. Karel V zag dit als een nederlaag want hij heeft het katholieke geloof niet kunnen redden en treedt af, -> Filips ||.
  • Waarom krijgt Calvijn aanhang in de Nederlanden?
    Het Spaanse bestuur treedt hard op tegen de Calvinistische ketters en Calvijn vindt dat lagere overheden zich mogen verzetten tegen een hogere overheid als deze de geboden van God niet navolgt.
  • Wat zijn de inquisitie en bloedplakkaten?
    In 1521 inquisitie: ketters opsporen en berechten.
    In 1550 bloedplakkaten: Alle ketters gedood.
    Zagen edelen als aantasting van de privileges maar Karel V vond dat hij recht had als absoluut vorst dit te doen.
  • Wat is het smeekschrift der edelen?
    In 1565 vroegen edelen Filips || de vervolging te matigen en in 1566 was het smeekschrift aan landvoogdes Margareta van Parma een verzoek op de ketterwetgeving en de kettervervolgingen in de Nederlanden op te heffen.
  • Wat is het gevolg van het smeekschrift?
    Calvinistische bijeenkomsten werden openlijker en toen ontstond de beeldenstorm.
  • Wat was de reactie van Filips || op de beeldenstorm?
    Hij stuurde Hertog van Alva om orde op zaken te stellen en de schuldigen van de beeldenstorm te berechtigen, hij stelt de Raad van Beroerten in. Veel edelen vluchten, WvO ook, graven Egmont en Van Horne vermoord.
  • Wanneer breekt de opstand uit?
    In 1568 als WvO met een huurleger de Nederlanden binnenvalt met als oorzaak de religieuze onderdrukking en de centralisatie: de edelen worden onderdrukt en de steden en privileges ook.
  • Wat is het gevolg van de opstand?
    De watergeuzen, calvinistische vluchtelingen op schepen, plunderden het platteland en vielen koopvaardijschepen aan. 
    Op 1 april 1572 veroverden de Watergeuzen Den Briel en in de maanden daarna liepen steeds meer Hollandse en Zeeuwse steden over naar de Opstand. 
    Willem van Oranje wordt uitgeroepen tot stadhouder door de staten van enkele gewesten.
  • Hoe voerde WvO oorlog?
    Om toch veel steun te krijgen koos Oranje voor 'nationale' propaganda en riep op het 'vaderland' te beschermen tegen Spanje. 
    Want velen vonden een openlijke opstand tegen hun wettige heer te ver gaan. 
    Oranje verwierf steeds meer vertrouwen en de weerstand tegen Alva nam toe.
  • Wat is het ontzet van Leiden?
    Na een Spaans beleg waren de dijken doorgestoken waardoor de Spaanse legers uit Leiden vluchten. De watergeuzen brengen haring en wittebrood. Oktober 1574
  • Wat is de Spaanse furie?
    Brabant en Vlaanderen (katholiek) blijven eerst loyaal aan Spaanse koning. Maar Filips || kan soldaten niet meer betalen dus die gaan plunderen waardoor de gewesten zich alsnog aansluiten bij de opstand in de Pacificatie van Gent 1576: Spaanse troepen moeten verdreven worden, Holland en Zeeland protestants de rest katholiek en er is gewetensvrijheid.
  • Waarom is WvO blij met de pacificatie van Gent?
    • Willen af van Spanjaarden
    • Voorstander godsdienstelijke tolerantie
    • Nederlanden bleven een geheel
  • Wat is de alteratie van Amsterdam?
    Amsterdam wil een handelsblokkade door het Noorden voorkomen waardoor het katholieke stadsbestuur wordt vervangen door calvinisten. 1578
  • Wat is het Plakkaat van Verlatinge?
    1581.
    De Unie van Utrecht zweert Filips || af, want een koning moet zijn volk dienen en beschermen en als een koning zijn volk als een tiran bestuurt mag hij worden afgewezen. Het is revolutionair omdat de plichten van een koning zo'n grote rol spelen.
  • Wat gebeurt na het plakkaat van verlatinge?
    WvO wordt vermoord in 1584
    Val van Antwerpen in 1585, ingenomen door Parma, Handelaren vluchten en Hollanders en Zeeuwen sluiten de schelde af waardoor Antwerpen geen belangrijke havenstad meer is en Amsterdam wordt dat nu met stapelmarkt (handel -> moedernegotie).
    De noordelijke gewesten zoeken naar nieuwe vorst maar Franse Anjou en Engelse Leicester voldoen niet.
  • Wat gebeurt er in 1588?
    • Filips || stuurt de Armada naar Engeland omdat zijn zus Queen Elizabeth | financiële steun geeft. Het was een militaire en financiële nederlaag.
    • In 1588 besloten de opstandige gewesten zonder vorst verder te gaan en vormden de Republiek der Verenigde Nederlanden.

    Spanje steeds zwakker waardoor de Republiek veel terrein terugwint.
    Frankrijk en Engeland erkennen de republiek als staat in 1596, in 1648 met de vrede van munster internationaal erkend.
  • Hoe wordt de republiek bestuurd?
    • Elk gewest was zelfstandig en het gezag lag bij de Statenvergadering. Deze beslisten over wetgeving, rechtspraak en belastingheffing. Bestuurders werden regenten genoemd en kwamen uit invloedrijke families die onderling de macht verdeelden. 
    • De statenvergadering met edelen en stedelingen als belangrijkste afgevaardigden van de Staten
    • Centrale bestuur was de Staten-generaal: Defensie (militair beleid), buitenlands beleid en besturen van generaliteitslanden. 
  • Wat was de stadhouder?
    • Maurits van Oranje
    • Opperbevelhebber leger
    • Had belang bij oorlog
    • Streng Calvinist (Gomarus)
    • Veel aanhang van landgewesten
  • Wat was de raadspensionaris?
    • Johan van Oldenbarnevelt
    • Hoogste ambtenaar Holland: politiek leider van de Republiek
    • Dacht aan handel en zeegewesten -> voorstander vrede/wapenstilstand
    • Gematigd calvinistisch (Arminius)
  • Wat is de VOC?
    In 1602 richtte de Staten-Generaal de VOC op die handelsmonopolie op de handel met Azië krijgt.
  • Wat gebeurde er tijdens het Twaalfjarig bestand?
    Er ontstonden in de Republiek religieuze en politieke tegenstellingen waarbij Maurits en Oldenbarnevelt tegenover elkaar kwamen te staan. Maurits steunde de strenge calvinisten en was voor hervatting van de oorlog. Maurits won de strijd en Oldenbarnevelt werd beschuldigd van hoogverraad en landverraad. Op 13 mei 1619 werd Oldenbarnevelt onthoofd.
  • Wat is de economische en culturele groei van de republiek?
    • Nijverheid, scheepsbouw en handel groeien snel in de Zeeuwse en Hollandse steden door de moedernegotie: graan wordt ingevoerd via handel met de Oostzeestaten en het overschot wordt verhandeld met andere Europese Staten en het ontbreken van de feodale traditie heeft tot gevolg dat de agrarische sector zich makkelijker kan ontwikkelen, landarbeiders werken voor eigen inkomen en zijn ondernemend.
    • Amsterdam wordt de stapelmarkt van Europa omdat de afsluiting van de Schelde ervoor zorgt dat de Hollandse economie een stimulans krijgt.
  • Hoe ging het geloof in de Republiek?
    Gewetensvrijheid: onopvallend ook andere geloven dan calvinisme.
  • Wat gebeurde aan het einde van het Twaalfjarig bestand?
    WIC, driehoekshandel en kaapvaart.
  • Waarom heeft de Republiek baat bij een constante, sterke economie?
    De oorlog tegen Spanje is kostbaar en regenten hebben veel geïnvesteerd. Ook is een groeiende economie gebaat bij immigranten en religieuze tolerantie is succesvol om immigranten te trekken.
  • Wat is het gevolg van de economische groei?
    Markt voor luxegoederen ontstaat en drukwerk en schilderkunst over dagelijkse taferelen.
  • Hoe en waneer komt een einde aan de Republiek?
    In de tweede helft van de 17e eeuw en dan wordt de handelspositie in toenemende mate bedreigd door Engeland en Frankrijk.
  • Wat gebeurde er in 1639?
    Er werd een Joods-Portugese synagoge gebouwd voor de religieuze tolerantie. Door de religieuze tolerantie komen veel Europese denkers en wetenschappers naar de Noordelijke Nederlandsen wat goed is voor de economie en cultuur.
  • Hoe eindigt de opstand?
    Met de Vrede van Munster in 1648, Spanje erkent de Republiek als soevereine staat.
  • Hoe ontstond de Unie van Atrecht?
    Uit angst voor calvinistische overheersing waren katholieke bestuurders in het zuiden bereid vrede te sluiten met de koning. Filips stuurde zijn neef Parma naar de Nederlanden en deze sloot een verbond met de zuidelijke gewesten in 1579.
  • Hoe ontstond de Unie van Utrecht?
    De opstandigen in het noorden verenigen zich in het calvinistische Unie van Utrecht.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary - Class notes - Geschiedenis

  • 1567461600 49 kenmerkende aspecten

  • Hoe worden de jagers-verzamelaars ook genoemd?
    Nomaden
  • Wanneer en waar is de landbouw ontstaan?
     Midden-Oosten omstreeks 10 000 v.C
  • Het trechterbekervolk waren de...:
    Hunebed bouwers in Drenthe
  • De bandkeramiekvolk waren de...:
    Maakten de potten in Limburg
  • Hoe leefden de jagers-verzamelaars?
    Geen vaste woonplaats, leefden van voedsel door te jagen.
  • Wanneer ontstond de eerste stedelijke gemeenschappen?
    3500 voor Chr.
  • Welke jaartallen horen bij Jagers en Boeren?
    3000 v Chr.
  • Welke jaartallen horen bij Grieken en Romeinen?
    500 na Chr.
  • Welke jaartallen horen bij Monniken en ridders?
    500 - 1000
  • Welke jaartallen horen bij Steden en Staten?
    1000 - 1500
  • Welke jaartallen horen bij Ontdekkers en hervormers?
    1500 - 1600
  • Welke jaartallen horen bij Regenten en Vorsten?
    1600 - 1700
  • Welke jaartallen horen bij Pruiken en Revoluties?
    1700 - 1800
  • Welke jaartallen horen bij Burgers en Stoommachines?
    1800 - 1900
  • Welke jaartallen horen bij Wereldoorlogen?
    1900 - 1950
  • Welke jaartallen horen bij Televisie en Computer?
    1950 - heden
  • Welke cultuur verspreidde zich in de tijd van de Grieken en Romeinen?
    Grieks-Romeinse cultuur
  • Tussen welke twee culturen ontstond een confrontatie? (tijd van Grieken en Romeinen)
    De Romeinse legers gingen in strijd met de Germanen.
  • Hoe werd de Grieks-Romeinse cultuur verspreidt?
    (tijd van Grieken en Romeinen)
    Ze vielen NL binnen.
  • Waar en Wanneer ontstond de eerste democratie? 
    (tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.Chr. - 500 n.Chr.)
    600 jaar voor Chr. In Athene.
  • Griekse filosofen hadden een wetenschappelijke manier van denken. Zij probeerden...:
    (tijd van Grieken en Romeinen)
    Alles met verstand te beredeneren.
  • Welk canonvenster hoort bij de tijd van Grieken en Romeinen?
    De Romeinse Limes
  • Welk canonvenster hoort bij de tijd van Jagers en Boeren?
    Hunebedden
  • Hoe ontwikkelde binnen het jodendom het christendom zich als eerste godsdienst?
    Nadat de Romeinen het gebied van de Joden hadden veroverd ontstond er uit het jodendom, het christendom, dat werd over het Romeinse rijk werd verspreid
  • Hoe verspreidde het christendom zich in geheel Europa? 
    (tijd van Monniken en Ridders)
    Dit werd verspreid door de Monniken.
  • Hofstelsel en horigheid was er voor de boeren. Het hofstelsel gaf de boeren een stuk grond in bruileen, daarvoor moesten ze wel belasting betalen. Wat betekent hofstelsel en horigheid?
    Het hofstelsel (edelen) gaf de boeren bescherming in ruil daarvoor
    werkten de horige boeren (horigheid) voor de edelen.

    Geven en nemen
  • Verhouding tussen Heer (lage edelman) en Vazal?
    Heer of terwijl een lage edelman heeft een eigen grondgebied waar de horige boeren op werken, inruil daarvoor kregen zij bescherming.
    Vazal is een hoge edelman, staat boven de heer en staat in contact met de vorst.
  • Hoe verspreidde het christendom zich in de lage landen (Nederland)?
    Willibrord verspreidde het christendom.
  • Welke eeuw is de Islam ontstaan?
    7e eeuw
  • Hoeveel dagen heeft de islamistische jaartelling in 1 jaar?
    354 dagen
  • Wat voor kalender heeft de islamitische jaartelling?
    Maankalender
  • Hoeveel dagen heeft de gregoriaanse jaartelling in 1 jaar?
    365,25 dagen
  • Wat voor kalender heeft gregoriaanse jaartelling?
    Zonnekalender
  • Wie was Karel de Grote en in welke tijd leefde hij?
    Hij was keizer van het westen. Hij heeft veel gevochten, maar deed ook veel voor scholen en landbouw.
  • Wat legde de basis voor het herleven van een agrarisch-urbane samenleving? 
    (steden en staten)
    Handel en ambacht
  • Hoe werden steden steeds zelfstandiger?
    Doordat steden steeds meer rechten kregen van de edelen, in ruil voor geld.
  • Waardoor ontstond de strijd tussen kerk en staat?
    De paus voerde met de Duitse keizer een machtsstrijd over de benoeming van bisschoppen. De paus won, maar kon zijn wil niet opleggen aan alle vorsten.
  • Hoe is het begin van staatsvorming en centralisatie ontstaan?
    In de tijd van steden en staten vergrootten de Franse en Engelse koningen hun macht. Koningen gingen het land centraal besturen en daardoor werden gebieden 1 land
  • Hebban olla vogala?
    Het eerste Nederlandse schrift rond 1100
  • Wie was Floris de V?
    Hij was een Hollandse graaf en was ontevreden over de edelen.
  • Wat betekent de Hanze?
    Handelssteden in de lage landen.
  • Hoe ontstond het begin van de Europese overzeese expansie?
    Er ontstond er een uitwisseling van personen, goederen en culturen.
  • Hoe ontstond een onafhankelijk Nederlandse staat?
    Een conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat (begin 80-jarige oorlog)
  • Door wat veranderde het mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling?
    Door de welvaart
  • Wat zorgde voor een splitsing in de christelijke kerk?
     de protestantse Reformatie
  • Wie was Erasmus en wanneer leefde hij?
    Hij was humanist (1400-1500)
  • Wie was Karel de V?
    Hij was een machtig man en wilde veel landen in zijn bezit hebben. (rond 1500)
  • Wat houdt de beeldenstorm in? (1566)
    Mensen maakten heilige spullen uit kerken kapot. 
    Iedereen had een eigen motief waarom ze dat deden.
  • Wie was Willem van Oranje?
    Grondlegger van de nieuwe staat.
  • Waar streefden veel vorsten naar, in de tijd van Regenten en Vorsten?
    Absolute macht
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary - Class notes - Geschiedenis

  • 1569794400 context 1 - waardoor breekt de opstand uit in de Nederlanden?

  • Waardoor breekt de Opstand uit in de Nederlanden?
    1. De centralisatiepolitiek van Karel V en Filips II waardoor privileges van edelen en steden in de Nederlandse gewesten worden bedreigd
    2. De afkeer onder Nederlandse protestanten én katholieken tegen de steeds gewelddadiger en intensiever wordende kettervervolging in de Nederlandse gewesten
  • Wat is het gevolg van de bloeiende handel en nijverheid in de Nederlanden?
    - Toenemende verstedelijking
    - stevige machtspositie van de stedelijke burgerij: in ruil voor belasting aan de vorst breiden de steden hun privileges verder uit
  • Welke verandering vindt plaats in 1531?
    Karel V wil zijn gezag meer centraliseren. Hij stelt in 1531 de drie Collaterale Raden in.
  • Wat gebeurt er nadat Luther in het Duitse Wittenberg laat weten dat hij de machtsaanspraken en de zelfgemaakte wetten en regels van de kerk onterecht vindt?
    - de godsdienstdiscussie leidt tot grote spanningen, strijd en een splitsing van de kerk in een Rooms-katholieke en een protestantse richting.
  • Welk verdrag wordt er in 1555 gesloten?
    De vrede van Ausburg - een compromis waardoor Duitse vorsten voortaan zelf geloofszaken in hun eigen vorstendom mogen bepalen. Karel V ziet dit als een persoonlijke nederlaag omdat hij niet overal het katholieke geloof kon waarborgen.
  • Wat is het gevolg van de vrede van Ausburg?
    Karel V treedt af en zijn zoon Filips II volgt hem op.
  • Op welke manier treedt Filips II op tegen de aanhangers van Johannes Calvijn?
    Het Spaanse bestuur in de Nederlanden treedt zeer strengt op tegen calvinistische ketters en gebruikt daarbij veel geweld.
  • Wat is het gevolg van het harde optreden tegen de calvinisten door het Spaanse bestuur?
    Smeekschrift der edelen - edelen verzoeken om de ketterwetgeving en de kettervervolgingen in de Nederlanden op te heffen.
  • Wat is het gevolg van het smeekschrift?
    • - er komt tijdelijk een einde aan de kettervervolging
    • - er komen meer calvinistische bijeenkomsten
    • - de beeldenstorm begint
    • - Filips II stuurt de hertog van Alva naar de Nederlanden om zaken op orde te stellen. Alva stelt de raad van Beroerten in. Enkele katholieken edelen worden ter door veroordeeld omdat zijn de calvinisten en vooral beeldenstormers niet hard genoeg hebben aangepakt. 
    • - veel edelen vluchten naar het buitenland. Zowel katholiek als protestant. Ook Willem van Oranje vlucht.    
  • Wat is de eerste overwinning van de watergeuzen?
    In 1572 nemen de watergeuzen, die worden gesteund door Oranje, de stad den Briel in ten koste van de Spanjaarden. Hiermee begint de opstand tegen de Spaanse overheersing pas echt.
  • Wat vindt er in 1555 plaats?
    De vrede van Ausburg - de vorst van een gebied bepaalt welk geloof zijn onderdanen volgen. Bepaling geldt binnen het Duitse rijk.
  • Wat gebeurt er in 1566?
    Smeekschrift der edelen - verzoek van enkele vooraanstaande edelen uit de Nederlanden aan de landvoogdes Margaretha van Parma om de ketterwetgeving in de Nederlanden samen met de kettervervolgingen op te heffen. Het smeekschrift wordt in overweging genomen, de kettervervolgingen opgeschort. Dit leidt tot meer calvinistische activiteit en de beeldenstorm.
  • Wat gebeurt er in 1572?
    De watergeuzen verjagen 'in de naam van Oranje' de Spaanse troepen uit den Briel. Waarna de opstand zich uitbreidt tot de gewesten Holland, Zeeland en een aantal steden in andere Nederlandse gewesten. Willem van Oranje wordt uitgeroepen tot stadhouder.
  • Waaruit bestaan de Collaterale Raden (1931)?
    - Raad van state: buitenlandse politiek en oorlogsvoering
    - Geheime Raad: binnenlandse aangelegenheid en rechtspraak
    - Raad van financiën: overheidsfinanciën
  • Wat was het gevolg van het invoeren van de Collaterale Raden?
    De nieuwe adviesraden van Karel V nemen de functies over die waren toegewezen aan de adel. Doordat Karel V een politiek van centralisatie voert, voelen de Nederlandse edelen zich steeds meer bedreigt omdat ze hun inspraak en privileges kwijt kunnen raken.
  • 1571695200 context 5 - welke ideeën ontstaan tijdens de verlichting over de ideale samenleving?

  • Welke twee denkvormen staan centraal in het verlichte denken?
    - empirisme = de mens bouwt kennis op door middel van waarneming en ervaring, zowel lichamelijk als geestelijk
    - rationalisme = rede is de voornaamste bron van kennis. De werkelijkheid bevat een logische structuur die door het verstand gelezen kan worden
  • Wat is de denkvorm van René Descartes?
    - hij is een rationalist.
    - Wetenschappers moeten de kennis van Griekse filosofen loslaten om via eigen waarnemingen tot absolute kennis te komen.   
    - het enige wat hij zeker weet is dat hij twijfelt. Maar twijfel geeft de zekerheid dat hij denkt (cogito ergo sum: ik denk, dus ik besta)
  • Waardoor groeit het vertrouwen in het menselijke verstand en de rede?
    De regels die door de kerk en machthebbers zijn voorgeschreven worden met een kritische blik bekeken. Mensen zien meer ontwikkelingsmogelijkheden voor zichzelf en de wereld om hen heen.
  • Wat is het gevolg van de groei in het vertrouwen in het menselijk verstand en de rede?
    Dit leidt tot optimisme en een ongekend vooruitgangsgevoel
  • Wat zijn de twee meest in het oog springende stromingen in de verlichting?
    1. Gematigde denkers = zoeken een evenwicht tussen rede en traditie (religie)
    2. Radicale denkers = gaan uit van universele waarden (rationalisme) als democratie, gelijkheid en vrijheid van meningsuiting
  • Waar waarschuwt de Duitse verlichte denker Immanuel kant voor?
    Het consequent doorvoeren van rationalisme kan zorgen voor het gevaar van radicalisme
  • Waardoor veranderde de wetenschap in de renaissance?
    - Er kwamen steeds meer onderzoekers die niet geestelijk waren
    - zij gingen onderzoek doen op gebieden die niet met de godsdienst te maken hadden
    - waren niet meer volledig aan de leiding van de kerk onderworpen
  • Wat zijn 3 belangrijke kenmerken van de wetenschappelijke revolutie?
    1. Een nieuwe manier van onderzoeken: observeren, experimenteren en redeneren
    2. Grote veranderingen in het leven van mensen door vooruitgang in medische zorg en nieuwe energiebronnen
    3. Met geweld gepaard verzet van de kerk, overheid en sommige bevolkingsgroepen
  • Waarom is de Franse koning Lodewijk XIV een voorbeeld van een absoluut vorst?
    - het leger wordt hervormd tot een nationale garde, onder centraal bevel
    - via mercantilisme deelt de overheid mee in de winsten van de Franse economische en handelsactiviteiten
    - religie (katholicisme) moet zorgen voor eenheid binnen de Franse grenzen
  • Waardoor kan de Franse koning Lodewijk XIV zijn macht uitbreiden?
    Hij heeft 'le droit divin', het goddelijk recht om namens God te regeren op aarde.
  • Voor welke problemen zorgt de centralisatiepolitiek van Lodewijk XIV?
    De staatskas kan het uitgavenpatroon van de koning niet bijbenen. Het excentrieke hofleven van Versailles en de vele oorlogen kosten meer dan het volk kan opbrengen.
  • Hoe kan het dat ideeën en discussies zich snel over Europa verspreiden?
    De ideeën van Verlichting vinden hun weg naar het publiek via boeken en pamfletten
  • Wat gebeurt er door de verspreiding van verlichtingsideeën?
    - de politieke cultuur veranderd doordat mensen zelf gaan nadenken over macht en religie
    - vorsten en andere overheden moeten rekening houden met de publieke opinie in alle lagen van de bevolking
  • Welke ingrijpende hervormingen voert Catharina de Grote door in Rusland?
    - grotere geloofsvrijheid
    - landelijke vaccinatie tegen pokken
    - stichting eerste Russische universiteit en andere onderwijsinstituten
    - oprichting speciale commissie voor opstellen grondwet
  • Wat hield een verlicht moderne vorst in?
    De vorst houdt de absolute macht in handen, maar het algemeen belang van de onderdanen komt op de voorgrond. Ze voeren verlichtende ideeën in om het welzijn van hun onderdanen te verbeteren.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary - Class notes - Geschiedenis

  • 1549407600 Paragraaf 1 het Duitse keizerrijk

  • Hoe wist de Pruisische rijkskanselier Bismarck Duitse staten en staatjes bijeen te brengen in het Duitse keizerrijk?
    Door de Duitse staten te laten samenwerken tijdens de Frans-Duitse Oorlog (1870-1871)
  • Waar werd het Duitse keizerrijk uitgeroepen?
    In Frankrijk in de Spiegelzaal van het paleis van Versailles.
  • Waarom werd het Duitse keizerrijk uitgeroepen in het buitenland?
    Hierdoor werd er niet 1 van de Duitse staten bevooroordeeld.
  • Wat werd Wilhelm I?
    De Pruisische koning werd keizer.
  • Wat werd Bismarck?
    Rijkskanselier.
  • Wie hadden de meeste macht in het Duitse keizerrijk en wat mochten ze doen?
    De keizer en de Rijkskanselier hadden de meeste macht. Zij mochten de Rijksdag ontbinden (einde maken aan).
  • Wat is de staatsinrichting in het Duitse keizerrijk?
    • De keizer benoemde de Rijkskanselier
    • De Rijkskanselier benoemde ministers en kon de Rijksdag ontbinden (opheffen, inrichten)
    • De Rijksdag mocht de begroting, belastingmaatregelen en wetten goed- en afkeuren
  • Wat doet een Rijkskanselier?
    Hij is de leider van de regering.
  • Waarom was er in het keizerrijk wel sprake van een parlement maar niet van een parlementaire democratie?
    • De Rijksdag had geen zeggenschap over de benoeming van de Rijkskanselier en zijn ministers
    • De Rijksdag mocht de Rijkskanselier en zijn ministers niet ter verantwoording roepen of hen tot aftreden dwingen.
  • Wat is de Rijksdag?
    Duitse parlement van Duitsland in 1867-1945
  • Wat zijn 3 belangrijke politieke stromingen in het Duitse keizerrijk?
    • Conservatieven en nationaal-liberalen, met vooral aanhang onder hogere lagen van de bevolking
    • Het centrum, vooral aanhang onder katholieke bevolking
    • De socialisten, met vooral aanhang onder industriearbeiders
  • De adel (grootgrondbezit), officieren en hoge ambtenaren beheersten de openbare mening in Duitsland. Grote fabrikanten en bankiers verkeerden ook in de hoogste kringen maar hadden minder aanzien. Boeren en arbeiders stonden onderaan de sociale ladder.
  • Wat voor grootmachten had het nieuwe Duitse keizerrijk?
    Politieke en militaire grootmacht. En economische grootmacht door industrialisatie.
  • Bismarck was tevreden met de bestaande grenzen, maar Dtsl was wel omringd door sterke mogendheden.
  • Wat voor buitenlandse politiek voerde Bismarck?
    Alliantiepolitiek (samenwerken) -> door allianties machtsevenwicht te handhaven (behouden van Dtsl nieuwe staat)
  • Waarom voerde Bismarck deze buitenlandse politiek?
    Door de macht te behouden.
  • Hoe voerde Bismarck deze buitenlandse politiek uit?
    Door het sluiten van bondgenootschappen: vrede handhaven en Dtsls positie versterken.
  • Noem een voorbeeld van de buitenlandse politiek van Bismark
    De conferentie van Berlijn. Hier werden door 15 EU staten en de VS afspraken gemaakt over de verdeling van Afrika -> Scramble for Africa -> domweg lijntjes trekken.
  • Wat gebeurde er in 1888?
    In 1888 is de troonsbestrijging van keizer Wilhelm II -> nieuw tijdperk -> meer macht bij de keizer -> autocratisch karakter. Bismarck werd ontslagen, hij was te onvoorzichtig.
  • Wat wil Wilhelm II?
    Een belangrijkere positie voor Dtsl in de wereld.
  • Wat houd de Weltpolitik in?
    De Weltpolitik is vooral gericht op overzees imperialisme. Vooral GB als koloniaal grootmacht stond tegenover Dtsl.
  • WOI komt Dtsl tegenover GB & Fr. te staan. Hierdoor komt irritatie. Ze willen allemaal een plek onder de zon -> koloniën.
  • WOII agressieve buitenlandse politiek gevoerd. Hierdoor verslechterde de relatie Dtsl, Fr & GB.
  • Wat is de vlootwet van 1898?
    Er werd een vloot van oorlogsschepen gebouwd die het tegen de vloot van GB moest opnemen. GB en Fr bleken te sterk te zijn. Dtsl ging zich op het Europees continent richten.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary - Class notes - Geschiedenis

  • 1505253600 1,1 geschiedenis

  • wat is een monarchie
    land met een koning of keizer als staatshoofd
  • wanneer kwam Frankrijk in een revolutie
    1848
  • wat is een republiek
    land zonder koning. in een republiek is vaak een president het staatshoofd
  • wat is een parlement
    in nederland: de eerste en tweede kamer, samen ook de staten generaal genoemd
  • hadden de ministers en het parlement rond 1848 veel te vertellen
    nee Willem 2 besliste vrijwel alles zelf
  • wat zijn liberalen
    politieke groep die vindt dat ieder mens zo veel mogelijk vrijheid moet hebben. de overheid moet zich daarom zo weinig mogelijk met de samenleving en de economie bemoeien
  • wat wilde liberalen
    wilden dat de de burgers meer macht kregen en de koning minder.
  • wat is een grondwet
    belangrijkste wet van een land waarin staat hoe het land wordt bestuurd en wat de rechten van de inwoners zijn
  • wie was de leider van de groep mensen die werden gestuurd door Willem 2 om een grondwetherziening te schrijven.
    de liberale politicus johan thorbecke
  • wanneer werd johan thorbecke lid van de tweede kamer
    1944
  • wat probeerde johan thorbecke te doen
    hij probeerde de koning ervan te overtuigen dat de macht in nederland  anders verdeeld moest worden, maar de koning wilde dat niet
  • wat gebeurde 4 jaar later nadat thorbecke lid werd van de tweede kamer
    veranderde willem 2 zijn mening en hij vroeg thorbecke de grondwet te wijzigen
  • wat is kiesrecht
    recht om bij verkiezingen een stem uit te brengen
  • wat is het censuskiesrecht
    alleen mensen die vanaf een bepaald bedrag aan belasting betalen, mogen stemmen
  • wat was thorbecke tot aan zijn dood
    afwisselend minister en tweede kamer lid
  • wat is een parlementaire democratie
    democratie waarin burgers via gekozen volksvertegenwoordigers invloed hebben op het bestuur
  • in welke drie stukken is de macht opgedeeld in ons land
    wetgevende macht
    uitvoerende macht
    rechterlijke macht
  • wat is de wetgevende macht
    de macht om wetten te maken en wetten te veranderen
  • wat is de uitvierende macht
    de macht om wetten uit te voeren
  • wat is de rechterlijke macht
    de macht om mensen te straffen die zich niet aan de wet houden
  • wat is constitutionele monarchie
    koninkrijk met een wetgeving (constitutie)
  • wat gebeurde door de constitutionele monarchie
    de koning kreeg minder macht (1848)
  • wat is de ministeriële verantwoordelijkheid
    de ministers zijn verantwoordelijk voor de politieke daden en politieke uitspraken van de koning
  • wat zijn de klassieke grondrechten
    vrijheidsrechten die burgers beschermen tegen de overheid
  • wat zijn de 4 belangrijkste klassieke kiesrechten
    vrijheid van godsdienst
    vrijheid van meningsuiting en vrijheid van drukpers
    vrijheid van vereniging en vergadering
    vrijheid van onderwijs
  • wat is een coalitie
    politieke partijen die samen de regering vormen
  • wat is een oppositie
    politieke partijen  die niet tot de regeringspartijen behoren
  • wat zijn de 2 rechten van de tweede kamer die de eerste kamer niet heeft
    recht van amendement 
    recht van iniatief
  • wat is het recht van amendement
    leden van de tweede kamer mogen een wetsvoorstel van een minister wijzigen of aanvullen
  • wat is het recht van iniatief
    leden van de tweede kamer mogen zelf een wetsvoorstel indienen
  • welke 3 rechten heeft het parlement om de regering te controleren
    recht van budget (belasting investeren)
    recht van interpellatie (parlement mag minister om informatie vragen.)
    recht van enquête (mag zelf onderzoek doen)
  • wat is onschendbaar
    de koning is niet verantwoordelijk voor zijn politieke daden of politieke uitspraken
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.