Summary Class notes - geschiedenis TW 2

Course
- geschiedenis TW 2
- mnr Nijman
- 2014 - 2015
- comenius
- 4 havo
299 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Class notes - geschiedenis TW 2

  • 1423522800 ges tv 5

  • in de late middeleeuwen ontstonden er in steden in italie een machtige bovenlaag van handelaren en bankiers. om hun rijkdom te tonen, bouwde ze riante huizen, en lieten ze de beste kunstenaars vor zich werken. in die omgeving ontstond:
    een nieuw mensbeeld: het idee dat mensen hebben van de mens
    een nieuw wereldbeeld: het idee dat mensen hebben van de mens en de wereld
    en een nieuw levensgevoel. met meer oog voor de plezierige kanten van het leven.
  • de rijke italiaaanse steddelingen hielden de blik niet meer zo strak gericht op
    God en het leven na de dood.
  • at was hun levensmotto
    memento mori (gedenk te sterven)< naar carpe diem, (pluk de dag)
  • de itialianen kregen belangstelling voor
    het klassieke erfgoed:wat is geerfd van eerdere generaties.
  • hoe gingen ze de middeleeuwen gekijken
    als een donkere tussenperiode, die hun eigen tij dscheidde van een glorieuze oudheid
  • er ontstond een renaissance
    vernieuwing van de Europese cultuur van de 15e eeuw met een herboren belangstelling vor de Grieks-romeibse cultuuur
  • door het verspreidde van de renaissance in europa onstond
    de vroeg moderne tijd: vierde historische periode
  • bij de herontdekking van de klassieke oudheid speelde het humanisme een belangrijke rol
    (1) stroming van geleerden omsteeks 1500 die de klassieke cultuur bestudeerdem
    (2) levenbeschouwing die de nadruk legt op de menselijke waardigheid en vrijheid
  • humanistische geleerden
    - lazen en vertaalden klassieke teksten
    - humanisten wilden de denkwereld van dklassieke auteurs begrijpen zoals die echt was geweest, los van het Christendom
  • wat gaf het humanisme een extra impuls en waarom
    de tukste verovering van Constantinopel in 1453.
    geleerden uit Constantinopel vluchtten aar Italie en namen veel oorspronkelijke griekse manuscripten mee en kennis va  de griekse oudheid mee. 
  • het humanisme begon in de hogere burgerij tekomen
    de ideale mens was een uomo universalis
  • wie was een belangrijke humanist buiten italie
    Erasms van Rotterdam
    hij propageerde een Christelijke humanisme
  • belangrijke natuurwetenschapper
    coperinus
  • wat was voor europeanen zeer gewild
    oosterse producten zoals zijde en specerijen. peper en andere specerijen werden onder emer gebruikt als smaakmaker, medicijn en als middel om producten lander houdbaar te maken
  • de koopwaar was door vele tusssenhandelareen
    peperduur 
  • tot 1453
    kwam veel oosterse koopwaar europa binnen via constantinopel, maar nadat deze stad was ingenomen door de turken, droogde de handel op. 
  • omdat er veel geld mee te verdienen was, wilde europese handelaren de specerijen zelfin indie halen, maar
    arabieren en tuken stonden hu niet toe over land aar het verre osten te reizen. ze moesten zelf een route vinden
  • wie waren de eersten die ver buiten europa voeren
    de portugerzen
  • wie financieerde dit in de 15e eeuw
    hendrik de zevaarder
  • de portugezen kwamen steeds zuidelijker
    aan de westkust van afrika stichten ze handelsposten waar ze textiell en ijzer waren ruilden tegen slaven en goud. bartholomeo diaz voer in 1488 rond kkap de goede hoop de zuidpunt van afrika, waar de atlantische oceaan overgaat in de indische ocean. 
  • tien jaar later
    vadcco da gama --> met 4 schepen de indische oceaan over nar india. 
    1510
    ze ontdekten de molukken. daar greiden de zeer gwwilde fijne specerijen kruidnagel, nootmuskaat en foelie .
  • 1492
    dacht een italiaan in spaanse diensst, columbus, dat hi westelijke route naar indie had geovnden. dat hij een nieuw continenent had ontdekt, werd duidelijk toen een andere itialians e onteddingsreiziger in soaanse dienst, vespcci, jaren later de zuid-amerikaanse oostkust uitgebreid verkende. hij noemde het, mundus novus, het werd amerika. 1507, een jaar na ccolumbus' dod.
  • vertel bij deze namen wat ze deden
    hernando cortes
    franciso pizarro
  • willem barentsz
    conrenlis de houtman. 
  • als humanist beturdeerde Erasmus
    de originele griekse tekseten van het Nieuwe Testament. hij maakte in 1516 een nieuwe vertaling
  • wat bereikte erasmus met zijn kritiek op de kerk
    Reformatie of Hervorming. hij brak niet et de kerk van Rome
  • Luther
    - Priesters en andere geestelijken hadden vrouwen en lapten zo het celibaat aan hun laars
    -het Christendom scheurde in West-Europa  uiteen in 2 vijandige kampen
  • scheuring
    protestanten, die met de kerk van rome braken de rooms-katholieken die trouw bleven aan de paus
  • vagevuur
    .
  • Luthers' strijd
    - hervorming beginnen
    - Paus beschuldigde hem van ketterij
    - boekdrukkunst verspreiding idee
    - geloof moest gebasseerd zijn op de Bijbel
    -Duitse rijk veel aanhangers
    -hij mocht afnemen wat hij zei tegen Karel v maar deed het niet
    - vogelvrij verklaard
    - daarvoor dreugde een scheuring tussen voor en stegenstanders van Luther, maar om dat te voorkomen Karel V uitnodiging.
    -gered door vorst van saksen
    -Wartburg
    -daar vertaalde hij de Bijbel in Duits
    -hij trouwde
    -sinds hij het priesterambt overbodig had verklaard, hoefde hij het celibaat niet langer te handhaven
  • Calvijn
    - Bijbel enige bron van geloof
    - aan het begin stond vast wie naar hemel of hel ging
  • 1536
    Calvinisme vanuit geneve
  • gevolgen reformatie
    duitsland, fr, eng. 
    duits: 1520 duitse rijk verscheurd, kwam einde in 1555 met de Godsdienstvrede van Augsburg. elke vorst mocht bepalen welke religie in zijn gebied was toegestaan.
    fr: woedden vanaf 1562 bloedige Godsdienstoorlogen tussen Katholieken en hugenoten. Calvinisten. 1598 ten einde. Edict van Nantes. 
    eng: 1534 ontstaan van Anglicaanse Kerk. 
  • Karel V nam in 1515
    het bestuuur over de nederlanden op zich.
    veel nederlandse gewesten vielen sinds de 15e eeeuw onder 1 landsher, maar ze vormde geen eenheid
  • landsheer was
    stsadhouder die namsns hem onder meer overleg voerde met de staten
  • karel versterkte
    het centrale bestuur i Brussel
  • wat stelde karel in
    de raad van staten, die nog altijd de hoogste adviesraad van denederlandse regering is. 
  • karel wilde niet afhankelijk zijn van hoge adel
    hij maakte veel gebruik van juristen uit de brugerij. hij werd daarom ook waantrouwelijk aangekeken door de edlene. 
  • karel de de Godsdienst politiek 
    karels GD-politiek droeg bij aan de centralisatie. hij beschermde het Katholieke geloof. 
  • 1522
    inquisitie tegen protestantsen. 
  • landvoogdes in 1559
    mararetha van parma door karels opvolger Filips 11.
    zijj moe de nederlanden besturen. edelen voelde zich hierdoor buitenspel gezet omdat hij vertrouwelingen instelden die slecht lagen bij de adel. 
  • Godsdienstvrijheid
    Willem van Oranje, de stadhouder in Holland. maar filips wilde nog harder optreden tegen het Calvinisme 
  • Margaretha noemde de mensen die in 1566 met 400 edelen vroegen om vermindering van de geloofvervolgingen
    geuzen. ze stopte de inquisitie. 
  • Calvinisten durfden  in de zomer van 1566 bij een te komen doorq
    het stopzetten van de inquisitie. 
  • hagenpreek in steenvoorde
    Predikant ging tekeer tegen Katholieke 'beeldenverering' --> menigte ging naar het plaatselijke klooster en sloegen allen kort en klein. 
    --> in de weken daarna ontstond de beeldenstorm. 
  • filips stuurde Alva om
    de zaken op orde te stellen. hij ariveerde in 1567. 
  • alva deed
    vermoorde 1100 nederlanders. 
  • willem van oranje vluchtte en deed
    vormde in Duitsland een leger waarmee hij is 1568 de Nederlanden binnenviel. 
  • de nederlandse opstand
    tussen willem van oranje en alva
  • lukte de aanva
    nee. 
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

de industrialisatie leverde ook
militair overwicht
wat was voorde transport over land belangrijk
de aanleg van spoorwegen belangrijk. 
de rijstijd liep verer terug
door de opkomst van het stoomschip. stoomschepen konden ook veel meer vervoeren dan zeilschepen. 
waarom>
dankzij it kanaald oor eqgypte hoefden de europeanen niet meer om zuid-afrika heen te varen om azie te bereiken. 
wat was hiervan een mijlpaal
de opening van het suezkanaal in 1869
de koloniale expansie werd versterkt door de 
transportrevolutie, 
de eigen indiase textielnijverheid was ten onder gegaan) 
 india rond 1900 de belangrijkste afnemer van de britse textielindustrie.(voor de industriele revolutie hadden de verhouingen heel anders geglegen. toen had GB katoenen stoffen uit india ingevoerd. maar nu leverde india aleen nog ruwe katoen. de eigen indiase textielnijverheid was ten onder gegaan) 
oorzaken moderne imperialisme
- sterke nationalisme 
-de concurrentie tussen de eruopese mogendheden. 
-blank superioriteitsgevoel
-sommige europeanen waren opreccht idealistisch
-platte hebzucht
-industriele revolutie.kolonies ook afzetmarkten voor de europese industire. 
alle grote europese landen waren geinteresserrd in china
china niet verdeeld door het sterker keizerrijk
hoe wist japan aan kolonisatie te ontkomen
door snel te ndustrialisren.