Summary Class notes - Historiografie

Course
- Historiografie
- Ignaz Matthey & Loenard H.M. Wessels
- 2018 - 2019
- Open Universiteit
- Cultuurwetenschappen
738 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Class notes - Historiografie

  • 1515884400 Inleiding

  • Inleiding op de historiografie
  • 1516143600 Historiografie. Over aard en wezen van een historische discipline

  • Welke verschillende betekenissen kent de term historiografie
    1. Geschiedschrijving
    2. De geschiedenis van de geschiedschrijving
  • De Engelse historicus Herbert Butterfield gebruikt de term meta-history, welke betekenis heeft deze term
    Historiografie is de geschiedenis van geschiedschrijving en geschiedbeoefening inclusief geschiedenis van het veranderend historisch besef
  • Geschiedschrijving vindt op een aantal niveaus plaats, welke en wat gebeurt er tijdens dit proces
    Niveau 0, overlevering bronnen
    Niveau 1 bronnen zijn a priori al selectief en fungeren als filter
    Niveau 2 de weergave van het verleden door de historicus die gebruik heeft gemaakt van de bronnen
    Niveau 3 wijze waarop de geschiedschrijver de teksten van zijn voorgangers leest en gebruikt en daar weer een filter op toepast
    Niveau 4 de perceptie en interpretatie van de lezer, ook deze past weer een filter toe
  • Wat wordt bedoeld met de Standort-positie van de geschiedschrijver
    Zijn normatieve perspectief, de intellectuele en ideeënhistorische traditie die hij vertegenwoordigt
  • Wil een hedendaagse lezer vanuit zijn persoonlijke Standort op zinvolle wijze reflecteren over de geschiedschrijving dan moet hij de teksten op verschillende niveaus kunnen onderscheiden, de onderlinge status van de teksten bepaalt of het kennende subject op niveaus 2 en 3 zelf weer is onderworpen aan de veranderende factoren van cultuur en tijd.
  • 1516230000 Culturel en intellectuele context

  • T.o.v. het middeleeuwse theocentrische wereldbeeld waarin weergave van de geschiedenis en periodisering uitdrukking gaven aan ingrijpen van Godswege in de geschiedenis en de vanuit christendom geachte lotsbestemming van de mensen trad vanaf 14de en 15de eeuw een aantal wijzigingen op. T.a.v. de historiografie waren er drie belangrijke ontwikkelingen, welke?
    1. Secularisatie van wereldbeeld, geschiedbeschouwing en geschiedschrijving
    2. Optreden van een zeker breukbesef (medium tempus gebruikt door Petrarca)
    3. Ontstaan van elementaire bronnenkritiek
  • Al vanaf de Oudheid is betrouwbaarheid de belangrijkste voorwaarde binnen de geschiedschrijving, hieruit vloeide het gezag en legitimatie van de geschiedschrijving voort. Paradoxaal genoeg konden daardoor ook degenen die (on)bewust een vertekend beeld van het verleden presenteerden grote invloed blijven uitoefenen. Binnen de geschiedenisbeoefening is de tijd een andere belangrijke factor, als object en proces van de waarheidsvinding.
  • In de Nederlanden raakt men in de eerste helft van de 16de eeuw onder invloed van de Renaissance, zo publiceert Cornelius Aurelius in 1517 de Divisiekroniek zijn historisch besef markeert een breuk met de gangbare vormen van overlevering. Ook in de eeuwen daarna zijn de historiografische ontwikkeling in de Nederlanden (Noord en Zuid) blijvend getekend tegen de achtergrond van altijd aanwezige, maar voortdurend veranderende spanningsveld van traditie en vernieuwing. De vragen die aan het verleden worden gesteld is niet los te zien van de transformatie die de samenleving in haar geheel doormaakte en doormaakt op sociaal-politiek en cultureel gebied.
  • 1516316400 Kanttekeningen bij een benadering: drie uitgangspunten

  • Uitgangspunt van de cursus is het genre, reden de veelvormigheid van de teksten die door de eeuwen heen door geschiedschrijvers zijn voortgebracht
  • Wat wordt bedoeld met Geschiedschrijving als vormgeving
    Op welke wijze schrijft de geschiedschrijver zijn tekst, past deze binnen de tijd waarin hij schrijft.
  • In Nederlanden is men door de eeuwen heen beïnvloed door de wijze waarop in het buitenland over geschiedenis geschreven is. Dit betekent echter niet dat alle genres even belangrijk zijn geweest of gelijk verdeeld waren over Noord en Zuid
  • Het komt regelmatig voor dat een historicus meerdere genres beoefent, zoals Piet Geyl die b.v een handboek, biografieën, monografieën en artikelen schreef. En al kenmerkt elk genre zich door een aantal specifieke kenmerken, dat neemt niet weg dat een aantal eigenschappen aan meerdere genres tegelijkertijd kan worden toegekend. De grenzen tussen de verschillende genres zijn vaak niet scherp en de overgangen zijn vaak vloeiend.
  • Wat wordt bedoeld met internalistische aanpak
    Specifiek het vakgebied betreffende
  • Wat wordt bedoeld met een externalistische aanpak
    Binnen de context van het onderwerp
  • Wat wordt bedoeld met een historische cultuur
    Een wisselend geheel van beschouwingen over en verbeeldingen van het historisch proces
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Annalen en kronieken is men altijd blijven gebruiken, tegelijkertijd groeiden er genres waar de chronologische structuur verlaten werd, waarom
Chronologische structuur was te feitelijk en te zeer een een uitdrukking van beperkte geschiedschrijving
Geschiedschrijving kent een eigen dynamiek welk tegenstrijdig kenmerk heeft geschiedschrijving nog meer en waarom
Hardnekkigheid van de eigen tradities deze zijn door de eeuwen heen gegroeid en is men als eigenheid en essentie van het vak gaan beschouwen
Hoe kan men de genres in de geschiedschrijving van de afgelopen eeuwen beschouwen
Tekstvormen waarin de ontwikkelingen die geschiedschrijving heeft doorgemaakt wordt vertaald
De omgang met het verleden en de geschiedschrijving hangt samen met de cultuurgeschiedenis.  Wat wordt met deze uitspraak bedoelt
Bepaalde vormen van geschiedschrijving en types van historici horen thuis in een bepaalde periode van de geschiedenis, historische teksten weerspiegelen de kenmerken van de cultuur waarin zij geschreven zijn.
Met welke historische ontwikkelingen hangt het besef van discontinuïteit samen
  • Renaissance gedachte dat men in een nieuwe tijd leefde en de middeleeuwen werden een afgesloten tijdvak
  • Franse revolutie definitieve breuk met bestaande instituties
  • Jaren 60 afscheid van verleden en ontmanteling van de moderne maatschappij
Welke dubbele betekenis heeft het begrip historisch besef
  1. heden is alleen begrijpelijk d.m.v. kennis van het verleden
  2. besef dat verleden anders, niet meer actueel, is
Er heeft een verschuiving plaatsgevonden over de essentie van de geschiedenis, waardoor werd deze verschuiving mogelijk gemaakt
Ervaring dat geschiedenis alleen de verbondenheid tussen generaties en tijdvakken duidelijk maakt, maar ook dat datgene wat voorbij is, vreemd is, anders.
De geschiedenis bevat lessen die men moet kennen om een betere maatschappij te vormen, deze pragmatische opvatting houdt een geloof in de continuïteit van de geschiedenis in, welke veronderstelling ligt hierin besloten
Geloof in de onveranderlijkheid van de menselijke natuur, kennis over mensen uit het verleden was kennis over 'de' mens
Tegelijkertijd echter scheppen de contextgebondenheid en de impact van de persoonlijkheid van de historicus ook de mogelijkheid de intellectuele ambities van de geschiedschrijving te realiseren, wat wordt hiermee bedoelt
Naast het streven naar kennis en weergave van betrouwbare informatie heeft de verwetenschappelijking geleid tot specialisatie en verplintering
Waarom richt de kritiek zich bij de meest recente vormen van dienstbare geschiedschrijving
Geschiedschrijving met uitdrukkelijke dienstbaarheid aan een maatschappelijke zaak leidt gemakkelijk tot finalisme, teleologie en anachronisme