Summary Class notes - HNE28305

Course
- HNE28305
- Guido Hooiveld
- 2015 - 2016
- Wageningen University (Wageningen University, Wageningen)
- Voeding en Gezondheid
315 Flashcards & Notes
2 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - HNE28305

  • 1457996400 Pathologie van het spijsverteringskanaal

  • Onderwerpen
    • pathologie
    • anatomie en fysiologie
    • consequenties voor de gezondheid
    • voedingsadvies
  • Mond en tanden
    Afwijkingen in de mond:
    • cariës
    • parodontitis

    Mond en tanden:
    • tanden voor vermalen van voedsel
    • tong belangrijk voor de regulatie van de voedselinname
    • anatomie van de tand
  • Speekselklieren
    • drie belangrijke speekselklieren, in totaal zes klieren
    • speeksel: natmaken van voedsel voor doorslikken en enzymen voor vertering van zetmeel en vet
    • speeksel bevat water, elektrolyten, mucus, enzymen en antibacteriële/antivirale componenten
    • lysozym maakt micro-organismen kapot en beschermt tegen infecties, bevat IgA
  • Functie van de mond
    • mechanische vertering
    • vloeibaar en glijbaar maken van het voedsel
    • aanvang digestie --> koolhydraten (a-amylase), vetten (lingual lipase)
  • Cariës
    1. bacteriën in tandplaque produceren zuur
    2. suikers en voedingsresten stimuleren de groei/activiteit van deze bacteriën
    3. calciumhydroxyapetitiet lost op in het glazuur
    4. glazuur brokkelt af en bacteriën krijgen toegang tot dentine
    5. cariës kan doorgaan tot de tandzenuw
  • Parodontities
    • bacteriële infectie tussen het tandvlees en de tanden
    • blootliggend tandvlees 
  • Consequenties voor de gezondheid
    Algemeen:
    • vieze smaak in de mond
    • slechte adem (bacteriën)
    • weinig effect op de vertering

    Cariës:
    • meestal niet zo ernstig
    • verlies van (delen) van tanden en kiezen
    • kiespijn door vrijkomen tandzenuw

    Parodontitis:
    • kan een ernstig verloop hebben: coronaire hartafwijkingen, herseninfarct, zwangerschapscomplicaties, etc.
  • Voedingsadvies cariës en parodontitis
    • beperking van de suikerconsumptie --> hoeveelheid, frequentie (hoe minder, hoe beter)
    • opletten met zure voedingsproducten --> erosie
    • zorgen voor een algemeen goede gezondheid --> optimaal werkend immuunsysteem
    • (mondhygiëne)
  • Maag
    Aandoeningen van de maag:
    • gastritis
    • maagzweer
  • Anatomie van de maag
    • cardia
    • fundus
    • body (primair voedselreservoir, productie maagsappen)
    • pyloric portion (kneden van voedsel)
    • rugae
  • Kneden van het voedsel in de maag
    • contracties --> horizontaal en verticaal
    • voedselresten van 2-3 mm worden doorgelaten
  • Doorsnede van het spijsverteringskanaal
    1. mucosa
    2. submucosa
    3. muscularis externa
    4. serosa adventitia
  • Gastric pits
    • anatomie van de maagwand
  • Cellen in de gastric pit
    • mucous surface cell
    • mucous neck cell
    • parietal cell (opname vitamine B12)
    • chief cell
    • hormone-producing G cell
  • Functies van HCl in maagsap
    • HCl wordt geproduceerd door de parietaalcellen
    • activatie van pepsinogeen tot pepsine
    • denaturatie van eiwitten
    • losmaken van verschillende nutriënten uit organische complexen
    • anti-bacterieel effect
    • stimulatie van productie door gastrine, acetylcholine, histamine
  • Functies van de maag
    • eerste opslag van binnengekomen voedsel
    • verder fijnmaken van het voedsel
    • aanvang eiwitdigestie --> HCl, pepsine
    • doden van micro-organismen
    • productie van intrinsic factor
  • Gastritis
    • ontsteking van het maagslijmvlies
    • symptomen: maagpijn, braken, misselijk, geen zin in eten
    • oppervlakkig --> meerdere foci
    • kan erg pijnlijk zijn door het aanwezige maagzuur
    • oorzaken: veel koffie/alcohol consumptie, roken, pijnstillers, helicobacter
    • kan verergeren en resulteren in een maagzweer/maagbloedingen
  • Maagzweer
    • ontsteking van de maagwand
    • door de spierlaag heen
  • Consequenties voor de gezondheid
    • mogelijk gewichtsverlies --> slechter eten, slechtere vertering (maagzuurremmers)
    • anemie door bloedverlies
    • risico op vitamine B12-deficiëntie --> gebrek aan intrinsic factor, onjuiste pH
  • Voedingsadvies gastritis en maagzweer
    • geen alcohol en cafeïne --> stoffen stimuleren de zuursecretie
    • geen pittige kruiden -->  ‘zacht’ dieet en voorzichtig met zure producten
    • goed kauwen --> extra speeksel productie neutraliseert de zure maaginhoud
    • kleinere porties eten?
    • extra vitamine B12 innemen
    Belangrijk: oorzaak wegnemen en niet alleen maagzuurremmers gebruiken.
  • Dunne darm
    Afwijking van de dunne darm:
    • diarree
    • ontsteking
    • coeliakie

    Anatomie van de dunne darm:
    • duodenum --> klieren van Brunner (slijmafgifte ter bescherming tegen zuur vanuit de maag)
    • jejunum
    • ileum

    Bouw van de dunne darm:
    • oppervlaktevergroting --> plooien van Kerckring, villi, microvilli, glycocalyx
    • crypten van Lieberkühn
    • absorptive cell (entrocyten), Goblet cell, enteroendocrine cell (hormonen), paneth cell (enzymen)
  • Microvilli
    • plooien van epitheelcellen
    • brush border --> glycocalyx
  • Functies van de dunne darm
    • vertering van de eiwitten, koolhydraten en vetten
    • absorptie
  • Diarree
    • dunne, waterige ontlasting
    • vaak buikpijn en mogelijk braken
    • acute diarree: maximaal 1-2 weken --> oorzaken: infectie met virussen of bacteriën, overgevoeligheid reactie (medicijnen, ander eten), stress, bedorven voedsel (reizigersdiarree), besmet water (reizigersdiarree)
    • chronische diarree --> oorzaken: ontsteking, spijsverteringsstoornis (lactose-intolerantie), infectie met wormen of bacteriën
  • Consequenties voor de gezondheid
    • vochtverlies --> gevaarlijk voor kinderen < 2jr en ouderen > 70 jaar
    • deficiënties (chronische diarree)
  • Coeliakie (glutenintolerantie)
    • chronische gevoeligheid voor bepaalde eiwitketens voorkomend in graanproducten
    • erfelijke aandoening
    • evenveel mannelijke als vrouwelijke patiënten
    • ontstaat vooral tijdens kinderleeftijd
  • Symptomen en consequenties van coeliakie
    • buikpijn, gas
    • chronische diarree
    • gewichtsverlies
    • voedingsdeficiënties
    • anemie
    • vermoeidheid
    • groeiachterstand
  • Voedingsadvies bij diarree en coeliakie
    • voldoende drinken
    • kinderen en ouderen: orale rehydratievloeistoffen (ORS) --> oplossingen van suikers en mineralen in water
    • rustig aan met eten
    • coeliakie: glutenvrij dieet
  • Alvleesklier
    Afwijkingen van de pancreas:
    • ontsteking
    • pancreatitis
  • Pancreas
    Soorten klierweefsel:
    • endocrien --> insuline, glucagon
    • exocrien

    Pancreasvloeistof:
    • enzymen (acinaire cellen beïnvloed door cholecystokinine)
    • HCO3 (duct cells beïnvloed door secretine)
    • kationen (Na, K, Ca)
    • anion (Cl)
    • water
  • Functies van de pancreas
    • belangrijke klier in het spijsverteringsstelsel
    • endocriene functie: regulatie van de bloedsuikerspiegel
    • exocriene functie: neutraliseren van de zure chymus, betrokken bij de vertering van eiwitten/koolhydraten/vetten
  • Pancreatitis
    • ontsteking van de pancreas: autodigestie van de pancreas door weglekken van verteringsenzymen
    • twee vormen: acute pancreatitis en chronische pancreatitis
    • oorzaken: galstenen, (chronisch) alcoholgebruik, ongeluk/buikoperatie, medicijnen, infectie
    • symptomen: zeer ernstige buikpijn die uit kan stralen naar de rug en de schouder, veranderingen in de ontlasting (vettig), koorts, misselijk
  • Consequenties van pancreatitis voor de gezondheid
    • variërend van mild tot zeer ernstig
    • problemen met spijsvertering
    • diabetes type 1
  • Voedingsadvies
    • ernstige acute vorm van pancreatitis: helemaal niets eten --> infuus
    • afhankelijk van de oorzaak aangepast dieet --> geen alcohol, vetverlagend dieet
  • Lever
    • rechter en linker leverlob
    • functionele eenheden: lobuli
    • bouwstenen: hepatocyten
    • belangrijkste metabolische orgaan van het lichaam
  • Functies van de lever
    • koolhydraat-, eiwit- en vetmetabolisme
    • detoxificatie van drugs en hormonen
    • fagocytose van oude erytrocyten en bacteriën door de Kupfer-cellen
    • afbraak van bilirubine
    • excretie van gal
    • synthese van galzouten
    • activatie van vitamine D
    • opslag van vitamines (A, B12, D, E, K) en mineralen (ijzer en koper)
  • Afwijkingen van de lever
    Alcoholische lever:
    • beschadiging van de lever door alcoholgebruik --> vetopslag, littekenweefsel, bindweefsel = cirrose

    Hepatitis virussen:
    • hepatitis A t/m G veroorzaken leverinfecties --> B en C veroorzaken chronische leverinfecties

    Non alcoholic fatty liver disease (NAFLD):
    • vervette lever door voedingspatroon
    • in beginfase nog reversibel

    Hemachromatose:
    • overschot aan ijzer
  • Consequenties van leverafwijkingen
    • afhankelijk van de ernst van de leverafwijking: mild tot heel ernstig (lethaal)
    • vaak aspecifiek: vermoeidheid, misselijk, etc.
    • specifieke geelkleuring (vooral oogwit)
    • verstoord metabolisme
    • vergiftiging
    • vitaminedeficiënties
  • Voedingsadvies
    • wegnemen van de oorzaak: alcohol
    • algemene tips: regelmatig eten, vaker kleinere porties, aandacht voor gevarieerd eten
  • Galblaas
    Opslag en concentratie van gal:
    • gal uit de lever wordt opgeslagen in de galblaas
    • gal = water, galzouten, cholesterol, fosfolipiden, galpigment (bilirubine), ionen
  • Galstenen
    • blokkeren de galblaas
  • Voedingsadvies
    • gezond en gevarieerd eten
    • afhankelijk van de oorzaak
    • minder vet eten
  • Dikke darm
    Anatomie van de dikke darm:
    • geen villi, wel crypten
    • dezelfde opbouw als dunne darm
    • cellen in mucosa: enterocyten (waterabsorptie), Gobletcellen (slijmproductie)

    Vertering:
    • fermentatie van vezels en vetten door microorganismen
    • absorptie: water, kalium, natrium en chloor, vitamine K
  • Afwijkingen van de dunne en dikke darm
    Prikkelbare darm syndroom (irritable bowel syndrome IBS):
    • voorkomen tussen de leeftijd van 15-65 jaar
    • vaker vrouwelijke patiënten
    • symptomen --> buikpijn, opgeblazen gevoel in de buik,  wisselend ontlastingspatroon, slijm zonder bloed in de ontlasting
    • oorzaak --> onbekend, stress, reactie op een darminfectie, gebrek aan vezels in de voeding

    Inflammatory bowel disease (IBD)
    • ziekte van Crohn  --> overal in het spijsverteringsstelsel, diepere zweren (fistels), vernauwingen in de darm, afwisselend gezonde en ontstoken plekken
    • ulcerative colitis (dikke darm) --> alleen in dikke darm/endeldarm, oppervlakkige zweren, nooit vernauwingen van de darm, aaneengesloten ontstekingshaard
  • Consequenties darm aandoeningen
    • afhankelijk van de ernst/type variërend van geen ernstige consequenties (prikkelbare darm) tot zeer ernstig ziek zijn (Crohn)
    • ongerustheid en vermoeidheid
    • verminderde nutriëntabsorptie --> deficiënties
    • groeiachterstand
  • Voedingsadvies
    • prikkelbare/spastische darm: vezelrijke voeding, regelmatig eten en veel drinken
    • IBD: operatie en medicijnen, gezond, gevarieerd en regelmatig eten, voldoende drinken
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Het natrium afhankelijk transport systeem
je hebt natrium nodig om de transport systemen 'open' te krijgen om er vervolgens bv. een aminozuur mee te vervoeren van de ene naar de andere kant.
Waarvoor zit er een carrier eiwit op de darmwand om nutriënten van buiten naar binnen te vervoeren?
- je bent instaat om te controleren wat binnen komt 
  • je hebt een bepaalde hoeft en dan halen de carriers alleen die behoefte binnen. 
  • de juiste vetten en koolhydraten binnen krijgen 

- je kunt tegen de concentratie graat in.
  • actief transport 
De vertering van eiwitten
pepsinogeen wordt omgezet in pepsine wat vervolgens het eiwit opbreekt 
trypsinogeen wordt omgezet in trypsine wat vervolgens de al kleinere stukjes eiwit verder opbreken.
de hydrolyse en opname van nutriënten. Welke nutriënten zijn er, worden ze in stukje gehakt ja of nee en het transport.
Dit plaatje tot in detail kennen
Voedseladvies voor darm aandoeningen
- prikkelbare/spastische darm: vezelrijke voeding, regelmatig eten en veel drinken 
- IBD
  • operatie + medicijnen 
  • gezond, gevarieerd en regelmatig eten 
  • voldoende drinken 
Wat zijn de consequenties van de darm aandoeningen op de gezondheid
  • afhankelijk van de ernst / type variërend van geen ernstige consequenties (prikkelbare darm) tot zeer ernstig ziek zijn (Crohn)
  • ongerustheid + vermoeidheid 
  • verminderde nutriënt absorptie 
  • groei achterstand 
  • deficiënties (=tekorten)
Wat zijn de verschillen tussen Crohn en Colitis Ulcerosa
zie de afbeelding
Colitus ulcerosa
- ontsteking in het slijm 
- met namen in de dikke darm 
Ziekte van Crohn
- ontsteking van je darm 
- door je gehele darm heen 
- met namen in begin dikke en eind dikke darm 
Wat zijn de oorzaken en symptomen van een prikkelbare dikke darm
symptomen:

  • buikpijn gedurende een langere periode 
  • opgeblazen gevoel in de buik 
  • (sterk) wisselend ontlastingspatroon 
  • slijm zonder bloed in de ontlasting 


oorzaak:
  • ?
  • stress
  • als reactie op een darminfectie 
  • gebrek aan vezels in de voeding