Summary Class notes - Inleiding Bestuursrecht

Course
- Inleiding Bestuursrecht
- Drahmann
- 2021 - 2022
- Universiteit Leiden (Universiteit Leiden, Leiden)
- Rechtsgeleerdheid
298 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - Inleiding Bestuursrecht

  • 1612134000 Week 1 - Inleiding tot het bestuursrecht en de Awb en de eerste van drie B’s: bestuursorgaan

  • Deel 1
  • Wat is bestuursrecht?
    Eigenlijk gewoon overheidsrecht. Regelt de verticale verhouding tussen de overheid en burgers, of de overheid en bedrijven.
  • Wat is de kern van bestuursrecht?
    Overheid kan eenzijdig de rechtspositie van de burgers vaststellen. 
    --> Oftewel; overheid voert macht uit
  • De wetgeving van Bestuursrecht valt onder te verdelen in?
    • Algemeen bestuursrecht
    • Bijzonder bestuursrecht
  • Wat is algemeen bestuursrecht?
    Gaat over de algemene regels en rechtsnormen. (uniforme regels).
  • Wat is bijzonder bestuursrecht?
    Regelt een specifiek deel van onze samenleving.
  • Wat zijn de rechtsgebieden van bijzonder bestuursrecht?
    • Mededingsrecht
    • Vreemdelingenrecht
    • Sociale zekerheid
    • Gezondheidsrecht
    • Onderwijsrecht
  • Functies van het bestuursrecht bestaat samenvattend uit;
    Van, voor, tegen het bestuur
  • Wat wordt bedoeld met van het bestuur?
    • De instrumentele functie
    • Er zijn wetten waarin aan het bestuur bepaalde instrumentele functies worden toegekend (bijv. Bevoegdheid om boete op te leggen) 
      • !! Via democratie hebben we macht aan de overheid toegekend !!
  • Wat wordt bedoeld met voor het bestuur?
    • Normerende functie
    • Normen waaraan het bestuur zich moet houden
      • begrensd ook weer macht overheid
    • Bijv; gelijkheidsbeginsel, beginsel van behoorlijk bestuur
  • Wat wordt bedoeld met tegen het bestuur?
    • Waarborgfunctie
    • Als overheid niet handelt volgens normen of verkeerd zijn bevoegdheid toepast, mogen we naar onafhankelijke bestuursrechter om te toetsen of overheid grenzen van zijn macht heet overschreden. 
  • Ontstaangeschiedenis AWB:
      • Van oudsher vooral veel bijzonder bestuursrecht
        • natuurlijk erg lastig als bijv. De ene wet 2 maanden tijd biedt om naar de rechter te stappen en de andere wet 1 jaar
      • 1944: AWV
        • gebeurde in fases/tranches
  • Wat zijn de doelen van de Awb?
    • Bevorderen eenheid
    • systematiseren en eenvoudigen
    • codificeren jurisprudentie (voorheen veel rechtersrecht)
    • regelen algemene onderwerpen 
      • bijv. Rechtsbescherming
      • dit is uit allerlei verschillende bwb gehaald en samengevoegd
  • !! In boek Awb piramide opbouw!!
    • Van algmene, naar steeds specifieker  
  • DUIDELIJK OVERZICHT
    1. HFD 1; begrippen
    2. HFD 2: algemeen verkeer (normen/handhaven)
    3. HFD 3: Besluiten, algemeen (normen; beginselen van behoorlijk bestuur)
    4. HFD 4: besluiten, bijzonder (bijv. Klachten; burger die klacht indient en hiermee vraag 'wil je hem een klacht opleggen?' )
    5. HFD 5: 1 type besluit; handhaving
  • Soorten regels/categorie Awb
    • Dwingend recht
    • Regelend recht
    • Aanvullend recht
    • Faculatief recht
  • Wat verstaan we onder dwingend recht?
    Afwijken hiervan is in beginsel niet mogelijk
    • Maar; Awb is uniform, maar er kan in een bijzonder bestuursrecht (specifiek rechtsgebied) wel een uitzondering zijn 
  • Wat verstaan we onder regelend recht?
    • De awb bevat de hoofdregel, maar afwijking is mogelijk
      • Afwijken kan alleen bij wet in formele zin
    • " Tenzij bij wettelijk voorschrift is bepaald / niet anders is bepaald" 
  • Wat verstaan we onder aanvullend recht?
    • Aanvullend recht gaat ervan uit dat bwb al de algemene regels bevat
    • "restbepaling" 
    • BW bevat de hoofdregel, maar als hier niks in staat geldt de Awb
    • Soort vangnet functie _-> "bij ontbreken van" 
  • Wat verstaan we onder faculatief recht?
    • Deze bepalingen zijn alleen van toepassing op moment dat dat staat in een bijzondere wet
      • Dus bijv als in bijzonder wet staat; " afd. 4 Awb is van toepassing
    • Dus de bijzondere wetgever kan een bepaling van een Awb van toepassing verklaren 
  • Deel 2;
    De volgende vragen gaan over  HANDHAVINGSRECHT
  • Waar staan de regels omtrent handhaving?
    Art 5;1 Awb e.v.
  • !! Let op; het gaat bij artt. 5:1 e.v. Om bestuurlijke sancties!!
    • Dit staat los van het strafrecht, het gaat hier om een bestuursorgaan dat sancties oplegt 
  • Maar waarom bestuurlijke sancties?
    Het is effectiever;
    • Als bestuursorgaan direct een sanctie kan opleggen bij een overtreding, gaat dit veel sneller dan eerst een hele strafrechtelijke procedure die vooraf moet gaan 

    !! Bij rechtsbescherming dient men hierbij dus te gaan naar de bestuursrechter, niet naar de strafrechter!!
  •                                 Bestuurlijke sancties
                                  /                                     \
    Herstel sancties                                 Bestraffende sancties  
         /                    \                                                     |                                             Last onder dwangsom
  • Wat is het doel van herstelsancties (5:2)
    Overtreding ongedaan maken en voorkomen dat de overtreding nog een keer plaats vindt. 
      • Bijv; een huis slopen dat onterecht in natuurgebied staat
  • Een herstelsanctie (5:2) bestaat uit?
    • Last onder dwangsom (5:31d)
    • Last onder bestuursdwang (5:21)
  • Wat is een last onder dwangsom (5:31d)?
    Er wordt een last opgelegd tegen de overtreder. Iemand wordt hierdoor veprlicht om in een bepaalde tijd de overtreding te herstellen. 
    • Bijv; "4 maanden de tijd om het huis weer af te breken" 
  • Wat is een last onder bestuursdwang (5:21)?
    Hierbij komt het bestuursorgaan zelf langs. 
    • Dit wordt gedaan als je zelf niet binnen je termijn, of op een goede manier, aan je last hebt voldaan
    • Als dit dan niet is gedaan, komt het bestuursorgaan langs en slopen zij bijv. Zelf het huis en sturen de overtreder de rekening
    • Je bent dan verplicht de rekening te betalen  
  • Deel 3: de 3 ' b'-s;
    Belanghebbend, besluit en bestuursorgaan
  • Er zijn drie kernbegrippen in bestuursrecht;
    1. Belanghebbende (1;3)
    2. Besluit (1:2)
    3. Bestuursorgaan (1:1) 
  • Artt. 8:1, 1:3 en 2:4 geven aan waarom deze begrippen zo belangrijk zijn
  • Deze week staat het bestuursorgaanbegrip centraal
  • Wat is een bestuursorgaan?
    Is het Awb begrip voor overheid
  • Waarom is het zijn van een bestuursorgaan zo belangrijk?
    • Een Awb is alleen van toepassing op het handelen van bestuursorganen
    • Geen bestuursorgaan? --> dan ook geen besluit (1:3)
    • Geen besluit? --> dan mag je ook niet naar de bestuursrechter
  • Waarom zou je liever naar de bestuursrechter gaan dan naar de civiele rechter?
    1. Laagdrempelig
    2. Procedurele rechtvaardigheid 
  • Wat wordt bedoeld met 'laagdrempelig'?
    • Geen verplichting om advocaat in te schakelen (je kan zelf iets indienen, wat je heel veel kosten scheelt)
    • Lage griffierechten
    • Relatief informele procedure
      • Het is geen dagvaarding die je moet laten tekenen, je kan simpelweg gewoon een brief sturen
  • Wat wordt bedoeld met 'procedurele rechtvaardigheid'?
    • Lage eisen aan beroepschrift
      • maakt het toegankelijk om ook voor mensen zonder advocaat iets te kunnen indienen
    • Actieve rol van de bestuursrechter, ongelijkheiscompensatie
      • De rechter weet dat het overheid vs burger is
      • Overheid weet natuurlijk vaker mee
      • Daarom doet de rechter aan ongelijkheidscompensatie waardoor hij ook actief moet zijn
      • De rechter moet erg actief zijn en bijv. Dingen van de burger kunnen omzetten; als de burger bijv. Zegt bang te zijn voor bepaalde stanken moet de rechter actief zeggen; " Oo hij doet een beroep op dit en dit artikel (overlast). De burger zelf hoeft dus niet een shet artikel zelf te zoeken 
  • Uit art. 1:1 lid 1 Awb blijkt dat we twee soorten bestuursorganen hebben;
    1. A-organen
    2. B-organen 
    !!Dit is gerelateerd aan sub a en sub b van art. 1:1 lid 1 !!
  • Waarom het onderscheid tussen a- en b-organen?
    Het onderscheid is relevant voor het bereik van de Awb-bepalingen. 
    • A-organen zijn voor al hun handelingen (ook privaatrechtelijk en feitelijke) handelingen gebonden aan de Awb 
    • B-organen zijn alleen aan de Awb gebonden voor zover zij publiekrechtelijke bevoegdheden uitoefenen  
  • Focus dit college op de a-organen
  • Wat is de criteria waaraan moet worden voldaan om een a-orgaan te zijn? (art. 1:1 lid 1 sub a)
    • Orgaan
    • Publiekrechtelijk rechtspersoon (rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld)


    !! Hier moet dus op tentamen aan worden getoetst als wordt gevraagd naar a-orgaan!!
  • Wanneer is er sprake van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld (vereiste 2 a-orgaan)?
    De publiekrechtelijke rechtspersonen worden genoemd in: 
    • Art. 2:1 BW; of
    • Bijzondere wetten  
  • Volgens art. 2:1 BW zijn dit publiekrechtelijke rechtspersonen;
    • De staat
    • provincies
    • gemeenten
    • waterschappen
    • lichamen waaraan krachtens de GW verordende bevoegdheid is verleend
    • Lid 2: kan ook zijn dat er andere lichamen zijn waarvan in de wet wordt gezegd; " dit heeft rrechtspersoonlijkheid' --> dan is het dus ook een publiekrechtelijke rechtspersoon
      • Voorbeeld; art. 7.1 Mediawet 2008
      • lid 2; Het commissariaat heeft rechtspersoonlijkheid
      • Het commissariaat heeft dus soort overheidstaak gekregen. (dit dus ook a-orgaan!!) 
  • Dus voor een publiekrechtelijke rechtspersoon zijn twee opties hoe je dit kan zijn/worden;
    • Art 2;1 BW (staat, provincie,gemeenten, waterschappen)
    Of
    • Als de wet rechtspersoonlijkheid toekent 
  • We hebben het net gehad over publiekrechtelijke rechtspersonen. Maar wat zijn dan privaatrechtelijke rechtspersonen?
    Art. 2:3 BW:
    • Verenigingen
    • Cooperaties
    • onderlinge waarborgmaatschappijen
    • naamloze vennootschappen
    • besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid en stichtingen 
      • " bezitten rechtspersoonlijkheid" 
  • Wat is het verschil tussen publiekrechtelijke en privaatrechtelijke rechtspersonen?
    • Privaatpersonen zijn personen die wij zelf ook als burgers kunnen beginnen 
      • Als ik bijv. Studentenvereniging wil oprichten, kan dat (staat ook in 2:3, dat je zelf dingen kan oprichten) 
    • Publiekrecht kan alleen wat overheid kan, is op de wet gebaseerd
      • Staat ook in de wet; het is altijd terug te vinden in de wet. De wetgever bepaalt wie deze personen zijn, dat kan je niet zelf bepalen of oprichten. 
  • !! Privaatrechtelijke rechtspersoon kan nooit een publiekrechtelijke rechtspersoon zijn, ze sluiten elkaar uit !!
  • Nu het tweede element van a-organen; Wat is een orgaan?
    • Je kan het voor jezelf eigenlijk visualiseren dat de publiekrechtelijke rechtspersoon de huls in, en binnen deze huls zitten onderdelen van die rechtspersoon die taken uitvoeren. Deze onderdelen zijn de organen. 
  • Enkele voorbeelden van bestuursorganen: 
    • Organen van de staat; 
      • Ministers en staatssecretarissen
    • Organen van gemeenten; 
      • college van B&W, gemeenteraad, burgemeester
    • Organen van provincie; 
      • gedeputeerde staten (soort b&w), provicnidale staten (soort gemeenteraad), commissaris vd koning (soort burgemeester)
    • Organen van waterschappen;
      • dagelijks bestuur, algemeen bestuur, dijkgraaf (=burgemeester van waterschap)
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat doet de voorzieningenrechter?
  • Toets of spake is van een spoedeisend belang
  • Maakt een belangenafweging (Bijv. Algemeen belang vs financieel belang)
  • Geeft een voorlopig oordeel over de rechtmatigheid van het besluit 
Wat zijn de eisen aan voorlopige voorziening?
  1. Spoedeisend belang (bijv echt sloop monumentaal pand --> kan niet meer terug) 
    • als de vergunninghouder van dat pand je wel kan garanderen van dat hij echt nog een jaar wacht met slopen, is het geen spoedeisend belang
  2. Connexiteitsvereiste; er moet ook een bezwaar-of (hoger)beroepsprocedure lopen als je een VOVO wilt starten 
Wat is een VOVO?
Het indienen van bezwaar of (hoger) beroep heeft geen schorsende werking (art. 6:16 Awb) --> dus als tegen kapvergunning bezwaar wordt ingediend, mag vergunninghouder gewoon doorkappen

Als je een schorsing van dat besluit wil hebben, dien je een VOVO in. 
Wat wordt bedoeld met 'tussenuitspraak & bestuurlijke lus (art. 8:51a Awb e.v.)?
Dit zou op dezelfde situatie kunnen zien van zo'n uitkering (100 of 300 euro). Maar bestuursrechter heeft nog net niet genoeg informatie (dus bijv; hij weet dat de uitkering hoger moet zijn maar nog niet precies hoe hoog; 
  • dan kan de rechter een tussenuitspraak doen
    • Hierin geeft hij opdracht aan het bestuursorgaan; ' er zit een fout in de beslissing op bezwaar, beroep is gegrond en ik ga het besluit vernietigen, en ik geef je nu de kans om alvast je besluit te repareren' 
    • dus dan opdracht dat bestuursorgaan nieuwe beslissing op bezwaar maakt waarin hij rekening houdt met wat de rechter tot dan heeft gezegd. 
    • dat nieuwe besluit kan dan naar rechtbank worden gestuurd, en kan er een einduitspraak komen


dus dan in 1 beroepsprocedure kan bestuursorgaan zijn fout herstellen

Kan ook met bijv onderzoeksplicht, en rechter vindt dit gegrond
  • dan kan hij tegen bestuursorgaan zeggen; je hebt drie maanden de tijd om dat onderzoek te verrichten, stuur mij dit onderzoek toe en dan kunnen we door 
  • Veel effectiever dan kale vernietiging want dan zeg je alleen 'ja klopt, niet genoeg onderzoek gedaan' dan moet hele proces weer opnieuw 
Wat wordt bedoeld met 'In stand laten van de rechtsgevolgen (art. 8:72 lid 3 onder a Awb)'?
Ook hier zit er weer een fout in het bestreden besluit 
  • VB; iemand vraagt uitkering aan voor 300 euro maar krijgt er slechts een voor 100 euro
  • Stel dat tijdens de procedure dat de bestuursrechter zeker weet dat die burger 300 euro moet krijgen
  • Waarom kan die bestuursrechter dan niet direct zeggen dat het 300 euro moet zijn
  • Want anders krijg je dus 'ik vernietig besluit' en dan moet er weer heel proces worden voldaan voor die uitkering, en moet die 300 euro weer worden aangevraagd etc etc
    • Dan kan bestuursrechter dus zeggen; ik pak door en het moet 300 euro zijn


Rechter; 'Beroep gegrond, besluit wordt vernietigd, en ik bepaald dat deze burger vanaf nu 300 euro in de maand moet krijgen' 
  • Uitspraak rechter komt dus in de plaats van het oorspronkelijke besluit wat hij net heeft vernietigd 
Wat wordt bedoeld met 'In stand laten van de rechtsgevolgen (art. 8:72 lid 3 onder a Awb)'?
In dit geval zegt de bestuursrechter; ik constateer dat er een fout zit in het bestreden besluit
  • bijv onvoldoende onderzocht of gemotiveerd


Maar je hebt een hele beroepsprocedure gehad, waarin verweerschrift kan worden ingediend door bestuursrechter waarin hij het alsnog motiveert. Bestuursrechter kan ervoor kiezen om dit wel mee te nemen (bij kale vernietiging is dat niet, dan moet hele proces weer opnieuw) 
  • dus bij kale vernieting moet weer heel proces komen. Rechter mag er dus voor kiezen om die motivering (van verweerschrift) wel mee te rekenen alsof die bij het bezwaarschrift zat



Bestreden besluit wordt vernietigd --> maar de rechtsgevolgen van dat vernietigde besluit blijven in stand 
Wat wordt bedoel met 'Passeren van gebreken (art. 6:22 Awb)'?
  • Wordt voornamelijk gebruikt voor kleine vormfoutjes
  • Het kan gebeuren dat er in een procedure een foutje wordt gemaakt (bijv. In voorfase dat iemand niet gehoord is --> procedurele fout) 
    • Dit is een procedurele fout, dus zou je het besluit kunnen vernietigen, maar de eiser heeft in bezwaar en beroep wel kunnen spreken
    • Dus procedureel is het technisch foutje, maar je kan ook aan de eiser nog vragen of hij hier wel geschat bij is


Dus; rechter constateert dat er een foutje was, maar gaat niet vernietigen want daar is foutje te klein voor
Finale geschillenbeslechting kan via verschillende methodes geschieden;
  • Passeren van gebreken (art. 6:22 Awb)
  • In stand laten van de rechtsgevolgen (art. 8:72 lid 3 onder a Awb) 
  • Zelf in de zaak voorzien (art. 8:72 lid 3 onder b Awb) 
  • Tussenuitspraak & bestuurlijke lus (art. 8:51a Awb e.v.)
Wat is finale geschillenbeslechting?
De mogelijkheid voor de bestuursrechter om zelf in de zaak te voorzien is vastgelegd in artikel 8:72 lid 4 sub c. Awb. De rechter bepaalt dan dat zijn uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit. In theorie zou dit een uitstekend instrument moeten zijn voor finale geschillenbeslechting.
Wat houdt een kale vernietiging in?
Dan zegt de rechter; 
Het besluit is gegrond, ik vernietig het bestreden besluit (meestal de beslissing op bezwaar)

  • Het bestuursorgaan zal een nieuw besluit moeten nemen op het bezwaarschrift met inachtneming van de uitspraak