Summary Class notes - Moleculaire diagnostiek

Course
- Moleculaire diagnostiek
- OPAS
- 2017 - 2018
- Hanzehogeschool Groningen (Hanzehogeschool Groningen, Groningen)
- Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek
296 Flashcards & Notes
5 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - Moleculaire diagnostiek

  • 1505340000 Hoorcollege 1

  • Wat betekent het woord dia?
    dia = door(heen)
  • Wat betekent het woord diagnose?
    Diagnose = door kijken / er doorheen kijken
  • Wat betekent het woord gnose?
    gnose = weten
  • Wat betekent het woord agnost?
    agnost = niet weten
  • Wat is diagnostiek?
    1. Vaststelling van de aard en de plaats van een ziekte of verwonding op grond van de verschijnselen.

    2. Vaststelling van de aard van toestanden die met een ziekte vergeleken worden. 

    3. Beschrijving van de hoofdkenmerken van een soort/geslacht etc.
  • Wat is klassieke diagnostiek?
    "bedside tests"
    Diagnose stellen door de symptomen vast te stellen en te vergelijken.
    - Fysiologisch onderzoek: koorts, bloeddruk meten
  • Wat is klinische diagnostiek?
    “laboratory-based clinical tests”
    Diagnose stellen door klinisch-chemische onderzoeken in het laboratorium.
    - Laboratorium onderzoek: moleculen meten (lichaamseigen/lichaamsvreemd)
  • Wat is moleculaire diagnostiek?
    Diagnostiek (vaststellen van ziekte) door het meten (analyseren) van nucleïnezuren (DNA of RNA).
    -  Kan ook afwijking aantonen voordat de patiënt ziek is
  • Wat is biochemische diagnostiek?
    Diagnostiek (vaststellen van ziekte) door het meten (analyseren) van o.a. eiwitten, suikers of vet
  • Wat zijn de kerntechnieken binnen de moleculaire diagnostiek?
    - Hybridisatie
    - PCR
    - Sequentie analyse
  • Wat is hybridisatie?
    Biospecifiek een sequentie aantonen met behulp van een probe (proefstukje, welke vaak gelabeld is om zichtbaar te kunnen maken).
    - Hybride = combinatie
    - Hybridisatie = samenvoegen van een stukje DNA met een probe, welke aan elkaar gaan binden.
    (vergelijk antilichamen)
  • Wat is PCR?

    Amplificatie (vermeerdering) van een specifiek stuk DNA.
    - In vitro: buiten de cel/buiten het lichaam


    Vergelijk: biologische vermeerdering van organismen (in vivo = in het lichaam)
  • Welke voordelen heeft de PCR techniek boven het uitstrijken op plaat?
    1 - PCR techniek kost minder tijd (paar uur tegen 1-2 dagen).
    2 - Sommige bacteriën groeien niet op plaat.
  • Wat is sequentie analyse?
    Een specifieke sequentie volledig aflezen.
    - Radioactief: 4 laantjes naast elkaar
    - Fluorescerend: alles in 1 laantje
  • Welke methoden en technieken worden vaak gebruikt in de diagnostiek?
    1. Microscopische detectie: d.m.v. kleuring van de target
    2. Chemische detectie: enzymatisch (substraat of enzym)
    3. Immunologische detectie: antigeen – antilichaam (immunoassays)
    4. Moleculaire detectie: nucleïnezuren hybridisatie (gene probe assays)
    Vaak combinaties van 1 - 4
  • 1505426400 Hoorcollege 2

  • Hoe vindt de diagnostiek van diabetes mellitus plaats?
    1. Chemische detectie (enzymatische reactie): meten van glucose (m.b.v. spectrofotometer)

    2. Immunologische detectie: meten van insuline

    3. Moleculaire detectie: genetische dispositie
  • Hoe vindt de chemische detectie (enzymatische reactie) van glucose plaats?
    Enzymatische reactie: bepaling van hoeveelheid substraat (glucose) of enzymactiviteit (hexokinase).
    Belangrijkste detectie methode

    Manier 1 - Bepaling van enzymactiviteit (bv. hexokinase)
    - Glucose wordt door het enzym hexokinase omgezet in het product G6P.
    (enzym is een groot eiwit = slot, substraat past in enzym = sleutel-slot)
    Hoeveelheid substraat neemt af, hoeveelheid product neemt toe.
    - Bloed afnemen en centrifugeren. Hexokinase bevindt zich in de rode bloedcellen en dus in de pellet.
    - Er wordt een overmaat aan substraat toegevoegd, zodat alle enzymactiviteit kan worden gebruikt.
    -  Hoeveelheid product wordt spectrofotometrisch bepaald.

    Manier 2 - Bepaling van substraat (bv. glucose)
    - Glucose wordt door het enzym hexokinase omgezet in het product G6P en uiteindelijk in NADPH.
    (enzym is een groot eiwit = slot, substraat past in enzym = sleutel-slot)
    Hoeveelheid substraat neemt af, hoeveelheid product neemt toe.
    - Bloed afnemen en centrifugeren. Glucose bevindt zich in het plasma (supernatant).
    - Er wordt een overmaat aan enzym toegevoegd, zodat al het substraat wordt omgezet in product.
    - Hoeveelheid product kan spectrofotometrisch worden bepaald.
    Bepaling absorptie van product NADPH: meten bij 340 nm
  • Hoe vindt de immunologische detectie van insuline plaats?
    Insuline is een eiwithormoon.

    Hoeveelheid eiwitmoleculen meten door:
    • Immunoblot (Western blotting): gel elektroforese
    • ELISA: detectie met antilichaam

    Bij een immunoassay speelt de antigeen-antilichaam interactie een rol.
    Om de binding zichtbaar te maken krijgt het antilichaam een label.
  • Wat zijn antilichamen?
    Een antilichaam is Y-vormig en heeft twee identieke bindingsplaatsen voor het specifieke antigen (variabel deel).
    Het eiwit is opgebouwd uit vier polypeptide ketens:
    - twee identieke zware ketens
    - twee identieke kleinere lichte ketens
    De ketens worden door disulfide verbindingen samengehouden
  • Wat zijn de voordelen en nadelen van een immunologische detectie?
    Voordelen
    - hoge specificiteit (bindt specifiek aan 1 soort antigen door het variabele deel, met 2 bindingsplaatsen)
    - hoge kwaliteit

    Nadelen
    - moeilijk kwantitatief te krijgen
    - arbeidsintensief (kost veel tijd)
    - hoge gevoeligheid (kan ook nadeel zijn dat het aan weinig bindt)
  • Hoe vindt de moleculaire detectie plaats?
    Nucleïnezuren hybridisatie (gene probe assays):
    - Bloed afname en centrifugatie. DNA bevindt zich in de witte bloedcellen, dus in de dunne witte laag.
    - Meten van DNA (dubbele helix) of RNA.
    - DNA uit cellen en kern halen.
    - DNA strengen uit elkaar halen door DNA te verhitten.
    - Terwijl DNA strengen uit elkaar zijn probe (proefstukje) van het gewenste gen met label (of fluorochroom) toevoegen.
    - Wanneer DNA afkoelt gaan strengen weer in elkaar, maar nu hybridiseert de probe met label aan het juiste stukje DNA.
    - Door een fluorescerend antilichaam toe te voegen dat bindt aan het label van de probe, kan het desbetreffende gen worden aangetoond.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat betekent de afkorting CGH?
Comparative genomic hybridisation
Hoe werkt SKY?
SKY is een vorm van metafase FISH
1 - Metafase preparaat maken: cellen incuberen in PHA en colcemid + fixatie met methanol:azijnzuur
2 - Denatureren van target DNA
3 - Probe-mix toevoegen met whole chromosome painting probes (WCPs). Probes zijn direct fluorescent gelabeld met een fluorochroom.
4 - Hybridisatie van target DNA met WCPs tijdens renaturatie --> ieder chromosoom krijgt een eigen kleur.
5 - Detectie van de gelabelde probes met een fluorescentiemicroscoop
Wat betekent de afkorting SKY?
Spectral karyotyping
Wat is in situ hybridisatie?
In situ = in de cel

In situ hybridisatie is dus het samenvoegen van target DNA met een gelabelde probe in de cel.
Wat is het doel van hybridisatie en hoe werkt het?
Het aantonen van een specifiek stukje DNA door het samenvoegen van target DNA met een gelabelde probe.

Hybridisatie-stappen:
1 - Denaturatie van dubbelstengs target DNA
2 - Hybridisatie van target DNA met gelabelde probe tijdens renaturatie
3 - Wegwassen van niet-gebonden probes
4 - Detectie van gebonden probes
Wat betekent de afkorting FISH?
Fluorescence in situ hybridisatie
Hoe werkt de karyotypering?
1 - Maken van een metafase preparaat: cellen behandelen met PHA en colcemid en fixatie met methanol:azijnzuur.
2 - Preparaat kleuren met Hiemsa kleuring
3 - Onder microscoop zijn de chromosomen zichtbaar, met computer wordt karyogram gemaakt waarbij de chromosomen worden gerangschikt van groot naar klein
Wat is de functie van de stof colcemid?
Colcemid zorgt voor metafase arrestatie, waardoor een cel in de metafase blijft.
- Voor het maken van een metafase preparaat, want zichtbare chromosomen
Wat is de functie van de stof PHA en wat betekent de afkorting?
PHA = phytohemagglutinine

PHA stimuleert de celdeling, waardoor een cel vanuit de interfase de celdeling ingaat (naar o.a. de metafase)
Welke methoden worden gebruikt voor de detectie van genoommutaties en chromosoommutaties?
- Karyotypering: metafase
- FISH: interfase of metafase (SKY of CGH)