Summary Class notes - Odile lemstra

Course
- Odile lemstra
- Michiel van oosterzee
- 2020 - 2021
- Open Universiteit
- Rechtsgeleerdheid
237 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - Odile lemstra

  • 1603839604 Leereenheid 04 Bestuursrecht & redeneren

  • Wat is het verschil tussen een besluit van algemene strekking en een beschikking ?
    Besluit van algemene strekking Is een besluit van een bestuursorgaan dat geldt voor een groep, is niet gericht op een individu
    Beschikking is een besluit Van een bestuursorgaan gericht op een individu
  • Wat is een bestuursorgaan?
    AWb 1:1 een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld of een persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed. 

    2. Niet als bestuursorgaan aangemerkt:
    Wetgevende macht, Staten generaal, raad van State ed.
  • awb in  Sdu?
    In A45 staats en bestuursrecht
  • Noem een paar voorbeelden van besluiten van algemene Strekking
    Verordeningen, Bestemmingsplannen, beleidsregels
  • Noem een paar voorbeelden van beschikkingen
    1. Last onder bestuursdwang: termijn aan burger(s) om norm te herstellen (abw 5:21);
    2. last onder dwangsom: boete voor elke dag dat de overtreding voortduurt (Abw 5.3.2 )
    3. Intrekken van beschikkingen zoals subsidie
  • Wat is het verschil tussen feitelijke handelingen en rechtshandelingen?

    Feitelijke handelingen zijn handelingen van een bestuursorgaan die gericht zijn op de behartiging van algemene belangen (bijv. Aanleg van riool, ophalen van vuilnis ed)

    Rechtshandelingen zijn verdeeld onder meerdere hoofdtypen:

    Privaatrechtelijke rechtshandelingen: bijv. Aan of Verkoop van grond, hier treed het rijk dan op als contractpartij.

    Publiekrechtelijke rechtshandelingen: zijn rechtshandelingen van een bestuursorgaan. Voorbeelden: het vaststellen van een wet of verordening, het verlenen/ weigeren van een vergunning, aanwijzingen voor de burger, aanstellen van een ambtenaar.

    Meerzijdige publiekrechtelijke rechtshandelingen:  juridisch verkeer tussen verschillende bestuursorganen, zoals het instellen van een nieuwe organisatie die de gemeentegrenzen overschrijden.

    Eenzijdige publiekrechtelijke rechtshandelingen: besluiten (Awb)
  • Wat houdt een gelede normstelling in?
    Gelede normstelling (ook wel getrapte regelgeving) gaat over hiërarchie in wetgeving. Niet alles is in een formele wet onder te brengen (de samenleving wordt steeds complexer) en dus is er bij de gelede normstelling sprake van een wet in formele zin waar dmv delegatie invulling aan wordt gegeven door lagere regels.
    Een kaderwet (raamwet) geeft wel algemene principes maar bevat geen gedetailleerde rechtsregels en geeft zelfstandige bestuursorganen de ruimte voor eigen invulling.
    voorbeelden: Arbowet, wet milieubeheer, wet geluidhinder.
  • Wat is het verschil tussen attributie en delegatie?
    Bij delegatie (van wetgeving) gaat het om een kader (wet) waar door lagere regels invulling aan wordt gegeven;
    bij attributie (van wetgeving) gaat het om nieuwe bevoegdheden die de formele wetgever opdraagt aan een ander orgaan. Zo geeft  bijvoorbeeld de Grondwet aan de regering de bevoegdheid om AMvB's vast te stellen uit het 'niets'. Voorbeeld: gemeentes hebben de bevoegdheid bouwverordeningen vast te stellen (woningwet art 8 lid 1), ook noodverordeningen of verordeningen bij rampen of oproer zijn daar voorbeelden van.
  • Wat/ wie is een delegans of delegataris?
    De delegans is het orgaan wat een bevoegdheid overdraagt
    De delegataris het orgaan waaraan de bevoegdheid wordt overgedragen
  • Wat is de betekenis van subdelegatie?
    Wanneer de delegataris de bevoegdheid die zij verkregen door delegatie weer overdragen aan een een ander orgaan.
  • Hoe brengt de grondwet tot uitdrukking dat er mogelijkheden zijn voor delegatie of subdelegatie? en welke term wordt daarvoor gebruikt?
    De grondwet bezigt dan "bij of krachtens de wet" 
    de term daarvoor is delegatieterminologie.
  • Zijn er nog andere termen die er in een wet op kunnen wijzen dat er mogelijkheden zijn voor (sub)delegatie?
    ook kunnen de termen 'regelen', regels of regelingen aangeven dat  (sub)delegatie is toegestaan.
  • Hoe wordt tot uitdrukking gebracht dat er sprake is van een verbod op (sub)delegatie?
    als geen van deze formuleringen worden gebezigd dan is (sub)delegatie verboden. Een expliciet verbod wordt tot uitdrukking gebracht met de formulering "bij de wet".
  • Wat betekent de term Lex Superior (derogat legi inferiori)?
    Voorrangsregel m.b.t. de hiërarchie van wetten:
    Hogere wet gaat boven een lagere wet.
    veronderstelt een rangorde: internationale verdragen staan boven de bepalingen uit het statuut voor het Koningrijk der Nederlanden. Dan volgen de wetten van de centrale overheid: eerst de Grondwet, dan de wetten in formele zin, dan de AMvB's en de ministeriële regelingen. Daarna komen de wetten van lagere, gedecentraliseerde overheden aan de orde.
    Provinciale verordeningen en verordeningen van de SER, dan de gemeentelijke verordeningen, de waterschappen en openbare lichamen zoals de Nederlandse Orde van advocaten.
  • Wat betekent de term Lex Posterior (derogat legi priori)?
    Voorrangsregel m.b.t. de hiërarchie van wetten:
    Een jongere wet gaat boven een oudere wet.
    als de wetten gelijk in rang zijn gaat jong boven oud.
  • Wat betekent de term Lex Specialis (derogat legi generali)?
    Voorrangsregel m.b.t. de hiërarchie van wetten:
    Een bijzondere wet gaat boven een algemene wet.
    als de wetten gelijk in rang zijn gaat bijzonder boven algemeen. 
    Deze laatste regel heeft weer voorrang op de jong-oudregel.
  • Wat houdt 'rechterlijke toetsing' (toetsingsrecht van de rechter) in?
    Toetsing door de Nederlandse rechter op grond v.d. Voorrangsregels. Hij kan de de verordening 'onverbindend' verklaren als hij van mening is dat er tegenstrijdigheden zijn op grond van de voorrangsregels.
  • Wanneer mag de rechter niet toetsen (toetsingsverbod)?
    De rechter mag wetten in formele zin niet toetsen aan de Grondwet. (art 120 GW): de wetten zijn onschendbaar. M.a.w. Anders dan in andere landen heeft de Nederlandse rechter geen constitutioneel toetsingsrecht.
  • Wat als er conflicterende formuleringen door de rechter worden geconstateerd tussen de Grondwet en wetten in formele zin?
    Dan kan alleen de (formele) wetgever zelf een einde maken aan de tegenstrijdigheid.
  • Zijn er nog meer voorbeelden van constitutionele toetsingsverboden?
    Ja. Toetsing van verdagen aan de Grondwet;
  • Wanneer is het de rechter wel toegestaan te toetsen?
    Wanneer de wet in formele zin is opgenomen in een verdrag.
  • Wat is repressief toezicht?
    Wordt door de regering uitgeoefend. Hogere bestuursorganen oefenen dan achteraf toezicht uit op besluiten van lagere overheden.
    De regering kan lagere regelingen vernietigen. 
    de rechter kan slechts regelingen onverbindend verklaren.
  • Wat betekent inter partes?
    Wordt in de tekst genoemd in het kader van een 'onverbindendverklaring': de rechter kan een regeling niet vernietigen maar slechts onverbindend verklaren tussen partijen.
  • Wat betekent erga omnes?
    Werking ten opzichte van iedereen.
  • Wanneer is vernietiging  van een lagere regeling door de regering niet nodig?
    Als de lagere regeling bij strijd automatisch onverbindend is hoeven de voorrangsregels niet te worden toegepast.
  • Wat betekenen de begrippen anterieure regeling en posterieure regeling?
    Anterieure regeling =  Eerdere regeling. Als een lagere regeling over eenzelfde onderwerp eerder tot stand komt dan een hogere, houdt bij de inwerkingtreding van een hogere regeling, de lagere op te bestaan.
    Posterieure regeling  = Latere regeling. Als een lagere regeling voorziet in het zelfde onderwerp als een hogere regeling kan de lagere regeling door de regering worden vernietigd of door de rechter onverbindend worden verklaard.
  • Wat zijn de belangrijkste algemene beginselen (van behoorlijk) bestuur?
    Bestuursorganen zijn gehouden aan de Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur, afgekort a.b.b.b.. En zijn vastgelegd in de Algemene wet Bestuursrecht (Awb).

    1. Gebod van onpartijdigheid; bestuursorgaan moet zonder vooringenomenheid haar taak uitvoeren (2:4 lid 1 Awb)

    2. Zorgvuldige voorbereiding = feitenonderzoek waarin de betrokken belangen zorgvuldig worden onderzocht (3:2 Awb)

    3. Detournement de boudoir = verbod op oneigenlijk gebruik van  overheidsmacht (3:3 Awb)

    4. Evenredigheidsbeginsel en zorgvuldige belangenafweging = een besluit mag niet onevenredige nadelige gevolgen hebben  voor 1 of meer belanghebbende in verhouding tot het beoogde doel. (3:4 Awb)
    2de lid beoogt dat doel en middel met elkaar in verhouding staan.

    5. Motiveringsbeginsel = een beschikking dient te berusten op een deugdelijke motivering (3:46 Awb)

    6. Rechtszekerheidsbeginsel = wetmatigheid van een besluit (legaliteit); Norm moet voldoende duidelijk zijn;  besluiten mogen geen terugwerkende kracht hebben. (denk aan legaliteitsbeginsel in het strafrecht)

    7. Vertrouwensbeginsel = burgers en instellingen moeten kunnen vertrouwen dat is gewekt door eerder gedane toezeggingen.

    8. Gelijkheidsbeginsel  = alle gevallen worden gelijk behandeld in een rechtstaat (art 1 Gw).
  • Wat is de betekenis van de a.b.b.b.?
    1.Burger en instanties inzicht geven in beslissingsproces (juridische norm)
     2. Rechter de mogelijkheid geven beslissingen te kunnen toetsen (8:77 lid 2 Awb)
  • Hoe  verhouden bezwaar en beroep bij de bestuursrechter tot elkaar?
    In het kader van de rechtsbescherming tegen de overheid moeten burgers en instanties een besluit (beschikking: in concreet/ individueel geval of besluit van algemene strekking gericht tegen een groep) van die overheid kunnen aanvechten. Je kunt dan bezwaar maken bij de instantie die het besluit heeft genomen (vragen om heroverweging van het besluit) of beroep aantekenen (vragen om vernietiging van het besluit) bij een andere instantie.
  • Hoe verhouden administratief beroep en administratieve rechtspraak zich tot elkaar?
    Beide vallen onder rechtsbescherming tegen de overheid.
    Administratief beroep gaat over beroep bij een (hoger) bestuursorgaan.
    administratieve rechtspraak (ook wel bestuursrechtspraak genoemd) staat beroep bij een onafhankelijke rechter open.
  • Wanneer kan je bij de bestuursrechter administratief beroep tegen aantekenen?
    Als je het niet eens bent met een beschikking.

    administratief beroep staat niet open als je het niet eens bent met beleidsregels of algemeen bindende voorschriften of besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke handeling. (8:3 Awb)

    hiervoor kan je dan weer wel naar de burgerlijke rechter.
  • Voor wie staat het beroep open?
    Alleen voor belanghebbenden (8.1 Awb).
    1. Degenen die een aanvraag voor een beschikking hebben gedaan

    2. Belanghebbenden kunnen ook burgers zijn die indirect geraakt worden door een besluit bijvoorbeeld door een bestemmingsplanwijziging .
    3. Organisaties die een bepaalde doelstelling nastreven. Bijvoorbeeld op gebied van de bescherming van natuur en milieu.
  • Hoe verloopt de procedure bij administratieve rechtspraak?
    Voorprocedure: bezwaarschriftenprocedure indienen tegen een beschikking (7:1 Awb). Daarna staat pas administratief beroep open.
  • Wat zijn de toetsingscriteria voor een bezwaarschrift of administratief beroep?
    1. Er wordt getoetst op doelmatigheid van een besluit;
    2. Er wordt getoetst op de rechtmatigheid van een besluit.
  • Hoe verschilt dit van de administratieve rechtspraak?
    1. Hier gaat het alleen om de rechtsmatigheidstoetsing.
  • Wat is een ex nunc toetsing?
    hierbij gaat het om toetsing in een bezwaarschriftprocedure en toetst men de feiten en omstandigheden tijdens de behandeling van het bezwaar. De rechter kijkt dan naar de actuele situatie.
  • Wat is een ex tunc toetsing?
    Een toetsing waar de rechter kijkt naar de omstandigheden ten tijde van de gebeurtenis.
  • Wat zijn de voordelen van een voorprocedure?
    1. Bestuursorganen worden nogmaals gewezen op hun verantwoordelijkheid voor zorgvuldige besluitvorming;
    2. Het verlicht de administratieve druk  bij de rechter (filterfunctie).
    3. De voorprocedure is kosteloos in tegenstelling tot een gang naar de rechter.
  • Wat is een bestuurlijke heroverweging? Ook wel verlengde besluitvorming?
    Men bekijkt of een genomen besluit wel opportuun/ verstandig was.
  • Wat is in de Awb beschreven stap nadat het bezwaarschrift is ingediend?
    De burger of instantie kan in een hoorzitting het bezwaar toelichten voor een onafhankelijke commissie.
  • Wat kan de belanghebbende doen als hij het niet eens is met de uitkomst van de voorprocedure en de beschikking die daar uit voortvloeit?
    Men kan dan beroep instellen bij de bestuursrechter d.m.v. Een beroepschrift.
  • Waaraan moet zo'n beroepschrift voldoen?
    De rechter toets eerst op bevoegdheid en ontvankelijkheid. Dan gaat het om een rechtbank die al of niet bevoegd is; of een een beroepschrift wat te laat is ingediend; of om het griffierecht dat al of niet betaald is.
  • Wat gebeurt er als het beroep ontvankelijk wordt verklaart?
    Het betreffende bestuursorgaan moet binnen 4 weken een verweerschrift opstellen.
    Er kan een 2de ronde ingesteld worden van repliek (eiser) en dupliek (gedaagde).
  • Wat is wordt bedoeld met een bestuurlijke lus?
    De rechter kan verzoeken het bestuursorgaan alsnog een de gelegenheid te stellen het het bestreden besluit aan te passen. De aanpassing wordt dan meegenomen in het eindoordeel van de rechter.
  • Wat volgt er na een gegrondverklaring of ongegrondverklaring van het bestreden besluit?
    Bij gegrondverklaring, wordt het besluit vernietigd en kan de rechter een schadevergoeding toekennen.
    bij ongegrondverklaring staat het belanghebbende open in hoger beroep te gaan bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
  • Wat als belanghebbenden behoefte hebben aan de snelle uitspraak?
    Dan kan er een spoedprocedure gestart worden (bijvoorbeeld bij bestuursrechtelijke sancties met grote financiële gevolgen voor de belanghebbende). Op grond van art 8:8 Awb kan de belanghebbende dan aan de voorzieningenrechter van de bevoegde bestuursrechter vragen om een 'voorlopige voorziening' en het besluit te schorsen vanwege het spoedeisend belang.
  • Wat wordt er bedoeld met 'schorsende werking'?
    Tijdelijk buiten werking stellen of opheffen van een rechtsbeslissing.
  • Hoe pakt dat uit ten aanzien van een door een bestuursorgaan genomen besluit?
    Tijdens de procedure blijft de beschikking in stand er is dus geen schorsende werking. Tenzij de belanghebbende een voorlopige voorziening wordt toegekend.
  • Welke vormen van rechtsbescherming staan er nog meer open voor belanghebbenden?
    1. Een gang naar de burgerlijke rechter;
    2. De nationale ombudsman (daar kan men een klacht indienen)
  • Wat betekent Marginale toetsing?
    Marginale toetsing van de rechter vindt over het algemeen plaats in het kader van de discretionaire bevoegdheid, maar ook  in zijn algemeenheid wanneer een bestuursorgaan 'beslissingsruimte' heeft Marginale toetsing betekent dat de rechter op een afstandelijke manier toetst of een besluit steunt op een evenredige afweging van belangen en of in redelijkheid tot het betreffende besluit gekomen kon worden.
    als de deze vragen ontkennend moeten worden beantwoord dan is er sprake van een schending van het verbod op willekeur (3:4 Awb)
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

H1-4    Kan je aangeven wat wordt verstaan onder de hiërarchie van regelgeving?
Onder de hiërarchie van de regelgeving wordt verstaan de rangorde die er bestaat tussen de internationale, nationale en regionale regels. Internationale regels zijn de regels, die vervat zijn in verdragen en internationale overeenkomsten.
H1-4    Kan je de wijzen van totstandkoming van een wet in formele zin in hoofdlijnen beschrijven?
Bij een wet in formele zin is sprake van een gezamenlijk besluit van de regering en de Staten-Generaal (Tweede en Eerste kamer) volgens een procedure die is vastgelegd in artikel 82 van de Grondwet. De regering en de Staten-Generaal vormen daarom de formele wetgever.


Artikel 82 Gw
1. Voorstellen van wet kunnen worden ingediend door of vanwege de Koning en door de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
2. Voorstellen van wet waarvoor behandeling door de Staten-Generaal in verenigde vergadering is voorgeschreven, kunnen worden ingediend door of vanwege de Koning en, voor zover de betreffende artikelen van hoofdstuk 2 dit toelaten, door de verenigde vergadering.
3. Voorstellen van wet, in te dienen door de Tweede Kamer onderscheidenlijk de verenigde vergadering, worden bij haar door een of meer leden aanhangig gemaakt. 
H1-4    Wat is een bloot formele wet?
Bloot formele wet bevat geen algemene regels voor de burger.
Voorbeelden:
toestemmingswet voor een huwelijk van een lid van het Koninklijk Huis (artikel 28 Grondwet)
• goedkeuring van verdragen bij formele wet (artikel 91 Grondwet)
begrotingswetten (artikel 105 grondwet)
H1-4    Kan je het verschil uitleggen tussen een wet in formele zin en een wet in materiële zin?
Wet in materiële zin: een overheidsbesluit dat algemene regels voor de burger bevat (ook wel: algemeen verbindend voorschrift of a.v.v. genoemd, zoals bijv. een verordening vd gemeente ), kijkt naar de inhoud van een besluit;


Wet in formele zin: besluit van Regering (koning en ministers) en Staten-generaal.
Kijkt naar de herkomst van een besluit (81, 82 gw)
Te herkennen aan haar vorm;
Draagt altijd in haar naam het woord ‘Wet’ ;
In de aanhef staat dat ze wordt afgekondigd door de Koning in overleg met Staten-Generaal;

Wet in formele zin bevat meestal ook algemene regels voor de burger en daarmee vaak tevens een wet in materiële zin.
H1-4    Kan je uitleggen wat wordt verstaan onder formele rechtsbronnen, welke dat zijn en wat de verschillen daartussen zijn?
Formele rechtsbron is een term die de formele herkomst aanduidt van concrete rechtsregels of rechtsnormen.


Formele rechtsbronnen zijn:
  1. verdragen; (internationaal recht, kunnen gesloten worden tussen Staten)
  2. wetten of geschreven rechtsregels;
  3. jurisprudentie (het geheel van uitspraken van rechters)
  4. gewoonterecht of gewoonte (ongeschreven rechtsregels);
  5. rechtsleer of doctrine; rechtsleer (ook wel doctrine genoemd) is het geheel van geschriften gewijd aan het recht door gezaghebbende auteurs, meestal rechtsgeleerden.
H1-4    Kan je de relatie tussen de begrippen vertrouwensregel en ministeriële verantwoordelijkheid uitleggen?
Ministeriële verantwoordelijkheid
Ministers zijn verantwoording schuldig aan het parlement, zowel gezamenlijk als afzonderlijk. Ook staatssecretarissen moeten verantwoording afleggen aan het parlement, maar de minister blijft eindverantwoordelijk.
De vertrouwensregel is een ongeschreven regel van het Nederlandse staatsrecht die inhoudt dat een minister, staatssecretaris of het kabinet als geheel moeten aftreden als zij niet langer het vertrouwen genieten van een van de Kamers van de Staten-Generaal.
H1-4    Kan je de voornaamste bevoegdheden van de Kamers der Staten-Generaal noemen?
De Tweede Kamer controleert de regering (de Koning en ministers) door het goedkeuren of verwerpen van wetsvoorstellen. Daarnaast maakt de Tweede Kamer wetgeving samen met de regering en de Eerste Kamer De Tweede Kamer heeft twee hoofdtaken: de regering controleren en wetten maken De belangrijkste taak van de Eerste Kamer is het beoordelen van wetsvoorstellen die de Tweede Kamer heeft goedgekeurd. Van het recht de regering te controleren maakt de Eerste Kamer maar beperkt gebruik. De twee Kamers vormen samen de Staten-Generaal (het parlement). De regering is verplicht om beide Kamers te informeren. Deze informatieplicht is vastgelegd in de Grondwet. Budgetrecht De Eerste en de Tweede Kamer hebben het recht om de staatsuitgaven (de rijksbegroting) en de staatsinkomsten (de belastingheffing) te beoordelen en daarna te verwerpen of goed te keuren. Zo bepalen zij samen met de regering hoeveel geld de overheid zal uitgeven en waaraan zij dit zal besteden. In het budgetrecht komen beide hoofdtaken van de Tweede Kamer (controle én wetgeving) samen.

Het parlement (ook wel Staten-Generaal) controleert het beleid van de regering (de Koning en de ministers). Ook heeft het parlement een wetgevende functie. Een wet gaat pas in als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsvoorstel hebben aangenomen.
H1-4    Kan je de relatie tussen de begrippen regering, ministers, staatssecretarissen en kabinet uitleggen?
De Koning en de ministers vormen samen de regering.
Het parlement (de Staten-Generaal) controleert de regering.
Ministers leggen in het parlement verantwoording af over hun beleid.
Het parlement bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer.
Het parlement controleert de regering en is medewetgever.
Een wet kan pas ingaan als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsontwerp hebben aangenomen. Informatieplicht kabinet aan parlement Het kabinet moet alle informatie geven waar het parlement om vraagt. Deze informatieplicht staat in de Grondwet.

De regering bestaat uit de koning en alle ministers.
Het kabinet bestaat uit alle ministers en alle staatssecretarissen
H1-4    Wat is de betekenis en vorm van de trias politica in Nederland?
De trias politica, driemachtenleer of scheiding der macht(en):
  1. wetgevende macht;
  2. uitvoerende macht;
  3. rechtsprekende macht.

In Nederland is er op hoofdlijnen wel sprake van een machtenspreiding, maar niet in de meest zuivere vorm. Het parlement, dat wil zeggen de Tweede Kamer en de Eerste Kamer treedt inderdaad op als controleur van de regering.  Dat wil echter niet zeggen dat er altijd sprake is van een strikt dualisme.

Nederland heeft een gematigd monistisch stelsel. (zie tevens H1-20)

   
H1- 11     Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor een door zijn werknemer gepleegde onrechtmatige daad?
6:170 BW, eigenlijk in alle gevallen. De werkgevers kan zich beroepen op regres als de fout is begaan uit bewuste roekeloosheid of opzet.