Summary Class notes - Sociologie voor psy studenten

Course
- Sociologie voor psy studenten
- A. Peper
- 2019 - 2020
- Tilburg University (Tilburg University, Tilburg)
- Psychologie
130 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Class notes - Sociologie voor psy studenten

  • 1580079600 HC1

  • Tentamens: 25 maart

    80% meerkeuze (40 vragen ongeveer) 
    20% open vragen (1 of 2 essay vragen) 
  • Waarom sociologie? 

    - leren begrijpen wat sociologie is
    - met een sociologisch perspectief naar de samenleving kijken (de samenleving bestaat uit mensen die dingen met elkaar doen). 

    sociologen zijn niet geïnteresseerd in wat het individu doet. Dit is namelijk de discipline psychologie. 
  • Sociologie vs. Psychologie

    - psy: individu (psyche)
    - soc: de maatschappij (buiten psyche)
    --> maar er is geen abrupt onderscheid. Soms is er ook sprake van een overlapping tussen de twee disciplines.

    psychologie geeft meer een individuele veklaring terwijl de sociologie een sociale verklaring geeft die buiten de psyche is. 
  • Anders Breivik voorbeeld: 


    een psychologische aandoening zou een verklaring kunnen zijn voor waarom hij al die mensen vermoord heeft. Hierbij zouden alle mensen met een psychologische aandoening moordenaars zijn. 

    vanuit een sociologische perspectief zijn er ook factoren die kunnen bijdragen aan de oorzaken waarom iemand een moordenaar is. Een van deze factoren zijn sociale contacten 

    --> ingebed zijn in een sociale groep heeft een remmende werking op het plegen van moorden)
  • Margaret Thatcher (politici Engeland) 

    Er zijn mensen die de invloed van de samenleving niet belangrijk vinden en de focus leggen op het individu/families. Maar als er geen samenleving is, hoe komt het dan dat mensen verschillende dingen toch hetzelfde doen. 
  • Kijkend naar het gedrag van mensen, is zichtbaar dat mensen erg veel dingen hetzelfde doen. Hedendaags is de mens gefocust op uniek zijn, maar het grootste gedeelte van de geschiedenis namen de kinderen de ideeën van hun ouders over. De mens wil ergens bijhoren wat dus tegenstrijdig is met het moderne culturele idee om authentiek te zijn. 


    positieve praatjes (be you) staat haaks op het idee om ergens bij te willen horen. 
  • Sociologie...

    - doet systematisch onderzoek naar menselijke samenleving
    - onderzoekt menselijke patronen van denken, voelen en handelen (interactie met anderen)
    - bekijkt hoe we in het bijzondere het algemene kunnen zien (kijken hoe men hetzelfde is, terwijl ze anders lijken te zijn).

    de sociologie probeert mensen dus te categoriseren. 
    (alles is altijd anders - maar ook ontzettend vaak hetzelfde)
  • Voor en nadelen van sociologische perspectief

    -Debunking: niet alles wat we denken is waar. Jezelf afvragen hoe dingen nu daadwerkelijk in elkaar zitten. 

    - Begrip: je wilt namelijke begrip hebben voor de omstandigheden waarin we zitten (en waarom). Je wilt dingen begrijpen. 

    - Enpowering: sociologie is een wetenschap en dus geen politiek, maar door te laten zien hoe bepaalde dingen in elkaar zitten, kan dit wel nadelen voor sommige groepen laten zien en dus mobiliserend zijn. 

    - (H)erkenning

    alles verandert altijd. Sociologen zijn ook mensen en soms is het moeilijk om afstand te houden. Alle vragen zijn namelijk al eens gestalt, alleen de perspectieven waaruit gekeken wordt veranderen met de tijd. Sociologie wordt een onderdelen van een maatschappelijk debat. 
  • Durkheim: het individu in massa samenlevingen

    is er iets wat boven individuele is? Durkheim stelt dat mensen individuen zijn, maar zijn ook sociale wezens. Wanneer twee of meer mensen iets doen, wordt er iets gemaakt wat men niet kan verkrijgen als individu. Denk bijvoorbeeld aan wetten/regels. Dit zijn dus twee mensoverstijgende dingen. 


    wat creëren mensen samen en kunnen deze los van elkaar bestudeert worden. Dit zijn dingen die sociologen zich afvragen en bestuderen zoals religie, cultuur etc. 
  • Voorbeeld ontleend aan Durkheim

    - zelfmoord is de meest individuele daad die voorstelbaar is. 
    - je hebt niemand nodig om zelfmoord te plegen. 
    - hij laat zien dat zelfmoord sterk sociaal bepaald is (integratie en regulatie) 

    er zijn volgens Durkheim 4 soorten zelfmoorden: 
    (assen regulatie/integratie)
    - altrustische zelfmoord
    - fatalistische zelfmoord
    - anomische zelfmoord
    - egoïstische zelfmoord 
  • Wat is sociologie?

    - alles om ons heen bevat sociologie. 
    - bestuderen en onderzoeken van de samenleving (onderzoeken, beschrijven en verklaren waarop mensen samen leven) 
    - dit roept vragen op

    sociologie kijkt niet alleen naar cijfers, maar ook naar de verhalen erachter. 

    - interactie tussen mensen
    - op zoek naar algemeen sociaal gedrag. Zo kunnen individuen opgedeeld worden in hokjes, waarna gekeken kan worden naar de overeenkomsten/verschillen. Het kijken naar deze aspecten laat open deuren/triviale aspecten zien of juist dilemma's/raadsels. 

    - sociologie probeert het functioneren van de samenwerking te begrijpen om het ook te kunnen verbeteren. Men wil een maakbare samenleving creëren. Tijdens de verlichting heeft er een shift plaatsgevonden waarbij men zelf de samenleving kan veranderen i.p.v. Wachten op de invloed van god. 
  • Sociologische verbeelding?

    - sociologische verbeelding (C Wright Mills) --> men denkt dat persoonlijke problemen zorgt voor hun welzijn, maar wanneer dezelfde problemen bij grote groep individuen voorkomt, kan men concluderen dat er sprake is van sociale problemen.

    - bewust worden van hoe de samenleving werkt

    - manier van denken (theorieen) en manier van doen (methoden). --> de kritiek die hierbij heerst is een pseudowetenschap. 

    - kritisch bekijken wat als vanzelfsprekend aangenomen wordt. 

    - sociologie versus de common sense. 
  • Sociologie = common sense?

    Vaak wordt gedacht dat sociologen dingen vertellen die mensen al weten, maar dit vertellen op een manier zodat niemand het meer begrijpt. 
  • Sociologie vs common sense

    Zygunt Bauman:
    - Responsible speech: regels van verantwoorde argumentatie
    - size of the field: het overstijgen van eigen sociale wereld
    - making sense: het verklaren en interpreteren van menselijk gedrag door te kijken naar de verschillende figuraties en instituties waarin mensen zijn ingebed
    - defamiliarize: het vermogen om bekende en vanzelfsprekende zaken ter discussie te stellen.
  • Sociologie: in/is mensentaal

    sociologie heeft geen specifieke termen die hetzelfde blijven over de jaren heen. Zo zijn mensen uit 1900 anders dan mensen uit 2020. Vroeger was roken heel normaal en nu is het niet meer de norm. 

    de context en interpretatie verandert, waardoor het interessant blijft om mensen te bevragen. 
  • 3 niveaus van sociologie

    - micro: familie en vrienden
    - meso: kantoor en universiteit
    - macro: overheid en landelijk
  • 3 hoofdvragen van sociologie

    sociologie is ontstaan bij de overgang van traditionele naar moderne samenleving (verlichting) 

    1. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk? 
    2. Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
    3. Hoe werkt het proces van rationalisering (modernisering) van de wereld? 

    deze 3 vragen worden de volgende colleges verder uitgewerkt. 
  • Ontstaan van sociologie

    er zijn door de jaren heen verschillende structuren van samenlevingen geweest. 
    - jagers en verzamelaars: weinig materiaal
    - nomadische samenlevingen: meer materiaal
    - agrarische samenlevingen: meer vee en vaste locatie
    - industriële samenlevingen: stroom en machines
    - postindustriële samenlevingen: opgeleid tot het leveren van diensten . 
  • Technologische determinisme: pas op!

    de technologie is neutraal, mensen bepalen hoe het wordt gebruikt. Technologie kent grenzen, het is namelijk geen oplossing voor alles. Technologie produceert ook nieuwe problemen. Het stelt bijvoorbeeld ook grenzen aan milieu en wereld (denk klimaat crisis) .

    de vijf samenlevingen hebben geen opeenvolgende stadia of 'vooruitgang' - 'eurocentrisme' 

    - technologie kent grenzen --> het is geen oplossing voor alles
    - technologie produceert nieuwe problemen
    - technologische vooruitgang stelt grenzen aan milieu. 
  • Sociologie is een sociaal verschijnsel.

    1. Maatschappelijke veranderingen:
    - economische veranderingen: groeit van het kapitalisme en de industriële revolutie (vanaf 1750)
    - politieke veranderingen: Franse revolutie (1789) --> vrijheid, gelijkheid en solidariteit (koning heeft niet alles meer voor het zeggen)
    - kerkelijke ontwikkelingen (godsdienst
    - groei van steden en het ontstaan van sociale problemen.

    2. De ontdekking van de samenleving
    - opkomst van de moderne wetenschap (herwaardering empirische waarneming) 
    - de ontdekking van de samenleving
    - de sociologie als studie van de samenleving

    3. Aguste Comte
    - bedacht de term sociologie
    --> dit deed hij aan de hand van de wet der drie stadia: 



    De wet der drie stadia: 
    - theologisch stadia: verklaring van wereld door middel van goden en geesten
    - metafysisch stadia: verklaring door abstracte, filosofische speculatie over de natuurlijke orde (doen geen eigen empirisch onderzoek)
    - wetenschappelijk stadium: wetenschappelijke verklaring door objectieve waarneming. 
  • Ontstaan van sociologie

    19e eeuw --> opkomst van sociaal-darwinistische denken (survival of the fittest is term die bedacht is door Herbert Spencer)

    Darwin: soorten passen zich aan, aan veranderende omstandigheden. (toeval) 
    Spencer: de beste systemen overleven --> aanpassing is er om dingen beter te maken (dit is de basis van elke sociale wetenschap) 



    er is dus een verschil tussen Darwin en Spencer
  • De sociale quaestie

    - ellende van urbanisatie en industrialisatie (Marx en Engels) 
    - opkomst arbeidersbeweging
    - reactie liberalen en confessionelen --> welbegrepen eigenbelang (Abram de Swaan) 
  • Onderzoeksthemas voor de sociale wetenschappers

    - armoede
    - arbeidsverdeling
    - verhoudingen tussen de klassen
  • Academici en 'do gooders'

    - volksverheffing
    - social workers
    - blauwe knoop

    ach vader ik drink niet meer
  • Socialistische en marxistische interesse in NL

    - interesse in maatschappelijke vraagstukken
    - intellectuele in de jaren 80 van de 19e eeuw zoals Frederik van Eeden (walden), Herman Gorter, Henriëtte Roland Holst

    --> relatief weinig academische invloed
  • Paradigmata: deel 2 van colleges

    --> er zijn verschillende versies van de werkelijkheid
    --> film hoodwinked
  • Verschillende paradigmata

    Kuhm keek naar de natuurwetenschappen. Hierbij zag hij dat er periode van tijd verschillende vraagstukken zijn die op te lossen zijn met de aanwezige theorieen. Maar op een bepaald punt ontstaan er scheurtjes in de theorieen, waardoor er een soort crisis ontstaan. 

    als er teveel dingen zijn die je niet meer kunt oplossen, kan komt er een nieuw model. Dit noemt Kukn een paradigma verschuiving. 

    in de sociale wetenschap bestaat er verschillende paradigmata naast elkaar, die allemaal evenveel bestaansrecht hebben. Maar het is lastig om verschillende paradigmata gelijktijdig te zien. Het zijn verschillende manieren om naar de werkelijkheid te kijken. 
  • 4 paradigmata in de sociologie

    - structureel functionalistisch paradigma
    - conflictparadigma
    - symbolische interactionisch paradigma
    - rationele keuze paradigma 
  • Problemen paradigmata

    sociologie staat niet los van de positie van de onderzoeker in de samenleving maar maakt daar onderdeel vanuit. Dit bepaalt de kijk naar de samenleving. Een compleet beeld/theorie van hoe de samenleving werkt bestaat niet. 

    --> altijd een beperkt en selectief beeld (partial perspectives)
  • Sociologische benaderingwijzen

    1. Positivische sociologie 
    2. Humanistische psychologie
    3. Kritische psychologie
  • Positivistische sociologie

    - volgens NA principe
    - op zoek naar wetmatigheden
    - deductief (algemeen naar bijzonder) 
    - objectiviteit en repliceren
  • Humanistische sociologie

    - betekenis van menselijk gedrag en symbolen
    - begrijpen en subjectief interpreteren
    - inductief (specifiek --> algemene conclusie)
  • Kritiek op het positivisme
    - reïficatie van de sociale wereld, conservatief
    - wetenschap/feiten zijn niet neutraal

    --> gericht op het teweegbrengen van verandering
    --> beter maken van de samenleving
  • Theorie

    een samenhangend stelsel van uitspraken over hoe en waarom specifieke feiten met elkaar verbonden zijn, bijv:

    - klassiek historisch materialisme (Marx)
    - integratietheorie en Anomietheorie (Durkheim)
    - wereldbeeldentheorie (Weber)

    !! Een theorie is een onderdeel van een paradigma


  • binnen paradigma kun je verschillende theorieen hebben

    paradigma = overkoepelend
  • sociologen veronderstellen niet alleen dat er verschillende structuren zijn, maar onderzoeken deze ook. Er zijn bovenindividuele feiten die men kan bestuderen.

    de verandering van wetenschappelijke aandacht heeft te maken met de shift van traditionele samenleving naar moderne mechanistische samenleving.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.