Summary Class notes - Stofwisseling II

Course
- Stofwisseling II
- -
- 2015 - 2016
- Universiteit Utrecht
- geneeskunde
989 Flashcards & Notes
20 Students
  • These summaries

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Class notes - Stofwisseling II

  • 1449442800 HC - Inleiding in de endocrinologie en hypofyseziekten

  • Wat zijn de vier verschillende manieren van secretie van hormonen/neurotransmitters?
    Paracriene secretie (target cel in de buurt)
    Neurotransmitter secretie (als neurotransmitter ter plekke)
    Hormonale secretie (hormoon afgegeven aan de bloedbaan)
    Neurohormonale secretie (neuron geeft hormoon af aan de bloedbaan)
  • Noem twee voorbeelden van een neurohormoon
    Vasopressine (ADH) en oxytocine
  • Waar worden in het lichaam neurohormonen vrijgegeven?
    In de neurohypofyse
  • Noem twee kenmerken van een hormoon-receptorinteractie
    Sterke binding en specifiek
  • Hoe worden hydrofobe hormonen vervoert?
    Via transporteiwitten
  • Wat is er speciaal aan de ratio gebonden/vrij voor het schildklierhormoon?
    Er is maar een heel klein deel vrij. Daarom is er maar een heel klein deel biologisch actief
  • Welk eiwit bindt ook testosteron?
    Sex-hormoon bindend globuline
  • In welke eenheid worden hormonen in het lichaam vaak gemeten?
    Picomol
  • Op welke manier worden vrije hormoonconcentraties bepaald in het bloed?
    Met behulp van antistoffen
  • Hoe worden hydrofiele hormonen gesecreteerd?
    Door middel van exocytose
  • Hoe worden hydrofobe hormonen gesecreteerd?
    Door middel van diffusie
  • Noem hydrofobe hormonen
    Steroïden, T4/T3
  • Noem voorbeelden van steroïd hormonen
    Testosteron
    Cortison
    Aldosteron
    Oestrogeen
  • Noem voorbeelden van hydrofiele hormonen
    Eiwitten zoals ANP (atriaal natiuretisch peptide). Ook ACTH
  • Wat is kenmerkend voor het ritme van afgifte van veel hormonen?
    Het is pulsatiel
  • Hoe is je staat van groeihormoon het beste te meten?
    Door IGF-1 te meten. GH is pulsatiel dus niet een betrouwbare meting
  • Wanneer is je cortisol-niveau het hoogst?
    In de ochtend
  • Leg uit wat de invloed van dopamine op prolactine is en waarom dit bijzonder is
    Dopamine (geproduceerd in de hypothalamus) heeft een remmende werking op prolactine (het hypofysehormoon). Terwijl de meeste hypothalamushormonen een stimulerende werking hebben op hun hypofysehormoon. Als dopamine dus afneemt, neemt de productie van prolactine door de hypofyse toe. Prolactine heeft op zijn beurt een stimulerende invloed op dopamine
  • Noem 5 hypothalamushormonen met hun hypofysehormonen
    TRH -> TSH
    CRH -> ACTH
    GnRH -> LH/FSH
    GHRH -> GH
    Dopamine -> Prolactine
  • Noem de hypofysehormonen met hun doelorganen
    TSH -> Schildklier
    ACTH -> Bijnier
    LH/FSH -> testes/ovaria
    GH - Lever
    Prolactine -> borst o.a.
  • Wat is de 2nd messenger van LH in de cel?
    c-AMP
  • Wat is de 2nd messenger van IGF-1 in de cel?
    Tyrosine-fosfaat
  • Wat voor effecten heeft IGF-1?
    Botgroei, spiergroei, ook follikelgroei. In bijna elk weefsel
  • Wat is de rol van somatostatine in de groeihormoonas?
    Somatostatine remt de afgifte van GH door de hypofyse
  • Noem de symptomen van acromegalie
    Vergrote tong
    Zwaardere stem
    Meer beharing
    Veel transpireren
    Gewichtstoename
    Groei handen en voeten
    Gewrichtsklachten
    Carpaal tunnelsyndroom
    Papillomata op de huid
  • Wat gebeurt er met n. medianus Acromegalie?
    Carpaal tunnelsyndroom
  • Wat is de functie van Glucose Tolerantie Test bij acromegalie?
    Bij gezonde mensen zoekt het groeihormoon ten gevolge van een hogere glucosespiegel. Als dit niet het geval is, kan het groeihormoon niet meer goed binnen normale perken gehouden worden en kan er sprake zijn van acromegalie.
  • Op basis van verdenking op welke afwijking wordt er bij acromegalie een MRI gemaakt?
    Hypofysetumor (vaak adenoom = goedaardig)
  • Wat zijn de symptomen van hyperthyreoidie?
    Gajaagd en moe
    Hartkloppingen
    Diarree
    Gewichtsverlies
    Branderige ogen
    Transpireren
  • Wat is de pathofysiologie van M. Graves?
    Auto-immuun. Antistoffen (TSI) op TSH-receptor op thyroid. Hierdoor activatie en meer productie van T3 en T4 en zo hyperthyreoïdie. TSH in bloed is laag door remmende werking T3
  • Wat is Merseburger trias?
    Drie symptomen van M. Graves: Exophtalmus, struma en tachycardie. Meestal staat een symptoom op de voorgrond
  • Hoe kan hypofyse adenoom zorgen voor visusstoornis?
    Druk op chiasma opticum. Hierdoor kruisen zenuwbanen niet goed
  • Bloedwaarden acromegalie?
    IGF-1 verhoogd. Prolactine ook verhoogd!
  • Waarom hoog prolactine bij acromegalie?
    Acromegalie veroorzaakt door hypofyse-adenoom. Deze produceert ook prolactine.
  • Huidaandoening acromegalie?
    Papillomata
  • Gelaat bij Cushing syndroom?
    Opgezwollen, dik gezicht
  • Kenmerken Cushing Syndroom?
    Zie plaatje
  • Verschil ACTH en cortisol bij gezond/Cushing?
    Cushing veel hoge pulsen en hoge concentratie (ACTH niet altijd hoog bij Cushing)
  • Ziekte van Cushing -> galactorroe?
    Ziekte van Cushing is hypofyseadenoom. Hypofyse produceert ook prolactine. Dit zorgt voor galactorroe
  • Wanneer cortisol meten bij Cushing?
    12 uur 's nachts
  • Aanvullende test ziekte van Cushing?
    Dexamethason remming
  • Welke hormonen van belang bij bijnierhyperplasie?
    ACTH (hypofyse) stimuleert cholesterol naar cortisol, aldosteron, androgenen (DHEA vooral)
  • Wat is polycysteus ovariumcarcinoom?
    ..
  • Wat bevindt zich in de sinus cavernosus?
    A. carotis interna
    Nervus III-VI
  • Behandeling acromegalie?
    Chirurgie/medicatie. Eventueel radiotherapie.
  • Welke medicijnen acromegalie
    GH-blokker en Somatostatine analogen
  • Wat is polycysteus ovariumsyndroom?
    cysten in de ovaria
    na stop oac -> amennorroe
  • Wat zijn de voordelen van chirurgie en medicatie bij hypofyseadenoom?
    Chirurgie: 
    - Voor altijd van probleem af
    - Goedkoper
    -

    Medicatie:
    - kan overstappen op chirurgie
    - Geen complicaties chirurgie
    -
  • Welk hormoon wordt meest geproduceerd door hypofyse adenoom?
    Meestal prolactinoom. Daarna niet-producerend.
  • Wat is vrijwel altijd de oorzaak van sterk verhoogd prolactine?
    Macro prolactinoom (komt vaker voor bij mannen)
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary - Class notes - Stofwisseling II

  • 1484780400 module 1

  • Welke 3 hersenzenuwen lopen in de sinus cavernosus?
    1. N. oculomotorius (3)
    2. N. trochlearis (4)
    3. N. abducens (6)
  • Hypofyseadenomen: wanneer macro wanneer micro? 2 groepen:
    Volgorde van de meest voorkomende 5 hypofyse adenomen:
    Wat voor gezichtsveld uitval kun je krijgen?
    Micro: kleiner dan 1 cm, macro: groter dan 1 cm
    - niet functioneel
    - hormoon producerend

    1. Prolactinoom
    2. Niet functioneel
    3. GH
    4. ACTH
    5. TSH

    Bitemproaal
  • Acromegalie: wat is hiervan de oorzaak?
    Wat zijn de 3 specifieke symptomen?
    En noem 4 verschijnselen acromegalie?
    Via welke stof kun je je diagnose stellen?
    Wat voor test om het zeker te weten wordt er gedaan en hoe werkt dit?
    2 soorten medicatie:
    Een GH producerend hypofyse adenoom

    1. Hypopituitarisme (uitval van hypofyse functie)
    2. Massa effect van het adenoom
    3. Groeihormoon exces

    1. Karakteristieke uiterlijke veranderingen
    2. Hoofdpijn door massawerking 
    3. Diabetes (want GH is ook een diabetogeen hormoon)
    4. Carpaal tunnel syndroom (want hier is weinig ruimte)
    5. Verandering van stem door groei larynx
    6. Snurken 
    7. Slaapstoornissen

    IGF-1 want GH heeft te veel pieken en dalen om goed te kunnen meten. Als IGF-1 niet verhoogd is = geen acromegalie. 

    Glucosetolerantie test: normaal zorgt hyperglycaemie voor daling van GH. In acromegalie niet dus geef glucose en kijk wat GH doet. 

    medicatie: 
    1. Somatostanine analogen (dopamine agonisten)
    2. GH receptor blokkers op de lever
  • Prolactinoom: 
    Leg symptomen uit bij vrouwen. Macro of micro?
    Mannen. Macro of micro?
    Vrouwen: 
    - Amenorrhoe
    - Galactorrhoe
    - Infertiliteit

    Vaak micro omdat het vroeg ontdekt wordt door de amenorrhoe (behalve vrouwen die post-menopauzaal zijn of de pil gebruiken)


    Mannen:
    - Soms galactorrhoe
    - Libidoverlies (rem op GnRh as)
    - Impotentie
    - Locale verschijnselen: hoofdpijn en gezichtsveldefect

    Macro want wordt vaak laat ontdekt door symptomen. 
  • Hyperprolactinemie: 
    Sterk verhoogd: oorzaak
    Licht verhoogd: 4 oorzaken
    Sterk: macroadenoom 
    Licht: 
    1. Niet-functionerend hypofyse adenoom waardoor de steel een beetje uit de bocht schiet en domamine uit de hypothalamus niet goed in de hypofyse aankomt. Dopamine is de rem op prolactine
    2. Microadenoom
    3. Oestrogenen verhoogd: Zwangerschap, pil gebruik
    4. Hypothyreodie (TRH stimuleert prolactine)
    5. Anti-dopaminerge medicatie: remt de rem op prolactine
  • Wat is de behandeling bij een prolactinoom:
    Dopamine-achtige stoffen
  • Substitutietherapie bij hypopituitarisme: wat ga je geven?
    - TSH-uitval
    - ACTH-uitval
    - LH FSH-uitval
    - GH-uitval
    - ADH uitval
    Je geeft (meestal) het eindorgaan hormoon, omdat dit het handigst is ivm halfwaardetijden 

    TSH uitval --> Levothyroxine tabletten 1 dd
    ACTH-uitval --> Hydrocortison 2-3 dd
    LH FSH --> testosteron/oestrogenen+progestaron 
    GH --> UITZONDERING! GH 1 dd subcutaan
    ADH --> Desmopressinetabletten of neusspray
  • Stimulatietest / plasmaconcentratie hypopituiratisme
    ZIE blz 9 slim studeren
  • LEG DIT UIT
    <3
  • Wanneer moet je testosteron prikken?
    In de ochtend, dan kun je het verschil tussen normaal en afwijkend het beste zien
  • Op welke 3 manieren is testosteron aanwezig in het bloed?
    Los = 1%
    Aan albumine gebonden = 20%
    ! Deze twee kunnen interactie aangaan met receptoren
    SHBG gebonden = niet biologisch beschikbaar
  • Wat zie bij de spanwijdte van mannen die in de kindertijd een hypogonadisme hebben gehad?
    Je ziet dat de spanwijdte langer is dan hun lengte.
  • Primair hypergonadotroop hypogonadisme: 
    - testosteron concentratie
    - LH/FSH concentratie
    - Waarom gynaecomastie?
    - Waarom sperma meer aangedaan dan testosteron?
    Testosteron = laag
    LH/FSH = hoog
    Gynaecomastie: LH is hoog en stimuleert aromatase (test --> oes) = borstvorming
    Sperma meer aangedaan: er is fibrose in de tubuli seminiferi. Hier wordt sperma gemaakt. De LH cellen liggen hier naast
  • Syndroom van Klinefelter: 
    - wat is het genotype?
    - Hoe ontstaat het
    - waar is de ernstigste schade?
    - testosteron niveau?
    - infertiel?
    - noem 3 kenmerken
    - noem 3 comorbiditeiten waar ze grotere kans op hebben
    - 47XXY of meer X'en
    - Door non-disjunctie van de geslachtshormonen tijdens de conceptie
    - tubuli semiferi fibrose - sertoli
    - normaal tot laag 
    - infertiel ja
    1. Hele kleine testes
    2. Lager IQ
    3. Gynaecomastie 

    1. Osteoporose
    2. Kanker
    3. Longziekten
  • Syndroom van Kalman:
    wat is het?
    wat is hét symptoom, (en welke kan je nog meer hebben)?
    welk gen is gemuteerd?
    Secundair hypogonadotroof hypogonadisme
    Anosmie, (rood-groen kleurenblind, agnesie van 1 nier, gehoorverlies) 
    KAL-1 = anosmine --> neuronen die naar de bulbus olfactorius en hypothalamus moet migreren kunnen dit niet door gebrek aan anosmine.
  • Oorzaken gynaecomastie: leg ze uit
    - hypogonadisme (welke soort)
    - levercirrose
    - testistumor (2 soorten)
    - thyreotoxicose
    - nierinsufficientie

    Belangrijk geneesmiddel

    Therapien (3 soorten):
    - Hypogonadisme: primaire hypergonadotroof hypogonadisme: verhoogd LH geeft verhoogde aromatase activiteit
    - Levercirrose: onbalans waardoor oestrogenen meer voorkmoen
    - Testistumor:
    1. HCG producerend waarbij aromatase wordt gestimuleerd
    2. Oestradiolproducerende tumoren
    - Thyreotoxicose: te veel schildklierhormoon kan SHBG verhogen = minder bioactief testosteron
    - Nierinsufficientie leidt tot Leydigceldysfunctie

    Geneesmiddelen: 
    - Spironolacton = anti-androgeen (geef je bij ascitis bij cirrose)

    Therapie:
    1. Transcutaan = gel, constante spiegels
    2. Intramusculair = injecties, hoge spiegels
    3. Oraal = capsules. minder goed. 
  • Wat zijn de 4 globale functies van calcium?

    Op welke 3 plekken maakt PTH calcium vrij?
    1. Celmembraan potentiaal
    2. ER
    3. Mitochondrien
    4. Activeren eiwitten

    1. Vrijmaken van calcium uit het bot (door vooral osteoclast activatie)
    2. Vasthouden van calcium in de nier (zodat het niet in de urine komt)
    3. Activeren vitamine D in de nier (omzetting 25 Oh2 vita D3 --> 1,25 Oh2 vita D3 = actief) door PTH zodat calcium kan worden opgenomen uit voedsel
  • Noem 4 voorbeelden waardoor hypercalciemie wordt veroorzaakt?
    1. Hyperparathyreoidie (PTH te hoog)
    2. Sarcoidose (vergrote lymfklieren in de thorax zetten inactief vita D om in actief vita D = verhoogd vita D) of non-hodgkin lymfomen
    3. Botmetastasen (mammacarcinoom maakt PTHrp = lijkt op PTH)
    4. Calcium-Sensing-Receptor afwijkingen (kan geen signalen doorgeven voor remming PTH productie dus PTH wordt altijd geproduceerd)
  • Waarom polyurie bij hypercalciemie?
    Een hoge calciumconcentratie gaat het effect van ADH tegen
  • Wat zijn de twee effecten van de Ca-sensor-receptor?
    1 In parathyroid = remmen PTH secretie
    2. In de nier = stimuleren Ca-uitscheiding
  • Leg uit familiaire hypocalciurische hypercalciemie?
    Mutatie in de helft van de calcium sensing receptoren in zowel de nier als bijschildklier.
  • Noem 2 'tekens/testjes' die je kan doen om een hypocalciemie aan het licht te brengen?
    1. Teken van trousseu: bloeddruk band opblazen en dan gaat de hand raar deon
    2. Teken van Chvostik: tik tegen zygoma aan het twitch in m. masseter
  • Wat is malacie/rachitis en wat is de oorzaak?
    Verhoogde calcium vrijmaking uit de botten door een verminderd vitamine D (door gebrek aan bloostelling hieraan).
  • Noem 3 dingen die door een vitamine D deficientie veroorzaakt kunnen worden?
    Atherosclerose, kanker, auto-immuunziekten.
  • 3 soorten cellen van de hypofyse + hun aankleuring:
    1. Eosinofiele = roze
    2. Basofiele = blauw
    3. Chromofoob = niet aangekleurd
  • Waarvan is de neurohypofyse een uitstulping?
    bodem derde ventrikel
  • Verdeling hypofyse:
    - Prolactine
    - TSH
    - GH
    - FSH/LH
    - ACTH
    - Prolactine = 20%
    - TSH = 5%
    - GH = 45 %
    - FSH/LH = 10%
    - ACTH = 20%
  • Schildklier:
    Waar ontstaat deze embryologisch uit?
    Wat is de basisstof waaruit hormonen worden gemaakt?
    Welke cellen doen dit?
    Verschil histologisch tussen actieve en inactieve schildklier?
    Uitstulping van de pharynx
    Thyreoglobuline
    Thyreocyten

    Actieve schildklier: resorptievacuole, kleinere follikels, minder thyreoglobuline, dikkere thyreocyten. 

    Inactief: grotere follikels, meer thyreoglobuline, dunnere thyreocytmembraan
  • Welke twee functionele celtypen zijn er in de schildklier?
    Thyreocyten: folliculaire cellen = maken T3/T4
    C-cellen: parafolliculaire cellen = maken calcitonine
  • Ziekte van Graves
    Waar tegen antilichamen?
    Hoe ziet de ziekte van Graves er histologisch uit?

    Antilichamen die de TSH-receptor op de schildklier die schilklier stimulerenKleine follikels met veel resorptievacuoles
  • Thyreoiditis: noem 2 ziektes die hiervan de oorzaak kunnen zijn:
    1. Ziekte van Hashimoto = auto-immuun ziekte: antilichamen tegen TPO (enzym wat jodium oxydeerd) in thyreocyten = hypothyreoidie

    2. Ziekte van Riedel = fibroserende ontsteking. 
  • Struma nodosa: hypo of hyperthyreoidie?
    Hyper
  • Waar ontstaan embryologisch de bijschildklieren uit?
    Het 3e en 4e kieuwzakje
  • Hoe heet een tumor van het bijniermerg?
    Feochromocytoom = maakt adrenaline. kan hypertensie veroorzaken
  • Noem de zone's van het bijnierschors?
    1. Zona Glomerulosa = aldosteron
    2. Zona Fasciculata = cortisol
    3. Zona Reticularis = androgenen 
  • op welke 2 structuren moet je letten bij schildklierchirurgie?
    1. N. recurrens
    2. Carotiden
  • Schildklier:
    Waaruit wordt schildklierhormoon gemaakt?

    Welk hormoon wordt het meest gemaakt?
    Welk hormoon is het meest actief?
    Door welke 2 grote moleculen wordt T3 gevormd?
    Door welke 2 wordt T4 gevormd?
    Wat doet het lichaam als er wel genoeg T4/T3 aandbod is, maar het is niet nodig?
    Tyrosine met jodiumatomen (3 of 4 jodiumatomen)
    T4 wordt het meest gemaakt
    T3 is het meest actief 
    T4 = DIT + DIT (dijodium + dijodium)
    T3 = DIT + MIT (dijodium + mono-jodium)

    Dan maakt het lichaam rT3 = een niet actieve stof
  • Wat zou  je bij hypothyreoidie als je de achillespeesreflex slaat?
    Langzame reflex doordat schildklierhormoon de contractie en relaxatiesnelheid van de spieren stimuleert. Nu gebeurd dat dus niet.
  • Begrijp dit
    <3

  • Je hebt een nodus gevonden bij het LO in de schildklier:
    Hete nodus: wat doe je hiermee?
    Koude nodus: wat doe je hiermee?
    TSH verlaagd?
    TSH verhoogd
    Je weet dat dit benigne is, dus je hoeft geen fine needle aspiration te doen
    Koude nodus: kleurt niet goed --> meer kans dat het maligne is = aspiratie

    TSH verlaagd = scintigrafie kijk naar warm of koud
    TSH verhoogd = doe een fine needle aspiration want dit zou kunnen betekenen dat de nodus maligne is.
  • Struma: wat zijn de behandelopties?
    Hoe werkt de radioactieve behandeling
    Chirurgie of I-131 behandeling. 

    I-131 zendt naast gamma straling ook beta-straling uit. Dit is cytotoxisch. 
  • Wat is het verschil tussen thyreotoxicose en hyperthyreoidie?
    Noem 4 voorbeelden van tyreotoxicose + hyperthyreoidie?
    Noem 3 voorbeelden van ' '' '' - hyperthyreoidie?
    Thyreotoxicose =verhoogd schildklierhormoon in je bloed. Als deze schildklierhormonen ook daadwerkelijk te veel worden gemaakt door de schildklier is er ook sprake van hyperthereoidie. 

    1. TSH producerend adenoom in de hypofyse
    2. Morbus Graves (auto antistoffen die TSH receptor op de schildklier stimuleren (TSI))
    3. Struma die schildklierhormoon maakt of adenoom die schildklierhormoon maakt (Dat noem je toxisch struma en toxisch adenoom)
    4. Jodium exces --> te veel jodium leidt bij sommige mensen tot een verhoogde productie)

    1. Jodium exces --> bij sommige mensen leidt dit tot schade en zal het schildklierhormoon naar de bloedbaan lekken zonder dat de productie omhoog gaat
    2. Thyreoiditis 
    - Pijnlijk: morbus Quervain of post-partum
    2. Exogene bron: als iemand T3/T4 tabletten slikt
  • M. Graves: 
    Waar zijn de antistoffen voor?
    Wat zie je aan de nek?
    Wat zie je aan de ogen?
    Wat zie je aan de huid?
    Autostoffen (TSI) die TSH receptor stimuleren. 
    Struma
    Orbibopathie: uitpuilende ogen door oedeem in de oogkas
    Dermatopathie: peritibiaal myxoedeem (rood en opgezwollen scheenbeen)
  • Thereoiditis: noem 2 soorten en wanneer ze voorkomen
    Wat zie je op het scintigram?
    1. Quervain = koorts met oorpijn. Vaak na luchtweginfectie
    2. Post=partum
    Leeg scintigram
  • Wat voor medicijn is carbimazole? wanneer geef je dit?
    zole = thyreostatica. Bij hyperthereoidie. 1 jarige kuur bij M Graves.
  • Noem 3 oorzaken van hypothereoidie?

    Welke medicatie geef je bij hypothyreoidie?
    1. Agenesie (congenitaal)
    2. Na bestraling of operatie
    3. Auto-immuun: Hashimoto (antistoffen tegen TPO)

    Levothyroxine = substitutie van T4
  • Noem 3 verschillen in klachten tussen hyper en hypothyreoidie:
    1. Bij hyper heb je een warmte-intolerantie, bij hypo heb je een koude-intolerantie

    2. Bij hyper voel je je gejaard (hartkloppingen, etc), bij hypo voel je je moe en traag

    3. Bij hyper gewichtsafname en diarre, bij hypo gewichtstoename en obstipatie
  • Welke andere auto-immuun aandoening komt vaak samen voor met Hashimoto
    Defect in maagslijmvlies waardoor B12 niet wordt opgenomen = anemie
  • Wat is een subklinische schildklierfunctiestoornis:
    95% van de mensen valt binnen de referentiewaarden die zijn opgesteld voor een te hoge of te lage schildklierwaarden. Als je hier buitenvalt kan het zo zijn dat je niet afwijkende waardes hebt, maar deze voor jouw eigen setpoint toch afwijkend zijn. Bijvoorbeeld: een verhoogd TSH met een normaal T4 (eigenlijk is deze laag)
  • Wat is een ernstige bijwerking van thyreostatica (dat je geeft bij M graves)?
    Agranulocytose --> ontsteking en koorts is gevaarlijk
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary - Class notes - Stofwisseling II

  • 1480806000 KC Het gonadale systeem en hypogonadisme

  • Definitie NAFLD (Non-Alcoholic Fatty Liver Disease)
    Steatose zonder levercelschade
  • Definitie NASH (Non-Alcoholic Steatohepatitis)
    Steatose met inflammatie en levercelschade met/zonder fibrose
  • Verschil NASH en ASH
    Kan histologisch onderscheiden worden
  • Definitie ALD (Alcoholic Liver Disease)
    Significante alcoholinname
    - Mannen: 21 glazen/week
    - Vrouwen: 14 glazen/week
  • 1481497200 KC+IC Het gonadale systeem en hypogonadisme

  • Wat is de basis van de synthese van testoteron?
    Cholesterol
  • Via welke twee enzymen kan testoreron worden omgezet?
    Via 5-alpha-reductase -> Dihydrotestosterone
    Via aromatase -> Estradiol
  • Welke receptor en welke effecten DHT, testosteron en Estradiol?
    DTH -> androgen receptor -> genitalia, prostaat, haar en huid
    Testosteron -> andorgen receptor -> spier, bot, hersenen
    Estradiol ->  estrogen receptor -> bot en hersenen
  • Beschrijf/teken de hypothalaus-hypofyse-testis as?
    zie afbeelding
  • Onder welke invloed staat de Leydig cel en wat maakt het?
    Onder invloed van LH uit de hypofyse wordt er in de leydig cel testosteron aan gemaakt
  • Waaraan zit het grootste deel van testosteron in het bloed gebonden?
    SHBG = sex hormone binding globulin
  • Wanneer kan je het beste testosteron meten?
    In de ochtend; normaal: 8 en 30nmol/L
  • Wat zijn de belangrijkste doelwitorganen van testosteron?
    zie afbeelding
  • Wat wordt verstaan onder hypogonadisme en welke symptomen geeft het?
    Klinisch syndroom gekenmerkt door verlaagd serum-testosteron (en/of verlaagde spermaproductie) en een van de volgende symptomen:
    • Verlaagde seksuele libido groter dan;
    • Erectiele dysfunctie
    • Stoornissen in orgasmebeleving
    • Verminderde fertiliteit
    • Verminderde groei van lichaamsbeharing

    Algemeen:
    • Moeheid, verminderde vitaliteit
    • Verminderde spiermassa en spierkracht
    • Verlaagde botdichtheid (-> osteopenie / osteoporose)
    • Verlaagde aanmaak erythrocyten (-> anaemie)
    • Stoornissen in stemming (depressie) en cognitie
  • Wat is belangrijk bij de anamnese bij hypogonadisme?
    • afwijkingen bij geboorte, indaling testes, ontwikkeling puberteit

    • libido, potentie, fertiliteit
    • spierontwikkeling en -kracht, lichaamsbeharing, scheerfrequentie
    • moeheid, vitaliteit, stemming en cognitie

    • vragen ten aanzien van mogelijke oorzaak (hypofysepathologie, anosmie, vroegere bestraling of chemotherapie, orchitis e.d. in voorgeschiedenis
  • Waar worden afwijkingen gevonden bij hypogonadisme?
    • testesvolume (normaal 15-30 mL) -> kleiner
    • pubisbeharing (ruitvorm, over liesplooi heen)
    • gezichts- en lichaamsbeharing
    • spiermassa
    • stem
    • gynaecomastie
    • eunuchoide proporties (spanwijdte) -> grote
  • Wat is anosmie?
    problemen met ruikvermogen
  • Hoe wordt er onderscheid gemaakt tussen primair en secundair hypogonadisme?
    primair -> LH, FSH verhoogd (ziekte van testes)
    secundair -> LH, FSH niet verhoogd (ziekte van hypofyse / hypothalamus
  • Verder uitwerken DD van hypogonadisme!!
    uitwerken
  • Wat zegt eunochoidisme over het ontstaan van hypogonadisme?
    Dan is de hypogonadisme voor de puberteit al ontstaan; groeischijven niet dicht gegroeid

    Na de puberteit vooral verminderd libido, erectiele dysfunctie, infertitliteit
  • Welk aanvullend onderzoek kan worden gedaan bij verdenking op hypogonasidme?
    -Serum testosteron (ochtend)
    -LH- FSH concentraties
    -SHBG (probleem met eiwitten)
    -semenanalyse -> chromosoomonderzoek
    -Hb (verstoring in EPO-productie)  

    Secundair:
    -MRI van de hypofyse of olfactorische systeem
  • Wat zien we vooral bij primair en wat vooral bij secundair hypogonadisme?
    Primair; gynaecomastie -> aromatase activiteit
    secundair: spermaproductie aangedaan -> fibrose van tubuli seminiferi
  • Wat zijn oorzaken van primair hypogonadisme?
    Congenitaal
    -syndroom van Klinefelter
    -bijderzeids cryptorchisme  

    Verworven
    -infecties als bof-orchitis
    -bestraling, geneesmiddelen als cytostatica
    -trauma
    -bilaterale orchidectomie
    -chronische ziekte als NI of levercirrose
  • Waarom geeft het syndroom van Klinefelter hypogonadisme?
    • Extra X-chromosoom waarschijnlijk als gevolg van non-disjunctie van geslachtschromosomen van elke ouder tijdens de conceptie

    • Ernstige progressieve fibrotische schade van tubuli seminiferi met meestal azoospermie

    • Schade aan Leydigcellen wisselend: testosteron meestal laag (- normaal), soms normaal
  • Wat zijn kenmerken van het syndroom van Klinefelter?
    zie afbeelding
  • Wat zijn oorzaken van secundaire hypogonadisme?
    Congenitaal
    -Syndroom van Kallmann
    -Geïsoleerd idiopathisch hypogonadotroop hypogonadisme
    -Syndroom van Prader-Willi
    -Congenitaal hypopituitarisme

    Verworven
    -Hypofyse-adenoom (of de behandeling ervan)
    -Hyperprolactinemie
    -Hoofdtrauma
    -Infiltratieve ziekten (sarcoidose, tuberculose)
    -Haemochromatose
    - Chronische systeemziekten
    - Anorexia nervosa / obesitas -
    - Farmaca (continue toediening van GnRH analogen, opiaten, steroïden)
  • Wat geeft het syndroom van Kallmann en hoe wordt het ookwel genoemd?
    =(dysplasia olfactogenitalis
    • Hypogonadotroop hypogonadisme

    • Anosmie of hyposmie (agenesie of hypoplasie van de bulbi olfactorii)

    • met daarbij soms:
    – rood-groen kleurenblindheid
    – midline defecten (bijvoorbeeld schizis)
    – agenesie van 1 nier
    – neurosensorisch gehoorsverlies
  • Hoe ontstaat het syndroom van Kallmann?
    Deletie in KAL-1 gen op korte arm X-chromosoom; KALgen codeert voor anosmine, een eiwit met een functie in neurale celadhaesie -
    > geen migratie van olfactorische neuron-axonen naar bulbus olfactorius
    -> geen migratie van GnRH neuronen van olfactorische placode naar hypothalamus
  • Wat is je DD van een zwelling in de borst bij een man en hoe maak je onderscheid?
    Gynaecomastie:
    • Rubberachtig, stevig; soms gevoelig of pijnlijk
    • Min of meer ronde en symmetrische zwelling onder de areola
    • Bilateraal (meestal) of unilateraal (soms)

    Pseudogynaecomastie:
    • Overmatige vetdepositie in de borst
    • Week; bij onderzoek zullen de vingers geen weerstand ervaren bij druk rond de tepel
    • Vrijwel altijd bilateraal

    Andere zwellingen in de borst:
    • Mammacarcinoom, neurofibroom, dermoidcyste, lipoom, fibroadenoom
    • Meestal excentrisch gelegen zwelling in borst
    • Vrijwel altijd unilateraal
  • Wat kunnen oorzaken zijn van gynaecomastie?
    zie afbeelding
  • Wat doet het enzymsysteem aromatase?
    Enzymsysteem dat instaat voor de synthese van oestrogenen in meerdere weefsels, o.a. vetweefsel en tumorweefsel.
  • Wat is belangrijk bij de anamnese LO en lab bij gynaecomastie?
    • Anamnese:
    – Medicatie, drugs, hypogonadisme-symptomen, thyreotoxicosesymptomen

    • Lichamelijk onderzoek:
    – echte gynaecomastie? Testes

    • Laboratoriumonderzoek: – nierfunctie, leverfunctie, schildklierfunctie, hCG, LH, testosteron, oestradiol, echo testes bij twijfel
  • Wat is er mogelijk voor de behandeling van gynaecomastie?
    Afhankelijk van de oorzaak
    • Medicatie: tamoxifen -> oestrogeenreceptorblokker
    • Chirurgie  bij niet gevondenoorzaak
    • Testosteron-substitutietherapie (transcutaan, intramusculair, oraal)
    • fertiliteit gewenst: injecties met LH / FSH of pulsatiele toediening van GnRH (bij een intacte hypofyse)
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is polycysteus ovariumsyndroom?
testosteron en androsteendion verhoogd --> acne, behaarde onderbenen
na stop oac --> amennorroe
anovulatie
hyperandrogenisme
Oorzaak visusklachten DM2?
Hyperglykemie -> hoge osmo oog -> wazig zien
Glaucoom/cataract
Retinopathie (vooral DM1)
Eerste stappen behandelen DM2?
Metformine -> SU-derivaat -> insuline
Verschil mortaliteit man/vrouw DM1 en 2?
DM1 vrouwen slechter dan mannen. Voor 2 geldt dat minder
Wanneer statinen behandelen?
CVRM-schema

Roken
Leeftijd
man/vrouw
BD
Cholesterol
Voorkomen diab voet?
bloeddruk
lipiden
glucose
Wat test microfilament test?
Kans op ulcus. Niet voelen = ulcus risico
Beleid Diab voet?
Elke jaar check op vascularisatie en innervatie;

Vasc: A. pedis dorsalis, A. tibialis posterior. Anders enkel-arm-index, duplex, angiogram

Neuro: Vibratiezin: Teen, malleolus, patella. Alleen langzame ontwikkeling en bilateraal. Eerder voet dan handen
4 factoren ontstaat diab tettervoet?
Vasculair
Neurologisch
Infectie
omgevingsfactor (te strakke schoen)
Gevolgen van diabetische tettervoet?
Ulcus -> osteomyelitis -> sepsis