Summary Cultuurgeschiedenis van de Middeleeuwen / druk 1

-
ISBN-10 9462580472 ISBN-13 9789462580473
1793 Flashcards & Notes
12 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Cultuurgeschiedenis van de Middeleeuwen / druk 1". The author(s) of the book is/are Rob Meens. The ISBN of the book is 9789462580473 or 9462580472. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Cultuurgeschiedenis van de Middeleeuwen / druk 1

  • 0 Inleiding: Middeleeuwse toestanden

  • De term Middeleeuwen of middeleeuws heeft een negatieve klank.
    In deze cursus wordt onderzocht wanneer deze beeldvorming is ontstaan en of deze terecht is.
    Middeleeuwen staat in de algemene beeldvorming nog steeds gelijk aan:
    - Centrale katholieke kerk die de regels voorschreef
    - Feodalisme
    - Onwetendheid
    - Ziektes
  • 1.1 Tijdperken

  • Officiële christelijke tijdrekening heeft altijd gewerkt met zes periodes of 4 rijken (Babylon, Perzië, Griekenland en Rome), inofficieel een driedeling.
    Begin: Christus eindigt met dood en opstanding
    Einde: Laatste oordeel
    Tussentijd: tijdperk van de kerk
  • Waarom is het begrip middeleeuwen een uitermate dubbelzinnig concept gebleken?
    De dubbelzinnigheid is al met de naam gegeven. Wat in het midden ligt, heeft noch de oorspronkelijkheid of prilheid van het begin, noch de triomf en de rijpheid van het einde. Niet goed of slecht, er tussenin. Het midden staat al gauw gelijk met middelmatigheid.
  • Jaochim van Fiore (1135-1202) wordt beschouwd als eerste die geschiedenis in drieën deelt, noem de tijdperken bijbehorende periode
    Tijdperk van de Vader, Oude Testament periode tot jaar 0
    Tijdperk van de Zoon, Nieuwe testament en kerk waarin christen nu leeft
    Tijdperk van de Geest, toekomst waarin wetten en kerk overbodig zijn
  • Welke tijdrekening is de officiële en wat wordt ook wel gebruikt?
    De officiële christelijke tijdrekening heeft altijd gewekt met zes periodes of vier rijken, (Babylon, Perzië, Griekenland en Rome). Er zit ook iets van een driedeling. Het leven van Christus. Zijn terugkeer en de tijd ertussenin.
  • Waar was Joachims geschiedbeschouwing op gebaseerd en waarom is dit belangrijk voor de beeldvorming van de middeleeuwen
    Hij was er vast van overtuigd dat tussentijd van schimmigheid en duisternis snel voorbij zou zijn en tijd van goedheid en licht snel zou aanbreken
  • Wie wordt algemeen beschouwd als de eerste die de geschiedenis in drieën gedeeld heeft?
    De profeet Joachim van Fiore (ca. 1135-1202). Hij sprak van het tijdperk van de Vader, het Oude Testament, het tijdperk van de Zoon, het Nieuwe Testament en de kerk waarin de christen nu leeft, en hij verwachtte dat zeer spoedig het tijdperk van de Geest zou aanbreken, waarin kerk, priesters en wetten overbodig zouden worden, omdat alle mensen dan bezield zouden zijn door de liefde alleen.
  • Welke groepering nam die idee over
    Humanisten
  • 1.2 Onwetendheid en duisternis

  • Humanist Franceso Petrarca wordt in 1341 in Rome met een lauwerkrans tot dichter gekroond, waar staat deze kroning voor hem symbool voor
    Afscheid van tijd van duisternis en wedergeboorte klassieke cultuur
  • Waar sprak Francesco Petrarca over?
    Over de tijd van duisternis als middentijd. Hij zag zijn kroning met de lauwerkrans in 1341 als symbool voor het afscheid van een tijd van duisternis die meer dan duizend jaar geduurd had en als het begin van een nieuwe herboren klassieke cultuur.
  • Waar staat de middentijd voor Petrarca symbool voor
    Laagheid en smerigheid, barbaars
  • Wat zegt Petrarca over het verval van Rome?
    Hij laat in een van zijn gedichten de Romeinse held Scipio Africanus uitroepen dat hij niet meer over de geschiedenis van Rome wil praten zodra de keizers niet langer echte Romeinen zijn, maar Spanjaarden en Afrikanen. Dit gebeurde voor het eerst in het jaar 98, toe de Spanjaard Trajanus de toon besteeg, en dat betekende voor Petrarca het einde van de klassieke Romeinse cultuur.
  • Tot vandaag wordt algemeen aangenomen dat tegelijkertijd met afscheid van de middeleeuwen ook afscheid wordt genomen van christendom. De humanisten stellen de mens centraal en niet God.
    Daarnaast stelt men de kerk verantwoordelijk voor het verdwijnen van de klassieke cultuur.
  • Wat was het christendom voor Petrarca en de andere humanisten?
    Even wezenlijk en onmisbaar als het voor zijn middeleeuwse voorouders was geweest.
  • In literatuur wordt gesteld dat Petrarca bovenstaande mening was toegedaan, klopt dit
    Nee, voor Petrarca komt de klassieke cultuur ten einde in 98 als een niet Romein, de Spanjaard Trajanus keizer wordt.
    Net als andere humanisten was het christendom een wezenlijk onmisbaar onderdeel van zijn leven
  • Wat was een van de grote punten van kritiek die Petrarca aanvoerde tegen middeleeuwse scholastieke theologen?
    Dat juist zij de heiden Aristoteles in de arm hadden genomen om het christendom uit te leggen en te verdedigen, waardoor het christelijk geloof veel te rationalistisch en te werelds geworden was.
  • Welk punt van kritiek had Petrarca op de middeleeuwse scholastische filosofie
    Dat zij te rationalistisch en te werelds geworden was
  • Wat was de taak van de humanisten?
    Om het christendom te zuiveren door betrouwbare en filologisch verantwoorde edities van de heilige boeken te publiceren.
  • Wat was de belangrijkste taak van de humanisten, o.a. volgens Petrarca en op welke manier wilde men deze taak uitvoeren
    Christendom zuiveren door betrouwbare filologisch verantwoorde edities van heilige boeken te publiceren.
  • Wat dachten Petrarca en Erasmus nog?
    Dat de kerk hervormd zou kunnen worden en teruggebracht tot haar oorspronkelijke zuiverheid binnen de structuren van de middeleeuwse katholieke kerk
  • Rond 1500 begint de reformatie en versterken de reformatoren het humanistisch besef dat mensheid donkere dagen van bijgeloof achter zich had gelaten en op drempel van een nieuwe tijd stond. Dit in tegenstelling tot de vroege reformatoren als Luther en Melanchthon die de klassieke schema's van zes wereldtijden of vier wereldrijken volgen.
  • Welk duidelijk besef was er vanaf het midden van de zestiende eeuw?
    Dat de geschiedenis van Europa een opeenvolging te zien gaf van glorie, verval en herstel, maar pas in de zeventiende eeuw werden daarvoor de namen oudheid, middeleeuwen en nieuwe tijd geïntroduceerd.
  • De periodisering rond 1500 sloot niet meer aan bij het levend historisch besef, welke periodisering kwam hiervoor in de plaats
    Drieslag: oertijd, verval en herstel
  • Wanneer zonk de reputatie van de middeleeuwen nog verder weg?
    In het tijdperk van de verlichting. De verlichte filosofen wilden mensen leren om hun verstand te gebruiken, om zelf te denken en zich niet uit te leveren aan geestelijke en wereldlijke autoriteiten die voorschreven wat mensen moesten denken en die volstrekte gehoorzaamheid eisten.
  • Wanneer wordt de nog steeds gebruikte indeling; oudheid, middeleeuwen en nieuwe tijd voor het eerst gebruikt en door wie wordt deze geïntroduceerd.
    17de eeuw door Gegroius Horn voor de kerk geschiedenis en een paar jaar later door Christoph Cellarius voor de hele Europese geschiedenis.
  • Wat vond de Engelse verlichte historicus Edward Gibbon?
    Hij moest niets hebben van kerk en christendom.  Hij vond het Romeinse rijk voordat het christendom daar zijn intrede deed, het hoogtepunt van beschaving en tolerantie. Dat was de tijd dat alle mogelijke vormen van godsdienst door het volk als even waar beschouwd werden, door de filosofen als even onwaar, en door de bestuurders als even nuttig. Die tolerantie verdween toen het Romeinse rijk het christendom tot staatsgodsdienst maakte en alle andere vormen van godsdienst verbood. Het luidde de ondergang van Rome in en het begin van een periode van duizend jaar die Gibbon kort en krachtig aanduidde als de 'triumph of barbarism and religion'.
  • Tijdens Verlichting zakt reputatie van Middeleeuwen nog verder weg, waar staan de Middeleeuwen symbool voor voor de verlichte denkers
    Middeleeuwen staan symbool voor de overheersing van de kerk en geestelijkheid over de mensheid. Met name dat de kerk de mensen voorschrijft wat zij mogen denken en hen ondermijnt om hun eigen verstand te gebruiken.
  • Noem een aantal filosofen en hun denken over de Middeleeuwen
    - Immanuel Kant: mens moet zich uit zichzelf opgelegde afhankelijkheid bevrijden
    - Voltaire: vernietiging van de kerk
    - Edward Gibbon: Romeinse rijk was hoogtepunt van beschaving en toen
    christendom het overnam werd deze onderdrukt en begon tijdperk van
    barbarisme
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat hield hij zijn jongens voor, op basis van Cicero's  Over de deugden?
Dat toekomstige glorie school in eigen activiteit, dat ieder mens geschapen was voor een leven van sociale verplichting en de verantwoordelijkheid droeg voor zijn eigen daden.
Hoe kwam het Bourgondische rijk aan zijn einde?
De strijd met ijzervreter en aartsintrigant Lodewijk XI van Frankrijk betekende de ondergang van Karel de Stoute en daarmee ook het einde van het Bourgondische rijk.
De meeste historici schaften de renaissance af als aanduiding van een tijdperk. Waar gebruikt men in Europa tegenwoordig?
(Late) middeleeuwen en vroegmoderne tijd.
Het staat vast dat er in de middeleeuwen een concept van publiek welzijn en algemeen belang bestond, met een betrokken, actief bestuur. Waar werd in geen geval mee gewerkt?
Met het idee van progressie, waarbij het na de smerige middeleeuwen steeds beter ging.
Waar maakte men gebruik van badkuipen of sauna-achtige installaties?
In kastelen, en later in huizen van rijke burgers.
Wie was nodig om aanwijzingen te geven?
De bouwmeester. Er waren geen tekeningen waarmee ook werkelijk gebouwd kon worden. Tekeningen maakten geen deel uit van het ontwerpproces.
Wanneer is er sprake van de brandstapel?
Op instigatie van stadsbestuurders. Tussen 1350 en 1455 vonden in Utrecht vier mannen op deze manier hun einde. Stadsbestuurders stellen homoseksualiteit met ketterij gelijk en geven er dezelfde straf voor. Ze waren in hun ogen een schendig van de de door God gegeven orde.
Wat kent een lange en bewogen traditie, die soms weinig genuanceerd is geweest en vaak voor eigentijdse doeleinden is aangewend?
De geschiedschrijving en het denken over ketters.
Het begrip 'feodaliteit' zoals historici dat in het verleden gehanteerd hebben is problematisch. Waar werden de modellen van Bloch en Ganshof ook op geprojecteerd?
Op andere regio's  waar ze in feite niet goed pasten. Wat typerend was voor de Mâcon in de elfde eeuw of voor Vlaanderen in de twaalfde eeuw, werd te gemakkelijk als een algemeen middeleeuws fenomeen opgevat.
Wie wees ook op het gebrek aan eenduidigheid in het gebruik van het begrip en daarnaast op het feit dat feodaliteit blijkbaar niet overal en steeds hetzelfde was?
De Amerikaanse historica Elizabeth Brown