Summary De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702

-
ISBN-10 9006464767 ISBN-13 9789006464764
447 Flashcards & Notes
25 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702". The author(s) of the book is/are André van Voorst, Ronald den Haan Raymond de Kreek Hannebeth Haffmans EMK. The ISBN of the book is 9789006464764 or 9006464767. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

Summary - De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702

  • 1 De Habsburgse Nederlanden: eenheid of verdeeldheid?

  • Wat is de bloedbruiloft?

    In 1572 tachtte de Franse koning protestanten (hugenoten) en katholieken te veroenen door middel van een huewelijk van zijn zus met de hugenoot Hendruk van Navarra. Tijdens het huewelijksfeest werd een bloedbad aangericht onder protestanten.

  • Wat is de betekenis van centralisatie?

    het streven van Europese vorsten om de zelfstandigheid van edelen, maar ook die van gewesten en steden, te beperken.

  • Wat is de betekenis van particularisme?

    Het streven van steden en gewesten om de eigen onafhankelijkheid zoveel mogelijk te bewaren.

  • Wat hield de Raad der Financiën in?

    Controleerde alle inkomsten en uitgaven

  • Wat hield de Raad van State in?

    Adviseren over alle belangrijke staatszaken.

  • Wat hield de Geheime Raad in?

    Stelde wetten op en voerde die uit

  • Wat zijn Gewestelijke Staten?

    Het zelfstandige bestuur van een gewest. In de Staten waren de drie standen vertegenwoordigd.

  • Wat is de Staten-Generaal?

    Het landsbestuur van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden waarin de vertegenwoordigers van alle gewesten zitting hebben.

  • 1.1 Een modern streven

  • Bourgondiers Staten- Generaal, vertegenwoordigers van de Gewestelijke Staten. Deze vergadering bood vorst kans om met de Nederlandse gewesten gezamenlijke afspraken te maken. 

     

    karel de stoute > Maximiliaan van Oostenrijk > Filips de Schone > Karel V > Filips II > Don Carlos

    Privileges: voorrechten van de gewesten. Zoals eigen rechtspraak en eigen munt.

    Particularisme: zelfstandigheid van gewesten en steden. 

     

    Karel V wilde centralisatie: eenheid in het bestuur van een land. Hoe? Door oprichting Staten-Generaal, Raad van State, Raad der Financien en Geheime Raad. Benoemen landvoogdes, daaronder stadhouders. Erfelijk maken van zijn heerschappij. 

     

    Verzet centralisatie politiek door gewesten en door de adel die zijn macht verloor. 

     

  • In de late Middeleeuwen hoorde de Nederlanden nog tot het gebied van de Bourgondische vorsten. De lage landen waren zo groot als de huidige Benelux en bestonden uit verschillende kleine zelfstandige gebieden. 

  • Wat zijn de drie verschillende manieren om je macht uit te breiden?

    1. Uithuwelijken

    2. Erfenis

    3. Veroveren

  • Wat deden de Bourgondiërs om de eenheid in de Nederlanden te versterken?

    Oprichten Staten-Generaal

  • Wat zijn de drie verschillende manieren om je macht uit te breiden? 

    1. Uithuwelijken

    2. Erfenis

    3. Veroveren

  • Wat deden de Staten Generaal?

    Deze vergadering bood de vorst de kans om met de Nederlandse gewesten gezamelijke afspraken te maken, vooral over de inning van de belastingen

  • Wat is de Staten-Generaal?

    Het landsbestuur van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden waarin de vertegenwoordigers van alle gewesten zitting hebben.

  • Welke maatregelen namen de hertogen van Bourgondië om hun macht vet vergroten?

    1 De macht van de adel in te dammen.

    2 Enkelstatten te veroveren.

    3 Ze riepen de Staten- Generaal in het leven.

  • In de late middeleeuwen hoorden de nederlanden nog tot het gebied van de Bourgondische vorsten, het gebied bestond uit Holland, Zeeland, Brabant, Luxemburg en Vlaanderen.

    In de late middeleeuwen probeerden de hertogen van Bourgondië hier hun macht te vergroten door

    • de macht van de in te dammen, zij slaagden erin om enkele staten te verenigen maar deze gewetsen behielden wel hun eigen wetten, belastingen en rechtspraak.
    • Staten-Generaal, deze vergadering bood de vorst om gezmelijk afspraken te maken, vooral over de inning van belastingen.
    • uithuwelijk van kinderen aan andere vorsthuizen.
    • veroveren van Overijssel, Gelre, Groningen, friesland.

    De Bourgondische Nederlanden gingen bij de dood van de laatste hertog, Karel de Stoute, in 1477 over op karels dochter Mara, zijn erfgename. Zij trouwde met Maximiliaan van oostenrijk van het habsburgse huis. Hun kleinzoon Karel die in 1500 in Gent geboren werd zou machtig worden. Toen hij zijn vader Filips de Schone (zoon van Maximiliaan en Maria) als vorst opvolgde werd hij landsheer van Oostenrijk, keizer van het heilige Roomse Rijk (duitse gebieden), koning van Spanje en ook van delen van Italië.

    Alle zeventien gewesten kregen één hoofdstad: Brussel

    De zeventien gewesten erkenden welsiwaar één persoon die het oppergezag bezat, het soeverein, maar bij deze gezamelijke vorst hield de eenheid op. Elk gewest had zijn eigen voorrechten en privileges. Het particularisme, dat wil zeggen de zelfstandigheid van de gewesten en zelfs steden, bleef gehandhaafd. Karel V wou graag centralisatie en dat had een voordeel: de Lage Landen zouden als één staat sterker staan tegenoverde eeuwige vijand van de Habsbugers: Frankrijk. Hij ging er werk van maken.

    • landvoogdes, zijn zus was zijn directe plaatsvervangster in alle Nederlanden.
    • stadhouders, zij bestuurder elk een gewest uit naam van Karel V persoonlijk.
    • Raad van State, gaf adviezen over 'alle belangrijke zaken betreffende de regering, de veiligheid en de verdediging.
    • Raad der Financiën, beheerde de landgoederen van Karel en voerde het financiële gebied uit, belangrijk onderdeel: belastingen.
    • Geheime Raad,  hield zich bezig met de uitvoering van de centralisatieplannen. Deze raad vergaderde dagelijks onder leiding van Karel V of de landvoogdes over centrale wetten, het verlenen van privileges en de controle op gewestelijke en stedelijke instellingen.

     

    Vroeger werd de koning geholpen door de adel die in ruil daarvoor allerlei privileges kreeg, hij kon hen niet zomaar ontslaan. Karel V nam steeds meer burgers in dienst, ze werden gewoon betaald en Karel kon ze makkelijker ontslaan. De adel irriteerde zich hieraan.

     

  • In late middeleeuwen probeerde hertogen van Bourgondië macht in Nederlanden te vergroten.

     

    Karel de Stoute -> Maria, trouwde met Maximiliaan van Oostenrijk uit Habsburgse huis -> Filips de Schone (landsheer oostenrijk, keizen heilige Roomse Rijk) -> Karel (Spanje door erfenis moeder Johanna)

  • De hertogen van Bourgondië probeerden hun macht te vergroten door de macht van de adel in te dammen.

    Dit lukte deels.

  • Hoe wilde Karel V voor eenheid in de landen zorgen?

    Door oprichten Staten-Generaal, Raad van State, Raad der Financiën en Geheime Raad. Het benoemen van landvoogdes en daaronder stadhouders.  Het erfelijk maken van zijn heerschappij. 

  • Wat deden de Bourgondiërs om de eenheid in de Nederlanden te versterken?
    En wat houd het in?

    Oprichten Staten-Generaal.
    Het is een bijeenkomst, een hertog kan zo met de vertegenwoordigers van de gewesten afspraken maken over belasting heffen. Vaak was dit in ruil voor privileges. 
    Dit was de eerste stap naar centralisatie.

  • Hoe lukte het de hertogen van Bourgondië om de meeste gebieden in handen te krijgen?

    Door:

    - huwelijkpolitiek

    - erfenissen

    - veroveringen

  • Wat is een privilege?

    Een bijzonder voorrecht dat een koning aan de kerk, de adel of een stad kon schenken.

  • Welke maatregelen nam Karel V in 1531?

    1 Hij benoemde zijn zus tot landvoogdij van de Nederlanden.

    2 Onder de landvoogdes kwamen de stadhouders te staan. Stadhouders zijn de directe plaatsvervangers in een gewest van Karel V.

    3 De hoogste macht lag uit eindelijk de drie centrale instellingen.

  • Om de eenheid nog meer te versterken, riepen de Bourgondiërs een Staten-Generaal in het leven. 

  • Wat werd de hoofdstad alle 17 gewesten?

    Brussel

  • Wat bedoelde men met de uitspraak: 'In het rijk van Karel V ging de zon nooit onder' ?

    Het gebied waarover Karel V heerste, strekte zich uit over een groot deel van de Wereld. Dus ook in Zuid Amerika wapperde de Spaanse vlag

  • Wat is particularisme?

    Het streven van steden en gewesten om de eigen onafhankelijkheid zoveel mogelijk te bewaren.

  • Noem de drie centrale instellingen en geef hierbij uitleg.

     

     

    1 De Raad van State: belangrijkste van de drie en geeft advies over belangrijke zaken. (Over de regering, veiligheid en de verdediging van de lage landen.

    2 De Raad van Financiën beheerde de landgoederen van Karel V en voerde het financiële beleid uit, (belastingen).

    3 De Geheieme Raad hield zich bezig met centralisatieplannen. ( vergaderen over wetten, verlenen van privileges en de controle op gewestelijke en stedelijke instellingen.

  • Waardoor groeide de macht van de Bourgondiërs/Habsburgers in de Nederlanden?

    Hertogen proberen adel in te dammen, oprichten Staten-Generaal, huwelijkspolitiek, ververing (Overrijssel, Geldre, Groningen, Friesland), gezamenlijke hoofdstad.

  • Hoeveel gewesten waren er?

    17 gewesten

  • Staten-Generaal

    Landsbestuur van de Nederlanden waarin vertegenwoordigers van de gewesten zitting hebben

  • Door slimme huwelijken werd het rijk steeds groter. Het gebied waarover Karel V heerste, strekte zich uit over een groot gedeelte van de wereld. Hij kon zich heerser noemen van een rijk waar de zon nooit onder ging.

  • Hoe wilde Karel V voor eenheid in de landen zorgen?
    (Centralisatie)

    1. Door oprichten Staten-Generaal, = vergadering. 
    2. Het benoemen van landvoogdes en daaronder stadhouders. 

    3. Raad van State, = geeft advies over veiligheid.
    4. Raad der Financiën = bereid voor bedes en belastingheffing.
    5. Geheime Raad. = voert de centralisatie uit.
  • Wat houd het particularisme in?

    De zelfstandigheid van de gewesten en steden

  • Wat is een stadhouder?

    In de tijd van Karel V en Filips II was de stadhouder de plaatsvervanger van de vorst in een gewest.

    In de tijd van de Republiek was hij legerleider. De stadhouder was lid van het Huis van Oranje.

  • De habsburgers zetten het streven van de Bourgondiërs naar meer eenheid in de Nederlanden voort door de verovering van Overijssel, Gelre, Groningen en Friesland. Het lukte Karel V uiteindelijk om gezag te krijgen over 17 gewesten. Deze kregen 1 hoofdstad: Brussel

  • wanneer lukte het de hertogen van Bourgondriën het om meeste gebieden in handen te krijgen?

    in de 14e en de 15e eeuw. 

  • Wat is centralisatie?

    Vorst trekt meer macht naar zich toe. De Adel krijgt hierdoor minder macht. Makkelijker gezegd, meer macht in minder handen.

  • Wat is de Raad van State?

    De voornaamste adviesraad van de Spaanse landvoogd(es) in de Nederlanden. De leden waren hoge edelen en enkele juristen. Zij adviseerden over alle belangrijke staatszaken.

  • De 17 gewesten erkenden welliswaar 1 persoon die het oppergezag bezat, de soeverein, maar bij deze gezamenlijke vorst hield de eenheid op.

    Ieder gewest had nog zijn eigen rechtspraak, munten en bestuur.

    Deze voorrechten/privileges stamden nog uit de middeleeuwen en de gewesten wilden ze niet kwijtraken. Het particularisme bleef gehandhaafd. Karel V wilde dat overal dezelfde regels zouden gelden

    • wat hield de  Staten-Generaal in? 
    • Waarom werd die opgericht
    • Het was een vergadering waarbij de Hertog met de vertegenwoordigers van de gewesten afkon maken over:
      belastingheffing/ bedes, dit was meestal in ruil voor privileges.Dit was de eerste stap naar centralisatie.
    • het werd opgericht om het besturen te vergemakkelijken. 

     

  • Wat zijn de 3 overeenkomsten van het bewind van de Bourgondiërs  en dat van Karel V?

    - Centralisatie (meer eenheid)

    - Staten Generaal

    - Er werd steeds meer veroverd

  • Wat is de Raad der Financiën?

    Eén van de geheime raden van de Spaanse landvoogd(es) in de Nederlanden. De raad controleerde alle inkomsten en uitgaven.

  • Wat zijn de 4 verschillen tussen bewind van de Bourgondiërs  en dat van Karel V?

    - Één hoofdstad (Brussel)

    - Dezelfde regels in de Lage Landen

    - Meer Raden 

    - Continuïteit

  • Wat is de Geheime Raad?

    Een van de adviesraden van de Spaanse landvoogd(es) in de Nederlanden. De Geheime Raad stelde wetten op en voerde die uit.

  • Particularisme

    de zelfstandigheid van de gewesten

  • Centralisatie had nog een belangrijk voordeel: de lage landen zouden als 1 staat sterker staan tegenover de eeuwige vijand van de habsburgers: Frankrijk. 

    Vanaf 1531 ging Karel werk maken van het bestuur over de Lage Landen

  • Op welke grond wilde Karel meer eenheid in zijn rijk?

    1. Macht van de adel verkleinen.
    2. privileges van de gewesten beperken.
    3. Nederland een sterke staat tegen Frankrijk. 
  • Geef twee argumenten waarom Karel V centralisatie zou doorvoeren in de Lage Landen

    1. Ze zouden als één staat sterker staan tegenover de vijand van de Habsburgers (Frankrijk)

    2. Dezelfde regels, wat leidde tot meer eenheid en een modern bewind

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is het Lof der Zotheid

Een boek dat Erasmus publiceerde. Levert scherpe kritiek op de misstanden van de kerk.

Wat is de aanleiding van de Bartholomeüsnacht/bloedbruiloft?

De ''mislukte'' aanslag op een van de protestantse leiders. Het hof was bang voor protestantse wraakacties.

Waarom wordt Elizabeth I ''the virgin queen'' genoemd?

Omdat zij niet trouwde en dus ook geen kinderen kreeg.

Waarom wordt Maria I ''Bloody Mary'' genoemd?

Omdat zij in haar regeertijd een heftige vervolging tegen protestante begon.

Wat is een ketter?

Iemand die het katholicisme in de weg stond oftewel iemand die protestants is.

Wat zijn aflaten?

Met een aflaat kon je de tijd dat je in het vage vuur zat (fase voordat je naar de hemel gaat) verkorten. Je kon dus je zonden afkopen.

Wat gebeurde er in 1534 in Engeland?
De Anglicaanse kerk werd onder druk van koning Hendrik VII door het parlement tot staatskerk uitgeroepen. 
Waarom besloot Hendrik II vrede te sluiten met Spanje in 1559?
Om de hugenoten beter te kunnen bestrijden.

Hij zag namelijk dat een groot deel van adel hugenoot werd en dat zag hij als een bedreiging van zijn macht.
Hoe werden protestanten in Frankrijk genoemd?
Hugenoten (voornamelijk volgelingen van Calvijn)
wat was het uitgangspunt?
wie het gebied beheerst, beheerst ook de godsdienst.

De machthebbers konden dus bepalen welke godsdienst in hun gebied was toegestaan.