Summary Europees Recht - Algemeen Deel

-
ISBN-10 9089521232 ISBN-13 9789089521231
1505 Flashcards & Notes
73 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Europees Recht - Algemeen Deel". The author(s) of the book is/are Eijsbouts. The ISBN of the book is 9789089521231 or 9089521232. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Europees Recht - Algemeen Deel

  • 1 Europa als woonplaats, de unie als haar bestuur

  • Wat is een algemene definitie van het Europese recht?

    Functionele definitie:

    Europees recht is het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de Europese Unie. 

  • Wat is de technische omschrijving van de Europese Unie?

    Een functioneel samenwerkingsverband. Het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de EU.

  • Wat zijn de Kopenhagen criteria?
    Op het moment van toetreding moeten de nieuwe lidstaten:
    • Stabiele instellingen hebben die de democratie, de rechtsorde de mensenrechten en het respect voor de en bescherming van minderheden garanderen
    • Een functionerende markteconomie hebben en het hoofd kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de EU
    • In staat zijn te voldoen aan de verplichtingen die het lidmaatschap met zich meebrengt, waaronder steun aan de doelstellingen van de EU(zoals EMU); zij moeten overheidsinstellingen hebben die in staat zijn de EU-wetgeving toe te passen en te handhaven(acquis communautaire)
  • Definitie Europees Recht: het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de EU. -> ziet de EU als functionele organisatie, zwaartepunt verschuift tussen de lidstaten en verschillende organisaties.
  • Europa als woonplaats, de unie als haar bestuur
  • Wat is de intergouvernementele methode?

    Regeringen van lidstaten hebben het initiatief
  • Wat houdt de sleutel periode van 1989-92 in?
    Op basis van de Europese gemeenschappen werd de EU opgericht. Veel nieuwe rechtsgebieden vinden daarin hun oorsprong.
  • Je kunt de Europese Unie zien als een functioneel samenwerkingsverband/ een functionele organisatie, maar ook als een politieke gemeenschap in wording. 

  • Wat is de politieke definitie van Europees recht?

    Het geheel van juridische regels, besluiten, feiten en structuren, ontstaan in de loop van de Europese integratie, gericht op het instandhouden, het functioneren, de doelstellingen en de waarden van de Europese Unie. Deze Unie met haar lidstaten en burgers dient de vrede, de welvaart en de ontwikkeling van Europa als een woonplaats van mensen met een gedeelte werkelijkheid en gezamenlijke bestemming.

  • Via ontwikkeling EU kun je ook een andere definitie geven aan Europees Recht: politieke gemeenschap in wording: het geheel van juridische regels, besluiten, feiten en structuren, ontstaan in de loop van de Europese integratie, gericht op het instandhouden, het functioneren, de doelstellingen en waarden van de EU. Deze Unie met haar lidstaten en burgers dient de vrede, de welvaart en de ontwikkeling van Europa als een woonplaats van mensen met een gedeelde werkelijkheid en gezamenlijke bestemming. Eenheid en ontwikkeling.
  • De oprichting van de unie gebeurde in de schok van?
    De val van de Berlijnse muur.
  • Hoe is de Europese Unie ontstaan?

    De Eu is in zijn prilste vorm opgericht tijdens het ontstaan van de EGKS in 1951, waarbij 6 landen lid waren. In 1957 kwamen er twee nieuwe Europese organisaties; de EEG en Euratom dmv de verdragen van Rome. Juridisch waren er nu drie bestaan de organisaties apart die samen de Europese gemeenschappen heetten. Alle drie de organisaties hadden dezelfde lidstaten en enkele instellingen (zoals gerechtshof etc). In 1967 fuseerden de verschillende Raden van de Gemeenschappen en de Commissie van EEG en EGA met de Hoge Autoriteit van de EGKS. Vanaf toen werden de drie verdragen vaak gewijzigd, meestal met nieuwe verdragen. In 1972 kwamen er drie nieuwe leden bij, waardoor er 9 leden waren. Na de toelating van deze drie vonden er steeds meer toelatingen plaats. in 2004 traden er opeens 10, meeste Oost-Europees, landen toe. Het verdrag van Maastricht/EU verdrag van 1992 richtte de Europese Unie op. In 1972 ontstond het Verdrag van Amsterdam, waar de vier organisaties werden gewijzigd, net zoals in 2001 bij het verdrag van Nice.

  • Wat zijn de 4 kernbronnen van de rechtsgeschiedenis van de EU?

    Verdragen als primair recht, afgeleide of secundaire regelgeving, rechtspraak en de politieke of constitutionele praktijk. 

  • Doelstelling EU: veiligheid en welvaart bewaken.
  • Wat zijn de kernbronnen van de Europese rechtsgeschiedenis?
    Primair recht (verdragen), secundair recht (afgeleiden daarvan), rechtspraak ( geen rechtsbron), politieke praktijk ( geen rechtsbron)
  • De laatste twee, rechtspraak en politieke praktijk, zijn strikt genomen geen rechtsbronnen, maar ze zijn wel erg belangrijk geweest voor de rechtsontwikkeling.

     

  • Waar dient het Europese Recht voor?

    - politiek; landen door politieke processen dichter bij elkaar brengen

    - historisch; belangrijkste stappen vastleggen dmv verdragen

    - instrumenteel; doelen nastreven met regelgeving

    -conflict oplossend; geschillen bevredigend beslechten

    - sociaal-economisch; uitwisselen van goederen/diensten en andere vormen van welvaart bevorderen 

    -individueel; Europeanen bescherming te bieden tegenover overheden en elkaar

  • Rol van recht in EU:
    - politiek: de EU landen sterker binden in politieke processen.
    - historisch: grote stappen vastleggen in verdragen.
    - instrumenteel: de gestelde doelen na streven met regels.
    - conflictoplossend: geschillen bevredigend beslechten.
    - sociaal economisch: uitwisseling van goederen, diensten en andere vormen van welvaart tussen burgers vergemakkelijken en welvaart en solidariteit bevorderen.
    - individueel: de burgers als Europeanen bescherming bieden tegen overheden (ook eigen) en elkaar).
  • Financiële en machtsmiddelen heeft de EU maar weinig tov lidstaten. Recht daarentegen volop.Waar dient het Europese Recht voor?
    1. - politiek; landen door politieke processen dichter bij elkaar brengen
    2. - historisch; belangrijkste stappen vastleggen dmv verdragen
    3. - instrumenteel; doelen nastreven met regelgeving
    4. -conflict oplossend; geschillen bevredigend beslechten
    5. - sociaal-economisch; uitwisselen van goederen/diensten en andere vormen van welvaart bevorderen 
    6. -individueel; Europeanen bescherming te bieden tegenover overheden en elkaar
  • Wat zijn de kernbronnen van de Europese rechtsgeschiedenis?

    Primair recht (verdragen), secundair recht (afgeleiden daarvan), rechtspraak, politieke praktijk.

  • Welke 2 verdragen zijn het meest belangrijk geweest (+jaartallen) en waarom.

    Verdrag van Rome (1957): de toenmalige bescheiden Economische Europese Gemeenschap(EEG) is uitgegroeid tot verreweg de belangrijkste organisatie.

    Verdrag van Maastricht (1992): Introductie van de Europese Unie(EU) als een soort nieuwe overkoepelende organisatie over de drie reeds bestaande Gemeenschappen: de EEG, EGKS en Euratom met daarbij de introductie van het EU-verdrag en het idee van een gemeenschappelijke munt de euro. 

  • Europese Akte (1986) was een wijziging van het Verdrag van Rome/Het EEG verdrag.

    Verdrag van Amsterdam (1997) / Verdrag van Nice (2001) wijziging EU/EG verdrag. Nice was mislukte poging.

    Verdrag van Lissabon (2007) de EG ging geheel op in de EU. 

     

  • Wat is de belangrijkste link die het Europese stelsel met het legaliteitsbeginsel heeft?

    Het attributiebeginsel, wat inhoudt dat de Unie alleen die bevoegdheden kan uitvoeren die uitdrukkelijk per verdrag aan de Unie zijn overgedragen

  • Wat is de kern van het Van Gend & Loos arrest?

    Ten eerste werd de gemeenschap tot 'nieuwe rechtsorde' verklaard in het internationale recht. Ten tweede volgde de introductie van de rechtstreekse werking (ookwel: directe werkingvan het Europese recht. 

  • Welke twee relativeringstermen zijn er voor het attributiebeginsel?

    Implied powers (indirect afgeleid) en flexibiliteitsartikel (doelgericht)

  • Wat is de kern van het Costa/ENEL arrest?

    Bepaald werd dat het Europese recht voort vloeit uit een autonome bron. Op grond van de in de Van Gend & Loos arrest bepaalde 'eigen rechtsorde' werd bepaald dat het Europese recht voorrang heeft boven alle recht van de lidstaten.

     

    Aantekening: Het concept van de autonome rechtsorde was geboren.

  • Wat houdt de exclusieve bevoegdheid van de EU in?

    De EU heeft een zeer beperkt aantal onderwerpen waar zij de exclusieve bevoegdheid over heeft, dat betekent met uitsluiting van de lidstaten. Voorbeelden hiervan zijn: a) douane-unie b) mededingingsregels tbv de interne markt c) monetair beleid d) biologische rijkdommen van de zee e) handelspolitiek 

  • Wat is de belangrijkste link die het Europese stelsel met het legaliteitsbeginsel heeft?
    Het attributiebeginsel, wat inhoudt dat de Unie alleen die bevoegdheden kan uitvoeren die uitdrukkelijk per verdrag aan de Unie zijn overgedragen.
  • In belangrijke uitspraken is er vaak een 'institutioneel moment', wat betekend dat?

    De rechter bepaald hierin zijn eigen plaats in de rechtsorde en geeft de verdere ontwikkeling van de rechtsorde een impuls. 

  • Wat is het subsidiariteitsbeginsel? 

    Art 5 lid 3 unieverdrag:

     

    Artikel 5
    3.
    Krachtens het subsidiariteitsbeginsel treedt de Unie op de gebieden die niet onder haar exclusieve bevoegdheid vallen, slechts op indien en voor zover de doelstellingen van het overwogen optreden niet voldoende door de lidstaten op centraal, regionaal of lokaal niveau kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het overwogen optreden beter door de Unie kunnen worden bereikt.
    De instellingen van de Unie passen het subsidiariteitsbeginsel toe overeenkomstig het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. De nationale parlementen zien er volgens de in dat Protocol vastgelegde procedure op toe dat het subsidiariteitsbeginsel wordt geëerbiedigd.

     

  • Welke twee relativeringstermen zijn er voor het attributiebeginsel?
    - Implied powers: bevoegdheden instellingen kunnen ook uit de bepalingen van de Verdragen voortvloeien, indirect afgeleid.
    - Flexibiliteitsartikel, art. 352 lid 1 VWEU: doelbevoegdheden. --> formele eis van eenparigheid van stemmen in de Raad en goedkeuring van het EP & het moet gaan om bevoegdheden. De bepaling kan dus niet gebruikt worden om de doelstellingen van de Verdragen aan te vullen.
  • Het beste voorbeeld hiervan is de uitspraak in de Van Gend & Loos zaak.

  • Wat is een sprekend geval van constitutionele praktijk?

    De oprichting van de Europese Raad.

  • Er ontstaan regels zonder juridisch gekwalificeerde bron, die echter soms meer bepalend zijn voor het begrip en het functioneren van een instelling dan zuivere rechtsregels.

  • Europees recht is het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de Europese Unie.
  • Wat is de communautaire methode?

    Dit is het samenspel tussen drie zelfstandige instellingen: de EC + EP + Raad. Dit is de institutionele driehoek. Langs democratische weg op basis van gedeelde soevereiniteit wordt er gehandeld in het algemeen belang van de EU.
  • Wat is de Uniemethode (Merkel)?
    Lidstaten en EU-instelling werken samen en primair telt het resultaat.
  • Wat houdt supranationaal in?
    Dit is een internationaal orgaan met een zeker autonomie en eigen bindende bevoegdheden over de lidstaten. Denk aan de Commissie en het Hof van Justitie.
  • Wat zijn de drie kenmerken van supranationaliteit in de EU?
    1. Zonder tussenkomst van de nationale wetgever kan de EU rechtstreeks verplichtingen voor burgers in het leven roepen. Er is sprake van een Europese wetgevingsprocedure.
    2. Vaak sprake van een meerderheidsbesluitvorming.
    3. Benoemingsprocedure is van belang, zie verschil tussen art. 14 jo. 16 VEU. Moeten ze onafhankelijk zijn, dan is er sprake van supranationaliteit.
  • Wat houdt intergouvernementeel in?
    Dit is een samenwerkingsverband, waarbij de nationale regeringen van de deelnemende landen elke beslissing moeten goedkeuren.
    Denk aan de Raad en de Europese Raad. 
  • Wat zijn de drie kenmerken van intergouvermentaliteit in de EU?
    1. Het verdrag is tussen lidstaten gesloten, tussen regeringen.
    2. Er wordt altijd consensus gezocht, unanimiteit.
    3. Benoemingsprocedure, zie verschil tussen art. 14 jo. 16 VEU. Zijn ze van de regering, dan is het intergouvermenteel. 
  • Constitutionele praktijk is een categorie die vaak helpt om de verschillen tussen enerzijds de juridische en anderzijds de algemene of historische werkelijkheid te begrijpen. de Europese Raad maakt de aanwezigheid en daarmee de werkelijke machtsverhoudingen in de structuur van de Unie zichtbaar en geaccepteerd.
  • Wat/wie zijn de pays fondateurs?
    Dit zijn de stichtersstaten Frankrijk, Duitsland, Italië en de Benelux-landen. Zij sloten in 1995 het EGKS-verdrag. Dit verdrag is de formele of verdragsoorsprong van de EU. Het is de juridische neerslag van het revolutionaire plan Schuman van 9 mei 1950.
  • Het Verdrag  van Maastricht of EU-Verdrag van 1992 is het eerste van een reeks verdragen waarin stapsgewijs de eenheid van West- en Oost Europa werd beklonken.
  • Wat houdt een rechtsorde in?
    Een afzonderlijk stelsel van recht dat zijn eigen ontwikkeling beheerst, via juridische procedures en vooral een eigen rechter.
  • Overheidsgezag heeft het karakter van de rechtsstaat als:
    - Alle uitoefening van overheidsbevoegdheden op de wet te herleiden is (legaliteitsbeginsel).
    - De grondrechten en andere fundamentele vrijheden worden gerespecteerd, inclusief toegang tot een onafhankelijke rechter.
  • Wat houdt het attributiebeginsel in?
    Zie art. 5 VEU en de zaak Tabaksreclamerichtlijn.

    De Unie heeft alleen die bevoegdheden tot het nemen van bindende besluiten, welke haar zijn overgedragen bij Verdrag.

    1. Beleidsterreinen die niet voorkomen in Verdragen zijn niet voorwerp van bindende besluitvorming door de Europese instellingen.
    2. Bevoegdheden moeten worden uitgeoefend met het oog op de vermelde doelstellingen en de van toepassing zijnde rechtsbasis.
    3. Het VWEU beperkt de vrijheid van de Unie door niet afzonderlijke Verdragsbepalingen die een rechtsgevolg behelzen, voor te schrijven welke rechtsinstrumenten kunnen worden gebruikt.
    4. Van belang bij bepalen besluitvormingsprocedure.
  • Wat is de drieslag van bronnen van grondrechten?
    Zie art. 6 VEU:
    - Handvest van de grondrechten van de EU.
    - Opdracht tot toetreding van de Unie tot het EVRM.
    - Codificeert de oude rechtspraak van het Hof van Justitie die rechtsbeginselen put uit de constitutionele tradities van de lidstaten en uit het EVRM.
    * Gericht tot de Unie is de hoofdregel, art. 51 van het Handvest van de Europese Unie.
  • Wat houdt de bevoegdhedensfeer in?
    Bepaalt het recht van de Unie om in te grijpen.
  • Wat houdt de werkingssfeer in?
    Strekt zich uit over alle gebieden waarop de Unie enige zeggingsmacht heeft gekregen.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is de verticale rechtstreekse werking?
Normale, meest voorkomende rechtsverhouding waarin rechtsreekse werking voorkomt. Inroepbaarheid van een Europees norm door de burger vis-a-vis een overheidsorgaan.

Becker, Van Gend & Loos & Ratti zijn hier voorbeelden van. 
Wat houdt 'invocabilite de substitution'?
Algemene rechtsbeginselen een zelfstandige en rechtstreekse bron van subjectieve rechtsaanspraken voor burgers kunnen vormen. 

Dus inroepbaarheid met het oog op de toepassing van een Europese regel of norm in plaats van een nationale norm of regel - is een vraag die nog door het Hvj moet worden beantwoord.  
Wanneer heeft een verdragsbepaling rechtstreekse werking?
4 voorwaarden Van Gend & Loos > Kan de bepaling van Unierecht door de nationale rechter in een concreet juridisch geschil worden toegepast zonder dat hem een verwijt wordt gemaakt, bijv omdat de bepaling van het Unierecht teveel beleidsvrijheid bevat - dat hij op de stoel van de europese of nationale wetgever is gaan zitten?

In de latere rechtspraak van Hvj is dit samengevat met de begrippen 'onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig'.

Wanneer een bepaling van Unierecht aan deze 2 criteria voldoet, dan kan worden gesteld dat deze bepaling rechtsreekse werking bezit.

Voorbeeld verdragsbepaling die geen directe werking bezit > art 47 Wv.
Waardoor is de democratische acceptatie van het primaire unirecht verzekerd?
Door de nationale grondwettelijke procedures, zoals erkend door het Unieverdrag.

In de meeste landen is goedkeuring van een verdrag door het parlement of bij referendum voorwaarde voor zijn ratificatie.

Bijv afwijzing grondwettelijk verdrag door de Fransen & de Nederlanders & van het verdrag van Lissabon door de Ieren in 2008. > om te beseffen hoe vitaal de democratische acceptatie in praktijk is geworden.
Lees p 437 "in dit verband zij eraan herinnerd dat de Europese Raad.."
!
Welke 2 bepalingen geven uitdrukking aan de taak van de Raad om een nieuw verdrag 'door te drukken'?
Art 48 lid 3 unieverdrag + lid 5.
Wat maakt de verdragsprocedure gedeeld-democratisch op het niveau van de unie?
Een democratie draait niet alleen om acceptatie van gezag maar ook om het leidende gezag zelf, de regeringsfunctie.

Deze functie is aan de Europese Raad. De vergadering van politieke leiders in de lidstaten gaat achter het IGC. De Raad levert initiatief & de pressie die nodig zijn om de traagheid van 28 (27?) met elkaar onderhandelende ambtelijke afvaardigingen te overwinnen. Art 48 unieverdrag.  
Wat is democratisch aan het verdrag als besluit van primaire wetgeving? & wat maakt het tot een vorm van 'gedeelde democratie'?
Dat blijkt bij uitsplitsing van democratie in 2 aspecten;

Democratie voorziet enerzijds in politieke leiding & anderzijds in vormen van expliciete acceptatie daarvan, direct of indirect, ter verzekering van draagvlak.


Het actieve aspect van leiding en het passieve aspect van acceptatie of draagvlak, zijn verbonden door verkiezing, verantwoording & verantwoordiging. (art 10 unieverdrag uitgangspunten klassieke representatieve democratie)
Wat houdt de regel 'dubbele unanimiteit' in?
In een cooperatief federaal systeem als van Duitsland vereist een grondwetswijziging een twee derde meerderheid van de deelstaten verenigd in de Bundesrat.

Deze regel van 'dubbele unanimiteit' maakt dat je kunt spreken van 'de lidstaten gezamenlijk' . Hij maakts verdragswijzigingen erg moeilijk.  
Hoe is de democratie van de primaire wetgeving verzekerd? Hoe is ze gedeeld tussen Unie & lidstaten?
Art 48 verdragswijziging & art 49 toetreding van het unieverdrag geven de nodige aanwijzingen daarvoor. Lid 4,5 art 48