Summary Grondslagen van het Recht - tentamenstof blok 1

-
267 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Grondslagen van het Recht - tentamenstof blok 1

  • 1.1 Het recht

  • Welke functies hebben rechtsregels?
    - Informatie verschaffen
    - Grondlijnen geven voor hoe we ons moeten gedragen & wat we kunnen verwachten 
    - Bepalen en sturen van ons leven
  • 1.1.1 Soorten regels

  • Welke drie categorieën van sociale regels zijn er?
    - Groepsregels
    - Morele regels
    - Regels van beroepsethiek
  • Wat zijn groepsregels?
    Regels die aangeven hoe de leden van een groep zich behoren te gedragen
  • Wat zijn morele regels?
    Regels waarin normen en waarden een rol spelen en die betrekking hebben op fundamentele levensvragen, zoals euthanasie en abortus
  • Wat zijn regels van beroepsethiek?
    Regels die gaan over de uitoefening van een beroep op een juiste en zorgvuldige wijze
  • Rechtsregels en sociale regels kunnen elkaar overlappen, bijvoorbeeld wanneer een rechtsregel iets verbiedt dat ook sociaal onaanvaardbaar wordt gevonden.
  • Rechtsregels zijn soms in strijd met sociale regels. Abortus kan bijvoorbeeld in strijd zijn met morele opvattingen van sommige godsdiensten.
  • 1.1.1.2 Rechtssysteem

  • Welke functies heeft het rechtssysteem?
    - Sociale orde scheppen;
    - Vreedzame conflictsbeslechting aanmoedigen;
    - Individuele ontplooiing waarborgen;
    - Sociale verandering in vaste banen leiden
  • Welke functies hebben de staatsorganen?
    - Wetgeving;
    - Bestuur;
    - Rechtspraak
  • 1.1.1.3 Soorten rechtsregels

  • Welke soorten rechtsregels zijn er?
    - Gedragsnormen
    - Sanctienormen
    - Bevoegdheidsverlenende normen
  • Wat zijn gedragsnormen?
    Rechtsregels die een gedraging kunnen gebieden, verbieden of toestaan
  • Wat zijn sanctienormen?
    Rechtsregels die aangeven welke sanctie kan volgen op een overtreding van een gedragsnorm
  • Wat zijn bevoegdheidsverlenende normen?
    Normen die de macht regelen die staatsorganen hebben om rechten en plichten vast te stellen of bepaalde handelingen te verrichten
  • Waarom moeten de bevoegdheden die staatsorganen hebben zijn vastgelegd?
    Ter voorkoming van o.a.  willekeur; het legaliteitsbeginsel
  • 1.1.1.4 Positiviteit, gelding en effectiviteit van recht

  • Wat is positief recht?
    Het recht dat in een bepaalde gemeenschap door mensen vastgesteld of erkend is
  • Wat is ideaal recht?
    Het recht dat men wenst en nastrevenswaardig vindt. Kan per groep verschillen
  • Recht overeenkomstig ideaal recht: rechtvaardig
    Recht overeenkomstig positief geldend recht: rechtmatig
  • Positieve rechtsregels zijn verbindend. Wat betekent dit?
    Een rechtsregel heeft op een bepaalde plaats en tijd voor een bepaalde groep personen aanspraak op gehoorzaamheid; gelding.
  • Wat wordt bedoeld met effectiviteit?
    Dat het recht in een samenleving daadwerkelijk gehoorzaamd, dan wel toegepast of gehandhaafd wordt.
  • Wanneer is een rechtsregel niet effectief?
    - Wanneer de omstandigheden zo veranderd zijn dat de situatie waarvoor deze bedoeld was zich niet meer voordoet;
    - Wanneer deze in strijd is met een andere rechtsregel en door de rechter onverbindend wordt verklaard;
    - Wanneer de opvattingen in de samenleving haaks op de rechtsregel staan en het recht nog niet aan die nieuwe opvattingen is aangepast.
  • Wat is objectief recht?
    Het geheel van rechtsregels
  • Wat is subjectief recht?
    Een bevoegdheid of een aanspraak, welke een 'mogen' aangeeft.
  • Eigendomsrecht, recht op levering en recht op schadevergoeding zijn allen voorbeelden van subjectief recht.
  • Wat zijn klassieke vrijheidsrechten?
    De grondrechten die een vrije sfeer van het individu ten opzichte van de overheid waarborgen
  • Bevat art. 6-11 Gw klassieke of sociale grondrechten?
    Klassieke grondrechten
  • Wat zijn sociale grondrechten?
    Grondrechten die een opdracht geven aan de overheid om essentieel geachte doeleinden na te streven
  • Bevat art. 18-23 Gw klassieke of sociale grondrechten?
    Sociale grondrechten
  • Wat zijn de twee kanten van het subjectieve recht?
    - De positieve kant: een 'mogen' of een 'aanspraak';
    - De derogerende kant: anderen moeten het recht respecteren en mogen het gebruik hiervan niet belemmeren
  • Staat tegenover de plicht van de één altijd een subjectief recht van de ander?
    Nee; wanneer iemand in het verkeer een helm moet dragen, hebben andere weggebruikers niet het recht te eisen dat hij dit ook daadwerkelijk doet.
  • Subjectieve rechten berusten op het objectieve recht.
  • Subjectief recht: right
    Objectief recht: law
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is een procedurele ethiek?
Om te beoordelen of een bepaalde situatie rechtvaardig is, dient te worden gekeken naar de vraag of zij via de juiste procedures tot stand is gekomen.
Wat is de theorie van Nozick over een rechtvaardige verdeling?
Een rechtvaardige verdeling bestaat uit een verdeling die voortkomt uit een vrijwillige transactie tussen individuen die elkaars vrijheidsrechten respecteren
Waarom is het leven anti-perfectionistisch volgens moderne rechtvaardigheidstheorieën?
Omdat het individu zelf moet bepalen of zijn leven een waardevol leven is, en bijv.  de overheid dit niet voor hem mag bepalen
Wat is de pointe van rechtvaardigheid?
De reden dat mensen in aanmerking komen voor bijvoorbeeld distributie bij distributieve rechtvaardigheid
Waar gaat distributieve rechtvaardigheid om?
Om de verdeling van waardevolle zaken over de samenleving
Tegenover het directe utilisme staat een indirect utilisme, waarbij het regelutilisme een rol speelt. Wat is dit?
De rechtvaardigheid die verlangt dat mensen zich aan de regels houden om het algemeen belang te bevorderen
Wanneer is er sprake van direct utilisme?
Wanneer individuen worden aangespoord om onpartijdig de belangen van anderen te bevorderen
Wat is utilisme?
Een morele theorie waarin rechtvaardigheid en naastenliefde naast elkaar staan
Naast opzettelijk schaden en roekeloosheid, kan er ook sprake zijn van onzorgvuldigheid. Wanneer de benadeelde daardoor schade lijdt, moet de dader dit ook vergoeden. Welk arrest wordt gebruikt om te oordelen wie er in een geval degene was die moest opletten?
Het Kelderluik-arrest
Kan een beslissing die bestuurlijk rechtvaardig genomen is, alsnog nadelige gevolgen hebben?
Ja; de beslissing moet het algemeen belang bevorderen, maar kan juist daardoor nog wel nadelige gevolgen hebben voor individuen of bedrijven.