Summary Het speelveld, de spelregels en de spelers

-
105 Flashcards & Notes
4 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Het speelveld, de spelregels en de spelers". The author(s) of the book is/are Jan Vrancken, Geert Van Hootegem & Erik Henderickx. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Het speelveld, de spelregels en de spelers

  • 1 Op ontdekkingstocht door bekend gebied?

  • Wat betekent 'sociologie' ?

    = Samenlevingskunde. Socius = metgezel, societas = samenleving & logos = kennis, kunde, wetenschap

    Hoe leven de mensen samen ?

  • Geef de 5 vragen ivm de grote dillemes tov de samenleving

    Individu versus samenleving
    Mogelijkheden versus beperkingen
    Natureversus nurture
    Solidariteit versus strijd

     

    Gelijkheid versus ongelijkheid
  • Wat is de magische driehoek van Berger & Luckmann?

     Welke paradox vloeit hier uit voort?

    samenleving == gestructureerde werkelijkheid ------------> de mens als sociaal product ----------->samenleving als menselijk product 

     Paradox: Privacy is belangrijk <-> toch zit iedereen op facebook => mens:product van sociale achtergrond; beinvloed door wat je ouders je geleerd hebben. Groepering waarvan ik lid ben (nu UA) is van sociale status veranderd

  • 1.1 Een beeld van een titel

  • Verklaar de titel van dit boek

    Het speelveld = de samenleving die temporeel door de tijd verandert (bv kledij evolueert)

    De spelregels = wetten

    De spelers = mensen, organisaties, ...

    De spellen die gespeeld worden = manieren waarop we samenleven

  • Geef enkele vergelijkingen van het voetbalspel & het echte leven

    ~tribune: mensen kiezen ene kant of andere kant

    ~ruimte rond het speelveld: mensen bepalen achter de schermen wat hun werknemers moeten doen

    ~slechte spelers: niet productief genoeg -> uit de maatschappij

    ~doelen spelers: maatschappelijke status verbeteren, voor het plezier, voor geld, ...

    ~hiërarchie spelers: formele leiders van bovenhand aangeduid

    ~communicatie spelers: mensen interageren

    ~reglement: leven wordt beheersd door geboden & verboden

  • 1.2 Het dagelijks leven door de bril van een socioloog

  • Hoe definieerde C. Wright Mills de sociologische verbeelding?

    Een levendig bewustzijn van de band tussen persoonlijke ervaring <-> ruimere samenleving.

    Het vermogen om afstand te nemen van actuele toestand & alternatief standpunt innemen. 

    3 componenten: 

    • Geschiedenis (hoe kwam samenleving tot stand)
    • Biografie (welke mensen bevolken ze)
    • Sociale structuur (hoe werken maatschappelijke instituties

     

    => Ervaring van werkelijkheid heeft wel degelijk betekenis, MAAR moet in context worden geplaatst -> afstand nemen van routines !

  • 1.2.1 Over eten & drinken

  • Geef een paar aspecten/veranderingen ivm eten & drinken die te maken hebben met de samenleving

    Verschillende samenlevingen:

    - België: vork & mes

    - China: stokjes

     

    Onze samenleving:

    - 'gewone' mensen brunchen niet op zondag

    - Nieuw 'Ons Kookboek': invloed wereldkeuken --> multiculturele samenleving 

    - kookboeken van moeders wijze --> Jeroen Meus

    => maatsch. rol eten is veranderd

     

    Drinken: 

    - Koffie; vroeger alledaags, nu 'in' --> symbolische waarde (babbelen met vrienden) & drug (stimuleert hersenen)

    - Plaats in economische & sociale verhoudingen

  • 1.2.2 Over emoties

  • Welke sociale functies hebben emoties allemaal?

    - verdedigen waarden & normen dus samenlevingsverbanden

    - handhaven sociale identiteit

    - behoren tot een bepaalde groep; groep bedreigd = jij bedreigd

    - beschermen sociale interactie; arrogantie, walging, ... 

  • 1.2.3 Over sport

  • Geef aan waarom vrijetijdsbesteding een sociaal kantje heeft

    - Golf, zeilen, surfen = hoge sociale status --> distance & finesse

    - Worstelen, boksen, wielrennen = lage sociale status --> blood sports

    - Sport = drager van symbolische codes van smaak en leefstijlen

     

  • 1.2.4 Over lifestyle & lijfstijl

  • Wat hebben lifestylebladen met de samenleving te maken?

    *informeren over cultuur vd moderne mens

    *1 voorbeeld: ideaal mannenlichaam & vrouwenlichaam

    *beschaving van de 'look' vooral bij mensen met bovenmodaal inkomen

    *massamedia -> versprijding idealen -> verliest trendy karakter -> nieuwe look

  • 1.2.5 Over liefde

  • Wat heeft liefde en verliefdheid met het samenleven te maken?

    Mensen huwen meestal binnen zelfde sociaal milieu -> makkelijker praten, zelfde interesses

    Sociale druk: gearrangeerde huwelijken of afkeuring door vrienden

    Mogelijkheid om partner in eigen kring te ontmoeten wordt groter als die groep groter wordt

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is het verschil in dingen ontdekken in sociologie & andere wetenschappen? Tot wat kan dit leiden?
Wat de socioloog kritisch analyseert, is wat we het in het alledaagse leven als vanzelfsprekend ervaren

-> leiden tot ongewenste / onverwachte bevindingen

bv. 'succes = resultaat van eigen inspanningen'

  • maatschappelijk succes = bepaald door sociale afkomst & middelen die machtige groepen inzetten om hun positie te continueren

  • uit 'gewoon' gezin -> meer moeite doen om hogerop te raken dan rijk gezin


Geef het antwoord op de vraag: waarmee zijn sociologen bezig? (3)
1. sociologie: recent = samenleving als voorwerp
  • samenleving = eigensoortige werkelijkheid
  • ceteris paribus ivm uitspraken
  • wil werkelijkheid verklaren om voorspellingen te kunnen doen
  • wisselwerking theorie <-> empirische realiteit

2. sociologische werkelijkheid = sociale feiten
  • dwingend, objectief, extern aan individu & voorgegeven
  • niet toevallig & niet los van elkaar
  • zoeken naar structuren & patronen die werkelijkheid vorm geven

3. sociaal handelen -> dagelijks bevestigen & aanpassen van structuren & patronen (collectief)


Wat is de samenlevingscontext? Geef het contrast tussen versch. samenlevingen
= bepaalt mogelijkheden & grenzen van het economische spel

-> Japanse Wirtschaftswunder: karakteristieken vd samenleving:

  • sterke betrokkenheid van werknemers
  • laag absenteisme
  • beperkte vakantiedagen
  • harde discipline in onderwijs

-> islamitische samenleving:

  • consumptie alcohol verboden
  • aanrekenen van rente verboden

-> westerse samenleving: 

  • kapitalistische eco. systeem
  • invloed calvinistische variant van protestantisme

=> hoe arbeid georganiseerd wordt, hoe werknemers arbeid ervaren, hoe er sociale vrede ontstaat i/e onderneming = voorbeelden van sociale contouren vd economie
Sociologie kan voor iedereen nuttig zijn. Geef enkele vaststellingen
~ sociale problemen efficienter & doelmatiger oplossen

~ sociologisch denken -> versterken van wetenschappelijke habitus -> objectievere kijk op werkelijkheid

~ inzichten = nuttig voor nuanceren van andere wetenschappelijke perspectieven (bv. economie)

bv: economie grijpt niet plaats in luchtledige of sociaal vacuum:

Oscar vd Boogaard: kapitalisme = vacuum waaruit alle leven gezogen is, maar waar iedereen zich toegang tot kan verschaffen want er is niemand thuis
Durkheim: we mogen sociale feiten nooit aan dwaasheid, onwetenheid of vergissing toeschrijven. Geef een vb
godsdienst = sociaal feit dat op empirisch-analytische wijze moest verklaard worden
Wat is het mattheus-effect?
RK. Merton: unief-prof met assisent = grote voorsprong op collega's zonder

Deleeck: wie haalt profijt uit de verzorgingsstaat?

-> bedoeling; mensen met lager inkomen = gemakkelijkere toegang onderwijs, gezondheidszorg, ... (kostprijs zou dalen)

-> werkelijkheid: voordeel stromen systematisch meer naar hogere sociale klassen dan naar lagere sociale groepen

=> horizontale herverdeling rijk-arm; self-destroying prophecy


Empirische gezindheid : nood aan structurende wetenschap. Wat houdt dit in?
structuur -> georganiseerde samenhang tussen fenomenen
                 -> samenspel tss kenmerken of variabelen
                 -> brengt zicht op regelmatigheden id werkelijkheid
                 -> nooit los van feiten maar op verborgen niveau

= levert samenhangen & causale verbanden op --> helpen verklaren & voorspellen vd werkelijkheid
Wat is empirische gezindheid?
  • opvattingen over sociale werkelijkheid toetsen aan nieuwe waarnemingen & aan die van andere sociologen

  • theorie = alleen zinvol als we sociale werkelijkheid ermee beter kunnen begrijpen

  • we moeten onze  begrippen & onbewuste veronderstellingen verduidelijken

  • voortdurende dialoog tussen denken & waarnemen & wetenschappers onderling

  • inzicht verwerven in gegevens die we verzamelen (systematisch zoeken naar structuren in verschijnselen) -> structurerende wetenschap
Wat zijn de opvattingen van Durkheim ivm de gestructureerde werkelijkheid?
We moeten onze opvattingen ovr de mens aan de werkelijkheid toetsen -> kan nooit tot abstract principe worden herleid

Mensen leven in:
  • bepaalde tijd
  • bepaalde samenleving
  • bepaald sociaal milieu
  • worden hierdoor getekend!

=> kijken hoe, wanneer & onder welke omstandigheden en met welke gevolgen mensen in hun eigen belang handelen (= empirische gezindheid)

Definitie: licht toe. '...& bestudeert sociale handelen van mensen in interactie met patronen & structuren'
'sociaal' handelen = als (on)rechtstreeks beinvloed door handelen van anderen:

  • gebeurt in sociale omgeving
  • ondergaat kenmerken van omgeving
  • bv. anders aan tafel thuis dan restaurant, andere omgang met bazen dan vrienden

alles wat ons 'beweegt' = te maken met de samenlevingen die ons vormen:

  • belangen die we nastreven -> bepaalde manier van samenleven
  • bv. dresscode examens, drang nr zonvakantie, diploma is belangrijk, ...


=> sociologen proberen sociale handelen te beschrijven, analyseren, verklaren & voorspellen

=> proberen structuren in handelen te achterhalen:
  • structureel = rationeel: relaties tussen elementen (posities, culturele elementen, actoren & klassen)