Summary Inleiding constitutioneel recht

-
ISBN-10 9013153070 ISBN-13 9789013153071
275 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Inleiding constitutioneel recht". The author(s) of the book is/are Paulus Petrus Theodorus Bovend' Eert. The ISBN of the book is 9789013153071 or 9013153070. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

Summary - Inleiding constitutioneel recht

  • 1.1 Staat, staatsrecht en functies van het staatsrecht

  • Rechtssubject
    Drager van rechten en plichten.
  • Voorwaarden voor een staat
    1. Grondgebied
    2. Permanente bevolking
    3. Effectief gezag 
  • Staat
    Internationaal: een rechtssubject 

    Nationaal: een celex van overheidsorganisaties die gezag of macht uitoefent over een gemeenschap 
  • Drie functies staatsrecht
    1. Constitutionerende functie (instellingsfunctie): een overheid bestaande uit allerlei overheidsambten wordt ingesteld
    2. Attribuerende functie (bevoegdheidsverlenende functie): aan deze ambten worden bevoegdheden toegekend
    3. Regulerende functie (matigende functie): hun verhouding onderling wordt geregeld en de uitoefening van bevoegdheden kunnen aan beperkingen of grenzen worden onderworpen.
    4. Legitimerende functie
    * inrichting en samenstelling van de overheidsorganisatie met bijzondere waarborgen omgeven 
    * bevoegdheden zorgvuldig onderscheiden en verantwoord te verdelen 
    * Door vrijheidsrechten van burgers te garanderen. 
  • 1.2 Machtenscheiding

  • Machtenscheiding
    Fundamenteel constitutioneel uitgangspunt bij de inrichting van de staat: 
    1. Wetgevende macht: stellen algemene regels
    2. Uitvoerende macht: handhaven en voeren de wet uit
    3. Rechtsprekende macht: beslecht geschillen 
  • Doel machtenscheiding
    Waarborg voor de vrijheid van burgers door overheidsmacht te verdelen over meerdere staatsorganen en daardoor machtsconcentratie tegen te gaan.
  • Checks and balances
    Er is geen strikte machtenscheiding in Nederland. Er bestaat gedeelde bevoegdheden. Dit zorgt ervoor dat de machten elkaar kunnen controleren. Alleen bij de rechtsprekende macht is er geen sprake van gedeelde bevoegdheden.  
    (bijv. Art. 81, 105,91,118 Gw)
  • 1.3 De democratische rechtsstaat

  • Legaliteitsbeginsel
    Elk overheidsoptreden moet rusten op een voorafgaande wettelijke regeling.
  • Democratieprincipe
    Het overheidsoptreden moet voorafaangaande grondslag hebben in de wet (legaliteit), die vastgesteld wordt door een op basis van verkiezingen samengestelde volksvertegenwoordiging (democratie)
  • Hoofdfuncties parlement in een parlementaire democratie
    1. Wetgevingsfunctie
    2. Begrotingsfunctie (art. 105 Gw) 
    3. Politieke controle op de regering en het regeringsbeleid (ministeriële verantwoordelijkheid) 
    4. Belangrijk zeggenschap over de vorming van het kabinet (kabinetsformatie) en over het aanblijven van de leden van het kabinet. 
  • 1.5 De staatsvorm: eenheidsstaat, federale staat en stadenbond

  • Staatsvormen
    1. Eenheidsstaat
    2. Federale staat
    3. Statenbond 
  • Federale staat (bondstaat)
    - Verdeling van de staat in zelfstandige deelgebieden (deelstaten), die samenwerken in een groter overheidsverband (overkoepelende staat) 
    - De staatsrechtelijke verbinding van de deelstaten is op basis van een grondwet die regelt:
    1. Kent bevoegdheden toe
    2. Verdeeld te bevoegdheden tussen de overkoepelende staat en de deelstaten
    - Elke deelstaat heeft een eigen grondwet, waarin de overheidsorganisatie is verankerd 
    - Elke deelstaat heeft zijn eigen parlement, regering en rechterlijke organisatie 
    - Wetgeving overkoepelende staat werkt rechtstreeks door in de deelstaten 
    - Federaal gerechtshof
    1. Ziet in hoogste instantie toe op de naleving van de federale grondwet en federale wetten 
    2. Beslist over geschillen tussen deelstaten en de overkoepelende staat. 
  • Statenbond
    - Samenwerkingsverband tussen staten 
    - Soevereine staten werken samen op basis van een internationaal verdrag en dragen een of meer te behartigen taken op aan een gezamenlijk orgaan

    Het is dus geen staatsvorm, maar een verdragconstructie
  • Eenheidsstaat
    - één centraal gezag in de staat (unitarisme) 
    - de staat is verdeeld in territoriale overheidsverbanden met zelfstandige bevoegdheden op het terrein van wetgeving en bestuur
  • 1.6 Koninkrijk der Nederlanden

  • Koninkrijk der Nederlanden
    1. Samen met het Caribisch gebied: een eigensoortig federaal samenwerkingsverband op basis van het Statuut
  • Het Statuut
    1. Stelt federale ambten (koninkrijksorganen) in 
    2. Legt de bevoegdheidsverdeling vast tussen de Koninkrijksorganen en de landen in het Koninkrijk 
  • Bevoegdheden op Koninkrijksniveau
    Art. 3 St. 

    1. Buitenlandse betrekkingen 
    2. De verdediging
    3. Nationaliteit
    de zelfstandigheid van landen is erg groot 
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat doet een rechter?
Hij stelt de feiten van het geschil vast en geeft hierover een rechterlijke beslissing met verbindende kracht.
Wat is een belangrijk verschil tussen rechtspraak en bestuur?
Rechtspraak toets alleen naar rechtmatigheid terwijl bestuur daarnaast ook doelmatigheid toets.
Wat is objectieve partijdigheid?
De rechterlijke instantie moet voldoende waarborgen bieden om bij partijen elk gerechtvaardigde twijfel aan zijn onpartijdigheid uit te sluiten.
Wat is subjectieve onpartijdigheid?
Heeft betrekking op de persoonlijke instelling of overtuiging van de rechter bij een bepaalde zaak.
Wat is zakelijke onafhankelijkheid?
De rechter heeft bij de behandeling en beslissing van geschillen beslissingsvrijheid, staat niet in Gw wel in art. 6 EVRM.
Wat is persoonlijke onafhankelijkheid?
De rechter kan niet zomaar iets worden 'aangedaan', zie art. 117 eerste lid Gw en art. 6 EVRM
Wat houdt het legaliteitsbeginsel in?
Elk overheidsoptreden moet berusten op een voorafgaande regeling met een grondslag in de wet. Daarnaast moet het zijn goedgekeurd door de volksvertegenwoordiging.
Hoe komt een ministeriële regeling tot stand?
1) minister stelt regeling vast 
2) bekendmaking in de Staatscourant
Wat is een zelfstandige AMvB?
Een AMvB die niet krachtens delegatie is ontstaan.
Wat is de totstandkomingsprocedure van een AMvB?
0) vastgesteld bij koninklijk besluit, art. 89, eerste lid Gw
1) ontwerp AMvB behandeld door de ministerraad 
2) RvS brengt advies uit 
3) publicatie in het Staatsblad