Summary Inleiding kunstgeschiedenis.

-
ISBN-10 9035817354 ISBN-13 9789035817357
1144 Flashcards & Notes
25 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Inleiding kunstgeschiedenis.". The author(s) of the book is/are L P M Benders. The ISBN of the book is 9789035817357 or 9035817354. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Inleiding kunstgeschiedenis.

  • 1 van spiegels en van kralen

  • wat is waarschijnlijk de functie geweest van de zogenaamde dipylonvazen
    de dipylonvazen lijken gebruiksvoorwerpen, maar de ongebruikelijke grootte in combinatie met de vindplaats, een begraafplaats doet vermoeden dat het hier ging om een driedemensionale vergrote afbeelding van een gewone vaas, die bedoelt was als grafgift, en nietom gebruikt te worden, althans niet in dit aardse leven
  • direct in het begin van het hoofdstuk zet Van Stumpel zich af tegen de institutionele definitie van Kunst, wat houdt deze definitie in
    zij kiest voor een sociologisch uitgangspunt, de zogenaamde kunstwereld, kunstinstituten en hun vertegenwoordigers, zoals conservatoren, critici subsidiegevers bepaalt wat kunst is.
  • Van Stumpel schaart zich achter één van de twee opvattingen die hij in paragraaf 1 tegenover elkaar stelt. Achter welke en waarom?
    Stumpel kiest voor de opvatting dat kunst al bestond voordat er sprake was van het kunstbegrip. De opvatting dus van Ozenfant en Bataille
    Zijn argumentatie voor deze keuze is vooral gebaseerd op argumentatie tegen de opvatting dat kunst pas na de middeleeuwen is begonnen.(meer intuitief dan systematisch)
    het kan geen toeval zijn zo redeneert hij dat mensen bijvoorbeeld de schilderingen van Lascaux en de schilderingen van Rubens al eeuwen hebben beschouwd als behorend tot dezelfde categorie die wij tegenwoordig kunst noemen
    het druist tegen het gezonde verstand in om bijvoorbeeld egyptische tempelleeuwen niet als kunst te beschouwen maar de beelden van michelangelo wel
  • welke aspecten zijn volgens van Stumpel opmerkelijk aan de door hem geciteerde passage uit het dichtwerk van Herondas, over het bezoek van twee vrouwen aan Asklepion
    de twee vrouwen die niet geletterd zijn stellen typisch kunsthistorische vragen over de kunstenaar en de opdrachtgever van de beelden die ze bekijken
    -de vrouwen spreken hun bewondering uit voor de natuurgetrouwheid van de beelden
    -ze suggereren dat latere kunstenaars de natuur nog beter zullen doen  nabootsen
    -de tempel heeft voor de vrouwen zowel een cultusfunctie (offeren duifjes) als een artistieke functie, met andere woorden de ene functie sluit de andere niet uit. (argument tegen de opvatting van Belting)
  • aansluitend bij de passage in paragraaf 1 over de gedecoreerde nesten van de prieelvogels noemt Stumpel ook de aspecten die "het bijzonder maken"door mensen onderscheidt door vergelijkbaar gedrag bij dieren. welke aspecten zijn dat
    in tegenstelling tot dieren willen mensen bijzondere objecten houden en bewaren, mede omdat mensen dikwijls met bijzondere objecten aangeven wat belangrijk is voor de gemeenschap waartoe zij behoren
  • Stumpel geeft twee voorbeelden van bijzonder maken uit een andere tijd en andere cultuur. De tempel van Salomo zoals beschreven in de bijbel en de eerste geroofde schatten uit mexico zoals beschreven in de dagboeken van albrecht durer. waartoe dienen deze voorbeelden
    om te laten zien dat ook in tijden en culturen zonder kunstbegrip sprake was van bijzonder maken
  • leg uit wat de "institutional theory of art" is en waarin deze afwijkt van de door Jeroen Stumpel gehanteerde definitie van kunst
    sommige kunsttheoretici menen dat alleen van kunst kan worden gesproken als een samenleving het concept kunst kent.
    dit is de institutionele definitie van kunst, omdat het antwoord op de vraag of iets kunst is overgelaten wordt aan een door de samenleving erkend instituut zoals een museum of de kunstkritiek
    Jeroen Stumpel gaat uit van een andere meer universele opvatting van kunst. Er wordt beoogd dat kunst niet alleen overal voorkomt maar ook typisch menselijk is en dat de kern van beeldende kunst ligt in de impuls om Bijzonder te maken en Beelden te maken
  • leg uit wat wordt bedoeld met bijzonder maken en aan wie jeroen stumpel deze term heeft ontleend
    jeroen stumpel heeft deze term ontleent van Ellen Dissanayake;
    volgens haar is het een typische eigenschap van de mens om het bijzondere op te merken en te koesteren. Zij beweert ook dat het bij tijd en wijle cultiveren van het bijzondere in belangrijke mate kan hebben bijgedragen tot de overleving van de menselijke soort
    bij verbijzondering van de beeldende kunst gaat het ook om het bijzondere formaat, bijzondere materialen, kostbare exotische of alle drie tegelijk
    het zijn niet altijd tentoonstellingmakers of archeologen die objecten kunnen promoveren tot "special objects". Het is over het algemeen juist al de uitdrukkelijke bedoeling van de oorspronkelijke makers geweest om iets bijzonders te creeren
    het zeldzame en het bijzondere liggen dicht bij elkaar. ZO kunnen voorwerpen die in hun eigen wereld misschien niet zo bijzonder zijn in een andere omgeving zeldzaam en geliefd worden. het zijn de spreekwoordelijke spiegels en kralen
  • wanneer begint kunst volgens de opvatting van Jeroen Stumpel
    jeroen stumpel gaat uit van een meer universele opvatting van kunst, er wordt beoogd dat kunst niet alleen overal voorkomt maar ook typisch menselijk is en dat de kern van beeldende kunst ligt in de impuls om bijzonder te maken en beelden te maken
  • verwoord de door jeroen stumpel gehanteerde definietie van kunst op basis van twee soorten menselijk gedrag die hieraan ten grondslag liggen
    bij beeldende kunst gaat het om producten van twee soorten menselijk gedrag die elkaar deels kunnen overlappen
    de eerste is bijzonder maken
    de tweede is beeldend maken
  • Stumpel noemt drie kunstenaars bij naam die er hun specialiteit van hebben gemaakt heel alledaagse banale zaken bijzonder te maken welke kunstenaar zijn dit en in welke tijd leefden zij
    Adriaen Coorte (werkzaam 1683-1707)stillevens oa fruit
    Jaen Baptiste Simeon Chardin 1699-1779 alledaagse dingen oa bellenblazende jongen
    Marcel Duchamp :1887-1968
  • benoem wat het verschil is tussen menselijke en dierlijke productie van "bijzonder maken"
    een typische eigenschap van de menselijke soort is, een van de vele die ons in mentaal opzicht doet verschillen van andere soorten, om het bijzondere op te merken en eventueel te koesteren (beschrijving van onderzoekster Ellen Disanayake)
  • stumpel noemt Ducamps flessenrek een van de radicaalste voorbeelden van Making special, deel 1 bevat een nog radicaler voorbeeld welk kunstwerk is dat ?
  • leg uit waarom Jeroen van Stumpel het niet eens is met de kunstdefinitie van Hans Belting en welke argumenten hij gebruikt om zijn eigen definitie te onderbouwen
    Definitie Hans Belting: Het tijdperk kunst begint na de middeleeuwen. Na de middeleeuwen werd kunst omschreven of bepaald door echte kunsttheorie. Voor die tijd ging kunst meer over schilderingen met bijzondere verering die meer religieus dan esthetisch was
    Ozefant en Bataille beweerden juist dat kunst een vast robuust en onveranderlijk gegeven was vanaf het ogenblik dat een mensenhand voor het eerst houtskool of oker op een rotswand aanbracht
    volgens Jeroen van Stumpel is kunst iets wat zich onderscheid van puur natuur, kunst is iets wat mensen doen dat bijzonder is en een zekere kennis toewijding en aanleg vereist.
    Bij beeldende kunst gaat het om het om producten van twee soorten menselijk gedrag die elkaar deels kunnen overlappen. De eerste is bijzonder maken en de tweede beelden maken
  • Stumpel geeft twee voorbeelden van bijzonder maken uit een andere tijd en andere cultuur. De tempel van Salomo zoals beschreven in de bijbel en de eerste geroofde schatten uit mexico zoals beschreven in de dagboeken van albrecht durer. waartoe dienen deze voorbeelden
  • noem enkele voorbeelden van belden /afbeeldingen die een substituerende functie hebben, dat wil zeggen dat ze de plaats innemen vanhet echte ding
    1.geschilderd portret: het portret dat Hans Holbein de Jonge in 1538 maakte van Christina van Denemarken. werd geschilderd voor Hensrik de VIII toen deze weer op zoek was naar een nieuwe vrouw
    2.getijden en prentenboeken uit de 15e en 16e eeuw: in de marge werd decoratie aangebracht zoals planten ,bloemen of pelgrimspenningen
    3. landschappen op muren: villa van keizerin Livia uit 30 voor Christus, dit lijkt een poging om het buitenleven in surrogaatvorm in huis op te nemen
    4. votiefportret: beeldje van Karel de Stoute met achter hem de ridderheilige Joris, is door karel de stoute geschonken aan de relieken van heilige Lambertus
  • wat is de universele opvatting van kunst
    kunst komt niet alleen overal voor maar is ook typisch menselijk en de kern van beeldende kunst ligt in de impuls om bijzonder te maken en beelden te maken
  • probeer in je directe omgeving een object te vinden dat niet bijzonder gemaakt is en één die wel bijzonder gemaakt is
    bijvoorbeeld stoelen zullen in het alledaagse leven niet zo snel als kunst worden aangemnerkt maar de heel bijzondere objecten zullen uiteindelijk wel in een kunstmuseum terecht komen, hun functie stijgt uit boven de gebruiksfunctie
    muren worden niet sterker van hun decoratie, deze heeft als enige functie het bijzonder maken van de muren
  • stumpel komt stapsgewijs tot een kunstdefinitie die alle tot nu toe genoemde voorbeelden van wat wij kunst noemen omvat.
    welke stappen neemt hij en wat zijn de twee belangrijkste elementen van de kunstdefinitie waarbij hij uitkomt
    1 kunst is door mensen gemaakt
    2 is meer impliciet aanwezig, kunst onderscheid zich doordat het het gewone bijzonder maakt, zoals de prieelvogels hun nesten bijzonder maken
    3. kunst vereist een speciale vaardigheid en aanleg
    4. de verschijningsvorm van kunst, als daarmee beeldende kunst wordt bedoeld, is beeldend: men kan er naar kijken en het kan als object bewaard worden
    bij beeldende kunst gaat het om producten vantwee soorten menselijk gedrag die lekaar gedeeltelijk kunnen overlappen. de eerste is bijzonder maken en de tweede is beelden maken
  • wat is de opvatting van Hans Belting
    schrijft in zijn boek Bilt und Kult dat kunst pas na de middeleeuwen begint, toen werd kunst omschreven of bepaald door echte kunsttheorie
  • wanneer is er sprake van substituerende beelden/ afbeeldingen
    bij portretten van christus, maria en heiligen is de substituerende functie van beelden evident.
    altaarstukken hebben in het bijzonder de functie een substituut te zijn voor degene die wordt aanbeden
    in algemene zin is ieder figuratief beeldend kunstwerk een substituut van wat het afbeeldt
    bij abstracte kunst en kunst die is gemaakt van gevonden voorwerpen of die de werkelijkheid zelf tot kunst werk verheft(afb 86) is het substituerende karakter afwezig of veel complexer
    klassieke en classicistische architectuur kent allerlei substituerende elementen zoals de door Stumpel genoemde festoenen, maar vooral ook zuilen, die gestileerde boomstammen zijn
  • stumpel noemt Ducamps flessenrek een van de radicaalste voorbeelden van Making special, deel 1 bevat een nog radicaler voorbeeld welk kunstwerk is dat ?
    nr 86, Socle du minde 1961 (Piero Manzoni) Dit kunstwerk bestaat uit een sokkel die de wereld draagt en daarmee de hele wereld tot kunstwerk verklaart
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat zijn de algemene leerdoelen van deel 1?
weten sinds wanneer volgens de opvatting van Jeroen Stumpel de kunst begint, en welke argumenten hij daarvoor geeft

de door Jeroen Stumpel gehanteerde definitie van kunst kunnenverwoorden, op basis van de twee soorten van menselijk gedrag die eraan ten grondslag liggen

kunnen uitleggen wat wordt bedoeld met ‘bijzonder maken’ en weten aan wie Jeroen Stumpel de term ‘bijzonder maken’ heeft ontleend

kunnen benoemen wat het verschil is tussen beeldende kunst en andere kunstvormen, uitgaande van de termen ‘bijzonder maken’ en ‘beelden maken’

de beschreven karakteristieken kennen van de in hoofdstuk 1 afgebeelde kunstwerken

de betekenis kennen van de begrippen die in de Verklarende woordenlijst
Wat was vernieuwend aan de compositie van de Mona Lisa?
Haar gestalte had de vorm van een piramide. Door haar armen te kruisen wordt de onderzijde afgesloten.
vertel globaal welke formele ontwikkeling de griekse en romeinse beeldhouwkunst hebben doorgemaakt 1. archaische perioden
betreft periode 8e eeuw voor chr. tot 5e eeuw na chr
700-490 voor chr. Archaische periode: 680-625 vroeg archaisch
625-550 rijpe archaisch
550-490 late fase
vroeg archaisch=op eigen wijze vertaalde vormen van culturen nabije oosten en egypte
-rond 7e eeuw voor chr. vrijstaande beelden
kouros-jonge mannen hoekig losse elementen schematisch frontaal naakt
kore =jonge vrouwen, etage kapsel archaische glimlach starre plooival gewaden
werden in stenen tempels geplaatst; griekse religie kent geen dodencultus dus de weg lag open voor ontwikkeling van nieuwe beldcomposities
bronnen: bewaard  gebleven stenen en bronze beelden
kopieen in opdracht van de romeinen
afbeeldingen op munsten en vazen
geschriften: plinius maior en pausianus
geef de visie weer van elisabeth mc grath op de schilderingen van Vasari in Quartieri in Palazzo Vechio
een gedegen vergelijking van Vasari's "senso Nostro"(betekenis die hij eraan gaf)en de verticale correspondentie met de feitelijke inhoudt van de schilderingen leerde haar dat er in de schilderingen nauwelijks een wezenlijk aanknopingspunt te vinden is voor vasari s lezing
-volgens haar is vasari's interpretatie achteraf aangebracht. vandaar ook de verwrongenheid en gekunsteldheid
-vasari stopt op een gegeven moment met Senso Nostro dit duidt ook op verwrongeheid en gekunsteldheid ondanks zijn reden dat het verklaren niet aan hem was
-waarom roept francesco in "ragiomenti"diverse keren dat hij niet had kunnen vermoeden dat dit er allemaal achterstak. Juist een kroonprins zou juist dit Senso Nostro moeten begrijpen
-volgens haar gaat het niet zozeer om het onderwerp zelf (is immers gebruikelijk voor die tijd) alswel op de wijze waarop Bartoli en Vasari daar een visuele vertaling van hebben gemaakt
-vlgs haar was artistiek en aantrekkelijk de wens van Cosimo. culturele prestige was zijn doel
-het waardevolle van haar artikel is dat zij laat zien dat van elke schildering afzonderlijk niet echt veel aanknopingspunten te vinden zijn voor de vergelijking die vasari in zijn boek geeft
-nadeel is dat zij de context buiten beschouwing laar bij de interpretatie, hier laat zij de vraag liggen of cosimo met de godencyclus een specifieke door tijd en plaats ingegeven bedoeling heeft gehad die teruggelezen kan worden in de opzet en uitwerking van de cyclus
beschrijf in welk opzicht de Perseus van Cellini artistiek concurreerde met de beelden van Bandinelli en Michelangelo die al op het Piazza della Signoria stonden
cellini wilde met zijn perseus in het bijzonder de strijd aangaan met de meesters die al op het plein stonden
-wat hierop wijst is dat hij perseus veel groter wilde maken dan wat cosimo in eerste instantie voor ogen had en hij wilde een twee figurig beeld maken tw. Perseus en medusa de held en de verslagenen
-doordat hij het beeld in brons uitvoerde bond hij de strijd aan met het eveneens in brons uitgevoerde beeld van Judith en Holofernes van Donatello
-Hij wilde laten zien dat hij veel beter bezieldheid en ontzieldheid kon weergeven
-cruciaal in zijn wedijver met de anderen was dat hij zijn beeld niet in marmer maar in brons uitvoerde
-hij had zijn beeld in één keer in metaal gegoten wat nog nooit eerder was vertoond in de beeldhouwkunst
madonna met de vier heiligen is ook te plaatsen in chronologie tussen de drie eenheid van massaccio en de school van athene van rafael. is dit werk stilistisch te beschouwen als vroeg renaissance, of hoogrenaissance of wellicht beiden en waarom
door gebruik van centraal perspectief bij de weergave van de architectuur en de tegelvloer is het duidelijk dat madonna met de vier heiligen een renaissancewerk is. De ruimtelijke werking is echter niet overtuigend, het is onduidelijk hoe figuren zich verhouden tot de architectuur en waar ze zich precies bevinden in het bouwwerk
de architectuur is bij domenico in vergelijking van massaccio, ghirlandaio en rafael bovendien nog niet helemaal renaissancisch
de voorste spitse bogen zijn nog gotisch en ook het kruisgewelf doet  gotisch aan
de figuren en gewaden maken bij domenico een nogal verstarde indruk waar bij ghirlandaio en zeler bij rafael sprake is van meer natuurlijke houdingen en plooival
al met al kan de madonna met de vier heiligen vroegrenasissancistisch genoemd wordn. het enige element wat de hoogrenaissence inluidt is de aandacht voor de individuele trekken in de gezichten van de mannelijke heiligen
welke gezichtspunten levert de rubriek Techniek op voor de Offergave van Joachim van Ghirlandaio
schildering is aangebracht i een kerk en roept daarom vragen op mbt de functie
Paus gregorius gaf als argument voor schilderingen in een kerk, als reactie op gij zult geen beeltenis maken :-onwetendheid eenvoudige lieden,: laksheid gevoelens (niet ontroerd door preek dan wel door schildering) : onbetrouwbaarheid geheugen(zien onthoudt beter dan horen)
-functie was dus om gelovigen te onderrichten
-diende daarnaast ook als monument voor vroomheid opdrachtgever
-voor werken niet van religieuze inhoudt kon dit anders liggen
-vanaf 16e eeuw werd kunst om de kunst gemaakt, de functie was genoegen te verschaffen door bijzondere artistieke waarde en bijdrage aan het aanzien van de eigenaar
-didactisch werd steeds minder nodig omdat mensen steeds meer konden lezen
-op de fries van de tempel staat 'de heer zal tot zijn heilige tempel komen'verwijzing naar jezus die zich in deze tempel van jeruzalem zal presenteren
door combinatie van portretten en teksten op historiestukken doet vermoeden dat er ook sprake is van politieke propaganda
er kan dus sprake zijn van meerdere functies, hierbij moet je bij rubricering op bedacht zijn
weten welke de gezichtspunten de rubricering naar Genre oplevert voor de offergave geweigerd van Ghirlandaio
het betreft een historiestuk = een voorstelling met verhalend onderwerp dat ontleend is aan de bijbel, geschiedenis of mytologie
waardering door afwisseling, overdaad en verscheidenheid details
ghirlandaio s offergave bevat 18 portretten van 15e eeuwse personen, maar is niet te rubriceren als groepsportret omdat de architectuur van de koorkapel en de kerk en onderdeel is van een cyclus van gebeurtenissen is het duidelijk dathet om een historiestuk gaat
portretten kunnen in subrubrieken worden ondergebracht maar komen ook voor in combinatie met andere genres
is offergave niet een architectuurschildering ipc historiestuk
neen, ghirlandaio toont gebouwen uit 15 e eeuw van florence maar is geen portret van een bepaald plein of bouwwerk
weten welke gezichtpunten de iconografische rubricering oplevert voor de offergave van Ghirlandaio
het ligt iconografisch voor de hand dit werk in verband te brengen met werk van taddio Ghaddi die ook een offergave heeft geschillderd (1328-1330)
-beiden maken deel uit van een cyclus met scenes uit het leven van maria
beiden hebben dezelfde literaire bron gebruikt. De legenda Aurea (de gulden legende van jacobus voraigne)
zien er niet hetzelfde uit ondanks hetzelfde onderwerp, dit komt omdat het geen tijdgenoten waren en ieder een eigen persoonlijkheid
gaddi legt de nadruk op joachim die offer geweigerd wordt terwijl hij door god uitverkoren wordt als directe voorvader van christus
ghirlandaio heeft de gebeurtenis minder het karakter gegeven van illustratie van goddelijke uitverkiezing
ghirlandaio combineert de weigering niet met de boodschap van de engel, is derhalve minder dramatisch en gebeurtenis lijkt zich af te spelen in florence van 1490 (die tijd)
ghirlandaio's presentatie is alledaags en onopvallend, alsof hij wil zeggen dat gebeurtenissen van goddelijk belang onopgemerkt kunnen plaatsvinden ook in het heden
na eerste observatie kan nadere precisering van de betekenis verkregen worden door bestudering van de tekst die als uitgangspunt gediend heeft
of door bestudering van de interesse en belangenwereld van de opdrachtgever en de historische omstandigheden waarbinnen de voorstelling is ontstaan
-iconografie mag nooit helemaal los gezien worden van de stijl
welke gezichtspunten levert de chronologische en stilistische rubricering op voor het werk van Ghirlandaio "de offergave van  Joachim geweigerd in de tempel"
de schildering van Ghirlandaio (1425-1428) past in de ontwikkeling die bij Massaccio (drie eenheid) begonnen is,(uitvinder centraal perspectief) en werd voortgezet ten tijde van Rafael (school van athene)
Massacio vroeg renaissance eenvoudige architectuur
rafael hoog renaissance, complexe architectuur betere verhoudingen mensen tov gebouwen
ghirlandaio- late vroeg renaissance, meer complexe architectuur dan massaccio maar minder dan rafael (verhoudingen mensen gebouwen)
pas na correcte rubricering naar tijd en plaats kan men het werk beschouwen binnen de juiste context en beoordelen aan de hand van relevante richtlijnen en criteria