Summary Inleiding letterkunde literatuurgeschiedenis

-
ISBN-13 9789491465505
794 Flashcards & Notes
14 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Inleiding letterkunde literatuurgeschiedenis". The author(s) of the book is/are Disselkoen. The ISBN of the book is 9789491465505. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Inleiding letterkunde literatuurgeschiedenis

  • 1 Middeleeuwen en rederijkers

  • Het gaat vooral om afbakening: in tijd, in plaats en in genre
    Maar het gaat ook om de bronnen waarin deze literatuur is overgeleverd. En natuurlijk gaat het om de mensen die in de middeleeuwen leefden, dus om de maatschappelijke orde waarin zij verkeerden
  • Om middeleeuwse teksten te kunnen begrijpen gaat het vooral om afbakening in tijd, in  plaats en in genre. Ook om bronnen en de maatschappelijke orde.
  • a
    b
  • 1.1 De middeleeuwen - wanneer was dat?

  • Historici laten de middeleeuwen over het algemeen beginnen in het jaar 500 na christus 
    - toen was het Romeinse Rijk uiteindelijk vernietigd door Germaanse aanvallen 
    - kort nadat keizer Constantijn het christendom tot de Romeinse staatsgodsdienst had verklaard
  • Wanneer begonnen globaal de middeleeuwen en wat waren de aanleidingen?
    Globaal beginnen de middeleeuwen 500 jaar na Christus, Romeinse Rijk vernietigd door Germaanse aanvallen, kort nadat keizer Constantijn het christendom tot Romeinse staatsgodsdienst had verklaard.
  • Beide gebeurtenissen worden als belangrijke ijkpunten gezien voor het begin van de middeleeuwen, want met het verdwijnen van het machtigste rijk in heel Europa was de politieke, economische en culturele situatie ineens volkomen veranderd: in plaats van de overheersende Romeinse cultuur konden nu de lokale culturen, zoals de Germaanse of Gallische, tot bloei komen, zonder zich aan de zeden en gebruiken van de veroveraars te moeten onderwerpen.


    -> in plaats van de klassieke veelgoderij klom het christendom op tot het enige geloof. Dit geloof drukte de middeleeuwen zo nadrukkelijk zijn stempel op, dat een afgrenzing ten opzichte van de klassieken met recht geplaatst kan worden omtrent het jaar 500
  • Wat waren hier de gevolgen van?

    Politieke, economische en culturele situatie volkomen veranderd.
    Geen overheersende Romeinse cultuur meer, maar eigen zeden en gewoontes van Germaanse of Gallische culturen. Christendom werd het enige geloof.
  • Waar wordt de grens tussen klassieken en middeleeuwen dus over het algemeen aan opgehangen?
    Aan belangrijke politieke en religieuze gebeurtenissen, die zowel in de tijd samenvallen als op grote schaal invloed hebben op de ontwikkeling van volkeren woonachtig op een heel continent 
  • Wat waren de gebeurtenissen die het einde van de middeleeuwen, ca 1500, aangeven?
    Drie gebeurtenissen.
    1. uitvinding boekdrukkunst met losse letters door Johannes Gutenberg in 1452 in Mainz, in plaats van drukken met houtblokken,
    2. publicatie van 95 stellingen van Maarten Luther op 31 oktober 1517 op deur slotkerk in Wittenberg. Luther maakte gebruik van de boekdrukkunst, waardoor zijn revolutionaire ideeen een groot publiek bereikten.  Dit leidde tot splitsing van kerk in een katholieke en een protestantse belijdenis.
    3. wereldbeeld moest worden herzien, nadat in 1492 Christoffel Columbus Amerika ontdekte.
  • Rond 1500 vonden eveneens een aantal belangrijke gebeurtenissen plaats, vergelijkbaar ijkpunt voor het einde van de middeleeuwen. 
    Noem 3 gebeurtenissen
    1. De uitvinding van de boekdrukkunst met losse letters van Gutenberg in 1452
    (Daarvoor op 1 houtblok, eenmalig) dit was goedkoper en sneller, kon dus aan meer mensen verkocht worden
    2. Publicatie van 95 stellingen van Maarten Luther, in 1517. Het geloof begeleidde de mensen hun gehele leven. Maarten Luther maakte gebruik van de boekdrukkunst en dat leidde uiteindelijk tot de splitsing van de kerk in een katholieke en een protestantse belijdenis
    3. Het betreft het wereldbeeld van de middeleeuwers: omtrent de aard en de afmetingen van de continenten die zij kenden. In 1492 de ontdekking van Amerika door Columbus. Het oude wereldbeeld moest grondig worden herzien.
  • De tijd  na ca 1500 verschilde zeer van de tijd voor 1500 met betrekking tot het middeleeuwse wereldbeeld, de cultuur, de wetenschap en het geloof. Duitse historicus Jauss noemt dit begrip Alteritat, verschil van instrumentarium van termen en definities van bepaalde tijden.
  • Deze grote gebeurtenissen zijn van groot belang, en wel op internationaal niveau. Rond 1500 viel dus een opeenstapeling van gebeurtenissen te constateren die tot de conclusie kon leiden dat de middeleeuwen op dat moment echt afgelopen waren
  • De tijd na circa 1500 verschilde zo zeer van de tijd voor 1500,  met betrekking tot het middeleeuwse wereldbeeld, de cultuur, de wetenschap en het geloof, dat zij eenvoudig niet meer 'middeleeuws' genoemd kan worden
    .
  • Deductie historicus Jauss heeft in dit verband het begrip alterität, het anderszijn ingevoerd
    Hij definieert alterität als belangrijkste kenmerk voor bepaalde periodes: men kan pas echt van een nieuw tijdperk spreken als het zozeer van het voorgaande verschilt dat het met het daarbij behorende instrumentarium van termen en definities nietmeer adequaat beschreven kan worden

    -> dankzij Jauss definitie kan men over ontwikkelingen spreken die niet aan jaartallen gebonden zijn, maar die vooral als verschijnselen begrepen worden die in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden
  • Waarom kan men de grenzen van de periode 'middeleeuwen' niet precies op bepaalde jaren vastleggen?
    De grenzen zijn niet precies vast te leggen omdat er steeds sprake is van bepaalde ontwikkelingen die niet op een jaar of een decennium dateerbaar zijn. Men kan niet zeggen dat in een bepaald jaar alles totaal veranderd is
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Welke auteur ging actualiteiten niet uit de weg?
Arnon Grunberg, groeide uit tot bekende persoonlijkheid met columns in diverse dagbladen. Hij laat zich uit over allerlei internationale actuele thema's. Kracht van romans van Grunberg is mengeling van realisme en absurdisme.
Wereldbeeld van Grunberg blijft even somber: de wereld is vol mislukkelingen en het leven is zinloos.. Toch schrijft hij met veel ironie en een haarfijn observatievermogen als het gaat om de drijfveren van mensen.
Twee van de meest vooraanstaande Nederlandse publieke intellectuelen van rond 2010 werd ooit gebrek aan maatschappelijke betrokkenheid verweten, toen zij bekend werden als auteurs van Generatie Nix: Joost Zwagerman en Arnold Grunberg.
Noem een voorbeeld van een experimentele roman
Paravion (2003) van Hafid Bouazza, waarbij archaische en/of ouderwets lijkende woorden worden gebruikt, geeft iets exotisch.
Waar lijkt de literatuurgeschiedenis op?
Op aaneenschakeling van mediahypes, die niets dan makkelijk en realistisch proza hebben voortgebracht, maar dat is vertekend beeld.. Rond 2000 verschenen tal van moeilijkere boeken, meer gericht op vormexperimenten dan op weergave van werkelijkheid. Vooral in Vlaanderen opzoeken van grenzen tussen verschillende genres en stijlen, reflecterend op diepgaande filosofische kwesties.
Welke Vlaamse roman werd mateloos populair?
De helaasheid der dingen van Dimitri Verhulst, geschreven met humor, vaart en maakt gebruik van variant van Vlaamse spreektaal, geeft de roman komische en authentieke toon.
Geertrui Daem
Er ontstond rondom haar een kortstondige hype, werd in Vlaamse kritiek  een nieuwe, vrouwelijke Boon genoemd.
Waartoe spitste het debat zich in 1998?
Golf van autobiografische proza, bv De vriendschap (1995) van Connie Palmen en Indische duinen (1994) van Adriaan van Dis. Vanaf De Wetten van Connie Palmen in 1991 werden al haar boeken bestsellers. Haar werd exhibitionisme verweten en zucht naar roem en sterrenstatus.
Ook Kristien Hemmerechts met Taal zonder mij (1998) beschrijft haar leven met Herman de Coninck.
Andere vorm van extreme autobiografische proza was romanserie Het Bureau van J.J.  Voskuil. Discussie: hoe behoorlijk is het om bestaande personen op een dergelijke manier negatief neer te zetten. Vlgs Hugo Brems ligt dit succes aan populariteit realitysoaps
Literatuur voor het grote publiek
Na 1995 kwam er een discussie op gang waarin critici en schrijvers zich druk maakten om de macht van de popularisering. Literatuur bediende het grote publiek. Zou geen ruimte meer zijn voor literatuur die tegen commercie inging, oftewel artistieke literatuur. Tegenstanders van  publieksliteratuur waren Allard Schroder, Marcel Moring, Jeroen Vullings.
Welke term duikt recentelijk steeds vaker op?
Young Adult Fiction., duidt bepaald type literatuur aan, geschreven voor en door jongeren, onderscheidt zich in thema. Beschrijft intense, vaak tegenstrijdige emoties en crises die hoofdpersonen in dit proces doormaken. Vaak onverwachte  psychologische diepgang en complexiteit. Begon bij The Catcher in the Rye van J.D. Salinger. Ook in Ned. in opmars, doet meer recht aan literatuur voor jongeren. Wel literaire kwaliteit, maar geen volwassenenliteratuur of kinderliteratuur.
Wat is terugkerend thema?
Bildung tot schrijver of kunstenaar/personages.
Wat was kenmerkend voor de hoofdpersonen in de boeken van Generatie Nix?
Passiviteit. Nemen niet deel aan het dagelijks leven, maar laten dat aan zich voorbijgaan. Nemen geen duidelijke posities in, vechten nergens voor. In tijdschrift Zoetermeer ontbrak een literaire beginselverklaring. Het anything goes van het postmodernisme ontaardde in verlamming en relativisme. Critici zagen generatie die kiest voor gemakkelijk realisme en uit gemakzucht diepgaande filosofische reflectie mijdt. Term Generatie Nix kreeg negatieve betekenis., gebrek aan maatschappelijke betrokkenheid, verwende luie generatie, geboren in jaren 60 en 70, opgegroeid in welvaart, na de seksuele revolutie en maatschappelijke hervormingen. 
Boeken van Generatie Nix moeten misschien wel adolescentenliteratuur genoemd worden , eigen wereld gecreerd, bestaande uit seks, drugs en rock-'n-roll.