Summary Inleiding Recht

-
ISBN-10 9013112668 ISBN-13 9789013112665
577 Flashcards & Notes
47 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Inleiding Recht". The author(s) of the book is/are P B Cliteur. The ISBN of the book is 9789013112665 or 9013112668. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

Summary - Inleiding Recht

  • 1 Terreinverkenning

  • Wat is een bekende definitie van recht?

    Het recht is het geheel van regels of normen dat het maatschappelijk verkeer in banen leidt en een remedie aandraagt voor de problemen die rijzen wanneer mensen zich niet gedragen overeenkomstig hetgeen men van elkaar mag verwachten.

  • Objectief en subjectief recht

    Het recht als geheel van regels of normen dat de samenleving ordent noemen we het objectieve recht. Het objectieve recht is het geheel aan positieve rechtsregels, denk aan alle wetten in het wetboek. Bij het subjectieve recht gaat het om een bepaalde bevoegdheid, het gaat hier om het recht dat iemand toekomt.

     

    Vb: Ik bestudeer het recht van Zuidoost-Azië. Dit is het objectieve recht, het geheel aan geldende rechtsregel in het gebied.

     

    Vb: Ik heb recht op de levering van mijn boeken. Dit is subjectief recht, een persoonlijke bevoegdheid. Wanneer wij pretenderen een subjectief recht te hebben, dan zullen wij die claim baseren op het objectieve recht.

     


     

  • Wat is de bekende definitie van recht?
    Het recht is het geheel van regels of normen dat het maatschappelijk verkeer in banen leidt en een remedie aandraagt voor de problemen die rijzen wanneer mensen zich niet gedragen overeenkomstig hetgeen men van elkaar mag verwachten.
  • Wat is het verschil tussen rechtsnormen en ethische normen?

    Het recht heeft als doel de maatschappelijk ongewenste gevolgen te voorkomen, terwijl ethische normen zich richten op de intentie, de bedoeling van ons handelen.

  • Prof. dr. Pitlo (1901-1987):

    ‘Het moge in primitieve of in verfijnde vorm zijn – maar zodra twee mensen met elkaar in contact komen, ontstaat recht. Zonder samenleving is er geen recht, zonder recht geen samenleving denkbaar.’

  • Wat is het doel van het recht?
    Het realiseren van een toestand van rust en rechtvaardigheid in de onderlinge betrekkingen van mensen.
  • Wat is John Austin's definitie van recht?

    Het gaat bij het recht om bevelen die worden geschraagd door bedreigingen: orders backed by threats.

  • John Austin (1790-1859):

    Recht als bevel:

    ‘orders backed by threats’. 

  • Wat zegt John Austin over het recht?
    Dat het bij het recht zou gaan om bevelen die worden geschraagd door bedreigingen: orders backed by threats.
  • Wat zegt rechtsfilosoof H.L.A. Hart over de definitie van John Austin, en wat is dan kenmerkend voor het recht?

    We kunnen een rechtsorde niet vergelijken met dwang zonder meer. Kenmerkend voor het recht is niet dat het ontstaat uit bevelen van wetgevers, maar dat het tot stand komt volgens een bepaalde procedure die onderwordpen is aan regels.

  • H.L.A Hart (1907-1992):

    Het recht komt tot stand volgens een bepaalde procedure die onderworpen is aan regels

    (essential law-making procedures). Als je John Austin zou volgen zou een bedreiging van een dief ook recht zijn.

  • Wat is de reactie van H.L.A. Hart op John Austin?
    Dat we straks geen verschil meer gaan zien tussen een bevel van een rechter en een struikrover als we de definitie van John Austin volgen. We kunnen een rechtsorde niet vergelijken met dwang zonder meer: Law surely is not the gunman situation writ large.
  • Wat is volgens  Oliver Wendell Holmes de definitie van recht?

    Recht is wat rechters doen of wat we kunnen verwachten dat zij gaan doen. Het gaat niet om wat er in een wetboek staat, maar om de interpretatie ervan.

  • F.C. von Savigny(1779-1861):

    Romantische School

    De gewoonte

    staat centraal.

  • Wat is dan de goede definitie van het recht volgens Hart?
    Dat het recht niet ontstaat uit bevelen van wetgevers, maar dat het tot stand komt volgens een bepaalde procedure die onderworpen is aan regels.
  • Waarom is de definitie van Holmes ook niet helemaal juist?

    Het brengt alleen een aspect van het juridisch bedrijf onder de aandacht: het rechterlijke. Wetgeving zou bijvoorbeeld geen rechtsbegrip zijn, volgens Holmes.

  • Immanuel Kant (1724-1804):

    De wet

    Staat centraal.

  • Wat is de definitie van Oliver Wendell Holmes?
    Het is uiteindelijk de rechter die een oordeel geeft over de interpretatie van die regels.
  • Volgens wie doen we er goed aan de zoektocht naar de definite van het rechtsbegrip op te geven?

    De Duitse filosoof  Immanuel Kant.

  • Oliver Wendell Holmes (1841-1935): 

    “The prophecies of what the courts will do and nothing more pretentious are what I mean by lawâ€.

    Rechtspraak staat centraal. Wetgeving valt volgens Holmes dus niet onder het rechtsbegrip.

  • Wat is de derde manier om het recht te definiëren?
    Het recht is het geheel van regels dat de samenleving ordent.
  • Wat is het verschil tussen objectief recht en subjectief recht?

    Objectief recht is het geheel van regels dat geldt voor een gemeenschap. Bij subjectief recht is de bevoegdheid die de burger daaraan ontleent. 

  • Positief recht en natuurrecht

    Het positief recht is het recht dat krachtens uitvaardiging; het feit dat het door de staat als geldend wordt geproclameerd. Kenmerkend voor natuurrecht is dat het gaat om een niet bewust door mensen, met name de wetgever, gemaakt recht, maar een recht dat van nature, onafhankelijk van menselijke wilsbeslissingen, geldt.

     

    Positief recht wordt door een bevoegde instantie, volgens een vastgestelde procedure gemaakt en wordt met dwang gehandhaafd.

     

    Natuurrecht zijn ongeschreven rechtsbeginselen, die als toetssteen voor de geldigheid van wetten dienen. Het zijn menselijke waarden.

     

     

  • Volgens wie moeten we de eindeloze zoektocht naar de definitie van recht zoeken?
    Immanuel Kant.
  • Kan het subjectief recht alleen afgeleid worden van het objectief recht?

    Sommigen beweren van wel en anderen niet. In de laatste opvatting wordt het mogelijk geacht rechten te ontlenen aan rechten die mensen van nature hebben: natuurrechten. Deze rechten zijn niet terug te voeren naar afspraken die in een samenleving gemaakt zijn, maardie aan elke samenlevingsverband ter grondslag liggen.

  • Publiek- en privaatrecht

    Publiekrecht (staatsrecht, strafrecht en bestuursrecht)

    is het recht in de verticale lijn, overheid en burger. Het algemeen belang staat hier centraal. De partijen overheid en burger staan niet als gelijken tegenover elkaar. De burger kan niet kiezen om van het publiekrecht gebruik te maken maar de overheid start dit proces, ofwel de overheid heeft het initiatief tot de handhaving.

     

    Privaatrecht (personen- en familierecht en het vermogensrecht)

    is het recht in de horizontale lijn, burger en burger. Het gaat om particulier belangen van de individuen. 

  • Waar komt het subjectieve recht op neer?
    Op de persoonlijke bevoegdheid.
  • Wie is aanhanger van de leer van rationalistisch natuurrecht, en wat is het?

    De Nederlandse rechtsgeleerde Hugo de Groot. Rationalistisch natuurrecht id de recht die mensen krachtens hun menszijn van nature hebben. Het is rationalistiche, omdat het mogelijk geacht wordt door rationeel-mathematische afleiding uit de menselijke natuur tot de opstelling van dergelijke rechten te komen.

  • Formeel en materieel recht

    Formeel recht beheerst de procedure.

     

    Materieel recht, hier gaat het niet om de procedure maar om de inhoud, het verbied bijvoorbeeld iets.

     

    De wet in formele zin

    de hoogste wetgever noemen we de “formele wetgever†en de hoogste wet de “wet in formele zinâ€. Het is verboden de wet in formele zin te toetsen aan de grondwet art. 120 Gw. Wetgeving afkomstig van lagere wetgevers zoals Provinciale staten of de gemeente mag de rechter wel toetsen aan de Gw.

    Dit is dus de wet die door een gezamenlijk besluit van de regering en Staten-Generaal volgens een vaste procedure tot stand is gekomen.

     

    De wet in materiele zin is algemeen en abstract. Ieder die eronder valt dient zich eraan te houden.

    Ofwel iedere naar buiten werkende algemene de burgers bindende regeling, uitgaande van een overheidsorgaan, dat zijn bevoegdheid daartoe direct ontleent aan de wet in formele zin.

  • Het subjectieve recht is gebaseerd op het objectieve recht en het objectieve recht manifesteert zich in het subjectieve recht.
  • Wat zijn de viertel beginselen die Hugo de Groot afleidt van de "menselijke natuur"?

    1. We mogen geen inbreuk maken op het eigendomsrecht van anderen

    2. We moeten afspraken nakomen.

    3. Schade die door schuld veroorzaakt is moet worden vergoed

    4. Inbreuken op natuurrecht en andere rechten moeten worden vergoed

  • Normatieve en niet-normatieve rechtsregels

    Rechtsregels geven aan wat zou moeten gebeuren als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Dit noemen we het zogenaamde “rechtsgevolg†rechtsregels waarin aan voorwaarden een bepaald rechtsgevolg wordt verbonden noemen we normatieve rechtsregels. Deze regels normeren het gedrag van burgers, bedrijven en overheid.

     

    Normatieve rechtsregels zijn onder te verdelen in drie modaliteiten. Ze kunnen een verlof, gebod of verbod inhouden.

    ·         Een verlof: creëert een bevoegdheid

    ·         Een verbod: een gedrag wordt verboden

    ·         Gebod: een bepaald gedrag wordt vereist

     

    Normatieve rechtsregels zijn nogmaals, regels die zich richten tot de rechtssubjecten en waarin een bepaald rechtsgevolg wordt verbonden aan bepaalde feiten.

  • Wat zegt Rudolf van Jhering (1818-1892) over het objectieve en subjectieve recht?
    • Het objectieve recht is het geheel van regels dat geldt in een gemeenschap. Het subjectieve recht is de bevoegdheid die een burger daaraan ontleent. Het recht in objectieve zin kan zich alleen maar realiseren, wanneer mensen in de strijd voor hun subjectieve rechten hiertoe aanleiding geven.
    • Het maakt duidelijk dat het objectieve recht voor zijn ontwikkeling geheel afhankelijk is van het subjectieve recht.
    • Wanneer men voor zijn recht zou opkomen, is het recht ook verloren.
  • Wat is het verschil tussen natuurrecht en positief recht?

    Het positief recht is het recht dat geldt krachtens uitvaarding: het feit dat het door de staat als geldend wordt geproclameerd. Het natuurrecht is een niet bewust door mensen, met name de wetgever, gemaakt recht, maar een recht dat van nature geldt.

  • Wat is positief recht

    Positief is afgeleid van het Latijnse “ponere†dat stellen betekent. Het voorvoegsel positief heeft als doel het te onderscheiden van recht zoals we dat graag zouden willen.

     

    Ius positivum/constitutum, privaat- en publiekrecht.

    Ius constituendum, recht zoals we zouden willen dat het is. Dit is een soort natuurrecht.

     

    Er worden vier rechtsbronnen in het Nederlandse rechtsstelsel erkend. Dit zijn:

    -          De wet

    -          De gewoonte

    -          De rechtspraak

    -          Het verdrag

  • Hoe dachten de Romeinen hierover?
    De desuetudo, het in onbruik raken, als een grond voor opheffing van het recht erkenden.
  • Wat is het verschil tussen publiekrecht en privaatrecht?

    Publiekrecht heeft betrekking op de staat. Het gaat hier om het algemeen belang. Privaatrecht heeft betrekking op de burgers. Het gaat hier om particuliere belangen.

  • wat zijn de 4 rechtsbronnen

    -          De wet

    -          De gewoonte

    -          De rechtspraak

    -          Het verdrag

  • Wat houdt het ontlenen van rechten aan de menselijke natuur in?
    Mensen hebben van nature bepaalde rechten die niet zijn terug te voeren op afspraken die burgers hebben gemaakt in de maatschappij, maar die aan elk samenlevingsverband ten grondslag liggen.
  •  

    Hiërarchie in wetgeving

    Er zijn drie regels om hiërarchie vast te stellen:

    •       Een hogere wet gaat voor een lagere (lex superior derogat legi inferiori

    •       Een latere wet gaat voor een eerdere (lex posterior derogat legi priori);

    •       Een bijzondere wet gaat voor een algemene (lex specialis derogat legi generali

     

    Van hoog naar laag (van punt 1 hierboven):

    1.       Verdrag

    2.       Statuut

    3.       Grondwet

    4.       Wetten gemaakt door de nationale wetgever

    5.       Wetten gemaakt door lagere overheden

  • Wat houdt het rationalistisch natuurrecht in?
    Mensen hebben krachtens hun menszijn rechten.
  •  

    Hiërarchie in wetgeving

    Er zijn drie regels om hiërarchie vast te stellen:

    •       Een hogere wet gaat voor een lagere (lex superior derogat legi inferiori

    •       Een latere wet gaat voor een eerdere (lex posterior derogat legi priori);

    •       Een bijzondere wet gaat voor een algemene (lex specialis derogat legi generali

     

    geef de volgorde

    Van hoog naar laag (van punt 1 hierboven):

    1.       Verdrag

    2.       Statuut

    3.       Grondwet

    4.       Wetten gemaakt door de nationale wetgever

    5.       Wetten gemaakt door lagere overheden

  • Welke beginselen kunnen afgeleid worden uit het grondaxioma van Hugo de Groot?
    1. Het principe van het mijn en dijn (we mogen geen misbruik maken op het eigendomsrecht van anderen).
    2. Het principe dat we afspraken moeten nakomen.
    3. Het principe dat schade die door schuld veroorzaakt is moet worden vergoed.
    4. Het principe dat inbreuken op het natuurrecht en ander recht moeten worden gestraft.
  • de achtergrond van het toetsingsverbod

    democratie, rechtszekerheid, trias politica en het legisme als voortvloeisel van trias politica.

     

    De trias-leer van montesquieu

    Dit gaat over machtenscheiding, Montesquieu onderscheidde een drietal functies binnen de staatswerkzaamheid:

    1.       De wetgevende functie

    2.       De uitvoerende functie

    3.       De rechterlijke functie

     

    De organen die deze functies uitvoeren, zouden elkaar in evenwicht moeten houden en elkaar moeten kunnen controleren. 

  • Wat is de mening van Thomas van Aquino en andere klassieke auteurs? Wat houden deze begrippen in?
    Het recht kan worden ontleden in het positief recht en het natuurrecht.
    Het positief recht is het recht dat geldt krachtens uitvaardiging; het feit dat het door de staat als geldend wordt geproclameerd.
    Het natuurrecht gaat om een niet bewust door mensen, met name de wetgever, gemaakt recht maar een recht dat van nature, onafhankelijk van menselijke wilsbeslissingen, geldt.
  • Het legisme als uitvloeisel van de trias-leer

    Uit het werk van montesquieu trok men de conclusie, dat de rechter zich strikt zou moeten beperken tot het toepassen van het recht dat door de werkgever wordt gemaakt. Volgens het legisme zou alleen wettenrecht recht zijn, het natuurrecht, de rechtsgeschiedenis en andere niet-wettelijke bronnen van het recht zouden slechts een secundaire rol spelen als hulpmiddel van de rechter. Dit werkte niet, denk aan de Zutphense waterleiding.

  • De gewoonte als bron van recht

    Minstens twee voorwaarden:

    1.       Herhaling van gedragingen (usus)

    2.       Wordt geacht een rechtsplicht te zijn (opinio necessitatis)

  • geef de voorwaarde voor de gewoonte als bron van recht

    1.       Herhaling van gedragingen (usus)

    2.       Wordt geacht een rechtsplicht te zijn (opinio necessitatis)

  • Monisme en dualisme

    Bij de bepaling in hoeverre burgers bij een verdrag rechtstreeks verbonden worden, moet je een onderscheid maken tussen monistische en dualistische opvattingen.

     

    Dualisme: wat je internationaal afspreekt moet worden getransformeerd naar nieuw nationaal recht. Er is dus een strikte scheiding tussen nationale en internationale rechtsorde. Pas na de transformatie werkt het door in de nationale rechtsorde

     

    Monisme: het volkenrecht werkt in principe rechtstreeks door in de nationale rechtsorde

    Nederland: monisme voor direct werkende bepalingen

    •       Art. 93 GW: Bepalingen van verdragen en van besluiten van volkenrechtelijke organisaties, die naar haar inhoud een ieder kunnen verbinden, hebben verbindende kracht nadat zij zijn bekendgemaakt.

    •       Art. 94 GW: Binnen het Koninkrijk geldende wettelijke voorschriften vinden geen toepassing,

     

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is de mening van Thomas van Aquino en andere klassieke auteurs? Wat houden deze begrippen in?
Het recht kan worden ontleden in het positief recht en het natuurrecht.
Het positief recht is het recht dat geldt krachtens uitvaardiging; het feit dat het door de staat als geldend wordt geproclameerd.
Het natuurrecht gaat om een niet bewust door mensen, met name de wetgever, gemaakt recht maar een recht dat van nature, onafhankelijk van menselijke wilsbeslissingen, geldt.
Welke beginselen kunnen afgeleid worden uit het grondaxioma van Hugo de Groot?
  1. Het principe van het mijn en dijn (we mogen geen misbruik maken op het eigendomsrecht van anderen).
  2. Het principe dat we afspraken moeten nakomen.
  3. Het principe dat schade die door schuld veroorzaakt is moet worden vergoed.
  4. Het principe dat inbreuken op het natuurrecht en ander recht moeten worden gestraft.
Wat houdt het rationalistisch natuurrecht in?
Mensen hebben krachtens hun menszijn rechten.
Wat houdt het ontlenen van rechten aan de menselijke natuur in?
Mensen hebben van nature bepaalde rechten die niet zijn terug te voeren op afspraken die burgers hebben gemaakt in de maatschappij, maar die aan elk samenlevingsverband ten grondslag liggen.
Hoe dachten de Romeinen hierover?
De desuetudo, het in onbruik raken, als een grond voor opheffing van het recht erkenden.
Wat zegt Rudolf van Jhering (1818-1892) over het objectieve en subjectieve recht?
  • Het objectieve recht is het geheel van regels dat geldt in een gemeenschap. Het subjectieve recht is de bevoegdheid die een burger daaraan ontleent. Het recht in objectieve zin kan zich alleen maar realiseren, wanneer mensen in de strijd voor hun subjectieve rechten hiertoe aanleiding geven.
  • Het maakt duidelijk dat het objectieve recht voor zijn ontwikkeling geheel afhankelijk is van het subjectieve recht.
  • Wanneer men voor zijn recht zou opkomen, is het recht ook verloren.
Waar komt het subjectieve recht op neer?
Op de persoonlijke bevoegdheid.
Volgens wie moeten we de eindeloze zoektocht naar de definitie van recht zoeken?
Immanuel Kant.
Wat is de derde manier om het recht te definiëren?
Het recht is het geheel van regels dat de samenleving ordent.
Wat is de definitie van Oliver Wendell Holmes?
Het is uiteindelijk de rechter die een oordeel geeft over de interpretatie van die regels.