Summary ISBR - tentamenstof blok 1

-
321 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - ISBR - tentamenstof blok 1

  • 1.1 De plaats van het staats- en bestuursrecht

  • Wat wordt er bedoeld met 'rechtsorde'?
    Het geheel van het geldende recht binnen de samenleving
  • Noem een voorbeeld van een feitelijke handeling door de overheid
    Het kappen van een boom. Dit heeft voor de burger geen gevolgen
  • Noem een voorbeeld van een rechtshandeling door de overheid
    Het plaatsen van een verkeersbord. Dit heeft gevolgen voor de burger.
  • Wanneer handelt de overheid privaatrechtelijk?
    Als zij een handeling uitvoert die een burger ook zou kunnen uitvoeren
  • Welke vorm van handelen is kenmerkend voor de overheid als orgaan?
    Eenzijdig bindende overheidsbesluiten
  • Eenzijdig bindende overheidsbesluiten zorgen dat de burgers gebonden zijn aan de norm die is vastgelegd in het besluit.
  • Wanneer is een besluit niet-bindend?
    Wanneer het bijvoorbeeld slechts een plan bevat
  • Wanneer is een besluit meerzijdig bindend?
    Wanneer het rechtsgevolgen heeft voor beide partijen
  • 1.1.1 Het basismateriaal van het staats- en bestuursrecht

  • Wat is de normgeadresseerde?
    Degene tot wie het besluit gericht is
  • Welke soorten overheidsbesluiten zijn er?
    - Algemeen (eenzijdig/meervoudig) bindende besluiten;
    - Beschikkingen;
    - Beleidsregels;
    - Plannen;
    - Vonnissen
  • 1.1.2 De noodzaak van bindende overheidsbesluiten

  • Waarom is een bindend overheidsbesluit noodzakelijk?
    Omdat er in de samenleving een behoefte aan is; bijvoorbeeld voor collectieve voorzieningen en algemene behartiging van het algemeen belang
  • 1.1.3 Het problematische karakter van bindende overheidsbesluiten

  • Hoewel overheidsbesluiten nuttig en noodzakelijk zijn, nemen deze ook problemen met zich mee. Welke problemen zijn dit?
    - Er wordt ingegrepen in de rechtspositie van de burgers;
    - Het is niet mogelijk om besluiten te nemen op grondslag van unanimiteit, waardoor sommige belangen niet worden behartigd
  • Overheidsbesluiten kunnen diep ingrijpen in de rechtspositie van de burger en kunnen verscheidene problemen met zich meebrengen. Er dient daarom te worden gekeken of de genomen besluiten aanvaardbaar zijn. Waar wordt hiermee op gedoeld?
    Een normatieve opvatting, die geldt binnen de gemeenschap omtrent hetgeen redelijkerwijs aanvaard dient te worden. De grondrechten spelen hierin een belangrijke rol
  • Met aanvaardbaarheid hangt samen dat ingrijpende voorzieningen moeten worden gedragen door ten minste een meerderheid van de volksvertegenwoordiging. Daarbij dienen de minderheidsopvattingen te worden gerespecteerd. Het is een uitdaging voor het staats- en bestuursrecht om binnen dit spanningsveld een evenwicht te vinden.
  • 1.2.1 De opkomst van de soevereine staat

  • Wat wordt verstaan onder 'staat'?
    Een organisatievorm waarin over de bevolking binnen een bepaald territorium macht wordt uitgeoefend
  • Wat houdt de theorie van de theocratische staatsleer in?
    De vorst is de hoogste instantie, aangezien hij regeert in naam van God en hij onschendbaar is. Het recht op verzet is uitgesloten.
  • Wat is het feodalisme?
    Het stelsel van leenmannen en leenheren
  • Bij het feodalisme ontstond een contractuele relatie tussen de vorst en de leenman. Een partij kon haar verplichting opschorten indien de andere partij niet aan haar eigen verplichting voldeed. Deze regels zijn vastgelegd in diverse geschriften. In deze geschriften werd het bestaande gewoonterecht gecodificeerd. Wat was hiervan de bedoeling?
    Het bestaande recht vastleggen. Het was niet de bedoeling om nieuw recht te scheppen
  • Wat is externe volkenrechtelijke soevereiniteit?
    Dat de vorst niet meer aan machten 'van buiten' is onderworpen, zoals voor de dertiende eeuw aan de paus en de keizer.
  • Wat is interne soevereiniteit?
    De vorst heeft binnen zijn grondgebied de hoogste macht.
  • Het versterken van de macht van de vorst werd als remedie tegen godsdienstoorlogen gezien. Aan welke voorwaarden moest hiervoor zijn voldaan?
    - De vorst mag niet van andere machten afhankelijk zijn;
    - De vorst moet de bevoegdheid hebben om nieuw recht te creëren; 
    - De vorst moet zich niet met één van de partijen identificeren
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Hoe dient de nationale rechtsorde te worden gezien volgens dualisten?
De nationale rechtsorde heeft volgens dualisten niets te maken met regels van internationaal recht, omdat dat slechts betrekking heeft op de verhouding tussen staten. Internationale rechtsregels gelden in hun optiek pas wanneer zij zijn omgezet naar regels van nationaal recht.
Hoe dient de nationale rechtsorde te worden gezien volgens monisten?
Als onderdeel van één rechtsorde, waarvan het internationale recht als een recht van hogere orde deel uitmaakt
Wat zijn argumenten tegen het toetsingsverbod?
- Herinterpretatie van grondwettelijke bepalingen in een snel veranderende maatschappij is niet mogelijk;
- Formele wetgeving mag wel worden getoetst aan internationale verdragen
Wat zijn argumenten voor het toetsingsverbod?
- De Trias Politica;
- Veel grondwettelijke bepalingen hebben betrekking op organisatierecht
Wat houdt het toetsingsverbod in?
De rechter treedt niet in de beoordeling van de grondwettigheid van wetten en verdragen.
In welk arrest is bepaald dat het EG-recht uit zichzelf doorwerkt in de nationale rechtsorde?
Van Gend en Loos en Costa/ENEL
Waarom wordt het stakingsrecht het 'rechtersrecht' genoemd?
Omdat hierover in de Nederlandse wetten geen bepalingen zijn terug te vinden; het is geheel in de jurisprudentie ontwikkeld.
Op welke manier is de relatie tussen rechter en wetgever gewijzigd?
Van 'bouche de la loi' (spreekbuis van de wet) naar een meer wetgevende rol en een grotere rol van het ongeschreven recht. Reden: voor de wetgever is het moeilijk geworden om in een snel veranderende maatschappij algemene normen te ontwikkelen
Wanneer is met name sprake van het contra legem-beginsel?
Wanneer een beroep op een beginsel tot een gunstiger resultaat leidt dan toepassing van de wet
Wat houdt de contra legem-jurisprudentie in?
Dat het in bepaalde gevallen mogelijk is om op grond van een algemeen beginsel van behoorlijk bestuur de wet buiten toepassing te laten