Summary KLO & KLC jaar 1

-
407 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - KLO & KLC jaar 1

  • 1 KLO casus 1 - Buikpijn (deel 1)

  • Wat is prikkelbare darmsyndroom?
    krampende pijn in de onderbuik of gehele pijn die met tussenpozen of continu aanwezig is, in combinatie met veranderingen in de ontlasting. 
  • Wat is gastro-enteritis?
    Ontsteking van de maag en darmen, veroorzaakt door een virus, bacteriële infectie, voedselvergiftiging (exotoxinen van bacteriën) en soms door een parasiet. Klachten zijn misselijkheid, braken, pijn in de bovenbuik, meestal gevolgd door buikkrampen en diarree (soms ook gemengd met bloed bij een bacteriële infectie). 
    Je ziet geen verschijnselen bij peritoneale prikkeling
  • Wat is een urineweginfectie (cystitis)?
    Mictieklachten (klachten bij urineren), onder andere pollakisurie (veelvuldig plassen), pijn bij plassen en aandrang tot plassen (strangurie) kunnen ontbreken. Soms is er urolithiasis (nier- of urinestenen) als onderliggend lijden. Dit leidt vaak, maar niet altijd tot duidelijke koliekpijn (krampen) vanuit de flank naar de liezen uitstralend, met braken en hematurie (bloedplassen).
    Komt vaker voor bij vrouwen.
  • Wat is obstipatie?
    Obstipatie: Obstipatie, ofwel moeite met de stoelgang, is te definiëren als een voor de betrokkene abnormaal (veranderd) defecatiepatroon waarbij te weinig, te harde en/of te moeilijk produceerbare ontlasting wordt geloosd. 
  • Wat is diverticulitis?
    Diverticulitis is een nogal eens recidiverende ontsteking van de wand van het colon bij patiënten met een diverticulose (aanwezigheid van divertikels = uitstulpingen darmwand) en heeft als verschijnselen pijn (meestal in de linkeronderbuik), dyspeptische klachten (verstoorde spijsvertering), wisselende defecatie, misselijkheid, eventueel met braken en koorts. Bij een ernstige diverticulitis is een infiltraat (het aanwezig zijn van vocht, rode of witte bloedcellen, wat in weefsels en cellen is afgezet) in de linkeronderbuik een kenmerkende bevinding bij lichamelijk onderzoek.
  • Wat is een cholecystitis?
    Cholecystitis is een ontsteking van de galblaas. Bij een acute cholecystitis is de galblaaswand ontstoken, met pijn in de rechterbovenbuik, koorts, misselijkheid, braken en lokale peritoneale prikkeling als gevolg. Ook kan zich een infiltraat in de rechterbovenbuik ontwikkelen. 
  • Wat is cholelithiasis?
    Cholelithiasis zijn galstenen. Een galsteenkoliek uit zich in pijnaanvallen, meestal met misselijkheid, braken en bewegingsdrang. De pijn is in de rechterbovenbuik gelokaliseerd en kan uitstralen naar het rechterschouderblad. De oorzaak is een intermitterende afsluiting van de galwegen. Bij lichamelijk onderzoek is er soms drukpijn onder de rechter ribbenboog. De galblaas kan palpabel zijn. De diagnose wordt gesteld met echografie. 
  • Wat is cholangitis?
    Een ontsteking van de galwegen. Symptomen zijn koorts, geelzucht (een gele verkleuring van de huid en het oogwit) en pijn rechtsboven in de buik. Als deze drie samen voorkomen, worden ze wel de trias van Charcot genoemd.
  • Wat is appendicitis?
    Ontsteking van de appendix vermiformis. Het gaat vaak samen met misselijkheid, braken en verminderde eetlust. Wanneer een blindedarmontsteking niet op tijd behandeld (geopereerd) wordt, kan de blindedarm perforeren. Dit betekent dat de ontsteking doorbreekt. Hierdoor komt de darminhoud in de buikholte terecht en kan er een buikvliesontsteking (peritonitis) ontstaan.

    Klachten zijn pijn in de bovenbuik die naar de rechteronderbuik afzakt gebrek aan eetlust, misselijkheid, overgeven, temperatuur licht verhoogd: 37,5 - 38,5 graden, verschijnselen van peritoneale prikkeling, autorijden is vervelend.
  • Wat is pelvic inflammatory disease?
    PID is een ontsteking van het kleine bekken die meestal wordt veroorzaakt doordat een soa (vaak chlamydia, soms gonorroe) niet op tijd wordt behandeld. De bacteriën uit de vagina klimmen op, en komen in de eileiders en vervolgens de buikholte terecht. Meestal begint PID met een eileiderontsteking (salpingitis), maar de ontsteking kan ook uitbreiden naar de eierstokken, baarmoederhals of baarmoeder.
  • Wat is hernia inguinalis?
    Beter bekend als de ‘liesbreuk’. Het is een zwakke plek in de buikwand waardoor vliezen, vet en darm naar buiten kunnen treden. Wanneer de liesbreuk bekneld wordt, kan er ileus ontstaan met darmobstructie tot gevolg. Hierdoor ontstaat veel pijn en is het van belang dat er snel geopereerd wordt om perforatie te voorkomen.
  • Hoe moet de hulpvraag worden gezien?
    Het is belangrijk om de hulpvraag van de patiënt als tweedelig te zien: 1) de concrete vraag waar de patiënt hulp voor wil, en 2) de wensen en verwachtingen van de patiënt op de manier waarop die hulp gegeven kan worden en drol van de arts daarbij. Pas dit dus toe op alle casussen die voorkomen.
  • Mogelijke oorzaken van buikpijn bij meisjes die in de pubertijd zijn:
    - Menstruatiepijn;
    - Appendicitis;
    - Emotionele reactie;
    - Buikgriep;
    - Voedselvergiftiging;
    - Maag-/darmontsteking;
    - Obstipatie;
    - Urineweginfectie;
    - Peritonitis;
    - Prikkelbare darm syndroom (PDS);
    - Cholecystitis;
    - Cholangitis.
  • Verdeel de buik in 9 compartimenten en geef aan welke organen op welke plaatsen pijn kunnen veroorzaken:
    - Regio hypochondriaca DEXTRA: sinus pleurae en middenkwab van de rechterlong; rechterhelft diafragma; rechter leverkwab; galblaas, flexura colica dextra; pylorus, eerste en tweede deel duodenum; rechter bijnier; bovenpool rechter nier en pyelum.

    - Regio epigastrica:   linker leverkwab; corpus en antrum van de maag; corpus pancreatis; 
    hiatus esophagi en cardia; aorta


    - Regio hypochondriaca SINISTRA: sinus pleurae en onderkwab linker long; linkerhelft diafragma; fundus van de maag; flexura colica sinistra (flexura splenica); milt; cauda pancreatis; linker bijnier; bovenpool linker nier en pyelum.

    - Rechter lumbale regio:  colon ascendens 

    - Regio umbilicalis: omentum majus; colon transversum; derde deel duodenum en eerste dunne darmlissen; caput en corpus pancreatis; bifurcatio aortae (navelhoogte)

    - linker lumbale regio: colon descendens, ileum en deel van het jejunum. 

    - Regio inguinalis: canalis inguinalis; caecum, laatste ileumlis en appendix; linkerdeel dunne darm en colon sigmoideum; adnexa bij de vrouw; arteria iliaca.

    - Regio pubica: omentum majus, dunne darm, flexura rectosigmoidea (soms); uterus; blaas
  • Wat voor soort oorzaken kunnen voor reffered pain zorgen/uitstraling zorgen?
    - Doordat de zenuwbanen van hart en diafragma beide via de wortel C4 lopen, kan het voorkomen dat een myocardinfarct als bovenbuik pijn wordt waargenomen door de patiënt; dit is een voorbeeld van referred pain.
    Gerefereerde pijn wordt op een andere plaats gevoeld dan waar de pijn prikkeling plaatsvindt.

    - Zo komt pijn in de schouder voor bij diafragmaprikkeling door een proces in de galwegen (stenen, ontsteking) of eileiders (EUG).

    - Pijn uitstralend naar de rug ziet men bij een gebarsten aneurysma aortae abdominalis (hierbij ook directe prikkeling door bloed), pancreatitis of ulcus duodeni.

    - Pijn uitstralend naar de onderbuik, lies of dijbeen komt voor bij niersteen of hernia inguinalis.
  • Welke aandoeningen leiden tot pijn in regio hypochondriaca rechts?
    • cholecystitis
    • hepatitis
    • leverabces
    • levertumor
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in regio epigastrica?
    • ulcus pepticum, pancreatitis
    • myocardinfarct
    • aneurysma aortae abdominalis
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in hypochondriace sinistra?
    • miltinfarct 
    • miltruptuur 
    • pleurale pneumonie 
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in de rechter lumbale regio?
    • urolithiasis
    • pyelitis
    • retroperitoneale bloeding
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in regio umbilicalis?
    • ulcusklachten
    • obstipatie
    • mechanische ileus
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in linker lumbale regio?
    • urolithiasis
    • pyelitis
    • retroperitoneale bloeding
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in regio inguinalis dextra?
    • appendicitis
    • ingeklemde hernia inguinalis/femoralis
    • extra-uterine graviditeit (EUG)
    • follikelbloeding
    • ovariumcyste
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in regio hypogastrica?
    • cystitis
    • blaasretentie
  • Wat voor soort aandoeningen leiden tot pijn in regio inguinalis sinistra?
    • peridiverticulitis
    • ingeklemde hernia inguinalis/femoralis
    • EUG
    • follikelbloeding
    • ovariumcyste
    • uretersteen 
  • Wat is de aard van verschillende soorten pijn tijdens anamnese?
    - Koliekpijn (galsteen, niersteen, dunnedarmobstructie) komt in aanvallen, wordt gekenmerkt door een pijnvrij interval en gaat meestal gepaard met braken.

    - Continue pijn, scherp, stekend is kenmerkend voor peritoneale prikkeling; hierbij is er geen pijnvrije tussenpoos. Dit is een goede indicatie voor appendicitis. Als er geen continue pijn bestaat is de kans op appendicitis kleiner. 


    - Een ‘gedekte’ perforatie (van bijvoorbeeld duodenum of appendix), waarbij de oorzaak van peritoneumprikkeling door omentum wordt ‘toegedekt’, kan vrijwel pijnloos verlopen.
  • Wat voor verschillende pijnen kun je aantonen met lichamelijke onderzoek qua aard? Waar past het bij?
    - Hoestpijn en schudpijn, aangegeven in de buik, wijzen op peritoneale prikkeling.


    - Drukpijn: palpatie is pijnlijk ter plaatse van de aandoening. Diepe drukpijn op het punt van McBurney (het teken van McBurney) is een goede indicator voor appendicitis acuta.


    - Loslaatpijn wordt gebruikt om peritoneale prikkeling aan te tonen. Contralaterale loslaatpijn à waarom precies, alleen voor appendicitis?


    - Druk- of ‘slagpijn in de nierloges past bij acute pyelitis en hydronefrose.


    - Abnormale weerstanden: een aneurysma van de abdominale aorta (dat door lekken buikpijn veroorzaakt) wordt in de bovenbuik gevoeld als een pijnlijke, in twee richtingen pulserende weerstand.


    - Abnormale weerstanden: een aneurysma van de abdominale aorta (dat door lekken buikpijn veroorzaakt) wordt in de bovenbuik gevoeld als een pijnlijke, in twee richtingen pulserende weerstand.

    • Opdrukpijn bij rectaal toucher
    • Slingerpijn bij vaginaal touche
  • Hoe aandoeningen onderverdelen qua ernst van de pijn?
    Hevige pijn komt veel voor bij acute buikpijn; een geperforeerd ulcus geeft meer pijn dan NSAP. Een acute appendicitis is minder waarschijnlijk bij het ontbreken van hevige pijn. Zeer hevige pijn past bij een vaatlaesie: geruptureerd aneurysma abdominalis, myocardinfarct, bij een perforatieof bij een koliek.
  • Wat kun vertellen over de soort aandoening wanneer je kijkt naar lokalisatie?
    • Waar wordt de maximale pijn aangegeven?Bij pijn van viscerale oorsprong kan de lokalisatie slechts vaag aangegeven worden. Pijn van pariëtale oorsprong kan veel scherper worden gelokaliseerd. 


    • Is er verschuiving van maximale pijn?
      Het is dan ook van belang niet alleen de actuele lokalisatie van de pijn na te vragen, maar ook waar deze oorspronkelijk begonnen is. Bij 87 % van de acute appendicitispatiënten wordt de pijn rechts onderin de buik aangegeven. Binnen enkele uren tot enkele dagen ontstane pijn in de bovenbuik, later afgezakt naar rechtsonder, is een voor appendicitis acuta typisch verhaal.



    • Is er uitstraling?
      Naar de rug: galstenen, ulcuslijden, pancreatitis en aneurysma
      Naar de lies: nierstenen
    • Schouderpijn wijst op diafragmaprikkeling aan dezelfde kant: bijvoorbeeld pijn op de rechterschouder (dermatoom C4) bij acute cholecystitis.


    • Pijn in externe genitalia. Pijn in de flank doortrekkend naar de lies en eventueel de genitalia wijst op een ureter koliek. 
  • Als je naar lokalisatie van pijn kijkt bij lichamelijk onderzoek, wat kun je dan onderscheiden?
    • -   Zwelling en roodheid in de lies wijzen op een beklemde liesbreuk.

    • - Men let op operatielittekens (in verband met de kans op adhesies of strengileus).

    • - Oppervlakkige of opgeheven adembewegingen van de buikwand wijzen op peritoneale prikkeling, vooral door een perforatie

    • - Een opgezette buik en zichtbare peristaltiek passen bij een ileus

    • - Percussie is pijnlijk bij peritoneale prikkeling, soms exact boven de plaats van oorzaak, zoals bij een al wat langer bestaande appendicitis acuta.

    • - Een opgeheven leverdemping past bij vrije lucht in de buikholte door perforatie van maag of darm. Soms wordt dit symptoom echter veroorzaakt doordat het colon voor de lever ligt.

    • - Gedempte percussie van de ruimte van Traube past bij een vergrote milt of lever.

    • - Tijdens palpatie kun je ook de uitstraling bekijken. 
  • Als je kijkt naar tijdsbeloop van pijn tijdens de anamnese, wat je kun je dan onderscheiden?
    - Een peracuut begin past bij perforatie, ruptuur van een aneurysma of een koliek;


    - Een matig acuut begin bij acute pancreatitis, mesenteriale trombose en strangulatie van de dunne darm.


    - Het optreden van verschillende pijnaanvallen per dag wijst op mechanische obstructie van de dunne darm, op gastro-enteritis, niersteen- of galsteenkoliek.
  • Als je kijkt naar tijdsbeloop tijdens lichamelijk onderzoek wat kun je dan onderscheiden?
    - Verzwakte of (gedurende 5 minuten) afwezige peristaltiek (‘stille buik’) is een teken van peritoneale prikkeling.
  • Wat voor vragen qua aard zou je aan Janneke stellen?
    • Wat is de soort pijn?
    • Wat is de intensiteit van de klacht?
    • Kunt u de pijn een cijfer geven van 0 tot 10?
    • Hoe is de continuïteit van de pijn?
    • Komt de pijn in aanvallen voor?
      • Hoe vaak heeft u deze?
      • Hoe lang duren deze?
      • Wanneer zijn ze begonnen?
      • Voelt u ze aankomen?
      • Wat doet u tijdens zo’n aanval?
      • Hoe is de pijn voor, tijdens en na de aanval?
  • Wat voor vragen qua lokalisatie zou je aan Janneke stellen tijdens anamnese?
    • Is de pijn duidelijk of vaag gelokaliseerd? 
    • Waar zit de maximale pijn? 
    • Kunt u de pijn met 1 vinger aanwijzen?
    • Is er sprake van uitstraling? 
      • Bevindt de pijn zich oppervlakkig of diep?
      • Tot waar bevindt zich de uitstraling?
    • Is er verschuiving van de pijn (geweest)? 
    • Is er pijn in de externe genitalia?
  • Wat voor vragen zou je aan Janneke stellen tijdens de anamnese over tijdsverloop?
    • Wanneer is de klacht begonnen?
    • Hoe is het verloop van de pijn gedurende de dag?
    • Hoe is de pijn ‘s nachts?
    • Hoe is de pijn op dit moment?
    • Heeft u deze pijn al eerder ervaren?
      • Hoe is de pijn vergeleken met andere keren?
    • Waarom heeft u besloten om juist nu langs te komen?
    • Is de pijn acuut begonnen of geleidelijk ontstaan? 
    • Is de pijn chronisch of in intermitterend? 
  • Wat voor vragen zou je aan Janneke stellen tijdens anamnese over invloed?
    • Wat maakt de pijn erger?
    • Wat maakt de pijn minder erg?
    • Wat doet u om de pijn te verminderen?
    • Slikt u medicijnen om de pijn te verlichten?
    • Verandering bij
    1. Beweging
    1. Voeding
    2. Mictie
    3. Defecatie
    4. Menstruatie
    5. Houding
    6. Inspanning
  • Wat voor vragen zou je aan Janneke stellen tijdens anamnese over Samenhang?
    • Heeft u verder nog klachten?
      • Koorts
      • Misselijkheid/vol gevoel
      • Braken
      • Diarree
      • Eetlust (anorexie) 
      • Gewichtsverlies, malaiseklachten, moeheid
      • Passageklachten 
      • Zwarte ontlasting (melana) 
      • Ontkleurde ontlasting en donkere urine 
      • Verandering van het ontlastingspatroon 
      • Kans op zwangerschap/SOA
      • (Abnormaal) vaginaal bloedverlies
  • Wat voor vragen zou je aan Janneke stellen qua voorgeschiedenis?
    • Heeft u (recent) een buikoperatie ondergaan? 
    • Komen er gelijksoortige afwijkingen in uw familie voor? (coloncarcinoom, mamma-/ovariumcarcinoom, mediterrane koorts) 
    • Zijn er mensen in uw omgeving met dezelfde klachten? 
    • Heeft u eerdere episoden met buikpijn gehad? (galsteenaanvallen, ulcera, PDS, diverticulitis)
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.