Summary Levenswetenschappen 1: Evolutie

-
106 Flashcards & Notes
3 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary - Levenswetenschappen 1: Evolutie

  • 1.1 Hoe bouw je een heelal

  • Wat is de kosmische achtergrondstraling
    De kosmische achtergrondstraling kan worden opgevat als een restant van de energie die vrijkwam bij de 'big bang'
  • Wat is de temperatuur van de CMB nu?
    2,73 K, dus erg laag! (0 K = -273 °C = absolute nulpunt, omzetting van K naar °C is rechtlijnig)
  • Van wat hangt de stralingstemperatuur af?
    Van de grootte van het heelal
  • Ga na hoe hoog de temperatuur van de kosmische achtergrondstraling was toen het heelal a) nog twee keer zo klein was als nu  en b) toen het 10 keer zo klein was
    a) twee keer zo klein: dichtheid van de materie was 8 maal zo hoog en de CMB was twee keer zo warm. 2 * 2,73 K = 5,46 K
    b) 10 keer zo klein: 10 maal warmer dan nu, dus 27,3 K. We kunnen dit afleiden omdat las het heelal 100 keer zo klein is als nu, het 100 keer warmer was als nuen bij 2 keer zo klein, 2 keer zo warm.
  • Ga nu hoe sterk de temperatuur van de kosmische achtergrondstraling varieert.



    De CMB, zoals we die op aarde waarnemen, is uit alle richtingen vrijwel even sterk. Dat wil zeggen dat de aarde niet of nauwelijks invloed op deze straling heeft en dat de dichtheid van de materie in het vroege heelal vrijwel egaal verdeeld was. Toch is er enige variatie: (a) verschillen van maximaal 0,3% door ‘dipole anisotropy’ die te maken hebben met de op relatief kort bij de aarde staande zon en diens beweging ten opzichte van de kosmische achtergrondstraling, en (b) verschillen in temperatuur van maximaal 0,001% die wijzen op dichtheidsverschillen in het heelal (bijvoorbeeld de aanwezigheid van het melkwegstelsel). 
  • 1.2 Welkom in het zonnestelsel

  • Zoek uit hoe groot een astronomische eenheid of A.E. is. (Astronomical unit of A.U.)
    Is de afstand van de aarde tot de zon. 150 miljoen km = 150*10^6 km = 150*10^9 m = 1,5*10^11 m  
  • Zoek uit hoeveel A.E. Pluto van de zon verwijderd is?
    Gemiddeld 39,5 A.E.
  • Beredeneer waarom pluto (sinds augustus 2006) niet meer als een gewone planeet wordt beschouwd



    Gewone planeten moeten aan drie voorwaarden voldoen: (a) een baan hebben om de zon, (b) voldoende zwaartekracht bezitten om een bolvorm aan te nemen, en (c) voldoende zwaartekracht hebben om de ruimte er omheen vrij te hebben gemaakt van andere objecten. Aan voorwaarde (c) is niet voldaan omdat Pluto omringd wordt door bevroren objecten uit de ‘Kuiper belt’. Pluto wordt daarom thans beschouwd als een dwergplaneet, net als Ceres (die zich in een baan tussen Mars en Jupiter om de zon beweegt in de ‘Asteroïden belt’) en Xena (evenals Pluto in de ‘Kuiper belt’). 



  • Is er ‘uitwisseling’ van objecten mogelijk tussen de ‘Kuipergordel’ en de ‘wolk van Oort’, en zo ja, waardoor? 



    De ‘wolk van Oort’ bevat miljarden ijsachtige objecten die een baan rond de zon beschrijven tot op een afstand van 200 000 A.E. De banen van deze objecten kunnen worden verstoord door passerende sterren. Sommige van de objecten uit de ‘wolk van Oort’ kunnen daarbij worden ‘geparkeerd’ in de ‘Kuipergordel’ die zich veel dichter bij de zon bevindt (30-50 A.E.). 
  • 1.3 Het heelal van eerwaarde heer Evans

  • Wat zijn supernovae?
    zijn sterren die gedurende enkele weken veel licht uitstralen als gevolg van een enorme explosie
  • Waarom zijn supernovae van belang?
    De chemische elementen met een atoomnummer groter dan dat van ijzer danken hun ontstaan aan supernova's.
  • Wat is een 'witte dwerg'?
    Is een ster die aan het einde van haar levenscyclus is gekomen. In de witte dwerg vinden dus geen kernreacties meer plaats
  • Wat is een zware ster'?
    Is een ster met een massa van ongeveer acht keer de zonsmassa of meer
  • De twee belangrijkste typen van supernovae zijn ontstaan uit ' witte dwergen' of 'zware sterren'. Wat zijn de belangrijkste verschillen in het stralingspatroon,i.e. in hoeverre verschilt de spectrale samenstelling van de uitgezonden elektromagnetische straling.



    De ‘witte dwergen’ (white dwarfs – type Ia) zijn het meest helder, hebben geen waterstof en stralen in korte tijd bijna alleen zichtbaar licht uit (maximaal gedurende ongeveer een maand). De ‘zware sterren’ (type II) zijn minder helder, hebben altijd waterstof en stralen vrij langdurig naast zichtbaar licht ook UV-licht uit (maximaal gedurende enkele maanden). 
  • Licht is elektromagnetsche straling .
  • Hoe ontstaat een type Ia supernovae?
    Het type Ia supernovae ontstaat in een nauw dubbelstersysteem (de twee sterren draaien ronde een gemeenschappelijk zwaartepunt), waarin de ene ster een witte dwerg is en de ander een rode reus (of een tweede witte dwerg). De witte dwerg kan van zijn begeleidende ster materie naar zich toetrekken. De massa van de witte dwerg neemt toe. Eenmaal dat de massa 1,2 a 1,4 keer de zonsmassa bedraagt stort deze ineen in enkel seconden. De druk en temperatuur worden zo hoog dat er een kernfusie op gang komt. Hierdoor explodeert de ster. Bij het radioactieve verval komt energie vrij, die het exploderende gas verhit. Het hete gas straalt de energie weer uit in de vorm van licht en andere niet zichtbare elektromagnetische straling.
  • Wat maakt het bestuderen van 'witte dwergen' en het ontstaan van supernovae daaruit, zo waardevol voor het onderzoek van de ruimte?
    Een bijzonderheid aan supernovae van type Ia is dat ze vrijwel altijd even lichtsterk zijn, doordat ze plaatsvinden in sterren met een vaste grootte (1,4 zonsmassa) en samenstelling (koolstof en zuurstof). Dit gecombineerd met hun sterke lichtkracht, maakt ze geschikt als hulpmiddel om de afstand van zeer ver verwijderde sterrenstelsels te kunnen bepalen. Supernovae van type Ia worden bestudeerd in het Supernova Cosmology Project. Uit waarnemingen die in het kader van dit project zijn gedaan blijkt dat de uitdijing van het heelal versneld plaatsvindt.
  • Hoe ontstaan supernovae bij 'zware sterren'?
    Een supernova van type II is een explosie aan het einde van de Levenscyclus van een zware ster, als de nucleaire brandstof is opgebruikt. Alle sterren die voldoende zwaar zijn (ongeveer acht keer de zonsmassa of meer) eindigen hun leven als supernova. Terwijl lichtere sterren, zoals de zon, aan het eind van hun leven veranderen in een witte dwerg, explodeert bij een zware ster de buitenste schil, als gevolg van een implosie van het binnenste van de ster.

  • Hoe komt het dat ‘zware sterren’ pas imploderen als de massa 8 maal die
    van de zon is, terwijl dat bij ‘witte dwergen’ al gebeurt bij een massa die
    1,4 maal die van de zon is?

    De verbranding van de nucleaire brandstof van een zware ster zorgt
    voor voldoende tegenkracht voor de zwaartekracht. De tegenkracht van
    een witte dwerg is kleiner en daardoor implodeert deze eerder.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.