Summary Memo 4/5/6v leer/opdrachtenboek

-
ISBN-10 903456990X ISBN-13 9789034569905
2160 Flashcards & Notes
139 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Memo 4/5/6v leer/opdrachtenboek". The author(s) of the book is/are Fruytier, P. The ISBN of the book is 9789034569905 or 903456990X. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Memo 4/5/6v leer/opdrachtenboek

  • 1.1.1 Het leven van Jagers-Verzamelaars

  • Voordat de landbouwsamenleving ontstond, was er geen andere bestaanswijze dan jagen en verzamelen. De bewoners van het dorpje Abu Hureyra waren rond 11.000 v.C. waarschijnlijk de eersten die overgingen op landbouw.

    De homo habilis was de eerste mens en verscheen zo'n 2,5 miljoen jaar geleden. De homo habilis was een jager-verzamelaar. De homo sapien is de moderne mens en ontstond rond 140.000 v.C. in Afrika. De homo sapien trok rond 80.000 v.C. naar Azië en rond 40.000 v.C. naar Europa. De homo sapiens verschilden van hun voorgangers in het feit dat hun wapens veel gespecialiseerder en van veel gevarieerdere materialen waren gemaakt. Ook hebben zij als enige mensensoort kunst achtergelaten, zoals de bekende grotschilderingen uit de prehistorie.

    Jagers-verzamelaars waren bijna altijd nomaden: wanneer hun leefomgeving niet meer genoeg voedsel bood, trokken ze verder. Ze leefden in groepen van 20-30 mensen en sloegen vaak tijdelijke kampen op. Onderling waren er niet veel sociale verschillen, maar er bestond wel een rolverdeling tussen mannen en vrouwen: mannen jaagden en maakten gereedschap, vrouwen verzamelden voedsel, maakten huiden schoon, hielden het vuur brandend en letten op de kinderen. De verschillende groepen jagers-verzamelaars handelden in producten met elkaar.
  • Waar staan de inwoners van het dorpje Abu Hureyra bekend om?
    Zij waren waarschijnlijk de eerste groep mensen die van jagen en verzamelen overgingen naar een landbouwsamenleving.
  • Bedenk een aantal verschillen tussen de homo habilis en de homo sapien.
    • De homo habilis was de eerste mens en verscheen zo'n 2,5 miljoen jaar geleden voor het eerst. De homo habilis was een jager-verzamelaar. 
    • De homo sapien is de moderne mens en ontstond rond 140.000 v.C. in Afrika. De homo sapien trok rond 80.000 v.C. naar Azië en rond 40.000 v.C. naar Europa. De homo sapiens verschilden van hun voorgangers in het feit dat hun wapens veel gespecialiseerder en van veel gevarieerdere materialen waren gemaakt. Ook hebben zij als enige mensensoort kunst achtergelaten, zoals de bekende grotschilderingen uit de prehistorie.
  • Beschrijf kort het dagelijks leven van een jager-verzamelaar.
    Jagers-verzamelaars waren bijna altijd nomaden: wanneer hun leefomgeving niet meer genoeg voedsel bood, trokken ze verder. Ze leefden in groepen van 20-30 mensen en sloegen vaak tijdelijke kampen op. Onderling waren er niet veel sociale verschillen, maar er bestond wel een rolverdeling tussen mannen en vrouwen: mannen jaagden en maakten gereedschap, vrouwen verzamelden voedsel, maakten huiden schoon, hielden het vuur brandend en letten op de kinderen. De verschillende groepen jagers-verzamelaars handelden in producten met elkaar.
  • Wat zijn nomaden?
    Nomaden hebben geen vaste woonplaats: wanneer hun leefomgeving niet meer genoeg voedsel biedt, trekken ze weer verder.
  • Wat waren voor de jagers-verzamelaars de verschillende rollen voor mannen en vrouwen?
    Mannen jaagden en maakten gereedschap. Vrouwen verzamelden voedsel, maakten huiden schoon, hielden het vuur brandend en letten op de kinderen.
  • 1.1.2 De agrarische revolutie

  • De overstap van jagen en verzamelen naar een boerenbestaan is een van de belangrijkste gebeurtenissen uit de pre-historie geweest. Archeologen zijn er alleen niet over uit waarom mensen deze overstap maakten. Waarschijnlijk zijn de eerste landbouwsamenlevingen ontstaan in het Midden-Oosten, waar rond 12.000 v.C. een vruchtbaarder gebied ontstond. Door een overvloed aan voedsel gingen op sommige plekken mensen zich voor langere tijd vestigen.

    Sommige archeologen denken dat een nieuwe klimaatverandering de aanzet gaf tot de overgang op landbouw. Kou en droogte zorgde voor een voedseltekort, maar omdat sommige mensen al in een vaste nederzetting woonden, wilden zij niet langer wegtrekken. De oplossing was het zelf gaan produceren van bijvoorbeeld graan. Een andere theorie stelt dat door de hoge bevolkingsgroei op sommige plekken de natuur niet meer kon bijbenen. Daardoor werden mensen gedwongen om zelf gewassen te verbouwen. Welke theorie ook klopt; bijna alle volkeren hebben zich uiteindelijk op de landbouw gericht.
  • Deze overgang naar het boerenbestaan had zulke ingrijpende gevolgen dat we ook wel spreken van een agrarische revolutie: de overschakeling van een zwervend naar een gevestigd (of sedentair) bestaan. Deze revolutie had verschillende gevolgen:
    • Mensen bleven het hele jaar door op één plek wonen, om dicht bij hun akkers te blijven.
    • Door de nieuwe productie van voedsel ontstond  er een enorme bevolkingsgroei.
    • Ook steeg het geboortecijfer doordat vrouwen veel sneller achter elkaar kinderen konden krijgen. Dit kwam mede doordat ze nu op één plek woonden.
    • Rond 7500 v.C. gingen mensen ook voor het eerst aan veeteelt doen.
    • Allerlei nieuwe technieken zoals weven, potten bakken en de productie van gepolijst steen werden uitgevonden.
    • De mens ging de natuur steeds meer naar eigen hand zetten: bossen werden akkers, grasvlakten werden graanvelden en er verschenen dorpen in het landschap.

    Al lijkt de agrarische revolutie een enorme vooruitgang, sommige archeologen zeggen dat vooral voor de eerste boeren deze revolutie niet altijd een verbetering was. De boeren waren vaak minder gezond dan de jagers-verzamelaars. Ondervoeding door mislukte oogsten, infectieziekten door de toenemende bevolking en misvorming aan de ruggengraat door zware lichamelijke arbeid kwamen vaak voor. Ook zorgde de agrarische revolutie voor sociale ongelijkheden. Doordat sommige boeren succesvoller waren dan anderen, kwamen er verschillen in rijkdom, macht en aanzien. Dit zorgde voor een hiërarchie (rangorde) in de samenleving die nooit meer zou verdwijnen.
  • We kunnen deze periode 'voor Christus' opdelen naar aanleiding van het soort materialen en gereedschappen die er werden gebruikt.
    • Nieuwe steentijd: de tijd waarin nieuwe, gepolijste stenen en gereedschappen voor het eerst werden gebruikt (5.300 tot 3.200 v.C.).
    • Bronstijd: de tijd waarin er een toenemend gebruik was van metaal voor de fabricage van gereedschappen en wapens. Eerst was brons het meest gebruikte metaal (in het Midden-Oosten vanaf 3000 v.C.).
    • Ijzertijd: later was men ook in staat het hardere ijzer te gebruiken (in het Midden-Oosten vanaf 1200 v.C.).
  • Hoe zijn de eerste landbouwsamenlevingen waarschijnlijk ontstaan?
    Waarschijnlijk zijn de eerste landbouwsamenlevingen ontstaan in het Midden-Oosten, waar rond 12.000 v.C. een vruchtbaarder gebied ontstond. Door een overvloed aan voedsel gingen op sommige plekken mensen zich voor langere tijd vestigen.
  • Leg uit wat bedoeld wordt met 'de agrarische revolutie'.
    De agrarische revolutie was de overschakeling van een zwervend bestaan (jagen en verzamelen) naar een gevestigd (of sedentair) bestaan (landbouwsamenlevingen).
  • Wat zeggen de twee overheersende theorieën over de overgang van jagen en verzamelen naar een boerenbestaan? 
    1. Sommige archeologen denken dat een nieuwe klimaatverandering de aanzet gaf tot de overgang op landbouw. Kou en droogte zorgde voor een voedseltekort, maar omdat sommige mensen al in een vaste nederzetting woonden, wilden zij niet langer wegtrekken. De oplossing was het zelf gaan produceren van bijvoorbeeld graan. 
    2. Een andere theorie stelt dat door de hoge bevolkingsgroei, doordat mensen vaak niet meer wegtrokken en ze steeds in hetzelfde gebied naar voedsel zochten, de natuurlijke omgeving was uitgeput. Zo werden ze gedwongen om zelf voedsel te verbouwen.
  • Wat waren de meest ingrijpende gevolgen van de agrarische revolutie?
    • Mensen bleven op één plek wonen.
    • Enorme bevolkingsgroei door hoge voedselproductie en hoog geboortecijfer.
    • Introductie van de veeteelt.
    • Uitvinding van nieuwe technieken zoals weven, potten bakken en de productie van gepolijst steen.
    • De mens ging de natuur meer en meer naar eigen hand zetten.
  • Bedenk een belangrijk negatief gevolg van de agrarische revolutie.
    De boeren in de landbouwsamenlevingen waren vaak minder gezond dan de jagers-verzamelaars. Ondervoeding, infectieziekten en misvorming aan de ruggengraat speelden hierbij een belangrijke rol. 
  • Wat was de nieuwe steentijd? 
    De nieuwe steentijd duidt op de tijd waarin voor het eerst nieuwe, gepolijste stenen en gereedschappen werden gebruikt. 
  • Wat was de bronstijd?
    De bronstijd duidt op de tijd waarin er een toenemend gebruik was van metaal voor de fabricage van gereedschappen en wapens. Eerst was brons het meest gebruikte metaal (in het Midden-Oosten vanaf 3000 v.C.).
  • Wat was de ijzertijd?
    De ijzertijd was een tijd waarin men ook in staat was geworden harder ijzer te gebruiken (in het Midden-Oosten vanaf 1200 v.C.).
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Waarom noemen we de industrialisatie ook wel de industriële revolutie?
De ontwikkelingen in de textielindustrie en al de gevolgen daarvan waren zo ingrijpend voor zowel de politiek als de economie dat we spreken over een industriële revolutie.
Wat waren de gevolgen van de industrialisatie op sociaal gebied?
Plattelandsbewoners trokken naar de fabrieken waar fabriekssteden ontstonden. 
Ze vormde nieuwe sociale groep: de arbeidersklasse. Ze leefde en werkte onder slechte omstandigheden en het was moeilijk om aan het arbeidersbestaan te ontsnappen. 
Wat is het waterframe?
Waterframe is een spinmachine die zo'n groot formaat had dat het niet in de huiskamers meer paste. Het werkte op waterkracht en was uitgevonden door Arkwright.
Wat gebeurde er in de landbouw en koloniën wat gevolgen had op de bevolking en industriële revolutie?
  • Door wetenschappelijke kennis, nieuwe gewassen en betere landbouwwerktuigen steeg de opbrengst van de landbouw. Gevolg: door genoeg voedsel en verbeterde ziektebestrijding steeg de bevolkingsgroei. Voordeel: boeren (eten) zagen vraag stijgen en handelaren (kleding) ook. 
  • Koloniën in Azië en Amerika produceerde goedkope grondstoffen (katoen). Gevolg: impuls aan ondernemers in met name de textielnijverheid. 
Wanneer en wat gebeurde er waardoor er een industrieel samenleving kon ontstaan?
Tweede helft 18.e eeuw, engelse economie forse groei. Door nieuwe ontdekking: waterframe van Arkwright, sneller en anders producten worden geproduceerd. Agrarisch-urbane samenleving verviel en veranderde in gemarineerde massaproductie. Dat leidde tot de industrieel samenleving.
Wat was zichtbaar tijdens de opkomende industrieel samenleving in het landschap van landen?
Door industrieel revolutie kwam er infrastructuur en een industriële samenleving. Spoorwegen en kanalen werden aangelegd voor vervoering producten. Doordat de huisnijverheid verviel gingen meeste bij fabrieken werken. Hierdoor ontstonden er fabriekssteden.
Wat is industrialisatie?
Industrialisatie is de overgang van met de hand produceren van goederen naar produceren met machines.
Wat was er nodig om dingen te kunnen produceren?
Kapitaal
arbeiders
energie 
fabrieken
Wat waren de 4 kernfactoren die de industriële revolutie mogelijk maakte en wat waren de gevolgen daarvan?
Economische groei (kapitaal nodig) gevolg:
  1. massaproductie: huishouden verdween door opkomst fabriekswerk. 
  2. Aanleg spoorwegen: producten konden worden verspreid.
  3. Het modern kapitalisme (goedkoop inkopen, producten samenstellen en duurder verkopen) gevolg winst
  4. economische vorm van liberalisering: staat bemoeit zich niet/nauwelijks met de economie. 


Uitvindingen gevolg:
  1. waterkracht: stoommachines.
  2. stoomkracht: nieuwe vormen van energie.

Hoge opbrengst van landbouwmachines gevolg:
  1. grondstoffen: groei van mijnbouw en ijzerindustrie. Kon worden gebruikt voor de producten in fabriek.

Bevolkingsgroei (arbeider nodig) gevolg: 
  1. Urbanisatie (verstelijking, mensen trokken naar de stad voor hun werk en gingen daar vlakbij wonen.) 
Wat betekent emancipatie?
Emancipatie is het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving vanuit een achtergestelde positie. 
(Dit kan via gelijkgerechtigdheid, zelfstandigheid of de formele toekenning van gelijke rechten, gelijkstelling voor de wet.)