Summary MeMo.

-
ISBN-10 9034552519 ISBN-13 9789034552518
1787 Flashcards & Notes
123 Students
  • These summaries

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary 1:

  • MeMo.
  • Dick Berents Eelco Beukers, Wieke Schrover Yde Bouma
  • 9789034552518 or 9034552519
  • 3e dr.

Summary - MeMo.

  • 1.1 Welvarend Amsterdam

  • vanaf wanneer groeide de oost zeevaart?

    vanaf het einde van de vijftiende eeuw

  • rond het einde van een jaargetal.

  • Waar handelde de mensen in Amsterdam in de 16e eeuw vooral in?

    de mensen handelden in hout, graan en zout.

  • Waar werden deze producten vandaan gehaald en waar liggen deze landen?

    De landen Zweden. Polen en de Baltische staten, deze liggen rond de Oostzee.

  • wat is moedernegotie? .

    dat is een ander woord voor de oostzeehandel.

  • wat was de grootste concurrent van amsterdam en waarom?

    antwerpen omdat het de belangrijkste handelsstad was van europa.

  • wanneer stopte de bloeiende handel in antwerpen?

    in 1585

  • wat is de stapelmarkt?

    dat was een markt waar producten zonder bewerking werden doorverkocht

  • wat is handelskapitalisme?

    hier gaat alles om de handel en proberen mensen veel winst te maken doormiddel van handel.

  • waar werden veel goederen verkocht?

    op de amsterdamse beurs.

  • waarom gingen er heel veel mensen naar amsterdam verhuizen?

    omdat het een rijke stad was met veel handel en ze wilden eigen bedrijven starten.

  • waarvoor moest amsterdam worden uitgebreid? 

    zodat de immigranten en andere mensen ook in amsterdam konden gaan wonen.

  • 1.2 Naar de Oost en de West

  • wat is een wereldeconomie?

    dat is de handel tussen heel de wereld.

  • wat zijn de voorcompagnieen?

    dat is de groep handelaars die naar azie gingen.

  • wat besloten de compagnieen in 1602?

    om samen te werken en de voc op te richten.

  • wie zijn de heren xvll?

    dat waren de leiders van de voc.

  • wat betekende het monopolie recht?

    dat betekende dat alleen de voc met de oost-indie mochten handelen.

  • wat stichten de voc in oost-indie op?

    ze stichten handelsposten om producten te kopen op.

  • wanneer werd de wic (west-indische compagnie) opgericht?

    in het jaartal 1621.

  • met wie mocht de wic als enige handel drijven?

    met afrika.

  • wat werd er in suriname door slaven verbouwd?

    tabak en suiker.

  • was de wic even succesvol als de voc?

    nee want de wic had veel conflicten met spanje,engelsen en de portugezen.

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 2:

  • MeMo.
  • Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie
  • or
  • 3e dr.

Summary - MeMo.

  • 1.1 Verenigde Staten

  • Wanneer werd Wilson president en namens welke partij?
    In 1913 en namen de Democraten
  • Waarvoor zijn de democraten?
    een federaal bestuur
  • Wat is een federaal bestuur?
    Een bestuur dat bestaat uit president, regering en parlement.
  • Wat doet het federale bestuur?
    Maakt wetten die voor het hele land gelden.
  • Waarvoor komen de republikeinen op?
    Voor vrijheid van individuen en afzonderlijke staten.
  • Wanneer verloren de democraten de verkiezingen?
    in november 1918
  • Waar vertrok Wilson heen en wanneer?
    Naar Versailles in januari 1919
  • Waarom vertrok Wilson?
    Om vredesbesprekingen te doen.
  • Waarom stemde de meerderheid tegen het Verdrag van Versailles?
    Omdat Wilson de meerderheid kwijt was.
  • Waardoor was Wilson populairder in het buitenland dan in zijn eigen land?
    Door zijn inspanningen tijdens de oorlog.
  • Wie volgde Wilson op en voor welke groep was hij?
    De republikein Harding.
  • Wat wou Harding bereiken?
    De VS terug naar normaliteit brengen.
  • Wat werd de VS na de oorlog?
    een consumptiemaatschappij
  • Waarom noemde men de VS zo?
    Omdat de industrie veel consumptiegoederen produceerde.
  • Veel Amerikanen kochten spullen met financiële risico's, wat waren die risico's?
    Ze hadden het geld niet dus leenden het gewoon.
  • Welke Republikeinen wilden weer een economisch liberalisme?
    Harding, Coolidge en Hoover
  • Wat is economisch liberalisme?
    Dat de overheid zich zo min mogelijk met de economie bemoeid.
  • Wat ontstond er daardoor?
    Een vrijemarkteconomie.
  • Wat is een vrijemarkteconomie?
    Dat de wet van vraag en aanbod bepaald wat er geproduceerd wordt, en niet wat de overheid wilt.
  • Hoe stimuleerde de Republikeinen de groei van de industrie?
    Door te zorgen voor goede wegen en lage belastingen.
  • Wat was hierdoor mogelijk?
    Dat de fabrieken hun producten zo goedkoop mogelijk komnden verkopen. 
  • Hoe zagen mensen op het platteland deze ontwikkeling?
    Als een bedreiging van de manier van leven en denken.
  • Op welke wet hoopte zij?
    De wet die in 1919 was aangenomen die het drinken van alcohol verbood.
  • Werd die wet ingezet?
    Nee, die werd massaal ontdoken. Veel machtige criminele organisaties bevoorraden illegale dranklokalen. 
  • Waar wouden veel amerikanen naar toe? (terug naar...)?
    Terug naar WASP, dat staat voor white, Anglosaskische (Engelse) Afkomst en protestants. 
  • Hoe hoorde jonge vrouwen volgens hen zich te gedragen?
    Niet uitgaan maar voorbereiden op hun taak als moeder en huisvrouw
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 3:

  • MeMo.
  • Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie
  • 9789034541215 or 9034541215
  • 3e dr.

Summary - MeMo.

  • 1 Had Hitler zonder terreur en propaganda de macht kunnen grijpen en houden?

  • Wat werd Duitsland na 1918 en hoe werd dit genoemt?
    Na 1918 werd Duitsland een democratie met de naam 'Republiek van Weimar'.
  • Wie kreeg de schuld van het sluiten van het  'Verdrag van Versailles'  en waarom?
    De regering kreeg de schuld omdat het een vernedering was om de oorlog te zijn ontvlucht.
  • Met welke belofte kreeg Hitler steeds meer volgelingen? 
    Hitler zei na 1929 dat hij een einde zou maken aan de werkloosheid en aan het 'Verdrag van Versailles'.
  • Van welke partij was Hitler leider?
    Van de NSDAP, de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij
  • Wat was het doel van de NSDAP?
    Het doel was om een staat te hebben die geleid werd door een sterke man. 
  • 1.1 Heeft de Eerste Wereldoorlog de europese probelemen opgelost?

  • De hypothese van dit hoofdstuk is: 
    1. De Eerste Wereldoorlog heeft de Europese problemen opgelost. 
  • Hoe staat de 20e eeuw bekend? 
    Als de meest gewelddadige eeuw in de wereldgeschiedenis. 
  • Aan het begin van de 20e eeuw was er juist veel vertrouwen in de toekomst. Weinig mensen hadden verwacht dat deze eeuw zo gewelddadig zou worden. 
  • In deze eerste paragraaf staat de Eerste Wereldoorlog centraal. 
  • 1.1.1 De 'Grote Oorlog' breekt uit

  • Op 1 augustus 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. Onder andere Duitsland zag de oorlog als een goede kans om hun grondgebied en macht uit te gaan breiden. 

    Van te voren was het doel dat de oorlog kort moest duren en voor het einde van het jaar moest alles voorbij zijn. Dit was echter niet het geval. De snelle oorlog werd een lange en slopende oorlog, waarin Europa kennismaakte met de moderne wapens waarmee de oorlog werd gevoerd. 
  • De Eerste Wereldoorlog duurde van 1914 tot 1918. 

    Er waren in deze oorlog twee groepen die tegenover elkaar stonden.

    • Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italie en Turkije hoorden bij elkaar.
    • Rusland, Frankrijk, Engeland, België, Servie en de VS hoorden bij elkaar.

     

     

  • Op 1 augustus 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. Onder andere Duitsland zag de oorlog als een goede kans om hun grondgebied en macht uit te gaan breiden. 

    Van te voren was het doel dat de oorlog kort moest duren en voor het einde van het jaar moest alles voorbij zijn. Dit was echter niet het geval. De snelle oorlog werd een lange en slopende oorlog, waarin Europa kennismaakte met de moderne wapens waarmee de oorlog werd gevoerd. 
  • 1.1.1.1 Oorzaken

  • Leg van alle oorzaken uit wat het inhoudt en hoe deze kon bijdragen aan de Eerste Wereldoorlog. 
    1) Nationalisme: 
    De bevolking van een land erg trots is op hun eigen land. Eigenlijk overdreven vaderlandsliefde. Dit zorgde voor eenheid. De mensen hielden zoveel van hun eigen land dat dit volk zich beter ging voelen dan alle andere volken. Dit gevoel van een volk kon leiden tot een oorlog. 

    2) Modern imperialisme:
    Veel Europese landen waren heel druk bezig met het streven naar kolonien in Afrika en Azie. Doordat veel landen hier tegelijkertijd mee bezig waren zorgde dit voor spanningen tussen de verhoudingen van de landen. 

    3) Militarisme: 
    Veel landen vonden dat het leger een belangrijke plaats moest hebben in de maatschappij. Conflicten en problemen moesten opgelost worden door middel van militaire middelen. Om een oorlog te kunnen winnen was een sterk leger nodig. Elk land was bezig met het maken van een goed getraind leger en het produceren van wapens. Door deze vorderingen bereiden veel landen zich voor op een eventuele oorlog. 

    4) Bondgenootschappen: 
    Er werden voor het begin van de oorlog veel bondgenootschappen gesloten. Landen sloten onderling verdragen met elkaar. In deze verdragen stond dat de landen elkaar te hulp zouden schieten in een oorlog. Als er een conflict tussen twee landen ontstond, dan gingen de andere landen zich hierdoor ook mee bemoeien waardoor dit conflict ging leiden tot een grote oorlog tussen meerdere Europese landen. 

  • Wat zijn, in het kort, de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog?
    • Nationalisme
    • Modern imperialisme
    • Militarisme
    • Bondgenootschappen
  • De Eerste Wereldoorlog kwam niet erg onverwacht. Er waren namelijk verschillende oorzaken die aan de oorlog hebben bijgedragen en die al een lange tijd speelde voordat de oorlog uitbrak. 
  • 1.1.1.2 Moord in Sarajevo

  • Wat was de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog? 
    De moord op Frans Ferdinand, de kroonprins van Oostenrijk-Hongarije, en zijn vrouw Sophia. Deze gebeurtenis vond plaats op 28 juni 1914 in Sarajevo, de hoofdstad van Bosnie. De moord werd gepleegd door een Bosnische nationalist, Gavrilo Princip. Hij woonde in Servie. 
  • Waarom was het niet toevallig dat de moord in Sarajevo werd gepleegd?
    In deze stad waren de Oostenrijkers de baas. Het gebied hoorde bij het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije. Er woonden verschillende volken in dit gebied. Dit werd door veel burgers niet op prijs gesteld. Deze burgers wilde onafhankelijkheid en ze wilden niet dat Oostenrijk-Hongarije de baas over hun was. 
  • De regering van Oostenrijk-Hongarije was het er niet mee eens dat de burgers in Sarajevo onafhankelijk van hun werden en stelde Servie daarom verantwoordelijk voor de moord op de kroonprins. 

    Oostenrijk-Hongarije gaf Servie hierdoor een oorlogsverklaring. 
  • Hoe kwam het dat het conflict tussen Oostenrijk en Servie uitliep tot een grote oorlog? 
    Oostenrijk-Hongarije zocht meteen Duitsland op om de plannen te bespreken. Duitsland steunde Oostenrijk in haar opzet. 
    Doordat Rusland met Servie in een bondgenootschap zat, steunde Rusland Servie uiteraard tijdens dit conflict. Door de bondgenootschappen werd dit een Europese oorlog. 
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 4:

  • MeMo.
  • Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie
  • 9789034533371 or 9034533379
  • 3e dr.

Summary - MeMo.

  • 1 Van Speer Tot Ploeg

  • mens verspreid over wereld vanuit Oost-Afrika.

     

    eerste mensachtige 4 miljoen jaar geleden.

     -australopithecus

       weten weinig over, geen gebruiksvormen overgebleven

    2,4 miljoen jaar geleden

     -homo habilis "handige mens"

      eerste primitieve werktuigen alleen van steen(kei meet punt)

    1,9 miljoen tot 200 000 jaar geleden

     -homo erectus

      vuistbijl, jaagte, verliet Afrika als eerste en trok naar Azië

    230 000 tot 30 000 voor chr.

     -neanderthaler

      andere schedel vorm dan wij, en ander uiterlijk(klein en gedrongen), schedel inhoud groter, verschillende werktuigen,  kleding, geen familie v. ons, mogelijk uitgestorven door homo sapiens

    137 000 tot 40 000

    -homo sapiens "wetende mens" of "Cromagnon-mensen"
      leefde 10 000 jaar samen met neanderthaler, inventiever en handiger->betere wapens, meer planten, betere jachtbuit

     

     

      

  • Prehistorie= de tijd voordat er geschreven bronnen waren

    • steentijd
      2,4 miljoen jaar geleden-> 99% van bestaan mens in steentijd
    • bronstijd
      - Midden-Oosten: 3000 v.C
      -Europa: 2000 v.C

    Gebruik van vuur
    homo erectus-> 500 000 geleden gebruik vuur

     

    eerst werd vuur waarschijnlijk gestolen tijdens blikseminslag etc.
    in tijd van neanderthaler zijn er stookplaatsen gevonden-> men kon toen dus zelf vuur maken.

    voordelen vuur:

    • warmte
    • licht
    • eten koken/roosteren
    • bescherming
    • ontdooiing vlees-> rond de ijstijd
      ijstijd: 70 000 tot 10 000 jaar geleden

    Zwervend bestaan

    homo sapiens-> jagers en verzamelaars
    jaagde, viste, planten zoeken, en gebruik van hout, steen, bot en gewei voor gereedschap

     

    jagers en verzamelaars

    - 20 tot 30 man

    - handel ivoor, vuursteen en schelpen

    - besluiten genomen door familie hoofden

    - rolverdeling

     

    Kunst

    moderne mens als enige; kunst

    - versierde voorwerpen

    - Venusbeeldjes
      
    verspreid over Rusland, Pyreneeën en Europa

    -grotschilderingen( frankrijk cro-magnon)

     

     

     

     

     

  • VAN JAGER TOT JUWELIER

    overstap naar landbouw
    klimaatverandering-> einde ijstijd, temp. steeg in midden oosten en meer regen-> meer bos en dieren(12000 v.C)

     - geen reden meer om rond te trekken

        - Vaste nederzettingen ( sedentaire leven)

           - Natoefische volken

    •  ronde hutten
    • geen landbouw
    • 2000 jaar lang -> periode plotselinge kou of droogte zorgde ervoor dat men weer ging trekken

    Tenten ingeruild voor huizen

    900- v.C ontstaan eerste boeren dorpen vruchtbare halve maan

     -natoefische periode belangrijk voor deze overgang-> meer kennis over planten

    eerst deel van voedsel afkomstig van landbouw, eerste boeren part-time voor de rest jagen.

    duizend jaar later ook veeteelt.

    -9000 v.C tot 6000 v.C : eerste agrarische landbouw samenlevingen

      later ook in Noord-Afrika en Europa

     

    Neolitische revolutie = overgang van jagen en verzamelen naar landbouw

    • nomaden bestaan kon opgegeven worden
    • belangrijke economische revolutie
    • voedsel zelf produceren
    • begin aarde werk ( 6200 v.C)
    • stoffen weven

     

     

     

     

     

    DE MESOPOTAMIËRS

    DE MACHT VAN DE fARAO'S

  • Neolithische revolutie

    een periode van snelle vooruitgang; niet alleen introductie van landbouw, maar ook begin van aardewerk, stoffen maken en gebruik van metaal voor gereedschap( eerst koper later ook brons-> tin+koper)

     - gevolg neolithische revolutie

    •  bevolking groeide-> meer eten door landbouw
    • omgeving veranderd

    Steden ontstaan
    niet in vruchtbare halve maan, maar in droog gebied.-> waarschijnlijk door overbevolking.

    veel overstromingen-> slib-> vruchtbare grond

    gebied leefbaar door gebruik van:

    • irrigatiesystemen
    • dijken

    rond 33000 groeide onder de Soemeriërs  boerendorpen uit tot steden.
    bekende soemerische steden:

    • Ur
    • Uruk

    Ontstaan nieuwe beroepen
    door landbouw-> overschot aan voedsel->niet iedereen hoeft meer boer te zijn-> ontstaan nieuwe beroepen.

    • boeren
    • handelaren->handelde bijv. dadels voor grondstoffen
    • ambachtslieden

    na een tijd kreeg iedere stad een koning aan het hoofd(vroeger bijv. legeraanvoerder)

    - ambtenaren en leger hielpen met bestuur

    koning verantwoordelijk voor:

    • waterbeheer
    • rechtspraak
    • orde handhaving

     

    Koning werd gezien als plaatsvervanging van god
    religie was belangrijk:

    • tempel complexen centrum van stad
    • priester hadden veel aanzien

    door het ontstaan van verschillende beroepen ontstonden er grote socialen verschillen. (ontstaan hiërarchie)

     

     

     

     

  • 1.1 12.1.1 Hoe reageerde Nederland op de internationale ontwikkelingen na 1945?

  • Wat moedigde de Japanners tijdens de oorlog aan?

    Het nationalisme, maar Japan bleef de baas

  • 1.3 De Mesapotamiërs

  • Mesopotamië: de eerste grote beschaving van de wereld.

     

    Godsdienst van soemeriërs

    • antropomorf
    • Polytheïsme

                - Innana: god van liefde

                -Anu: god van de hemel

                - Enlil: god van het water

    tempeltorens, bewoners bijdrage: deel oogst afstaan.

     

    de soemeriërs waren waren een super creatief volk en hebben de volgende dingen uitgevonden:

    • schrift
    • pottenbakkerswiel
    • het wagenwiel
    • bronsgieten
    • glas maken
    • bier brouwen
    • de eerste wetgeving
    • de eerste rechtbank
    • scholen opgericht
    • grondleggers van wiskunde en astronomie
    • hebben een uur opgedeeld in 60 minuten

    3300 v.C: ontstaan spijkerschrift-> economische vooruitgang, koning krachtiger bestuur; beter administratie, wetten opgeschreven: einde prehistorie

    epos van Gilgamesh
    oudste literatuur

     

  • 2 De klassieken

  • Wat voor politiek hadden ze?

    Aristocratie

  • 5 Hemel en Aarde

  • Kenmerkende aspecten Hoofdstuk 5

    • Het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling
    • De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid
    • Het begin van de Europese Expansie
    • De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
    • Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van de Nederlandse staat

    * 16e eeuw is einde Middeleeuwen en begin van nieuwe tijd in Europa > de Vroegmoderne Tijd

    * Europa ging steeds meer lijken op het Europa van nu: komt door veranderingen > ze gingen op ontdekkingsreis, nieuwe continenten + volken en producten werden ontdekt. Europa maakte de Renaissance mee, de Reformatie vond plaats = de kerkhervorming: de West-Europese kerk viel uiteen en het protestantse geloof ontstond >> bracht conflicten met zich mee!!

     

    * Wereldbeeld = manier waarop de Europeanen naar zichzelf en naar de wereld om hen heen keken > werd beïnvloed/veranderd door ontdekkingsreizen

     

    3 hypotheses in Hoofdstuk 5:

    1. De ontdekkingsreizen veranderden het Europese wereldbeeld radicaal.
    2. De Renaissance en de Reformatie zorgden voor een nieuwe perioden in de culturele en mentale geschiedenis van Europa.
    3. De Nederlandse Opstand bracht grote veranderingen teweeg in het bestuur van de Nederlanden en vormt daarmee de overgang naar een nieuwe periode in de geschiedenis.

    PARAGRAAF  5.1

    *Spanjaarden, Portugezen, Engelsen, Fransen en Nederlandser trokken overzee naar niet eerder bezochten gebieden > ontdekkingsreizen >> logisch gevolg van de al bestaande Europese handelsbetrekkingen

     

    * Reizen was volgens de Portugezen belangrijk voor het christendom.

    1488 >> kapitein Bartholomeus Diaz ontdekte het zuidwestelijkste puntje van Afrika en noemde dit 'Kaap de Goede Hoop'. > het gaf namelijk hoop voor een goede route overzee naar Azië. << Door de hoge prijzen zou dit, een zeeroute naar Azië, de uitkomst zijn. Zo konden de Portugezen zelf de producten inkopen en winst maken.

    MAAR: voor een route over zee is technologische kennis een noodzaak > Schepen moesten alles kunnen weerstaan.

     

    *Rond 1300: Europeanen ontwikkelden de magnetische pijl' tot een kompas waarmee men navigeerde.

    * Cartografie ontwikkelde ook steeds verder > kaarten werden betrouwbaarder en gedetailleerder.

     

    1497: Vasco da Gama zeilde van Portugal via Kaap de Goede Hoop naar de westkust van India en laadde zich vol met peper en kaneel = startsein tot het stichten van een enorm handelsimperium in Azië.

     

    * Spanje jaloers > eind 15e eeuw wisten alle Europeanen dat de aarde een bol is.

    > Columbus werd ingeschakeld door de Spaanse koning voor een reis naar Azië via een westelijke route, als hij wist hoe groot het werkelijk was had hij het nooit gedaan.

     

     * Columbus ontdekte land en noemde de inwoners Indianen > eigenlijk Bahama's (wat hij ontdekte). Hij vond geen specerijen maar goud en Indianen.

    Door deze reizen was Europa bang dat Portugal en Spanje gingen vechten DUS >> paus stelde in 1494 de Lijn van Tordesillas in = denkbeeldige lijn die +/- 2200 km ten westen van de Kaapverdische eilanden lag. West = Spanje!!  Oost = Portugal!!

    Columbus ondernam nog 3 reizen + ook andere reizigers > brachten grote delen van kust en binnenland in kaart.

    Vanaf 1500: Men kwam erachter dat Columbus een nieuw continent had ontdekt NIET een nieuwe zeeroute!!

     

    * Nieuw continent was begin van grote teleurstelling voor de Spaanse koning > investeringen brachten niks.

    1519>> Spaanse koning zond Kapitein Magelhaes naar het zuidelijkste puntje van het nieuwe continent > Continent was té groot dus keerde hij terug. Nieuwe continent werd Amerika genoemd naar de geograaf Amerigo Vespucci >> hij noemde het De Nieuwe Wereld.

    >> Spaanse koning gaf de conquistador Hernán Cortez de opdracht Amerika en haar rijdommen onder zijn controle te brengen.

     

    * Spanje bestuurde vanaf midden 16e eeuw vrijwel heel Zuid- en Midden- Amerika, met uitzondering van Brazilië, dat Portugees werd.

    > Hoe deden de Spanjaarden dat? ANTWOORD: Ze hadden buskruit en paarden en waren bijzonder wreed. Belangrijkste: ze brachten Europese ziektekiemen met zich mee > Zuid-Amerikanen konden daar niet tegen en miljoenen stierven + slavernij kwam op komst > deed het dodenaantal oplopen. Indiaanse slaven werden het 'rode goud' genoemd.

    * Komst van Europeanen zorgden voor de ontvolking van Zuid-Amerika

     

    * Andere Europeanen werden geprikkeld >> Fransen en Engelsen richtten zich vooral op het Noorden van Amerika. Nederlanders gingen ook naar Azië + stichtten een groot handelsimperium.

    * Abel Janszoon Tasman (NL) stuitte in 1642 op een nieuw continent: AUSTRALIË

    + NL gingen ook westelijke kant op >> stichtten op plek van NY, New Amsterdam en legde zich toe op kaapvaart en slavernij. Indianen niet geschikt als slaaf, Afrikanen wel.

     

    > Ontstond grootschalige handel in Afrikaanse slaven door Europese landen!

     

    EUROPA

    • nieuwe stroom handelsproducten zorgde voor welvaart
    • centrum van handel werd verschoven naar de landen aan de Atlantische Oceaan
    • handel nam toe, geldeconomie kwam op gang
    • nieuwe takken nijverheid zoals katoen verbouwen > zorgde voor een grote werkgelegenheid MAAR ook voor werkloosheid
    • import goud en zilver > zorgde voor sluipende inflatie in Europa, vooral laagste sociale standen werden hiervan de dupe, GEVOLG: veel mensen trokken naar de Nieuwe Wereld

    * Technologische ontwikkelingen uit de Middeleeuwen kregen door ontdekkingsreizen een nieuwe impuls >> kennis werd overgenomen en bestaande kennis werd verder ontwikkeld!

     

    Eurocentrisme: Europese cultuur word maatstaf voor de hele wereld. 

     

    PARAGRAAF 5.2

    * Middeleeuwen denkbeeld: God was heerser, je was overgeleverd aan hem. Leven was zwaar en daar moest je je bij neerleggen. Kerk en hiernamaals stonden centraal.

    * 1350 >> Italiaanse denkers gingen op een andere manier naar zichzelf kijken > mensbeeld veranderde: de mens en zijn leven werd belangrijk!!  > GEVOLG: kwam meer belangstelling voor wetenschap. Door experimenteren, observeren en metingen veranderde de manier waarop mensen naar de wereld keken en naar hun eigen positie in die wereld: hun wereldbeeld.

     

    *Humanisten = de denkers die de Griekse en Romeinse cultuur bestudeerden en de mens centraal stelden. In hun werk stelde ze ethische vragen. > Als mens moest je actief zijn en zoveel mogelijk kennis verwerven: zo had je degelijk invloed op je eigen levensgeluk. Het geloof moest je vanbinnen voelen.

    > periode waarin HUMANISME invloedrijk werd en het de kunst, literatuur en wetenschap veranderden = Renaissance (wedergeboorte).

     

    * 1350 - 1550 >> Europese literatuur, kunst en wetenschap veranderden zo rigoureus dat er een nieuw tijdperk werd geboren volgens de bedenkers van de Renaissance.  

    INVLOED: namen aspecten uit de klassieke levenswijze over en probeerden deze te combineren met hun christelijke geloof.

     

    *Erasmus = NL humanist. 'Hij vond dat de Europese samenleving corrupt en immoreel was. Dit kwam doordat mensen niet meer begrepen wat Jezus hun had willen leren >> OPLOSSING: hij schreef vertaling van de Bijbel. Hij had kritiek op de rijkdom en rituelen van de kerk >> leidde de gelovigen af van de ware boodschap!

     

    *Schilders:

    • Toonden steeds vaker mensen met menselijke gevoelens en beeldden Griekse en Romeinse mythen af
    • Ontdekten dat je diepte kan creëren in een platte tekening = PERSPECTIEF

    *Leonardo Da Vinci (1452-1519)

    was schilder, architect, musicus, wiskundige en uitvinder. Hij sneed lijken open om anatomie te ontdekken. Zijn dingen werden wereldberoemd!!  Hij was specialist op veel gebieden van wetenschap en kunst en was dus een uomo universale = universeel mens

     

    *Wetenschappers namen dingen over van de Grieken en Romeinen: aarde was een mechanisch geheel. Ze gingen observeren, meten en experimenteren > ontstaan empirisme = door experimenteren en metingen tot wetenschappelijke kennis komen. > "niets is waar tot het experimenteel bewezen is" werd de nieuwe quote. 

     

    *Copernicus = ontdekker van: heliocentrisme = de aarde draait om de zon!!

    > hierdoor durfde wetenschappers ineens alle eeuwenoude 'kennis' ter discussie te stellen.

    *Galileo Galilei >> bouwde eerste telescoop en bevestigde daarmee het heliocentrisme + hij beschreef de theorie van de ZWAARTEKRACHT

     

    Oktober 1517 > theoloog Maarten Luther publiceerde een document met 95 stellingen. Hierin uitte hij kritiek op de kerk > GEVOLG: scheuring in de kerk = reformatie / kerkhervorming

    - katholicisme bleef bestaan

    - ontstaan nieuw christelijk geloof = protestantisme. Heet zo OMDAT de kerk tekenden namelijk protest tegen misstanden in de katholieke kerk.

     


     

     

     

     

     

     

     

     

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Noem een argument waarom de leefomstandigheden van de arbeiders beroerd waren.
Er braken epidemieën uit.
Wat is urbanisatie?
Het massaal verhuizen van platteland naar de stad.
Hoeveel klassen zijn er in de klassensamenleving?
4
Noem 5 slechte arbeidsomstandigheden.
-De werkdagen waren lang: 14-16 uur per dag.
-Het werk was saai en eentonig.
-Het werk was gevaarlijk en ongezond.
-Lage lonen.
-Veel kinderarbeid.
Wat is kapitalisme?
Een economisch systeem waarbij alles om geld draait.
Wat is modernisering in deze tijd?
De vervanging van wind een water door machines.
Hoezo word de periode tussen 1760 en 1850 een industriële revolutie genoemd?
De veranderingen waren zo groot dat ze het een revolutie noemen.
Wat is een industriële samenleving?
Samenleving waar industrie het voornaamste is. (als er industrialisatie plaats heeft gevonden)
Wat is industrialisatie?
De verdringing van landbouw en huisnijverheid door industrie als voornaamste bestaan.
Wie en wanneer vond de stoommachine uit?
James Watt in 1790.