Summary Praktisch Bestuursrecht

-
ISBN-10 9001809448 ISBN-13 9789001809447
714 Flashcards & Notes
82 Students
  • These summaries

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary 1:

  • Praktisch Bestuursrecht
  • Y M Visscher
  • 9789001809447 or 9001809448
  • 3e dr.

Summary - Praktisch Bestuursrecht

  • 1 kennismaking met het bestuursrecht

  • Wat is bestuursrecht?

    Het openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren op en behartigt daarbij het algemeen belang. Dit laatste heeft in elk geval te maken met de rol die het openbaar bestuur heeft in de samenleving. Het openbaar bestuur dient de samenleving zo te besturen dat burgers en organisaties daar op een fatsoenlijke manier met en naast elkaar kunnen leven, wonen, werken en recreëren. Het algemeen belang is dus datgene wat in ieders belang zou moeten zijn.

     

    Het bestuursrecht bevat regels, ook wel rechtsnormen genoemd, m.b.t.:

    • Organisatie van het openbaar bestuur;
    • Verlening van bestuursbevoegdheden;
    • Normen voor het gebruik van bestuursbevoegdheden;
    • Rechtsnormen voor burgers en regels voor de handhaving;
    • Rechtsbescherming tegen het openbaar bestuur.
  • Welke drie soorten recht onderscheiden we?
    strafrecht
    bestuursrecht
    civiel recht
  • 1 Beschrijf de plaats van het bestuursrecht in het Nederlandse rechtssysteem.
    Antwoord:Het bestuursrecht heeft betrekking op het juridisch functioneren van het openbaar bestuur en zijn relatie tot de burger en maakt deel uit van het publiekrecht waarin de relatie tussen overheid en burger centraal staat. Zie paragraaf 1.1.
  • 1
  • Legaliteitsbeginsel

    Het openbaar bestuur voert de wetten uit, maar is ook zelf daaraan gebonden. Het openbaar bestuur mag daarom alleen als openbaar bestuur optreden als dit is vastgelegd in een wet. Deze wetmatigheid van bestuur wordt het legaliteitsbeginsel genoemd. Het openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op de rechten en vrijheden van een burger als de wet dit toestaat (art. 8 Gw).

     

     

    Specialiteitsbeginsel

    Tenzij de wet anders bepaalt, moet het openbaar bestuur bij alles wat het doet belangen afwegen. Als behartiger van het algemeen belang moet het openbaar bestuur dit belang afwegen tegen de belangen van individuele burgers. Het specialiteitsbeginsel beperkt die afweging tot het kader van de belangen waarvoor een speciale wet is bedoeld. Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of regeling is vastgesteld dus alleen het specifieke belang behartigen waarop die wet of regeling zich richt.

     

     

    Kort samengevat ziet het fundament van het bestuursrecht er dus als volgt uit: voor het optreden van het openbaar bestuur is een grondslag in de wet nodig (legaliteitsbeginsel) en bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen het kader blijven van de toepasselijke wet (specialiteitsbeginsel).

  • Waarom kennen we in Nederland geen staatsrechter?
    Grondrechten kun je op alle drie de terreinen inroepen (strafrecht, bestuursrecht, civiel recht)
  • 2 Noem de vijf hoofdlijnen van het bestuursrecht.
    Antwoord:De hoofdlijnen van het bestuursrecht worden gevormd door:
    • de organisatie van het openbaar bestuur
    • het verkrijgen van bestuursbevoegdheden
    • normen voor het gebruik van die bevoegdheden
    • rechtsnormen voor burgers en regels voor de handhaving
    • rechtsbescherming tegen het openbaar bestuur.

    Zie paragraaf 1.1 en figuur 1.1.
  • Bronnen van bestuursrecht

    • wet- en regelgeving en verdragen;
    • jurisprudentie;
    • ongeschreven recht, met name enkele algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

     

     

    De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn grotendeels vastgelegd in de Awb.

     

    De wet- en regelgeving en verdragen worden hieronder toegelicht.

    Bij de bespreking van het legaliteitsbeginsel bleek dat aan de basis van elk bestuursoptreden steeds een wet (of lagere regelgeving) moet liggen. De wet is dus een belangrijke rechtsbron van het bestuursrecht. Het is echter ondoenlijk voor de formele wetgever (regering en Staten-Generaal) om alle ingewikkelde processen in de maatschappij tot in detail te reguleren. Het openbaar bestuur is daarom verdeeld in verschillende lagen die elk op hun beurt bestuursrechtelijke regels kunnen vaststellen. Daarbij mag een lagere regeling niet in strijd zijn met een hogere. Hieronder is weergegeven hoe het bestuursrechtelijke normenstelsel hiërarchisch is opgebouwd.

     

     

    Bestuursrechtelijke normenstelsel:

    Verdrag > Staat der Nederlanden

    EU-verordening en EU-richtlijn > Europees Parlement/Raad/Commissie

    Grondwet > Formele wetgever

    Wet in formele zin > Formele wetgever

    Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) > Regering

    Ministeriële regeling > Minister

    Provinciale verordening > Provinciale Staten

    Gemeentelijke verordening/Waterschapsverordening > Gemeenteraad/waterschapsbestuur

    Beleidsregels > alle niveaus van openbaar bestuur

    Vergunningvoorschriften > alle niveaus van openbaar bestuur

     

  • Wat is het doel van bestuursrecht?
    de samenleving goed inrichten
    (het gaat om de verhouding tussen de overheid en de burger en de regels die daarbij gelden)
  • 3 Wat wordt verstaan onder het legaliteitsbeginsel?
    Antwoord:Het legaliteitsbeginsel kan worden omschreven als het uitgangspunt van de wetmatigheid van het bestuur. Dat wil zeggen dat voor het optreden van het openbaar bestuur een wettelijke grondslag nodig is. Zie subparagraaf 1.2.1.
  • Verdragen, EU-verordening en EU-richtlijn

    Belangrijke verdragen voor het bestuursrecht zijn het EVRM, EU-Verdrag en het EU-Werkingsverdrag.

    In het EVRM zijn persoonlijke vrijheidsrechten voor burgers vastgelegd; de EU-verdragen bevatten diverse bepalingen voor het vrije verkeer van personen, diensten, goederen en kapitaal binnen de EU. Deze verdragen en EU-verordeningen hebben rechtstreekse werking, d.w.z. dat de daarin opgenomen regels rechtstreeks in Nederland van toepassing zijn.

    Ook sommige Europese richtlijnen hebben rechtstreekse werking, maar dit wordt dikwijls pas duidelijk als de Nederlandse of Europese rechter dit vaststelt. Het Europese bestuursrecht wordt deels uitgevoerd door het openbaar bestuur in Nederland en deels door organen van de EU aan wie de Nederlandse staat bestuurstaken heeft afgestaan.

     

     

    Grondwet, wet in formele zin en AMvB

    De Grondwet bevat, afgezien van de belangrijke grondrechten, weinig regels voor burgers. Wetten in formele zin worden zo genoemd omdat zij door de formele wetgever zijn vastgesteld. Een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) is van lagere orde en wordt vastgesteld door de regering. Zij bevatten hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers maar ook voor overheden, en kennen daarnaast, net als de meeste andere regelingen, ook bevoegdheden toe aan organen van het openbaar bestuur.

     

     

    Verordening/regeling

    Ook ministeriële regelingen bevatten hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers en kunnen daarnaast bevoegdheden toekennen aan bestuursorganen. Zij zijn echter lager in rang dan de hiervoor genoemde regelingen.

    Hetzelfde geldt voor provinciale verordeningen, gemeentelijke verordeningen en waterschapsverordeningen. De regels in een provinciale verordening gelden alleen voor het grondgebied van de provincie, de regels in een gemeentelijke verordening gelden alleen binnen de gemeentegrenzen. Waterschapsverordeningen hebben dezelfde rang als gemeentelijke verordeningen en zijn van toepassing op het grondgebied van het waterschap.

     

     

    Beleidsregels en vergunningvoorschriften

    Naast het hiërarchische normenstelsel kunnen in alle lagen van het openbaar bestuur ook nog beleidsregels en vergunningvoorschriften worden vastgesteld. Beleidsregels zijn eigen richtlijnen voor het openbaar bestuur en gelden alleen voor het orgaan van het openbaar bestuur dat ze heeft vastgesteld of waarvoor ze zijn bedoeld.

    Vergunningsvoorschriften zijn normen die gelden in het individuele geval, nl. voor degene aan wie de vergunning is verleend. Vergunningvoorschriften kunnen bestaan uit rechtsnormen afkomstig van wetten en lagere regelingen en uit regels die het bestuursorgaan dat de vergunning verleent, voorschrijft. Derden kunnen van het bestuursorgaan verlangen dat het erop toeziet dat de vergunninghouder zich aan de voorschriften houdt.

     

     

    Gelede normstelling: Systeem waarbij normen in het individuele geval mede worden bepaald door normen in diverse regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar staan.

    Gelede normstelling komt in het bestuursrecht veel voor en ontstaat doordat de diverse organen van het openbaar bestuur elk op hun eigen niveau normen kunnen of moeten stellen.

  • Welk onderscheid wordt gemaakt in de Trias Politica?
    Wetgevende macht
    Uitvoerende macht
    Rechtsprekende macht
  • 4 Wat wordt verstaan onder het specialiteitsbeginsel?
    Antwoord:Het specialiteitsbeginsel beperkt de belangenafweging van het openbaar bestuur. Bij de afweging van het algemeen belang tegen de belangen van individuele burgers is het bestuursorgaan gebonden aan het kader van de belangen waarvoor de speciale wet is bedoeld. Zie subparagraaf 1.2.2.
  • Algemeen en bijzonder bestuursrecht

    Het algemene bestuursrecht bevat regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn. Dit zijn bv. regels voor de toekenning van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen en voor de handhaving van rechtsnormen en besluiten. Ook regels voor een zorgvuldige voorbereiding van besluiten zoals 3:2 Awb behoren tot het algemene bestuursrecht.

     

     

    Het bijzonder bestuursrecht bevat regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop het openbaar bestuur actief is. Het kan daarbij gaan om ordenende overheidstaken zoals politie, defensie, waterstaat, milieubeheer, ruimtelijke ordening en economische ordening. Het openbaar bestuur heeft echter ook verzorgende overheidstaken zoals onderwijs, cultuur, wetenschap, sociale zorg en gezondheidszorg. De rechtsgebieden in het bijzonder bestuursrecht heten bv. het sociaalzekerheidsrecht, ruimtelijk bestuursrecht, milieurecht, vreemdelingenrecht, gezondheidsrecht, economisch bestuursrecht en fiscaal bestuursrecht.

     

     

    Op elk terrein van het bijzonder bestuursrecht bestaan talrijke regelingen die de inhoud van rechten, plichten en bevoegdheden bepalen of regels voor procedures die gevolg moeten worden. De wetgever probeert om in deze bestuursrechtelijke verscheidenheid enige eenheid en samenhang te brengen met zogenoemde coördinatiewetgeving. In een coördinatiewet worden bepalingen die in alle regelingen op een bepaald gebied van het bestuursrecht voorkomen, bij elkaar gebracht.

  • Waar ligt het primaat?
    Bij de wetgevende macht (het volk, via volksvertegenwoordiging)
  • 5Noem de bronnen van bestuursrecht.
    Antwoord:Bronnen van bestuursrecht zijn:
    • wet- en regelgeving (zoals verdragen, verordeningen, AMvB's, beleidsregels en voorschriften)
    • jurisprudentie
    • algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
    Zie paragraaf 1.3 en tabel 1.1.
  • De Algemene wet bestuursrecht

    De coördinatiewetgeving beperkt zich tot één gebied van het bestuursrecht. In de Awb zijn algemene regels opgenomen die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in beginsel op elke bestuurstaak. De basis voor de Awb is gelegen in art. 107 lid 2 Gw, dat aan de wetgever de opdracht geeft om een wet te maken met algemene regels van het bestuursrecht, met als doel:

    • het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving;
    • de vereenvoudiging van bestuursrechtelijke wetgeving;
    • het opnemen in de wet van ontwikkelingen in de bestuursrechtelijke rechtspraak;
    • het treffen van algemene voorzieningen voor onderwerpen die zich niet lenen voor regeling in een bijzondere wet. 
  • Wat is de taak van de rechtsprekende macht in het bestuursrecht?
    Rechtsprekende macht in bestuursrecht kijkt met name of de uitvoerende macht heeft gehandeld volgens wat de wetgevende macht heeft bedacht.
  • 6Geef een voorbeeld van gelede normstelling.
    Antwoord:Bij gelede normstelling worden normen op verschillende bestuurlijke niveaus bepaald. Een voorbeeld hiervan is de totstandkoming van een omgevingsvergunning:
    • De formele wetgever (hoogste niveau) bepaalt in art. 2.1 Wabo dat het verboden is om te bouwen zonder omgevingsvergunning en noemt in art. 2.10 Wabo de lagere regelgeving waaraan een bouwplan moet voldoen.
    • De regering stelt in het Bouwbesluit (AMvB) nadere regels voor het bouwen.
    • De bouwverordening, het bestemmingsplan en de welstandsnota bevatten aanvullende eisen opgesteld door de gemeenteraad.
    • In de omgevingsvergunning legt het college ten slotte vast aan welke normen het bouwplan concreet moet voldoen.
    Zie paragraaf 1.3 en tabel 1.2.
    Een andere voorbeeld van gelede normstelling betreft de vergunningprocedure.
    • De wet (art. 2.1 Wabo) bevat de algemene vergunningplicht.
    • In de AMvB (Besluit omgevingsrecht, Bor) is aangegeven voor welke activiteiten een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd (par. 2.1 en verder) en hoe de aanvraag moet worden ingediend (par. 4.1 en verder).
    • De ministeriële regeling (Regeling omgevingsrecht, Mor) bevat nadere indieningsvereisten.
  • Relatie tot het bijzonder bestuursrecht

    De regels van het algemeen bestuursrecht zijn in beginsel steeds van toepassing op die van het bijzonder bestuursrecht. De algemene regel voor de zorgvuldige voorbereiding van besluiten (3:2 Awb) geldt voor alle besluiten in het bijzonder bestuursrecht. Dit kan bv. zijn het voorbereiden van een besluit om een uitkering te verlenen in het kader van de Wet werk en bijstand, ook wel bijstandsuitkering genoemd, het opleggen van een belastingaanslag o.g.v. de Awr of het verlenen van subsidie o.g.v. een provinciale subsidieverordening.

    Indien de regel in de bijzondere wet afwijkt van die in de Awb, dan gaat de regel in de bijzondere wet voor, tenzij de afwijking onnodig is.

  • Waarom is er bestuursrecht?
    Om dingen te veranderen in rechten en plichten van individuen
  • 7 Wat is het verschil tussen het algemeen en het bijzonder bestuursrecht?
    Antwoord:Het algemeen bestuursrecht bevat regels die op alle terreinen van het bestuursrecht van toepassing zijn. De regels van het bijzonder bestuursrecht zijn speciaal opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop het openbaar bestuur actief is zoals ruimtelijke ordening, onderwijs en sociale zekerheid. Zie paragraaf 1.4.
  • Wat is het legaliteitsbeginsel?
    Alles wat de overheid doet dient een wettelijke basis te hebben
  • 8 Leg uit wat coördinatiewetgeving inhoudt.
    Antwoord:Een coördinatiewet brengt bepalingen uit verschillende regelingen op een bepaald gebied, zoals uitvoeringsregels, bij elkaar waardoor enige eenheid en samenhang wordt aangebracht in de uitvoering van die regelingen. Zie paragraaf 1.4.
  • De 'wettelijke basis' bestaat uit 2 delen, welke?
    - geeft bevoegdheid aan (tot wat is iemand bevoegd)
    - wijst bevoegde aan (wie is bevoegd)
  • 9 Noem de doelen van de Algemene wet bestuursrecht.
    Antwoord:De Awb heeft als doel het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving, de vereenvoudiging daarvan, het vastleggen van jurisprudentie en het treffen van algemene voorzieningen die niet in een bijzondere wet geregeld hoeven te worden. Zie subparagraaf 1.5.1.
  • Wat is het verschil tussen algemeen en bijzonder bestuursrecht?
    Algemeen bestuursrecht: algemene omschrijvingen
    Bijzonder bestuursrecht gaat over invulling via beleidsterreinen (onderwijs, milieu, vreemdelingen, infrastructuur, wmo, wet werk en bijstand, onteigeningswet, wonen, ruimtelijke ordening). 
  • 10 Beschrijf de globale inhoud van de Awb.
    Antwoord:De Awb bevat:
    • algemene en bijzondere bepalingen voor de totstandkoming van besluiten en in het bijzonder van subsidiebesluiten
    • normen voor het handelen door het openbaar bestuur, zoals abbb, regels voor delegatie en mandaat, toezicht op bestuursorganen en handhaving
    • regels voor bezwaar, administratief beroep en beroep bij de rechtbank en klachtrecht.
    Zie subparagraaf 1.5.1 en tabel 1.3.
  • Wat gaat voor? algemeen of bijzonder bestuursrecht?
    Regels van algemeen deel in beginsel van toepassing op bijzondere deel
    Bijzonder recht gaat vóór algemeen
  • 11 Licht de gelaagde opbouw van de Awb toe.
    Antwoord:De Awb geeft eerst algemene bepalingen en daarna bepalingen voor bijzondere gevallen. Op de totstandkoming van een beschikking (bepaald soort besluit) zijn dus allereerst de algemene regels voor het verkeer tussen bestuursorganen en burgers van toepassing, maar ook de algemene regels voor de totstandkoming en bekendmaking van besluiten en daarnaast ook nog de bijzondere regels voor de totstandkoming en bekendmaking van beschikkingen. Zie subparagraaf 1.5.1.
  • Over welke 5 onderwerpen staan er regels in het algemeen bestuursrecht?
    1. Organisatie en de inhoud van de openbaar bestuur
    2. Bevoegdheden van het openbaar bestuur
    3. Uitoefenen van bestuursbevoegdheden  (normen voor burgers én bestuur)
    4. Handhaving
    5. Juridische bescherming van burgers tegen gebruik van deze bevoegdheden
  • 11 Geef de verhouding aan tussen het algemeen en het bijzonder bestuursrecht.
    Antwoord:De regels van het algemeen bestuursrecht zijn in beginsel van toepassing, tenzij een regel in een bijzondere bestuursrechtelijke wet hiervan afwijkt. De bijzondere regel gaat dan voor, behalve als de afwijking onnodig is. Zie subparagraaf 1.5.2.
  • Wat is het verschil tussen materieel en formeel bestuursrecht?
    Materieel:Rechtsnormen voor bestuursorganen en burgers (aanspraken, bevoegdheden, verplichtingen)

    Formeel:

    Rechtsnormen m.b.t. zorgvuldige besluitvorming en m.b.t. procesrecht (vormvoorschriften, procedures, procesrecht)
  • Wat is 'gelede normstelling'?
    Verschillende bestuurshandelingen noodzakelijk voordat de rechtspositie van de burger in concreto kan worden vastgesteld.


    Als ik mijn norm wil weten (mag ik mijn achtertuin verbouwen), dan moet ik in verschillende geledingen op zoek naar wat ik mag doen.

    Systeem waarbij normen in het individuele geval mede worden bepaald door normen in diverse regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding staan
  • Wat wordt verstaan onder de 'Formele wetgever'?
    De regering en de Staten Generaal (1e en 2e kamer)
  • Wat is de relatie bestuursrecht/stafrecht?
    Bestuursrecht kan strafrechtelijk gehandhaafd worden. 
    Bv. Beetje hard rijden: bestuursrecht. Iemand aanrijden bij harde snelheid: strafrecht.
  • Hoe weet je of je strafrechtelijk gehandhaafd wordt of bestuursrechtelijk? 
    Schikkingsvoorstel is van officier van justitie (strafrecht).
    Komt het van een gemeentelijke instantie? Bestuursrecht.
  • Wie neemt het procesinitiatief in een bestuursrechterlijke zaak? 
    De burger.
  • Wat is het legaliteitsbeginsel?
    Het legaliteitsbeginsel of nulla poena-beginsel houdt in dat een persoon alleen gehouden kan worden aan wetsbepalingen die al bestonden op het moment dat die persoon datgene doet waarop die wet betrekking heeft. Het voorkomt dat de wetgever met terugwerkende kracht regels kan opleggen. Het beginsel wordt beschouwd als een essentieel onderdeel van de rechtsstaat.

    Of: het openbaar bestuur mag alleen als openbaar bestuur optreden als dit is vastgelegd in een wet. (het openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op rechten en vrijheden van een burger als de wet dit toestaat)
  • Wat wordt bedoeld met de gelaagde structuur van de Awb?
    De Awb kent een gelaagde structuur: bepalingen gaan van algemeen naar bijzonder
  • Wat is het algemeen belang? En hoe verhoudt het openbaar bestuur zich hiertoe?
    datgene wat in ieders belang zou moeten zijn. Openbaar bestuur behartigt dit belang)
  • Wat is het specialiteitsbeginsel?
    Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of regeling is vastgesteld alleen het specifieke belang behartigen waarop die wet/regeling zich richt.
  • Hoe ziet het fundament van het bestuursrecht eruit?
    Voor het optreden van het openbaar bestuur is een grondslag in de wet nodig (legaliteitsbeginsel) en bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen het kader blijven van de toepasselijke wet (specialiteitsbeginsel)
  • Welke drie rechtsbronnen zijn van belang voor bestuursrecht?
    • wet- en regelgeving en verdragen
    • jurisprudentie
    • ongeschreven recht (met name enkele abbb's (algemene beginselen van behoorlijk bestuur)
  • Hoe ziet ons bestuursrechtelijk normenstelsel eruit?
    • Verdrag                                                      Staat der Nederlanden
    • EU-verordening en EU richtlijn               Europees Parlement
    • Grondwet                                                  Formele wetgever
    • Wet in formele zin                                    Formele wetgever
    • Alg. Maatregel van behoorlijk bestuur    Regering
    • Ministeriële regeling                                 Minister
    • Provinciale verordening                           Provinciale Staten
    • Gemeentelijke verordening /                  Gemeenteraad / waterschapsverordening                         waterschapsbestuur
    • Beleidsregels                                            op alle niveaus openb bestuur
    • vergunningvoorschriften                         op alle niveaus openb bestuur
  • Verdragen en EU verordeningen hebben rechtstreekse werking. Wat wordt daarmee bedoeld?
    De daarin opgenomen regels zijn rechtstreeks in Nederland van toepassing
  • Waarom worden wetten in formele zin zo genoemd?
    omdat ze door de formele wetgever zijn vastgesteld
  • Wat zijn beleidsregels?
    Eigen richtlijnen voor het openbaar bestuur en gelden alleen voor het orgaan van het openbaar bestuur dat ze heeft vastgesteld of waarvoor ze zijn bedoeld
  • Wat zijn vergunningvoorschriften?
    normen die gelden in het individuele geval, namelijk voor degene aan wie de vergunning is verleend 
  • Waar draait het om bij bijzonder bestuursrecht?
    regels die zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop het openbaar bestuur actief is (bv. politie, defensie, milieu, onderwijs, cultuur, sociale zorg etc.)
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 2:

  • Praktisch bestuursrecht
  • Y M Visscher
  • 9789001768676 or 9001768679
  • 2e dr.

Summary - Praktisch bestuursrecht

  • 1 Kennismaking met het bestuursrecht

  • Wt is het
    Overheif
  • O;e
    Ja
  • Las
    Jj
  • 1.1 Wat is bestuursrecht?


  • Bestuursrecht = Publiekrecht Het openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende manier op en behartigt daarmee het algemeen belang. Het openbaar bestuur dient de samenleving zo te besturen dat burgers en organisaties daar op een fatsoenlijke manier met en naast elkaar kunnen leven, wonen werken en recreeeren.
    Algemeen belang: Wat in ieders belang zou moeten zijn.
    Het bestuursrecht bevat regels/rechtsnormen met betrekking tot:
    - de organisatie van het openbaar bestuur
    - het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
    - de rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
    - de juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
    Zie ook figuur 1.1 boek
    Rechtsregels:
    Publiekrchtelijk: relatie overheid-burger staat centraal
    Privaatrechtelijk
    Openbaar bestuur kan reguleren, stimuleren, faciliteren maar ook verbieden of beperken.
  • Wat is openbaar bestuur?
    De overheid, voor zover zij zich met bestuurstaken bezig houdt.
  • wat verstaan we onder de term bestuursrecht?
    de verhouding tussen burger en de overheid wordt hier weergegeven.
  • Kort gezegd heeft bestuursrecht betrekking op het juridisch functioneren van het openbaar bestuur en zijn relatie tot de burger.
  • Het bestuursrecht beval regels, ook wel rechtsnormen genoemd, met betrekking tot:
    • de organisatie van het openbaar bestuur
    • het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
    • de rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van die bestuursbevoegdheden
    • de rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
    • de juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
  • Het bestuursrecht beval regels, ook wel rechtsnormen genoemd, met betrekking tot:
    • de organisatie van het openbaar bestuur
    • het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
    • de rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van die bestuursbevoegdheden
    • de rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
    • de juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
  • Wat is materieel bestuursrecht?

    Regels of voorschriften voor de overheid in de vorm van geboden of verboden.

  • Verschil tussen staatsrecht en bestuursrecht?
    Staatsrecht = geeft vooral een beeld welke bestuursorganen er zijn
    Bestuursrecht = bestaat uit de relatie tussen de bestuursorganen/organisaties en de burgers
  • Kenmerken bestuursrecht
     Verticale verhouding: hiërarchie tussen de overheid en de burger
     Overheid is altijd van de partij
     Dwang mogelijk
     Behartiging van het publieke belang!
  • Centrale wetgever

    Regering + Staten Generaal (1e en 2e kamer)
    Wet in formele zin (en materiële zin)
  • Decentrale wetgever
    Provincie: Verordeningen 
    Gemeente: Verordeningen
    Waterschap: Verordeningen 
    Wet in materiële zin (NOOIT formeel)
  • Verdragen bestuursrecht
    1. EVRM: Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
    2. EU-verdrag: Verdrag van de Europese Unie
    3. EU-werkingsverdrag: Werking van de Europese Unie
  • 1.2 Legaliteitsbegingsel en specialiteitsbeginsel

  • 1.2.2 Specialiteitsbeginsel
    Tenzij de wet anders bepaalt, moet het openbaar bestuur bij alles wat het doet belang afdwingen.
    Als behartiger van het algemeen belang moet het openbaar bestuur dit belang afwegen tegen de belangen van individuele burgers.
    Specialiteitenbeginsel: Beperkt de afweging tot het kader van de belangen waar een speciale wet voor is bedoeld.
    Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of regeling is vastgesteld dus alleen het specifieke belang behartigen waarop die wet of regeling zich richt.
  • In het algemeen wordt het fundament van het publiekrecht en in het bijzonder van het bestuursrecht gevormd door het legaliteitsbeginsel en het specialiteitsbeginsel.
  • 1.2.1 Legaliteitsbeginsel


    Legaliteitsbeginsel: wetmatigheid van bestuur. Het openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op de rechten en vrijheden van een burger als de wet dit toestaat.
    Zie Grondwet, art 8, waar de vrijheid van vereniging wordt erkend.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Beginselen strafsancties
  1. Nemo-Tenetur-beginsel : je hoeft niet mee te werken aan je eigen veroordeling
  2. Ne-bis-in-idemregel: iemand mag niet twee keer voor dezelfde overtreding worden gestraft
  3. Nulla-poena beginsel: Iemand mag alleen worden bestraft voor een feit dat in een wet strafbaar is gesteld
Waarborgen om er zeker van te zijn dat bestuursorganen hun taken rechtmatig en doelmatig uitvoeren
  1. preventief:
    -openbaarheid van bestuurlijk handelen en de mogelijkheid tot inspraak
    -Toezicht door hoger bestuursorgaan in de vorm van goedkeuring, toestemming, een verklaring van geen bedenkingen of het geven van een aanwijzing
  2. repressief: 
    -schorsing en vernietiging van een besluit door een ander bestuursorgaan
    -het maken van bezwaar bij het bestuursorgaan heeft genomen
    -het instellen van beroep op een ander bestuursorgaan
    -de rechter om een oordeel vragen
    -klacht indienen bij het bestuur zelf
Kern van de rechtsbescherming
Bestuursorganen moeten de bijzondere belangen van individuele (rechts)personen en het algemeen belang tegen elkaar afwegen.
Belangrijk verschil last onder dwangsom en last onder bestuursdwang
Bij een last onder dwangsom heeft het bestuursorgaan niet de mogelijkheid om de overtreding zelf te herstellen, hetgeen bij spoedeisende zaken van belang is. Gelijktijdig opleggen is niet toegestaan 5:32 lid 1 Awb. Na elkaar kan wel.
Bestuursrechtelijke instrumenten handhaving
  1. Last onder bestuursdwang
  2. Last onder dwangsom
  3. Bestuurlijke boete
  4. Intrekken of wijzigen van een begunstigende beschikking
Bestuurlijke handhaving
Er vindt toezicht op de naleving van de wet en het opleggen van sancties plaats door een bestuursorgaan dat niet met strafvordering is belast
Diverse vormen beschikking:
  1. Vergunning: evenementenvergunning, rijbewijs, kapvergunning, milieuvergunning
  2. Ontheffing: vrijstelling van een verbod (geluidhinder)
  3. Dwangsom/bestuursdwang: opleggen van een sanctie voor overtreding
  4. Aanstelling: verlenen van een bepaalde status (ambtenaar)
  5. Uitkering: verlenen van recht op een bepaald bedrag voor levensonderhoud
  6. Subsidie: startsubsidie, subsidie voor een bepaald project
  7. Belasting: Gebod om een bepaald bedrag te bepalen (gemeentelijke belastingen, hondenbelasting, inkomstenbelasting)
Intrekking en wijziging van beschikkingen
Alleen van belang bij een begunstigende beschikking, omdat daarmee aan een belanghebbende een recht is toegekend. Een omgevingsvergunning intrekken als een bouwwerk eenmaal is voltooid is niet mogelijk. Uit jurisprudentie blijkt wel dat een bestuursorgaan in het algemeen een begunstigende beschikking kan intrekken of wijzigen als de aanvrager onvolledige of onjuiste informatie heeft verschaft. In andere gevallen kan dit alleen als de bijzondere wet daarvoor grondslag biedt.
Begunstigende en belastende beschikking
Begunstigende beschikking: Verleent de aanvrager het recht om iets te doen of te verkrijgen. Dit kan ook worden gerealiseerd door een ontheffing. (geluidhinderontheffing)

Belastende beschikking: Kan een belanghebbende verplichten om iets te doen of juist te laten. (bijvoorbeeld verblijfsontzeggingen en noodbevelen, of verplichtingen die opgelegd worden bij een ontheffing (houden aan tijden, toezicht, .. )
In de wet is expliciet vastgelegd dat bepaalde abbb niet alleen van toepassing zijn op besluiten, maar in beginsel ook op andere handelingen van bestuursorganen. Om welke beginselen gaat dit?
  • 3.1 lid 2 Awb bepaalt dit voor het zorgvuldigheidsbeginsel 3.2, het verbod van detournement de pouvoir 3.3 en het verbod van willekeur 3.4.
  • Voor het beginsel van fair play volgt dit uit de plaats van her artikel in hoofdstuk 2 over het verkeer tussen burgers en bestuursorganen.
  • Voor het gelijkheidsbeginsel volgt dit uit art 1 GW