Summary Praktisch Gemeenterecht

-
ISBN-10 9001792294 ISBN-13 9789001792299
440 Flashcards & Notes
12 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Praktisch Gemeenterecht". The author(s) of the book is/are F H Eijkelhof Saskia de Boer. The ISBN of the book is 9789001792299 or 9001792294. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Praktisch Gemeenterecht

  • 1 De (gemeentelijke) overheid

  • Wat is het verschil tussen attributie, delegatie en mandaat ?
    Attributie: Wet, wat mag wie 
    Delegatie: Overdragen van een wettelijke bevoegdheid
    Mandaat: Namens de burgemeester 
  • 1.1 de overheid algemene kenmerken

  • Overheid: het zijn meer dan 1600 organisaties. Bij overheid kunnen we van openbaarbestuur spreken. Het openbaarbestuur bestaat uit organisaties en personen die niet zelf tot de overheid behoren maar belast zijn met de uitvoering van een bepaalde overheidstaak. 

  •  

     

     

     Wat behoort tot de overheid?

     

     

    Niet alleen de Rijksoverheid, de 12 provincies, de waterschappen en de gemeenten maar ook de zelfstandig bestuursorganen (ZBO), zoals de Kamer van Koophandel, de Autoriteit van Financiële Markten, de Dienst Uitvoerend Onderwijs etc.

    Ook de rechterlijke macht (OM) in NL behoort tot de overheid.

  • 1.1.1 De overheid

  • Als we het hebben over de overheid, dan hebben we het over meer dan 1.600 organisaties (niet alleen de regering en de gemeente). We kunnen beter spreken over  het openbaar bestuur in NL. Openbaar bestuur bestaan namelijk uit overheidsorganisaties en uit organisaties en personen die niet zelf tot de overheid behoren, maar belast zijn met uitvoering van een bepaalde overheidstaak.

  • Niet alleen Rijksoverheid, de twaalf provincies, waterschappen en meer dan vierhonderd gemeenten behoren tot de overheid, maar ook zogeheten zelfstandige bestuursorganen (ZBO), zoals KvK, Autoriteiten Financiële Martken (AFM), Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en De Nederlandsche Bank (DNB). Daarnaast behoren zogeheten openbare lichamen voor bedrijf en beroep (bijv. Productschap Akkerbouw, tot de overheid. Ook rechterlijke macht in NL behoort tot de overheid en daaronder valt volgens Wet RO ook het OM.

  • Overheid heeft verschillende rollen. Deze is niet alleen wetgever, maar ook bestuurder, uitvoerder, rechtspreker en handhaver. Bij de overheid maken we onderscheid tussen organen die wel en die niet rechtstreeks worden gekozen. Gemeenteraden en Tweede kamer worden rechtstreeks door de bevolking gekozen, maar burgemeesters en ministers niet.

  • 1.1.2 Voor wie is de overheid?

  • In de praktijk blijkt dat er vaak verschillend wordt gedacht over de vraag waar de grens van bemoeienis ligt. Deregulering is het begrip dat daar vaak bij om de hoek komt kijken. Overheid is niet altijd op alle terreinen nadrukkelijk aanwezig maar stelt soms alleen algemene voorwaarden. Overleg over lonen en arbeidsvoorwaarden wordt bijvoorbeeld aan werkgevers en vakbonden overgelaten. Organisatie of vereniging van ouders kan binnen zeker grenzen zelf een school oprichten.

  • De overheid houdt zich bezig met de behartiging van algemene belangen. Noem een aantal voorbeelden
    belang van veiligheid, bescherming van het milieu en de werkgelegenheid
  • Regels zijn er niet voor niets, deze zijn nodig als instrument om beleid te realiseren, gedrag van burgers en bedrijven te beïnvloeden en te sturen en om algemene belangen te behartigen en veilig te stellen. Overdaad aan regels kan echter de samenleving verstarren. Dat is slecht voor ondernemersklimaat, imago van overheid en remt economische ontwikkelingen af. Wanneer regels burgers/bedrijven te veel afremmen en hen onnodig op kosten jagen, kan dat leiden tot vermindering van acceptatie en naleving ervan met alle (handhavings)problemen van dien.

  • Bij welke vragen komt het begrip deregulering om de hoek kijken?
    Waarmee moet de overheid zich bezighouden en wat kunnen burgers en ondernemers prima zelf doen? Hebben we overal wetten voor nodig of kunnen we er in bepaalde gevallen best zonder? 
  • Waar zijn regels voor nodig en wat zijn de nadelen en waar kan dat toe leiden?
    Nodig als instrument om beleid te realiseren, om gedrag van burgers en bedrijven te beïnvloeden en te sturen en om algemene belangen te behartigen en veilig te stellen. Nadeel is dat regels en de uitvoering daarvan onnodig veel administratieve lasten en kosten voor burgers en bedrijven met zich mee kunnen brengen. Een overdaad kan de samenleving verstarren. Dat is slecht voor het ondernemersklimaat, het imago van de overheid en het remt economische ontwikkelingen af. Het leidt er ook toe dat burgers en bedrijven regels gaan negeren met alle (handhavings)problemen van dien.
  • Welke mogelijkheid heeft de overheid om de naleving van wettelijke regels af te dwingen?
    Gebruik maken van het bestuursrecht, het strafrecht of het privaatrecht. Bestuursrechtelijk kan dit door het opleggen van een last onder bestuursdwang, een last onder dwangsom, een bestuurlijke boete of door het intrekken van een beschikking zoals een vergunning. Strafrechtelijk kan geschieden door de politie, buitengewone opsporingsambtenaren en het openbaar ministerie en de strafrechter. Privaatrechtelijke handhaving, bijvoorbeeld van contracten of het eigendomsrecht, loopt via de burgerlijke rechter
  • 1.1.3 De machtspositie van de overheid

  • Overheid vormt het hoogste gezag op een bepaald grondgebied voor één of meer aangewezen overheidstaken. OM heeft als taak het vervolgens van strafbare feiten voor totale grondgebied van NL, terwijl gemeenteraad verschillende taken heeft, maar alleen voor grondgebied van één gemeente

  • Waarom heeft de overheid een bijzondere machtspositie?
    Alleen de overheid heeft de bevoegdheid om in te grijpen in de rechten en vrijheden van burgers en ondernemers en kan bij overtredingen straffen opleggen. Bijvoorbeeld een bestuurlijke boete indien men zich niet houdt aan het rookverbod in een café. Deze boete is geregeld in de Tabakswet.
  • Overheid maakt bij het behartigen van algemene belangen dikwijls gebruik van wetgeving en ingrijpen in de rechten en vrijheden van burgers en ondernemers en kan bij overtredingen straffen opleggen. Alleen de overheid heeft die bevoegdheid en dat verschaft hen een bijzondere machtspositie.

  • Wat zijn de verschillen tussen het publiek- en privaatrecht?
    De wetten waarin algemene belangen worden geregeld behoren tot het publiekrecht. Privaatrecht gaat uit van een zekere gelijkheid tussen partijen (denk aan het sluiten van een koopovereenkomst waarbij partijen wilsovereenstemming nastreven) terwijl publiekrecht zich kenmerkt door een ongelijkheid van partijen. De overheid kan dwingend en eenzijdig geboden en verboden uitvaardigen en die handhaven door middel van het opleggen van straffen. Daar valt - anders dan in het privaatrecht - niet over te onderhandelen. Daarnaast beschikt de overheid over het geweldsmonopolie. Denk bijvoorbeeld aan de inzet van politie. 
  • Wetten waarin algemene belangen worden geregeld behoren tot het publiekrecht. Daar waar privaatrecht uitgaat van zekere gelijkheid van partijen, bijv. sluiten van koopovereenkomst waarbij partijen wilsovereenstemming nastreven, kenmerkt publiekrecht zich juist door ongelijkheid van partijen. Overheid kan namelijk dwingend en eenzijdig geboden en verboden uitvaardigen en die handhaven d.m.v. opleggen van straffen.

  • Met welke nationale en internationale rechters kan de overheid in aanraking komen?
    Nationaal met de bestuursrechter, strafrechter en met de burgerlijke rechter. Afhankelijk van de aard van het geschil. Voorbeelden van bestuursrechters zijn de rechtbank-sector bestuursrecht, de Centrale Raad van Beroep (CrvB), het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS). Internationaal onder meer het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).
  • Overheid beschikt ook over geweldsmonopolie, dat wil zeggen dat overheid als enige in onze samenleving kan beslissen om geweld toe te passen (bijv. politie inzetten bij voetbalrellen).

  • Machtspositie van overheid is niet onbeperkt. NL is een rechtstaat en dat brengt met zich mee dat ook de overheid bij gebruik van bevoegdheden gebonden is aan nationale en internationale rechtsregel en rechtsbeginselen. Naast (politieke) controle door volksvertegenwoordigende organen, zoals parlement, provinciale staten en gemeenteraden, heeft overheid te maken met controle door rechter. Overheid moet zich kunnen verantwoorden voor gebruik van machtspositie.

Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is het verschil tussen attributie, delegatie en mandaat ?
Attributie: Wet, wat mag wie 
Delegatie: Overdragen van een wettelijke bevoegdheid
Mandaat: Namens de burgemeester 
Arrest Rechtbank Zwolle over (door)mandatering

De president is dan ook van oordeel dat de gemandateerde bevoegdheid niet in de sfeer van de normale bevoegdheidsuitoefening van de gemandateerde ligt c.q. behoort te liggen. Dat besluiten omtrent vrijstelling eerst na overleg met de verantwoordelijk wethouder worden genomen, zoals ter zitting is betoogd, doet hier niet aan af. Opgemerkt wordt hierbij dat in genoemd delegatie- en mandaatbesluit deze voorwaarde ook niet aan de gemandateerde wordt gesteld.

De onderhavige mandaatverlening acht de president dan ook in strijd met artikel 10:3, eerste lid, Awb, waarin onder meer is bepaald dat een bestuursorgaan mandaat kan verlenen, tenzij de aard van de bevoegdheid zich tegen de mandaatverlening verzet.

Het voorgaande betekent dat bij het bestreden besluit onbevoegdelijk, in strijd met genoemd wetsartikel, op het verzoek van belanghebbende sub 1 om vrijstelling van het vigerende bestemmingsplan is beslist. Dit betekent dat het besluit in bezwaar naar voorlopig oordeel geen stand zal kunnen houden.

De bestuursorganen van de gemeente zijn op grond van de Grondwet en de Gemeentewet bevoegd tot regeling en bestuur. Noem een artikel in de Gemeentewet op basis waarvan de burgemeester een bevoegdheid tot regeling heeft en een artikel op basis waarvan hij een bevoegdheid tot bestuur heeft.
Op basis van art. 176 Gemeentewet is de burgemeester bevoegd in bepaalde omstandigheden een noodverordening vast te stellen. Dit is een voorbeeld van een bevoegdheid tot regeling. In art. 174a Gemeentewet is bepaald dat de burgemeester kan besluiten een woning te sluiten, indien zich rond die woning ernstige overlast voordoet waardoor de openbare orde wordt verstoord. Dit is een voorbeeld van een bevoegdheid tot bestuur.
Op grond van de Algemene wet bestuursrecht bedraagt de termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift zes weken. Staat het de gemeenteraad vrij om in het kader van haar autonome bevoegdheid een subsidieverordening vast te stellen en in die verordening te bepalen dat belanghebbenden tegen beslissingen op basis van de verordening binnen acht weken bezwaar kunnen maken in plaats van binnen zes weken?
Nee, art 6:7 Algemene wet bestuursrecht, waarin is bepaald dat de termijn voor het indienen van en bezwaar- of beroepschrift zes weken bedraagt, is een regel van dwingend recht. De gemeenteraad mag hier niet van afwijken in een door hem vastgestelde verordening. Alleen de formele wetgever zelf mag hier in bijzondere gevallen van afwijken.
Het college van burgemeester en wethouders is van plan ontheffing en een bouwvergunning te verlenen aan T-Mobile voor het plaatsten van een UMTS-mast ten behoeve van mobiele communicatie. De gemeenteraad draagt het college echter in een motie op de ontheffing van de bouwvergunning niet te verlenen zolang niet duidelijk is welke gezondheidsrisico's deze mast voor de directe omwonenden hebben. Moet het college deze motie uitvoeren omdat de raad nu eenmaal een hoger bestuursorgaan van de gemeente is?
Nee, de gemeenteraad is weliswaar de politieke baas van het college maar niet de juridische baas. De verlening van een bouwvergunning, in dit geval een ontheffing, is op basis van attributie in de Woningwet een bevoegdheid van het college van burgemeester en wethouders. Het uitvoeren van de genoemde raadsmotie zou ertoe leiden dat het college de bouwvergunning weigert op basis van een niet in de Woningwet genoemde weigeringsgrond. In juridische zin mag de gemeenteraad zich niet bemoeien met een aan het college geattribueerde bestuursbevoegdheid.
Aangezien de provincie in onze gedecentraliseerde eenheidsstaat een hogere overheidsinstantie is dan de gemeente, zou je misschien verwachten dat de provincie zeggenschap heeft over de openingstijden van alle gemeentehuizen in de provincie. Leg uit waarom dat toch niet het geval is.
Het vaststellen van de openingstijden van een gemeentehuis is een autonome bevoegdheid van het gemeentebestuur, waarover het provinciebestuur geen zeggenschap heeft. Het enkele feit dat de provincie een 'hogere' (decentrale) overheid is dan de gemeente, doet daar niet aan af. Dat zou slechts het geval zijn indien het provinciebestuur deze bevoegdheid heeft op basis van een expliciete wettelijke grondslag. Wet- en regelgeving is daarom van groot belang voor de taak- en bevoegdheidsverdeling tussen de centrale en decentrale overheden.
Wat is een artikel-12 gemeente?
Een gemeente die als gevolg van eigen handelen in zodanige financiële problemen komt , dat ze die niet meer zelf kan oplossen. De betreffende gemeente krijgt wel extra geld van het Rijk maar staat onder curatele. Streng financieel toezicht vanuit het Rijk. 
Wat regelt de Financiële-verhoudingswet (Fvw)?
De financiële verhouding tussen het Rijk en de gemeenten en de verdeling van uitkeringen aan gemeenten uit het gemeentefonds. Gebaseerd op art. 132 lid 6 Grondwet. 
Wat regelt de Wet algemene regels herindeling (Wet Arhi)?
De procedure die bij een gemeentelijke herindeling wordt gevolgd, ook regelt deze wet de wijziging van de provinciegrenzen. Wet Arhi regelt ook de juridische en praktische gevolgen van een gemeentelijke herindeling. Ook regelt de wet de overgang van gemeentelijke eigendommen, rechten en lopende procedures en geeft de wet een regeling van de gevolgen van een herindeling voor de rechtspositie van bestuurders en ambtenaren Tussentijdse gemeenteraadsverkiezingen vinden plaats na een gemeentelijke herindeling op basis van de Wet Arhi.
Gemeentelijke herindeling
gemeenten zijn in veel gevallen volledig opgeheven en opgegaan in nieuwe, grotere gemeenten.