Summary Praktisch staatsrecht

-
ISBN-10 9001831621 ISBN-13 9789001831622
1800 Flashcards & Notes
128 Students
  • These summaries

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

Summary 1:

  • Praktisch staatsrecht
  • Y M Visscher
  • 9789001831622 or 9001831621
  • 2014

Summary - Praktisch staatsrecht

  • 1 De Nederlandse staat en zijn bewoners

  • Wanneer spreken we van een staat?
    We spreken van een staat als er een gemeenschap van mensen is op een bepaald grondgebied, waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefent,
  • Wat is een staat?
    1. Grondgebied en bevolking.  2. Hoogste gezag in een staat
  • Wat betekent het 'algemeen belang'?
    Datgene wat in het belang is van de meeste burgers en van de staat als geheel.
  • Wat zijn de normatieve functies van het recht?
    1. Normatieve functie --> norm die beschrijft die geldt om duidelijkheid te creëren. 
    2. Geschil oplossende functie -->  conflict oplossing 
    3. Additionele functie --> een aanvullende functie van het recht 
    4. instrumentele functie --> Kijken welke instrumenten de overheid heeft om bepaalde situaties aan te pakken
  • Wat betekent: Algemeen belang?
    Datgene wat in het belang is van de meeste burgers en van de staat als geheel
  • Noem de drie kenmerken van een staat.
    Grondgebied
    -Land, lucht en een stuk zee. 

    Gemeenschap
    -Gevormd door mensen die ertoe behoren vanwege  afstamming of die op eigen verzoek nationaliteit hebben verkregen. Indien er sprake is van onderlinge gevoelens, verbondenheid, identiteit. Dan is er sprake van een volk/natie. 

    Gezag (handhavers van order/recht. De staat)
    -Nederlandse staat is soeverein. Staat is een zelfstandige ondeelbare eenheid. 

    Erkenning door andere staten (niet vereist) 
  • Wat betekent soevereiniteit?
    Het hoogste gezag van de staat is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht

  • De kenmerken van een staat beschrijven:
    Kenmerken:
    1)Grondgebied: Nederland + Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (een soort overzeese gemeenten). 2)Gemeenschap: wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit hebben verkregen. 3)Hoogste gezag: Het hoogste gezag van de staat is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht. 4)Soms erkenning van een andere staat (Palestina)
  • Wat is bestuursrecht?
    Rechtsgebied dat de manier regelt waarop de staat wordt bestuurd.
  • Wat zijn de bronnen van het recht?
    1. wet 
    2. jurisprudentie 
    3. verdragen 
    4. gewoonte 
  • Wat betekent: Bestuursrecht?
    Rechtsgebied dat de manier regelt waarop de staat wordt bestuurd
  • De definitie van staatssoevereiniteit
    Zelfstandige ondeelbare eenheid. Staat zelfstandige drager van rechten en plichten en kan als staatsmacht optreden in het juridisch verkeer in binnen- en buitenland.
  • Wat betekent geweldsmonopolie?
    Exclusieve bevoegdheid van de staat om geweld te gebruiken

  • De begrippen staat, land en overheid duiden:

    Staat: 1) Grondgebied en bevolking 2) Hoogste gezag in een staat(overheid)
    Land: Grondgeb ied met de bevolking van de staat.
    Overheid: Het gezag in de staat
  • Wat is burgerlijk recht?
    Rechtsgebied dat de rechtsverhoudingen tussen (rechts)personen regelt.
  • Wat is een democratische rechtstaat?
    Heeft te maken met de verdeling van de macht binnen een staat, burgers hebben invloed op de overheid en de overheid is aan regels verbonden
  • Wat betekent: Burgerlijk Recht?
    Rechtsgebied dat de rechtsverhoudingen tussen (rechts)personen regelt
  • Wat zijn de 4 hoofdlijnen binnen het staatsrecht?
    1. Inrichting staat en de verdeling van bevoegdheden.
    2.Handhaving individuele vrijheden van de burger
    3. Rechtspraak en rechtsbescherming tegen de overheid. 
    4. Totstandkoming, gelding en handhaving van het recht. 
  • Wat zijn de hoofdlijnen van Staatsrecht?
    1. Inrichting van de staat en verdeling van bevoegdheden
    2. Handhaving van de individuele vrijheden van de burger
    3. Rechtspraak en rechtsbescherming tegen de overheid
    4. Totstandkoming, gelding en handhaving van het recht

  • De hoofdlijnen van het staatsrecht benoemen:
    Het staatsrecht betreft de manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd, alsmede de zo belangrijke grondrechten van burgers.
  • Wat betekent 'constitutie'?
    Staatsregeling, al dan niet verdeeld over meerdere rechtsbronnen.
  • Wat zijn de kenmerken van een democratische rechtstaat?
    1. legaliteitsbeginsel 
    2. spreiding van de macht; trias politica 
    3. onafhankelijke rechters
    4. Eerbiediging grondrechten door de overheid  
  • Wat betekent: Constitutie?
    Staatsregeling, al dan niet verdeeld over meerdere rechtsbronnen
  • Welke 4 staten en 3 overzeese gemeenten behoren tot het Koninkrijk der Nederlanden?
    Art 1. Statuut (staten) 
    -Nederland 
    -Curacao
    -Aruba
    -Sint-Maarten

    Art. 23 Statuut (overzeese gemeenten/openbare lichamen) 
    -Bonaire 
    -Sint-Eustatius 
    -Saba
  • Aangeven welke staten tot het Koninkrijk der Nederlanden be horen

    Bestaat uit de volgende staten:
    1)Nederland 2) Curaçao 3) Sint-Maarten 4) Aruba
  • Wat is de 'derde generatie'?
    In Nederland geboren kind van niet-Nederlandse ouders die in Nederland zijn geboren.
  • Wat is een klassieke grondrecht?
    Waarborgen de vrijheid van de burgers die de overheid moet respecteren. De overheid heeft hierbij een terughoudende werking.
  • Wat betekent: Derde generatie?
    In Nederland geboren kind van niet-Nederlandse ouders die in Nederland zijn geboren
  • Noem minstens 3 van de 9 rechtsgevolgen van het Nederlanderschap.
    1. Recht om overal in het Koninkrijk te verblijven. Bewegingsvrijheid. 
    2.Diplomatieke bescherming 
    3.Niet uitgeleverd kunnen worden 
    4.Benoembaar zijn voor bepaalde openbare functies zoals rechter of burgemeester
    5.Recht op uitkering 
    6.Gebruik maken van Straf- en Personen en Familierecht
    7.Het strafrecht heeft ecterritoriale werking, het houdt dus ook stand buiten Nederland. 
    8.Recht op erfenis van je ouders 
    9.Actief- en passief kiesrecht 

  • Enkele rechtsgevolgen van het Nederland erschap noemen:
    -Alle burgers die tot het Koninkrijk der Nederlanden behoren, hebben de Nederlandse nationaliteit (het ‘Nederlanderschap’)  -Een hoop rechten zoals: 1) Het recht om overal in het koninkrijk te verblijven, en mogen niet worden uitgezet (wegens onrechtmatig verblijf). 2) Diplomatieke bescherming. Zo nodig bescherming in het buitenland. (bijv. Via de ambassade) 3) Alleen uitlevering (voor strafzaken) van Nederlanders 1. Indien ze hun straf in NL mogen uitzitten en 2. Er een uitleveringsverdrag is gesloten tussen de staten. 4) Sommige openbare functies alleen voor Nederlanders. 5) Nederlanders hebben recht op uitkeringen.
  • Wat is diplomatieke bescherming?
    Bescherming van de eigen staat in het buitenland.
  • Wat is een sociale grondrecht?
    Waarborgen de sociale gerechtigheid in de samenleving zodat burgers zich kunnen ontplooien. De overheid treedt hierbij actief op.
  • Wat betekent: Diplomatieke bescherming?
    Bescherming van de eigen staat in het buitenland
  • Leg uit wat de drie begrippen vreemdeling, optieverklaring en naturalisatie zijn.
    Vreemdeling Art. 1 lid 1 RWN
    -Iemand die niet de NL nationaliteit bezit

    Autochtoon, doorgegeven door ouders
    -Je ouders zijn Nederlands en jij wordt hier geboren 

    Derde generatie Art. 3 lid 3 RWN 
    -In nederland geboren niet-NL ouders krijgen kind in NL. Die kinderen krijgen van rechtwege het Nederlanderschap

    Optieverklaring (tweede generatie) Art. 6 RWN
    -Niet-NL jongeren 18-25 jaar die sinds hun geboorte in NL hebben gewood, kunnen NL worden door optieverklaring af te leggen op het gemeentehuis in hun geboorteplaats. 

    Naturalisatie Art. 7 en 8 RWN
    -Vreemdeling die 5 jaar legaal in NL hebben gewoond en ouder zijn dan 18 jaar kunnen bij minister van Justitie een naturalisatieverzoek indienen en daarmee het Nederlanderschap verkrijgen. 
  • De begrippen vreemdeling, optieverklaring en naturalisatie uitlegge
    Vreemdeling: Persoon die niet de Nederlandse nationaliteit bezit. Optieverklaring: Verklaring van een jongere uit de tweede generatie tussen de 18 en 25 jaar dat hij Nederlander wil zijn. Naturalisatie: Verkrijgen van het Nederlanderschap door een besluit van de Nederlandse overheid.
  • Wat betekent exterritoriale werking?
    Werking buiten de landsgrenzen van een staat.
  • Wat is het verschil tussen een klassieke en een sociale grondrecht?
    Klassieke grondrechten zijn af te dwingen bij de rechter en sociale grondrechten niet. Bij de klassieke grondrechten speelt de overheid geen rol en bij sociale grondrechten wel.
  • Wat betekent: Exterritoriale werking?
    Werking buiten de landsgrenzen van een staat
  • Wat is het koppelingsbeginsel?
    Vreemdeling kan hiermee aanspraak maken op toekenning en verstrekking van voorzieningen en uitkeringen, zoals bijstand. Rechten van vreemdeling zijn dus gekoppeld aan zijn rechtmatig verblijf.

  • Beknopt aangeven wat diplom atieke bescherming inhoudt:
    Bescherming van de eigen staat in het buitenland
  • Wat is een gemeenschapsonderdaan?
    Burger van lidstaat van de Europese Unie.
  • Wat is een wet in formele zin?
    1. Is afkomstig van de formele wetgever, regering + staten generaal. 
    2. Heeft een plechtige aanhef 
    3. Het woordje wet komt er in voor
  • Wat betekent: Gemeenschapsonderdaan?
    Burger van een lidstaat van de Europese Unie
  • Leg het verschil tussen een visum en een machtiging tot voorlopig verblijf uit.
    Visum art 3.3 Vreemdelingenbesluit
    -NL toestemming om gedurende korte tijd in NL te verblijven. Vrije termijn is max 3 maanden/90 dagen. 
    Voor EU burgers is er geen visumplicht, 6 maanden verblijf. 

    Machtiging tot voorlopig verblijf Art. 14 Vreemdelingenwet 
    -Voor bijv: werk, studie, gezinshereniging. Dit moet aangevraagd worden bij de ambassade. 
  • Uitleggen waarom in Nederland een identificatieplicht geldt en hoe burgers hieraan kunnen voldoen

    Identificatieplicht is er onder andere omdat de  burgers uit EU-landen zich vrij door Europa kunnen bewegen. Als gevolg hiervan is de noodzaak om in Nederland iemands identiteit te kunnen controleren, toegenomen. Dit is verplicht voor zowel Nederlanders als niet-Nederlanders bij politiecontroles. Je kan je identificeren met: 1)Paspoort 2)ID 3)Rijbewijs 4)Vreemdelingendocumenten 5) Verblijfsvergunning 6)Visum 
  • Wat is een geweldsmonopolie?
    Alleenrecht voor het hoogste gezag in de staat om geweld toe te passen.
  • Wat is een wet in materiële zin?
    1. Geeft algemene regels 
    2. Werkt naar buiten toe, het is voor iedereen geldend 
    3. heeft te maken met de inhoud van het besluit 
    4. afkomstig van het tot wetgeving bevoegd gezag.  
  • Wat betekent: Geweldsmonopolie?
    Alleenrecht voor het hoogste gezag in de staat om geweld toe te passen
  • Leg uit wat het verschil is tussen een verblijfsvergunning regulier/asiel en wanneer je recht hebt op welk document.
    Verblijfsvergunning regulier Art.14 Vreemdelingenwet
    -Vergunning tot verblijf voor werk, studie en gezinshereniging. Eerst een machtiging tot voorlopig verblijf in land van herkomst aanvragen. Dan pas kan je Nederland inreizen en een reguliere verblijfsvergunning aanvragen. 

    Verblijfsvergunning asiel Art.28 en 29 Vreemdelingenwet 

    -Vergunning tot verblijf vanwege bedreigende situatie in land van herkomst. 
  • Het koppelingsbeginsel verklaren:

    Voor vreemdelingen geldt het zogeheten koppelingsbeginsel. Volgens art.10 lid 1 Vreemdelingenwet (Vw) kan een vreemdeling die niet rechtmatig in Nederland verblijft, behalve in uitzonderingsgevallen (zie lid 2),  geen aanspraak maken op de toekenning van vertrekkingen, voorzieningen en uitkering zoals een bijstandsuitkering.  
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 2:

  • Praktisch staatsrecht
  • Y M Visscher
  • 9789001899622 or 9001899625
  • 2019

Summary - Praktisch staatsrecht

  • 1 De Nederlandse Staat en zijn bewoners

  • Uit welke kenmerken bestaat de Nederlandse staat
    • grondgebied, grenzen die zijn ontstaan en die met buurlanden in een verdrag is vastgesteld (territorium) 
    • gemeenschap, mensen die in het territorium horen vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van de staat hebben gekregen
    • gezag, zeggenschap over zijn gehele grondgebied. Het hoogste gezag is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht
  • Wat houdt staatsrecht in voor burgers en juristen?
    • Burgers; willen in vrijheid samenleven
    • juristen; kunnen niet zonder de rechtsstaat
  • Welke twee betekenissen heeft het begrip 'staat'
    • het land, dus het grondgebied waar de bevolking van de staat op leeft
    • het gezag in de staat
  • Wat zijn de 4 staatskenmerken?
    • Gemeenschap van mensen; bevolking met een onderlinge verbondenheid
    • grondgebied; bodem, luchtruim, territoriale zee)
    • hoogste gezag; soevereiniteit; geweldsmonopolie
    • erkenning door andere staten
  • Wat is de taak van de staat?
    1. beschermen van de burger door de grenzen te verdedigen
    2. het handhaven van de orde
    3. het dienen van het algemeen belang 
  • Wat is de hoofdregel waarmee we in Nederland samenleven?
    Wij willen met elkaar in vrijheid leven
  • Waar bestaat het Koninkrijk der Nederlanden uit?
    • Nederland
    • overzeese BES-landen (Bonaire, Sint Eustatius en Saba)
    • Aruba 
    • Curaçao
    • Sint Maarten 
  • Hoe krijg je het Nederlanderschap?
    • Rechtswege; indien je een Nederlandse vader/moeder hebt
    • adoptie
    • verlening
  • Wat betekend 'het statuut'?
    staatsregeling waarin afspraken zijn vastgesteld over de onderlinge verhoudingen in het Koninkrijk en de samenwerking.
  • Hoe verlies je het Nederlanderschap?
    Als je een heel erg strafbaar feit hebt gepleegd of wilt plegen; je bent dan staatloos
  • Wat zijn de rechtsgevolgen van mensen die het Nederlanderschap bezitten?
    1. Vrij toetreding tot Nederland 
    2. Het Nederlandse Wetboek van Strafrecht is van toepassing op Nederlanders maar ook die een bedrijf buiten Nederland hebben gevestigd. 
    3. Nederlanders worden niet aan andere staten uitgeleverd
    4. Het recht op passief en actief kiesrecht
    5. het vervullen van openbare functies zoals burgemeester of rechter
    6. Nederlanders kunnen aanspraak maken op voorzieningen en uitkeringen
  • Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?
    • Nederland
    • Aruba
    • Curaçao
    • Sint Maarten
  • Wat hoort bij Caribisch Nederland?
    • Bonaire
    • Sint-Eustatius
    • Saba
  • Wat houdt het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden in?
    Supergrondwet; hierin wordt aangegeven wat bij Nederland hoort en verteld ons wat we met de andere gedeelten die bij Nederland hoort te maken hebben
  • Over welk gedeelte gaat de Grondwet?
    Over het Europese deel van Nederland
  • Welke 2 rechtsgebieden zijn er binnen Nederland?
    • Publiek recht; algemeen belang; overheid en burgers
    • Privaatrecht; particuliere belangen; burgers onderling
  • Welke rechtsgebieden worden onderverdeeld onder het publiek recht?
    • Staatsrecht
    • Bestuursrecht
    • Strafrecht
  • Welke rechtsgebied wordt onderverdeeld onder het publiek recht?
    Burgerlijk recht
  • Wat bedoelen we als we het begrip 'staatsrecht' zeggen?
    Het algemene land Nederland
  • Wat bedoelen we als we het begrip 'Koninkrijk der Nederland' zeggen?
    De 4 statutaire landen;
    • Nederland
    • Aruba
    • Curaçao
    • Sint Maarten
  • Wat zijn de uitgangspunten van de rechtsstaat?
    • Democratische rechtsstaat
    • Minister is gebonden aan regels die wij voor hem bedenken, hij mag niet zomaar een wet invoeren
    • Legaliteitsbeginsel
    • Machtenscheiding
    • Onafhankelijke rechtspraak
    • Eerbiediging van grondrechten
    • In vrijheid leven
  • Wat is het legaliteitsbeginsel?
    Het overheidsoptreden moet gebaseerd zijn op democratisch tot stand gekomen regels; alles wat er gebeurd binnen Nederland moet gebaseerd zijn op regels die wij bedenken
  • Hoe is het staatsrecht ingedeeld?
    • Inrichting van de staat en verdeling van bevoegdheden
    • handhaving van individuele vrijheden van de burger
    • rechtspraak en rechtsbescherming tegen de overheid
    • totstandkoming, gelding en handhaving van het recht
  • Wat staat in de grondwet beschreven
    Alle rechten van burgers
  • Wat is een constitutionele (parlementaire) monarchie?
    we hebben een monarch (Koning), deze monarch is gebonden aan onze constitutie en daar blijkt uiteindelijk het parlement de baas. Dus als de volksvertegenwoordiging er echt serieus werk van wilt maken om de koning weg te doen, dan is dit mogelijk indien er genoeg stemmen zijn.

    sinds 1815
  • Welke staatsvorm heeft Nederland?
    Nederland is sinds 1815 een gedecentraliseerde eenheidsstaat
  • Wat is een gedecentraliseerde eenheidsstaat?
    betekend een eenheidsstaat dat uiteindelijk de nationale wetgever de baas is. De lagere overheden moeten luisteren naar de hoogste overheid.
  • Wat houdt machtenscheiding in?
    Binnen de rechtsstaat is de nationale wetgever de baas maar als de regering dit goed vind hebben de lagere overheden zelf ook van alles te bepalen.
  • Wat is Nederland sinds 1954?
    • Grondslag voor de staatsinrichting van het Koninkrijk der Nederlanden vastgelegd in het Statuut (gaat nog boven de Grondwet)
    • Samenwerking tussen de zelfstandige landen Nederland,
      • Suriname (tot 1975)

    de Nederlandse Antillen (tot 2010)
    • Sinds 2010 bestaat het Koninkrijk der Nederlanden uit de (zelfstandige) landen;
      • Nederland
      • Aruba
      • Curaçao
      • Sint Maarten
  • Uit welke 2 delen bestaat het land Nederland?
    • Europees deel; 12 provincies
    • Caribisch deel; 3 openbare lichamen;
      • Bonaire
      • Sint Eustatius
      • Saba
  • Wat betekend 'openbaar lichaam'?
    Ouderwets woord voor (bijzondere) gemeente
  • Waarover gaat het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden?
    gaat over aangelegenheden dan heb je onderlinge bijstand en samenwerken. Deze aangelegenheden zijn een verplichte samenwerking.
  • Op welke terreinen werkt het Statuut samen?
    • De handhaving van de onafhankelijkheid en de verdediging van het Koninkrijk (defensie)
    • de diplomatieke betrekkingen; diplomatie, handel
    • het Nederlanderschap; Rijkswet op het Nederlanderschap
    • rechtspraak door de Hoge Raad en andere uit Nederland afkomstige rechters
  • Is de Hoge Raad ook de hoogste rechter voor de overzeese landen en waarom?
    Ja, dit vinden zij fijn doordat zij weten dat het onafhankelijke rechters zijn
  • Wat zijn de 3 bronnen van het staatsrecht en hoe worden de 3 bronnen samen genoemd?
    • Geschreven staatsrecht
    • Ongeschreven staatsrecht; staatsrechtelijk gewoonterecht
    • Rechtspraak; jurisprudentie

    Deze bronnen worden samen constitutie genoemd
  • Wat houdt 'recht met een traditie' in?
    De belangrijkste geschreven wet is de Grondwet
  • Wat zijn geschreven soorten van het staatsrecht?
    • Verdragen
    • Statuut (voor het Koninkrijk der Nederlanden)
    • Grondwet; voor overzeese landen Staatsregeling genoemd
    • Organieke wetten en andere wetten in formele zin
    • AMvB's
    • Ministeriële regelingen
    • Vergaderreglementen van de Eerste en Tweede Kamer; RvO-EK/RvO-TK
  • Wat is een organieke wet?
    als de Grondwet bepaalt dat iets nader geregeld moet worden in een wet bijvoorbeeld de rechterlijke organisatie
  • Wat zijn AMvB's?
    wetgever waarbij het parlement niet betrokken is, opgesteld door de Koning
  • Wat zijn ongeschreven soorten van het staatsrecht?
    • Omvang/inhoud van de ministeriële verantwoordelijkheid
    • vertrouwensregel
    • Geheim Noordeinde/Huis ten Bosch; alles wat de Koning zegt is geheim
  • Wat houdt de vertrouwensregel in?
    indien je niet meer het vertrouwen van het parlement hebt dan moet je aftreden; uiteindelijk bepaalt de volksvertegenwoordiging wat het vertrouwen is
  • Wat houdt de rechtspraak in?
    de jurisprudentie, betrekking hebbend op staatsrechtelijke leerstukken
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 3:

  • Praktisch Staatsrecht
  • Y M Visscher
  • or

Summary - Praktisch Staatsrecht

  • 1 De Nederlandse staat en zijn bewoners

  • Kenmerken van de staat

    We spreken van een staat als er een gemeenschap is van mensen op een bepaald grondgebied, waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefent.


    Ad 1 Grondgebied

    De grenzen aan de kust zijn in internationale verdragen vastgelegd, waarbij ook een brede strook zeewater tot het grondgebied van de staat behoort. Ook het luchtruim boven het land hoort bij het grondgebied van de staat.


    Ad 2 Gemeenschap

    De gemeenschap wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van de staat hebben verkregen. De verbondenheid met de gemeenschap uit zich in nationale symbolen zoals een vlag en volkslied. Door die onderlinge verbondenheid wordt de gemeenschap een volk oftewel een natie genoemd.


    Ad 3 Gezag

    Het hoogste gezag van de staat is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht. Om te voorkomen dat burgers voor eigen rechter gaan spelen, mag alleen het hoogste gezag van de staat geweld gebruiken (geweldsmonopolie).


    De staat kan in twee betekenissen worden gebruikt. Aan de ene kant wordt hiermee het land aangeduid (het grondgebied en bevolking). Tegelijkertijd wordt met staat ook het gezag in de staat bedoeld, oftewel overheid.


    De staat kan in beide betekenissen worden beschouwd als een zelfstandige en ondeelbare eenheid (soeverein).


    Erkenning van een staat door andere staten wordt wel als vierde kenmerkend element van een staat beschouwd.

  • De staat (overheid) zorg voor bescherming van de burgers door de landsgrenzen te verdedigen en de orde te handhaven. Daarnaast zorgt de overheid er voor dat het algemeen belang wordt gediend. Algemeen belang betekent datgene wat in het belang is van de meeste burgers en van de staat als geheel.

    De overheid vervult haar taken door als wetgever op te treden, door de staat te besturen en d.m.v. rechtspraak.


    Het staatsrecht betreft de manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd, alsmede de belangrijke grondrechten van burgers.

  • Hoofdlijnen van het staatsrecht

    • Inrichting van de staat en verdeling van bevoegdheden
    • Handhaving individuele vrijheden van de burger
    • Rechtspraak en rechtsbescherming tegen de overheid
    • Totstandkoming, gelding en handhaving van het recht
  • Koninkrijk der Nederlanden is het staatsrechtelijk samenwerkingsverband tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba (tot 10-10-2010) en daarna tussen Nederland met de BES-eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba als openbare lichamen en de drie staten Aruba, Curaçao en Sint Maarten.


    Het Statuut is een staatsregeling waarin afspraken zijn vastgelegd over de onderlinge verhoudingen in het Koninkrijk en de samenwerking. De preambule (dit is de aanhef) van het Statuut vermeldt dat de voormalige koloniën 'uit vrije wil hebben verklaard in het Koninkrijk der Nederlanden een nieuwe rechtsorde te aanvaarden'. Aangelegenheden die het Koninkrijk betreffen zijn volgens art. 3 lid 1 van het Statuut o.a. de handhaving van de onafhankelijkheid, de verdediging van het Koninkrijk en de buitenlandse betrekkingen. Wetten die van toepassing zijn in het gehele Koninkrijk heten rijkswetten.

  • Nederlanders en vreemdelingen

    Rechtsgevolgen van het Nederlanderschap zijn:

    • Nederlanders hebben vrije toegang tot Nederland en mogen vrij verblijven. Dit is nergens in de wet vastgelegd maar historisch gegroeid.
    • Nederlands Wetboek van Strafrecht is ook van toepassing op Nederlanders die buiten het territorium van het Koninkrijk bepaalde misdrijven hebben gepleegd. Deze wet heeft exterritoriale werking.
    • De Nederlander die in het buitenland gevangen genomen wordt, geniet diplomatieke bescherming, d.w.z. dat vertegenwoordigers van NL zich ervoor zullen inzetten dat hij door de buitenlandse staat goed wordt behandeld. Kunnen ook proberen te bewerkstelligen dat Nederlanders hun straf in NL mogen uitzitten.
    • Nederlanders worden niet aan andere staten uitgeleverd, als niet zeker is dat zij na hun veroordeling hun straf mogen uitzitten in NL (art. 4 Uitleveringswet)
    • Nederlanders vallen o.g.v. het zogeheten personeel statuut in de Wet algemene bepalingen ook in het buitenland onder het Nederlandse erfrecht en personen- en familierecht.
    • Art. 4 Gw geeft Nederlanders het recht om o.a. de leden van de Tweede Kamer, de volksvertegenwoordiging, te kiezen (actief kiesrecht). Ook kunnen Nederlanders zelf gekozen worden als Kamerlid (passief kiesrecht).
    • Sommige openbare functies kunnen alleen door Nederlanders worden vervuld. Dit geldt bv. voor de functie van burgemeester en die van rechter, alsmede voor het vervullen van een vertrouwensfunctie als ambtenaar.
    • Nederlanders kunnen aanspraak maken op voorzieningen of uitkeringen zoals bijstand, kinderbijslag en huurtoeslag.
  • Vreemdeling

    Een vreemdeling, hij die de Nederlandse nationaliteit niet bezit, heeft de eerste zeven rechten die hiervoor zijn genoemd niet en de laatste alleen als hij rechtmatig in NL verblijft. De staat bepaalt zelf hoe iemand de nationaliteit van die staat verkrijgt of verliest. Het Nederlanderschap wordt allereerst doorgegeven door de ouders.


    Derde generatie

    Kinderen van een Nederlandse ouder en kinderen van de derde generatie (dit zijn kinderen van wie de niet-Nederlandse ouders ook in NL zijn geboren uit hier woonachtige vreemdelingen) krijgen van rechtswege de Nederlandse nationaliteit. Hetzelfde geldt voor minderjarigen die geadopteerd worden door een Nederlander.


    Niet-Nederlandse jongeren tussen achttien en vijfentwintig jaar die sinds hun geboorte in NL hebben gewoond (zogenoemde tweede generatie), kunnen Nederlander worden door een optieverklaring af te leggen op het gemeentehuis in hun woonplaats.


    Vreemdelingen die vijf jaar legaal in NL hebben gewoond (of hier al drie jaar getrouwd zijn met een Nederlandse partner) en ouder zijn dan achttien jaar, kunnen bij de minister van Justitie een naturalisatieverzoek indienen en daarmee het Nederlanderschap verkrijgen. Voorwaarde is wel dat zij geen gevaar vormen voor de openbare orde en veiligheid, ingeburgerd zijn in de Nederlandse samenleving en de Nederlandse taal beheersen.

  • Vreemdelingen

    Een vreemdeling in NL heeft een andere rechtspositie dan een Nederlander. De Nederlander die in Nederland niet in de noodzakelijke kosten van het bestaan kan voorzien, heeft volgens Wet werk en bijstand recht op bijstand van overheidswege. Voor vreemdelingen geldt echter het koppelingsbeginsel. Volgens de Vreemdelingenwet kan een vreemdeling die niet rechtmatig in NL verblijft, behalve in uitzonderingsgevallen, geen aanspraak maken op de toekenning van verstrekkingen, voorzieningen en uitkeringen zoals een bijstandsuitkering. De rechten van een vreemdeling zijn dus gekoppeld aan zijn rechtmatig verblijf.


    Met een visum verleent NL toestemming aan een vreemdeling om gedurende korte tijd in NL te verblijven (max. drie maanden). Voor een langer verblijf moet de vreemdeling op een Nederlandse ambassade een zogeheten machtiging tot voorlopig verblijf aanvragen. In NL kan daarna een zogenoemde verblijfsvergunning regulier worden aangevraagd.

    O.g.v. afspraken EU-verdrag gelden voor de staatsburger minder strenge regels voor toegang en verblijf in Nederland. Voor hen geldt geen visumplicht, hun vrije termijn is zes maanden en de drempels voor een langer verblijf zijn lager dan voor andere vreemdelingen.


    Naast de reguliere vreemdelingen zijn er vreemdelingen die hun toevlucht (asylum) zoeken tot NL vanwege een bedreigende situatie of slechte economische omstandigheden in hun eigen land. Voor deze asielzoekers gelden niet dezelfde toegangsregels als voor de reguliere vreemdelingen. Asielzoekers moeten een verblijfsvergunning asiel aanvragen in een Nederlands aanmeldcentrum. Een persoon die gegronde vrees heeft voor vervolging in zijn eigen land wegens de redenen die genoemd worden in het Vluchtelingenverdrag wordt een (verdrags)vluchteling genoemd.

  • Volgens art. 13 Vw wordt een verblijfsvergunning alleen verleend:

    • als NL hiertoe verplicht is vanwege een verdrag zoals bv. het Vluchtelingenvedrag, o.g. waarvan een asielzoeker als vluchteling wordt aangemerkt;
    • als met de aanwezigheid van de vreemdeling een wezenlijk Nederlands belang is gediend;
    • als er klemmende redenen zijn van humanitaire aard, zoals ziekte of hereniging met een kind of partner.
  • Bewegingsvrijheid van burgers

    De invloed van de overheid is niet absoluut maar wordt begrensd door fundamentele rechten van burgers. De overheid moet deze mensenrechten, die grondrechten worden genoemd, respecteren en mag hierop alleen inbreuk maken als dit wettelijk is bepaald. De regels hiervoor en de grondrechten zelf zijn vastgelegd in internationale verdragen en in de Grondwet.

  • Bronnen van staatsrecht

    Staatsrecht heeft betrekking op de rechtvaardiging en verdeling van de staatsmacht bij wetgeving, bestuur en rechtspraak en op de verhouding tussen de overheid en burger. De rechtsregels die het staatsgezag en de organisatie van de staat vastleggen, worden constitutie of staatsregeling genoemd. De Nederlandse constitutie is te vinden in de Grondwet, het Statuut voor het Koninkrijk, in verdragen en in gewoonterecht. Daarnaast bevatten organieke wetten regels van staatsrecht, behoren de eigen reglementen van de staatsorganen tot de Nederlandse constitutie en geeft de jurisprudentie een nadere interpretatie.


    • Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden

    Het Statuut regelt de organisatie van het Koninkrijk en de onderlinge verhoudingen en samenwerking tussen NL en de overzeese delen van het Koninkrijk.


    • De Grondwet

    De Grondwet regelt de inrichting en het functioneren van de Nederlandse staat en de staatsorganen en de verdeling van de staatsmacht. Art. 42 lid 1 Gw stelt dat de regering wordt gevormd door de Koning en de ministers en bepaalt art. 81 Gw dat de regering en de Staten-Generaal (volksvertegenwoordiging) gezamenlijk wetten vaststelt. De laatste twee worden samen de formele wetgever genoemd en deze wetten heten dan ook wetten in formele zin. De Grondwet vult het Statuut aan voor wat betreft zaken die het gehele Koninkrijk betreffen. Verder bevat de Grondwet de hiervoor genoemde grondrechten die burgers beschermen tegen al te grote inbreuken door de staat.


    • (Organieke) wetten en besluiten, regelementen

    Als de Grondwet bepaalt dat iets nader geregeld moet worden in een wet in formele zin, een wet dus van de regering en de Staten-Generaal, dan spreken we van een organieke wet.


    • Gewoonterecht

    Omdat het staatsrecht zich ontwikkelt vinden we dit ook in (ongeschreven) regels van gewoonterecht. Van een gewoonte is sprake als een bepaald gebruik, waarvan men vindt dat het juridisch gezien zo hoort, een zekere tijd voortduurt. Voorbeeld is het vertrouwensregel. Volgens deze regel kan bv. een minister of zelfs de hele regering, die het vertrouwen van de volksvertegenwoordiging verliest, zijn functie niet meer uitoefenen en moet deze aftreden.


    • Verdragen en Europese maatregelen

    Voorbeelden van verdagen zijn het EU-Verdrag, het Verdrag van Schengen, het Vluchtelingenverdrag, het EVRM en BUPO.


    • Jurisprudentie

    De laatste bron van staatsrecht is jurisprudentie, ofwel het rechtersrecht. Met hun uitspraken over een bepaald geschil verduidelijken rechters de bestaande rechtsregels en passen zij deze toe op het concrete geval.

  • Wat zijn de bronnen van het staatsrecht?
    1. Het statuut voor het koninkrijk der Nederlanden.
    2. De grondwet
    3. Organieke wetten, besluiten en regelementen.
    4. Gewoonterecht.
    5. Verdragen en Europese maatregelen.
    6. Jurisprudentie.
  • Wat regelt het statuut?
    Organisatie van het koninkrijk en verhoudingen en samenwerking tussen Nederland en de overzeese delen van het Nederlandse koninkrijk.
  • Wat regelt de grondwet?
    Inrichting van de Nederlandse staat en staatsorganen en de verdeling van de staatsmacht.
  • Waaruit bestaat de regering?
    Koning en ministers/
  • Wetten in formele zin?
    Totstand gekomen door de regering en staten-generaal
  • Wat is een organieke wet?
    Als de grondwet bepaald dat iets nader geregeld moet worden in een wet in formele zin.
  • Voorbeelden van Europese verdragen
    EVRM, BUPO, ESH, UVRM, IVESC, vluchtelingenverdrag.
  • Wat is de taak van de staat?
    - burgers bescherming bieden door landsgrenzen te verdedigen.
    - orde handhaven.
    - algemeen belang behartigen 
  • Wat zijn de hoofdlijnen van het staatsrecht?
    - inrichting van de staat en verdeling van haar bevoegdheden. 
    - handhaving individuele vrijheden vd burger.
    - rechtspraak en rechtsbescherming tegen de overheid.
    - totstandkoming, gelding en handhaving van het recht. 
  • Wat zijn de kenmerken van een staat?
    - grondgebied
    - gemeenschap
    - gezag
    - erkenning 
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 4:

  • Praktisch staatsrecht
  • Y M Visscher
  • 9789001794361 or 900179436X
  • 2e [geactualiseerde] dr.

Summary - Praktisch staatsrecht

  • 1 De Nederlandse staat en zijn bewoners

  • Staatsrecht:

     

    1)    betreft de manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd.

     

     

     

    2)    heeft betrekking op de rechtvaardiging en verdeling van e staatsmacht bij wetgeving, bestuur en rechtspraak en op de verhouding tussen de overheid en de burger.

     

     

     

    Staat: We spreken van een staat als er een gemeenschap is van mensen op een bepaald grondgebied het hoogste gezag uitoefent.

     

     

     

    Kenmerken van een staat:

     

    1)  Grondgebied: het grondgebied, het territorium, kent grenzen die soms na oorlogen tot stand zijn gekomen en in een verdrag (overeenkomst tussen staten) met buurlanden zijn vastgelegd. De staat heeft exclusieve zeggenschap op en over zijn gehele grondgebied.

     

     

     

    2)  Gemeenschap: wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun afstamming of op eigen verzoek de nationaliteit hebben verkregen. De verbondenheid uit zich in nationale symbolen zoals een vlag en een volkslied.

     

     

     

    3)  Gezag: Het hoogste gezag is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht. Alleen het hoogste gezag mag geweld gebruiken, geweldsmonopolie.

     

     

     

    4)  Erkenning door andere staten:

     

     

     

    Het begrip staat kan in twee betekenissen gebruikt worden. ten eerste kan het ‘land’ aanduiden, d.w.z. het grondgebied met de bevolking v/d staat. Ten tweede wordt er met staat ook het ‘gezag’ i/d staat/overheid bedoeld.

     

     

     

    De staat is soeverein: d.w.z. dat zij zelfstandig en ondeelbaar is, en het hoogste gezag dragend.

     

     

     

    De Nederlandse staat is een rechtspersoon naar burgerlijk recht:
    dit betekent dat de staat, net als een persoon, zelfstandig drager is van rechten en plichten en als staatsmacht kan optreden in het juridische verkeer binnen Nederland en in contract met andere staten.

     

    De staat (overheid) zorgt voor bescherming v/d burgers door landsgrenzen te verdedigen en de orde te handhaven. Daarnaast zorgt de overheid ervoor dat het algemeen belang wordt gediend.

     

    Algemeen belang: datgene wat in het belang is van de meeste burgers en van de staat als geheel.

     

    De overheid vervult haar taken door als wetgever op te treden, door de staat te besturen en d.m.v. rechtspraak.

     

     

     

    Het koninkrijk der Nederlanden: is een staatsrechtelijk samenwerkingsverband tussen Nederland, de Antillen en Aruba (tot 10/10/2010) en daarna tussen Nederland met de BES-eilanden als openbare lichamen en de 3 staten Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

     

    De afzonderlijke staten (Aruba, Curaçao en Sint Maarten) mogen hun eigen aangelegenheden zelf behartigen (art. 41 lid 1 Statuut). Zij hebben net als Nederland een eigen bestuur (regering), wetgever en rechterlijke macht.

     

     

     

    Het Statuut: is een staatsregeling waarin afspraken zijn vastgelegd over de onderlinge verhoudingen in het Koninkrijk en de samenwerking.

     

     

     

    Rijkswet: zijn wetten die van toepassing zijn in het gehele Koninkrijk.

     

     

     

    Rechtspositie: het geheel van rechten en plichten van vreemdelingen in Nederland.

     

    Rechtsgevolgen van het Nederlanderschap:

     

     

     

    1)     Nederlanders hebben vrije toegang tot Nederland en mogen hier vrij verblijven.

     

     

     

    2)     Het wetboek van Strafrecht is ook van toepassing op Nederlanders die buiten het Koninkrijk bepaalde misdrijven plegen (art. 5 Sr). Deze wet heeft exterritoriale werking.

     

     

     

    3)     De Nederlander die in het buitenland gevangen genomen wordt geniet diplomatieke bescherming (bescherming van de eigen staat in het buitenland).

     

     

     

    4)     Nederlanders worden niet aan andere staten uitgeleverd, als het niet zeker is dat zij hun straf in Nederland mogen uitzitten.

     

     

     

    5)     Nederlanders vallen in het buitenland ook onder het Nederlands erfrecht en personen-en familierecht.

     

     

     

    6)     Art. 4 GW geeft Nederlanders het recht om leden v/d tweede kamer, de volksvertegenwoordiging  te kiezen (actief en passief kiesrecht).

     

     

     

    7)     Sommige openbare functies kunnen alleen door Nederlanders worden vervuld. Zoals,

     

    burgemeester (art. 63 Gemeentewet), rechter (art. 1c Wet rechtspositie rechterlijke

     

    ambtenaren), ambtenaar (art. 125e Ambtenarenwet).

     

     

     

    8)     Nederlanders kunnen aanspraak maken op voorzieningen of uitkeringen zoals bijstand,

     

    kinderbijslag en huurtoeslag.

     

     

     

    Vreemdeling (art. 1 lid 1e RWN): Hij die de Nederlandse nationaliteit niet bezit. Een vreemdeling heeft de eerste zeven bovengenoemde rechten niet en de laatste alleen als hij rechtmatig in Nederland verblijft.

     

     

     

     

     

     

     

    Nederlandse nationaliteit verkrijgen indien:

     

     

     

    1)    Kinderen van Nederlandse ouders

     

     

     

    2)    Kinderen van de derde generatie

     

     

     

    3)    Minderjarigen die geadopteerd worden door een Nederlander (art. 5 RWN)

     

     

     

    4)    Niet-Nederlandse jongeren tussen 18 en 25 die sinds hun geboorte in Nederland wonen (tweede generatie) kunnen Nederlander worden d.m.v. een optieverklaring (art. 6 RWN)

     

     

     

    5)    Vreemdelingen die 5 jaar legaal in Nederland hebben gewoond (of drie jaar getrouwd met een Nederlandse partner) én ouder zijn dan 18 jaar, kunnen bij de minister van Justitie een naturalisatieverzoek indienen (art. 7 RWN).

     

     

     

    Voorwaarden zijn wel:

     

    o   Geen gevaar voor de openbare orde en veiligheid, ingeburgerd en Nederlandse taal beheersen.

     

     

     

     

     

    Derde generatie: In Nederland geboren kind van niet-Nederlandse ouders die in Nederland zijn geboren.

     

     

     

    Naturalisatie: verkrijging van het Nederlanderschap door een besluit van de Nederlandse overheid.

     

     

     

    Naturalisatietoets: een toets die een vreemdeling moet afleggen om in aanmerking te komen voor een naturalisatie.

     

    Degene die Nederlander wil worden moet afstand doen van zijn eigen nationaliteit. Omdat de nationaliteit van die vreemdeling gezien wordt als een belemmering. Uitzondering: Marokko.

     

    Ook wordt er meerderjarige vreemdelingen die sinds hun vierde jaar rechtmatig in Nederland wonen en Nederlander willen worden, wordt er geëist dat zij afstand doen van hun eigen nationaliteit, omdat hun oorspronkelijke nationaliteit in het dagelijks leven voor hen nauwelijks een betekenis heeft.

     

     

     

    Identificatieplicht: de plicht tot het overleggen van een identiteitsbewijs.
    Art. 1 Wet op de identificatieplicht (Wid) geeft aan met welke documenten iemand zijn identiteit en nationaliteit kan aantonen. Dit zijn het paspoort, het rijbewijs, maar ook vreemdelingendocumenten, zoals een visum of de verblijfsvergunning. Iedereen vanaf 14 jaar moet zich kunnen identificeren bij politiecontroles (art. 2 Wid).

     

    Koppelingsbeginsel: uitgangspunt dat het recht op een verstrekking, uitkering of voorziening van de overheid is gekoppeld aan het rechtmatig verblijf. Dus vreemdelingen die niet rechtmatig in Nederland verblijven, kunnen geen daarop aanspraak doen.

     

     

     

    (Art. 3 Vw)Toegang a/e vreemdeling wordt verhinderd als :

     

    -       hij geen geldig identiteitsbewijs heeft

     

    -       gevaar is voor de openbare orde en veiligheid

     

    -       geen geld heeft voor zijn verblijf in Nederland en zijn terugreis

     

    Voor een kort verblijf als toerist, voor zaken, familiebezoek of een ziekenhuisopname etc., moet de vreemdeling eerst een visum in zijn eigen land aanvragen bij de Nederlandse Ambassade. 

     

    Ambassade: een stuk Nederlands grondgebied in het buitenland, waar de Nederlandse staatsmacht geldt.

     

     

     


    Visum:
    hiermee verleent Nederland toestemming aan een vreemdeling om gedurende korte tijd (max. 3 maanden) in Nederland te verblijven. (art. 3.3 vreemdelingenbesluit).

     

     

     

    Voor een langer verblijf moet de vreemdeling op een Nederlandse ambassade een “machtiging tot voorlopig verblijf" aanvragen (art.14 Vw).

     

    Daarna kan de vreemdeling in Nederland dan een “verblijfsvergunning regulier” aanvragen. Deze vergunning wordt afgegeven onder beperking, voor het doel van het verblijf.

     


    Voor staatsburgers v/d andere staten in de EU gelden er mindere strenge regels op grond v/d afspraken i/h EU verdrag.

     

     

     

    Asielzoekers moeten een “verblijfsvergunning asiel” aanvragen in een Nederlands aanmeldcentrum (art. 28 Vw). Daarna moeten zij een definitieve beslissing afwachten i/e opvangcentrum of asielzoekerscentrum.

     

     

     

    Verdragsvluchteling: Zijn asielzoekers die vanwege ernstige redenen uit hun land zijn gevlucht.

     

     

     

    Verlening verblijfsvergunning (art. 13 Vw):

     

     

     

    -       als Nederland hiertoe verplicht is vanwege een verdrag

     

     

     

    -       als met de aanwezigheid v/d vreemdeling een wezenlijk Nederlands belang is gediend. (bv. Koningin Maxima die een verblijfsvergunning kreeg, toen er vast stond dat zij met Koning Willem Alexander ging trouwen.

     

     

     

    -       als er klemmende redenen zijn van humanitaire aard, zoals ziekte of hereniging met een partner of kind.

     

    Grondrecht: de invloed van de overheid wordt niet absoluut maar wordt begrensd door fundamentele rechten van burgers/ mensenrechten, die de overheid moet respecteren en zij mag alleen inbreuk maken als dit wettelijk is bepaald.

     

     

     

     

     

    Bronnen van het Staatsrecht:

     

     

     

       - Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden

     

       - De Grondwet

     

       - Gewoonterecht

     

       - Verdragen en Europese maatregelen

     

       - Jurisprudentie

     

     

     

    Staatsregeling constitutie: Rechtsregels die het staatsgezag en de organisatie van de staat vastleggen,

     

    Het Statuut: regelt sinds 1954 de organisatie van het Koninkrijk en de onderlinge verhoudingen en samenwerking tussen Nederland en de overzeese delen van het Koninkrijk.

     

    Grondwet: regelt de inrichting en het functioneren van de Nederlandse staat en de staatsorganen en de verdeling van de staatsmacht.

     

     

     

    De regering wordt gevormd door de Koning en de ministers (art. 42 lid 1 GW).

     

     

     

    Formele wetgever: de Staten Generaal (volksvertegenwoordiging) en de regering die samen wetten (wetten in formele zin) vaststellen (art. 81 GW).

     

     

     

    De grondwet is een aansluiting op het Statuut die zaken in het gehele Koninkrijk betreffen (art. 5 Statuut) en bevat grondrechten, die burgers beschermen tegen te grote inbreuken door de staat.
    De verankering van de grondrechten i/d Grondwet biedt extra zekerheid, aangezien de Grondwet de hoogste wet in Nederland is en minder gemakkelijk gewijzigd kan worden dan gewone wetten.

     

     

     

    Organieke wet: hiervan is er sprake als de Grondwet bepaalt dat iets (nader) geregeld moet worden in een wet in formele zin.

     

     

     

    Raad van State: is een orgaan dat o.a. juridische adviezen geeft aan de Nederlandse overheid.

     

     

     

    Gewoonterecht: hiervan is er sprake als een bepaald gebruik, waarvan men vindt dat het juridisch gezien zo hoort, een zekere tijd voortduurt. (bijv. vertrouwensregel).

     

     

    Jurisprudentie: of te wel rechtersrecht. Hierbij verduidelijken rechters bestaande rechtsregels over een geschil met hun uitspraken en passen zij deze toe op het concrete geval.

  • Wanneer spreken we van een staat?
    We spreken van een staat als er gemeenschap is van mensen op een bepaald grondgebied, waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefent.
  • 1
  • Wat zijn de drie elementen van de staat? (kenmerken)
    Grondgebied, gemeenschap en gezag.
  • Het territorium is het grondgebied van een staat
  • Wat is een verdrag?
    Een verdrag is een overeenkomst tussen een of meer staten
  • Het grondgebied kent grenzen die na talloze oorlogen tot stand zijn gekomen en in een verdrag met buurlanden zijn vastgesteld
  • Hoe wordt de gemeenschap gevormd?
    De gemeenschap wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van de staat hebben verkregen
  • Waaruit kan een gemeenschap bestaan?
    Een gemeenschap kan bestaan uit mensen met verschillende taal, godsdienst, cultuur en geschiedenis, die zicht met elkaar verbonden voelen.
  • De verbondenheid uit het gemeenschap uit zich in nationale symbolen zoals een vlag en een volkslied.
    Foor die onderlinge verbondenheid wordt de gemeenschap een volk of een natie
  • Op wat is het hoogst gezag van de staat gericht?
    Het hoogst gezag van de staat is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht
  • Alleen het hoogste gezag van de staat mag geweld gebruiken( geweldsmonopolie) om te verkomen dat burgers voor eigen rechter gaan spelen
  • Het gezag wordt ook uitgeoefent over vreemdelingen die zich als toerist, werkenemer, verkeersdeelnemer etc. op het grondgebied van de staat bevinden
  • Wat zijn de twee betekenissen waarin de staat kan worden gebruikt?
    1. het land=> dat wil zeggen het grondegebied met de bevolking van de staat.
    2. het gezag in de staat => de overheid
  • Wat zijn de twee betekenissen waarin de staat kan worden beschouwd?
    - Als een zelfstandige eenheid
    - Als een ondeelbare eenheid
  • Dat is : De staat is soeverein
  • Wat betekent de Nederlandse staat is een rechtspersoon naar burgelijke recht?
    Dat de staat net als een persoon, zelfstandig drager is van rechten en plichten en als staattsmacht kan optreden in het juridische verkeer binnen Nederland en in contact met andere staten.
  • Erkenning van een staat door andere staten wordt als vierde kenmekend element van een staat beschouwd
  • Waar zorgt de staat voor?
    De staat zorgt voor bescherming van de burgers door de landsgrenzen te verdedigen en de orde te handhaven
  • De staat= overheid
  • Hoe verdeeld de overheid haar taken?
    Door als wetegever op te treden, door de staten te besturen en door middel van rechtspraak.
  • De overheid zorgt er voor dat het algemeen belang wordt gediend. Dat kan worden omschreven als datgene wat in het belang is van de meeste burgers en van de staat als geheel
  • publieke zaak => Latijns woord daarvoor is res publica
  • Wat regelt de (oudsher) publiekrecht?
    In tegenstelling tot het hiervoor genoemde burgerlijke recht dat de juridsiche verhoudingen tussen (rechts)personen regelt
  • In wat wordt het publiekrecht in Nederland onderverdeeld?
    In het staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht
  • Wat is staatsrecht?
    De manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd, alsmede de zo belangrijke grondrechten van burgers.
  • Wat is bestuursrecht?
    Het bestuursrecht heeft betrekking op de wijze waarop de overheid de samenleving bestuurt
  • Wat is het strafrecht?
    Het strafrecht regelt de vervolging en bestraffing van (rechts)personen
  • Wat zijn staatrechtelijke onderwerpen?
    - De totstandkoming van wetten en regelingen en de gebondenheid hieraan voor zowel de overheid als de burgers
    - de verdeling van bevoegheden binnen de staat
    - de bescherming van burgers tegen het optreden van de staat en de handhaving van individuele vrijheden van burgers.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Summary 5:

  • Praktisch staatsrecht
  • Y M Visscher
  • 9789001729523 or 9001729525
  • 2007

Summary - Praktisch staatsrecht

  • 1 De Nederlandse staat en zijn bewoners

  • wanneer spreken van een staat?
    als er een gemeenschap is van mensen op een bepaald grondgebied, waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefend.
  • 1.1 De Nederlandse staat

  • Waar houdt het staatsrecht zich mee bezig?
    Met de manier waarop de overheidsgezag in een staat is georganiseerd
  • 1.1.1 Kenmerken van de staat

  • De samenleving bestaat uit mensen die hun individuele belangen nastreven zoals het hebben van een eigen inkomen, eene goede woning en een bestaan in vrijeheid. Daarnaast zijn er ook collectieve belangen zoals veiligheid, volksgezondheid, onderwijst.

    Kenmerken van een staat:
    Een staat is een bepaalde grondgebied met inwoners en met een bepaalde vorm van overheidsgezag.  Het staatsrecht houdt zich bezig met de manier waarop dit overheidsgezag in een staat is georganiseerd.

    1. Grondgebied:
      Grenzen aan de kust zijn in internationale verdragen vastgelegd. ook het luchtruimte boven het land hoort bij het grondgebied van de staat. De staat heeft exclusief zeggenschap op en over zijn gehele grondgebied.
    2. Gemeenschap:
      De gemeenschap wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van de staat hebben verkregen.
    3. Gezag
      het hoogste gezag van de staat is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht. (om te voorkomen dat burgers voor eigen rechter gaan spelen mag alleen het hoogste gezag van de staat geweld gebruiken) Dit gezag wordt niet alleen uitgeoegend over de burgers die e nationaliteit van de staat bezitten , maar ook over vreemdelingen die zich als toerist, werknemer enz op het grondgebied van de staat bevinden.
    4. Erkenning (hoeft niet altijd)
      Erkenning van een staat door andere staten.

     

    Soeverein: de Nederlandse staat is een rechtspersoon, dit betekend dat de staat net als een persoon zelfstandige drager is van rechten en plihcten als staatsmacht kan optreden in het juridisch verkeer binnen Bederland en in concat met andere staten.

     

     


     

  • Wanneer spreken we van een staat
    • gemeenschap van mensen
    • op een bepaald grondgebied
    • waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefent
  • wat zijn de kenmerken van de staat?

    grondgebied, gemeenschap van mensen en hoogste gezag.

  • Kenmerken staat:
    Een gebied is een staat als er:

    * een  gemeenschap is van mensen
    * op een bepaald grondgebied
    * Waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefent.
  • kunnen overheid en staat als synoniem worden beschouwd?
    Nee, met staat kan het land (grondgebied) en de overheid beiden  worden aangeduid.
  • Overheid en staat kunnen als synoniemen worden beschouwd al smet staat wordt bedoeld het hoogste gezag in de staat.

  • Wat is een andere naam voor het grondgebied van een staat?
    Territorium
  • Noem voorbeelden van individuele belangen.
    het hebben van eigen inkomen, een goede woningng, bestaan in vrijheid.
  • Gemeenschap:
    Word gevormd door mensen die daarbij horen vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van de staat hebben gekregen.
  • De staat is soeverein, wat betekent dit?
    Dat de staat als een zelfstandige ondeelbare eenheid kan worden beschouwd.
  • Wanneer is iets een staat?
    Als er een gemeenschap is van mensen op een bepaald grondgebied, waarover een organisatie het hoogste gezag uitoefent.
  • De grenzen van het grondgebied worden in een verdrag (overeenkomst meet een of meer staten) met buurlanden vastgelegd.

  • Noem een paar collectieve belangen
    veiligheid, volksgezonheid, onderwijst. het gebruik van ruimte om ons heen.
  • Grondgebied:
    *Grenzen in een verdrag vastgelegd
    *Grenzen aan de kust; territoriale zone voor de meeste landen 12 mijl ong. 22 km
    *luchtruim staat exclusieve zeggenschap gehele grondgebied
  • art. 2.1 BW de Nederlandse staat is een rechtspersoon naar burgerlijk recht.
  • Wat zijn de drie elementen van een staat?
    Grondgebied, gezag en gemeenschap
  • Door wie wordt de gemeenschap gevormd?
    Mensen die daartoe behoren vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van de staat hebben verkregen.
  • Wat is het verschil tussen individuele en collectieve belagen?
    Bij individuele belangen gaat het om wat een individu belangrijk vind. En bij collecetieve belangen gaat het om wat wij als mensen gezamenlijk belangrijk vinden in de samenleving.
  • Gezag:
    *Gericht op het scheppen en handhaven orde en recht
    *alleen hoogste gezag staat mag geweld gebruiken (Geweldsmonopolie)
    *word uitgeoefend op alle mensen die zich op het grondgebied van de staat bevinden
    *De staat is soeverein: Een zelfstandige en ondeelbare eenheid
    *De Nederlandse staat is: een rechtspersoon naar burgerlijk recht
    *Het hoogste gezag in Nederland is verspreid over verschillende organen:
     Staat---> Burgers: publiekrecht.
    Burgers-->Burgers: Privaatrecht
  • Wat is het vierde kenmerkende element van de staat?
    De erkenning van de staat door andere staten.
  • Hoe wordt een gemeenschap gevormd?
    Door mensen die daarbij horen vanwege hun afstamming of die op eigen verzoek de nationaliteit van die staat hebben verkregen.
  • Het hoogste gezag van de staat is gericht op het scheppen en handhaven van orde en recht. Om te voorkomen dat burgers voor eigen rechter gaan spelen mag alleen het hoogste gezag van de staat geweld gebruiken.
  • Staatsrecht:
    De manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd en de grondrechten van de burgers.
  • Res publika?
    publieke zaak/ publiekrecht
  • Waar is het hoogste gezag van de staat op gericht?
    Op het scheppen en handhaven van orde en recht.
  • Wat zijn de twee betekenissen van het woord staat?
    1. het land (het grondgebied met de bevolking)
    2. de overheid (het gezag in de staat)
  • Bestuursrecht:
    De manier waarop de overheid de samenleving bestuurt.
  • Wat is de onderverdeling van het publiekrecht?

    staatsrecht

    bestuursrecht

    strafrecht

  • Wat is een geweldsmonopolie?
    Een monopolie die aangeeft dat alleen het hoogste gezag van de staat geweld mag gebruiken om zo te voorkomen dat burgers voor eigen rechter gaan spelen.
  • De staat is soeverein
    De staat kan worden beschouwd als een zelfstandige en ondeelbare eenheid
  • Wat betreft het staatsrecht?
    De manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd alsmede de grondrechten.
  • Wat wordt er bedoelt met de staat is soeverein?
    Dat de staat wordt beschouwd als een zelfstandige en ondeelbare eenheid.
  • De Nederlandse staat is een rechtspersoon in het burgerlijk recht (zie art. 2:1 BW)
  • Wat betreft het bestuursrecht?
    Bestuursrecht heeft betrekking op de wijze waarop de overheid de samenleving bestuurd.
  • Wat betekent dit: De Nederlandse staat is een rechtspersoon naar burgerlijk recht?
    De staat is de zelfstandige drager van rechten en plichten, net als een persoon, en kan als staatsmacht in het juridisch verkeer binnen Nederland en in contact met andere staten optreden.
  • Wat is het zogenaamde vierde kenmerkende element van een staat?
    Erkenning van een staat door andere staten
  • Wat betreft het strafrecht?
    De vervolging en bestraffing van (rechts)personen.
  • Wat is het algemeen belang?
    Datgene wat in het belang is van de meeste burgers en de staat als geheel.
  • Naast het verdedigen van landsgrenzen en het handhaven van de orde zorgt de overheid ervoor dat het algemeen belang wordt gediend. De overheid vervult haar taken door als wetgever op te treden, door de staat te besturen en door middel van rechtspraak.
  • Wat zijn de hoofdlijnen van het staatsrecht?

    - inrichting van de staat en de verdeling van bevoegdheden

    - handhaving individuele vrijheden van de burger

    - rechtsspraak en rechtsbescherming tegen de overheid

    - totstandkoming, gelding en handhaving van het recht

  • Wat zijn de taken van een staat?
    Als wetgever optreden, de staat besturen en rechtspraak.
  • De term staat stamt uit de renaissance (16e eeuw). Voor die tijd werden staatsaangelegenheden aangeduid met de publieke zaak. De Latijnse term hiervoor is res publica.  Daarom spreken we van Publiekrecht.
  • Wat is staatsrecht?
    De manier waarop de inrichting van de staat en het optreden van de overheid zijn georganiseerd, net als de grondrechten van de burgers.
  • Het Nederlands publiekrecht bestaat uit:
    • staatsrecht (inrichting staat en optreden overheid, en belangrijkste grondrechten)
    • bestuursrecht ( hoe bestuurt de overheid de samenleving)
    • strafrecht ( regelt vervolging en bestraffing van (rechts)personen)
  • Wat is het bestuursrecht?
    De wijze waarop de overheid de samenleving bestuurt.
  • Wat zijn de hoofdlijnen van het staatsrecht?
    • Inrichting van de staat en verdeling van de bevoegdheden.
    • Rechtspraak en rechtsbescherming tegen de overheid.
    • Handhaving individuele vrijheden van de burger.
    • Totstandkoming, gelding en handhaving van het recht
  • Wat is het strafrecht?
    Het regelt de vervolging en bestraffing van personen.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Wat is een constitutionele monarchie?
Een koninkrijk dat is vastgelegd in een staatsregeling.
Wordt de Triasleer in Nederland toegepast? Waar blijkt dit uit?
Omdat de taken van de overheid ingewikkeld en veelomvattend zijn, is deze ideaalsituatie voor de wetgevende en uitvoerende macht in Nederland niet uitvoerbaar gebleken en maar ten dele toegepast.

Dit blijkt uit het volgende:
  • De wetgeving in Nederland kom op centraal niveau niet alleen tot stand door de volksvertegenwoordiging, maar door de Staten-Generaal en regering gezamenlijk (art. 81 Gw).
  • De uitvoerende macht (regering) kan ook zonder medewerking van de volksvertegenwoordiging regels vaststellen (AMvB in de vorm van Koninklijk Besluit - art. 89 Gw).
  • In bepaalde gevallen hebben ook ministers eigen regelgevende bevoegdheden (ministeriële regeling).
  • Op decentraal niveau kunnen organen, die wetten uitvoeren, zelf ook nadere regels vaststellen in de vorm van verordeningen (art. 143 Provinciewet en art. 147 Gemeentewet).


Er is wel sprake van een dusdanige spreiding van machten, zodat staatstaken niet in handen zijn van een enkel orgaan of persoon en er bestaat een systeem van checks-and-balances. 
Wat is Trias Politica?
Trias Politica is de leer van de machtenscheiding en is gebaseerd op het gedachtengoed van John Locke en Charles de Montesquieu. 

Om machtsmisbruik te voorkomen dienen de drie functies van de overheid gescheiden te worden. Wetgeving, bestuur (uitvoerende macht) en rechtspraak zouden door drie afzonderlijke organen uitgevoerd moeten worden die zich elk met één van deze taken bezighouden. 

De wetgeving moet in handen zijn van de volksvertegenwoordiging, overheidsorganen moeten deze weten uitvoeren en de rechter moet erop toezien dat de wet goed wordt toegepast. 
Wat is een democratische rechtsstaat?
In een democratische rechtsstaat hebben burgers invloed op de overheid en is de overheid aan regels gebonden. Dit heeft betrekking op de verdeling van macht binnen de staat en niet op de staatsvorm of organisatie van staatstaken.
Wat is een sociale verzorgingsstaat?
De overheid heeft de taak om zodanig in te grijpen in het sociaaleconomische leven, zodat voor alle burgers een menswaardig bestaan gegarandeerd is.
Wat is een nachtwakersstaat?
Dat de staat moet zorgen voor veiligheid, rust en orde.
Wat is het legaliteitsbeginsel?
Overheidsoptreden vindt grondlag in wetten die (mede) door de volksvertegenwoordiging tot stand is gekomen.
Wat zijn de grondslagen (kenmerken) van een democratische rechtsstaat?
  • Legaliteitsbeginsel: overheidsoptreden is gebaseerd op democratisch tot stand gekomen algemene regels
  • Spreiding van overheidsmacht
  • Onafhankelijke rechtspraak
  • Eerbieding van grondrechten
Noem de verschillende staatsvormen en hun kenmerken.
  • Statenbond: 1 staatshoofd, zelfstandig, bevoegdheidsverdeling vastgelegd in Statuut of verdrag.
  • Bondsstaat/federatie: federale regering, staat zelfstandigheid en staatsmacht grotendeels af, bevoegdheidsverdeling vastgelegd in Constitutie (VS, Duitsland, België).
  • Eenheidsstaat: concentratie van staatsmacht bij een centraal gezag dat de eenheid bewaakt van de staat met onzelfstandige delen (Frankrijk). 
  • Gedecentraliseerde eenheidsstaat: centrale overheid draagt deel van haar regelgevende en bestuurlijke taken en bevoegdheden over aan lagere overheden. (Nederland)
Wat is het verschil tussen een statenbond en een bondsstaat/federatie?
  • De staten in een bondsstaat staan hun zelfstandigheid, en daarmee ook hun staatsmacht, grotendeels af aan een centraal gezag; de federale regering. (Voorbeelden: VS, Duitsland en België) Bij een statenbond behouden de deelstaten hun zelfstandigheid. 
  • Bevoegdheidsverdeling tussen deelstaten en het federaal gezag wordt vastgelegd in een constitutie. In een statenbond wordt de bevoegdheidsverdeling vastgelegd in een verdrag.