Summary Recht en samenleving in verandering

-
ISBN-10 9013048676 ISBN-13 9789013048674
1279 Flashcards & Notes
40 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Recht en samenleving in verandering". The author(s) of the book is/are Rob Schwitters in samenw Anita Böcker. The ISBN of the book is 9789013048674 or 9013048676. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Recht en samenleving in verandering

  • 1.1 De betekenis van het recht

  • Waaruit blijkt de (grote) betekenis (A) en de groeiende betekenis (B) van het recht?
    A:
    1. De veelheid van menselijke activiteiten die aan rechtsregels onderworpen zijn;
    2: de laatste jaren hebben veel tv-serieus het juridisch bedrijf als onderwerp.
    B:
    1. Het aantal civiele en administratieve zaken die worden voorgelegd aan de rechter is van 1950-2000 meer dan verdrievoudigd;
    2. het aantal rechters is in die periode verzevenvoudigd;
    3. men is in toenemende mate geneigd zich op een recht te beroepen:
    1. mondiger
    2. rechtshulp is toegankelijker
    3. veel wettelijke regels waarop mensen zich kunnen beroepen
    4. nieuwe regels en jurisprudentie maken het makkelijker om anderen civielrechtelijk voor schade aansprakelijk te stellen
    5. internationalisering biedt steeds meer mogelijkheden tot procederen
  • Waarom wordt wellicht het recht tegenwoordig meer beschouwd als primaire uitdrukking van goed en kwaad?
    Doordat religieuze denkbeelden en traditionele waarden steeds minder uitgangspunt zijn van morele oriëntatie.
  • Waarom lijkt de groter wordende betekenis van het recht gerelativeerd te moeten worden?
    1. Volgens de door de politie geregistreerde misdrijven zijn bijna alle vormen van criminaliteit gestegen in de periode 1950-2006.
    2. Sinds de jaren 80 zijn de verwachtingen lager wat betreft de mogelijkheid om maatschappelijke ontwikkelingen m.b.v. wetgeving te sturen, waardoor nieuwe wetgeving wordt getoetst op efficiency en effectiviteit.
  • Hoe komt de scepsis over de sturingsmogelijkheden van de samenleving door wetgeving tot uitdrukking?
    1. deregulering
    2. zelfregulering
    2. privatisering
    4. terugtred van de wetgever
  • Hoe kunnen de relativeringen van de groeiende betekenis van het recht zèlf gerelativeerd worden?
    1. De door de politie geregistreerde criminaliteitscijfers vertekenen, omdat ze afhankelijk zijn van de prioriteiten van de politie en de aangiftebereidheid.
    2. De betekenis van recht stijgt (i.p.v. daalt) naarmate meer criminele handelingen worden opgespoord en berecht, áls men het als de belangrijkste bijdrage van het recht aan de samenleving beschouwt dat het een ordelijke procedure in het leven roept voor het oplossen van conflicten.
    3. De scepsis over sturing van de samenleving neemt niet weg dat er ieder jaar meer wetten in het Staatsblad worden gepubliceerd en het impliceert ook niet dat het vertrouwen in de rechtspraak is afgenomen.
  • Waarom wordt in het boek gesproken over juridisering van de samenleving, ondanks dat het moeilijk is over de betekenis van het recht in het algemeen te spreken?
    Meerdere ontwikkelingen wijzen in de richting van een grotere betekenis van het recht, nl.:
    1. meer wetten;
    2. meer procedures;
    3. meer (afgestudeerde) juristen
    4. sterke aanwijzingen dat mensen zich bij onderlinge conflicten in toenemende mate op het recht beroepen
  • 1.2 Wat is rechtssociologie

  • Wat is rechtssociologie?
    De sociologie van het recht, dus een specialisatie binnen de sociologie.
  • Wat is sociologie?
    Kennis van de samenleving --> kennis van het leven van mensen in groepsverband
  • Wat wordt in de sociologie bestudeerd?
    Regelmatigheden die voortvloeien uit het feit dat mensen deel uitmaken van groepen.
  • Wat is het uitgangspunt in de sociologie?
    Dat mensen in hun handelen bepaalde sociale kenmerken vertonen die enigszins los van hun biologische of individueel psychische eigenschappen bestudeerd kunnen worden.
  • Wat is een rol?
    Een specifieke positie die iemand inneemt in het netwerken van verhoudingen die bepaalde verwachtingen met zich meebrengt ten aanzien van degene die deze positie inneemt.
  • Opmerking over rollen: mensen verbinden heel uiteenlopende verwachtingen aan mensen in verschillende rollen en daarmee hangen ook heel verschillende ideeën samen over welk gedrag al dan niet gepast is.
  • Hoe kan sociologisch de morele betrokkenheid, het morele leiderschap van de leden van de westerse koningshuizen verklaard worden?
    Door hun veranderde positie of gewijzigde rol doordat hun feitelijke politieke macht is afgenomen, de positie van het koningshuis niet langer vanzelfsprekend is en de secularisering maakt dat de morele religie minder aan religieuze leiders wordt toevertrouwd.
  • Wat gebeurt er als er niet aan de verwachtingen van een rol wordt voldaan?
    Even uit de rol vallen hoeft geen probleem te zijn (denk aan humor).
    Daarna zullen mensen doorgaans corrigerend optreden, met sancties van negeren en doodzwijgen tot boetes en gevangenisstraf.
  • Wat is een institutie?
    Een samenstel van rollen die onderling geordend zijn door een complex van geschreven en ongeschreven regels, welke de verschillende rollen èn de daarmee samenhangende onderlinge verwachtingen vaststellen.
  • Wanneer spreken we van een organisatie?
    Wanneer rollen opgenomen worden in een samenhangend verband dat gericht is op het bereiken van bepaalde doeleinden.
  • Welke sociologische begrippen zijn nauw met elkaar verweven?
    rol, institutie, organisatie
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Belangrijk voor vertrouwen rechtspraak:
  1.  Gehoord worden
  2. invloed hebben
  3. rechters moeten voldoende informatie verschaffen aan partijen
  4. rechters moeten procespartijen met respect behandelen en serieus nemen
  5. rechters moeten deskundig, onafhankelijk en neutraal zijn.
Regulatory State
Rol van de overheid verschuift van een producent van goederen en diensten naar de rol van regisseur die spelregels opstelt  en er voor zorgt dat de private sector zich aan deze regels houdt
•Waarom houden mensen zich aan een wet? 

•Aansluiting bij:
–eigen normen en waarden 
–eigen belangen  
–eigen SASV
–Algemene en specifieke effect van sancties
–respect
–behoefte aan normzekerheid
Max Weber onderscheidde drie soorten duurzaam gezag

–Legitimiteit kan berusten op traditie => bijv. erfelijk koningsschap
–Legitimiteit kan berusten op charisma => bijzondere kwaliteiten die iemand worden toegedicht
–Legitimiteit kan berusten op legaliteit => meetbare en objectieve normen liggen aan legitimiteit ten grondslag
rechtssociologie

•vertaalt elk juridisch verschijnsel in termen van sociaal bepaalde handelingspatronen als rollen, instituties of organisaties

•Betekenis van eigendom wordt niet gehaald uit BW maar wordt afgeleid uit patronen in menselijk handelen

•Kenmerkend voor de sociologische benadering van het recht is dat de oorsprong van recht niet op juridische wijze herleid wordt tot een formele rechtsbron maar dat het recht gezien wordt als uitkomst van (veranderende) sociale verhoudingen
Sociologische benaderingen van het recht

  • Sociale genese van het recht, het recht als resultaat van sociale verhoudingen. Vb. Is de betekenis van recht in de westerse samenleving toegenomen? Zo ja, waarom?



  • Sociale werking van het recht, het recht als de invloed welke op menselijk handelen wordt uitgeoefend. Vb. Hoe bewaak je kwaliteit van hulpverleners in de gezondheidszorg?
Organisatie

•rollen opgenomen in een samenhangend verband gericht op het bereiken van bepaalde doeleinden (het behalen van winst of het bereiken van een ideaal)
Institutie

•een samenstel van rollen die onderling geordend zijn (een ontgroeningsritueel, huwelijk)
Rol

•het innemen van een bepaalde positie in een netwerk van sociale verhoudingen waarbij mensen verwachtingen hebben van degene die deze positie inneemt (pastoor, agent, punker)
Functies van juridische procedures, van rechtspraak

1. Beslissingsfunctie; vonnis op tegenspraak. Partijen willen weten hoe de
rechter oordeelt in hun zaak.
2. Rechtsdoorzettingsfunctie; incasso’s. De eiser wil niet alleen zijn gelijk
krijgen, maar ook een dwingende uitspraak aan de rechter ontlokken
(executoriale titel)
3. Bemiddelingsfunctie; schikking. Juridische procedure bemiddeling. De meeste
kans dat een regeling getroffen wordt alvorens een rechterlijke uitspraak bestaat
wanneer partijen onzeker zijn over de uitkomst van de procedure
4. Quasi-notariële functie; goedkeuring getroffen regelingen door geschilpartijen.
Gevallen waarin het vooral gaat om het op formele wijze bekrachtigen of
wijzigen van een rechtshandeling of afspraken tussen partijen, bijv.
echtscheidingszaken.