Summary Thema's maatschappijleer havo lesboek

-
ISBN-10 9086740936 ISBN-13 9789086740932
4313 Flashcards & Notes
506 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Thema's maatschappijleer havo lesboek". The author(s) of the book is/are Bas Schuijt. The ISBN of the book is 9789086740932 or 9086740936. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Thema's maatschappijleer havo lesboek

  • 1 wat is politiek?

  • Politiek = de manier waarop een land wordt bestuurd.
    (on parle = men praat, on ment = men liegt)

    Democratie = een staatsvorm waarbij de bevolking invloed heeft op de politieke besluitvorming.

    Kenmerken:

    -          actief en passief kiesrecht
    -          vrijheid van vereniging
    -          vrijheid van meningsuiting en recht op demonstratie
    -          verkiezingen zijn geheim
    -          wetten worden vastgesteld door regering en parlement

    Vrijheid en gelijkheid zijn belangrijke waarden in een democratie.

    Parlementaire democratie = staatsvorm waarbij bevolking het parlement kiest die vervolgens de belangrijkste beslissingen neemt. (en de regering controleert) 

    Dictatuur = alle macht is in handen van een kleine groep.

    Kenmerken:

    -          grondrechten niet beschermd
    -          geen vrije meningsuiting
    -          oppositie is verboden
    -          grote invloed militairen
    -          geen (of schijn) verkiezingen

    Iedereen in NL betaalt belasting en met dit geld kan de regering beleid uitvoeren.

    De belangrijkste besluiten worden in NL genomen door de regering en het parlement.

    Burgers, de media en ambtenaren kunnen wel invloed hebben.
    Burgers kunnen:

    -          stemmen
    -          lid worden van een partij
    -          contact opnemen met een partij
    -          verzoek indienen
    -          media benaderen
    -          actiegroep 
    -          bezwaarschrift indienen / naar de rechter gaan
    -          burgerlijke ongehoorzaamheid

  • 1.1 Waarom maatschappijleer?

  • verzorginstaat

  • Er zijn vier thema's in de Nederlandse samenleving:
    ; rechtstaat
    ;parlementaire democratie
    ;pluriforme samenleving
    ;verzorgingsstaat 
  • Maatschappijleer gaat over de maatschappij. In het vak leer je kritisch kijken naar maatschappelijke vraagstukken. 
    Je krijgt uitleg over bepaalde kernbegrippen en leert situaties analyseren. Vaak zul je zien dat veel maatschappelijke problemen met elkaar samenhangen
  • Jij en de samenleving
    Het vak maatschappijleer gaat over de Nederlandse samenleving, dus ook over jou. In elke groep mensen, gelden er verschillende afspraken en regels. Niet alleen binnen de samenleving moet je je hieraan houden. Dit geldt bijvoorbeeld ook op school, in een gezin of in een vriendengroep.
  • Jij en de samenleving:
    Overal waar mensen met elkaar te maken hebben, zijn er afspraken en regels.

    De Nederlandse samenleving:
    Een dilemma is een lastige keuze uit twee of meerdere alternatieven.

    Een rechtstaat stelt de belangrijkste regels vast voor burgers en voor de overheid.

    In een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement.

    Een pluriforme samenleving betekent dat er mensen wonen met heel verschillende leefwijzen, verschillende normen en waarden en soms verschillende etnische herkomst.

    In een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor haar burgers. Bijvoorbeeld door een goede gezondheidszorg, uitkeringen, onderwijs en volkshuisvesting.

    Maatschappelijke problemen:
    Maatschappelijke problemen verschillen van persoonlijke problemen. Als je last van je rug hebt, dan is dat een persoonlijk probleem.

    We spreken van maatschappelijke problemen als:
    1. Het probleem gevolgen heeft voor grote groepen in de samenleving.
    2. Het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, waardoor de overheid zich moet bezighouden met de oplossing van het probleem.
    3. Het probleem te maken heeft met tegenstellingen.
  • Wat zijn er waar mensen met elkaar te maken hebben?
    Afspraken en regels
  • Wat zijn de 3 grootste tegenstellingen tussen mensen met verschillende... ?
    1. Politieke visies / VB: fileprobleem: Automobilisten willen meer en verdere wegen. Milieuactivisten willen goedkoper openbaar vervoer).

    2. Geloofs- of levensovertuigingen / VB: Abortus: Streng christelijken willen abortus verbieden. Niet gelovigen minder moeite met abortus.
     
    3. Maatschappelijke posities / VB: Premies: Werkgever wil zo min mogelijk premies betalen. Werklozen belang bij een goede uitkering.
  • Jij en de samenleving:
    - In een samenleving moeten we overal rekening houden met elkaar.
    - Overal waar mensen met elkaar te maken hebben, zijn er afspraken en regels.
  • maatschappelijk probleem

  • Wat doet een rechtstaat 
    Dat stelt de belangrijkste regels vast voor burgers en voor de overheid 
  • De Nederlandse samenleving
    Er worden in dit boek actuele vragen en dilemma’s gesteld. Een dilemma is een lastige keuze uit twee of meer alternatieven. In het vak maatschappijleer wordt de samenleving bekeken vanuit verschillende invalshoeken, deze komen terug in de vorm van vier thema’s;

    • Juridisch: Nederland als rechtsstaat. Een rechtsstaat stelt de belangrijkste regels vast voor burgers én voor de overheid. De kernvraag is: Wat is volgens jou het beste evenwicht tussen rechtsbescherming en rechtshandhaving?
    • Politiek: De Nederlandse parlementaire democratie. In een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement. Het parlement heet ook wel de Staten-Generaal en bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Nederlanders hebben stemrecht en mogen kiezen wie er in het parlement komt. De kernvraag is: Op welke manier kan Nederland volgens jou het beste geregeerd worden?
    • Cultureel: De pluriforme samenleving. Dit betekent dat Nederland veelvormig is. Er wonen veel verschillende mensen met elk hun eigen leefwijze, normen en waarden en etnische herkomst. De kernvraag is: Hoe vind jij dat mensen met verschillende leefwijzen het beste met elkaar kunnen omgaan?
    • Sociaaleconomisch: De Nederlandse verzorgingsstaat. In een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor haar burgers. De kernvraag is: Wanneer moeten mensen volgens jou hun problemen zelf oplossen en wanneer moet de overheid helpen?
  • `Wanneer spreken we van een dilemma?
    Als het gaat om een lastige keuze uit twee of meer alternatieven
  • Hoe komen politici (ministers en Tweede Kamerleden) tot een compromis?
    Ze maken een afweging en kiezen voor een bepaalde oplossing.
  • De Nederlandse samenleving:
    Bij maatschappijleer bekijken we onze samenleving vanuit vier verschillende invalshoeken: Juridisch, Politiek, Cultureel, Sociaaleconomisch. Deze invalshoeken vind je terug in de vorm van vier thema’s waarbij we telkens actuele vragen en dilemma’s aan de orde stellen.
    Een dilemma is een lastige keuze uit twee of meerdere alternatieven.
  • parlementaire democratie

  • Wat gebeurd er in een parlementaire democratie
    Hier wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement
  • Maatschappelijke problemen
    Soms ontstaan er maatschappelijke problemen in een samenleving. Dit is het geval als:
    1. Het probleem gevolgen heeft voor grote groepen in de samenleving. Voorbeelden hiervan zijn: drugsproblematiek, fileprobleem en agressie. Gevolgen zijn niet altijd meteen te merken, maar zijn er wel op lange termijn.
    2. Het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, waardoor de overheid zich moet bezighouden met de oplossing van dit probleem. Nieuwe regels en wetten of aanpassingen daaraan zijn nodig om het probleem aan te pakken. Daardoor wordt het een politiek probleem. Politici moeten namelijk een oplossing verzinnen.
    3. Het probleem te maken heeft met tegenstellingen. Verschillende groepen mensen kunnen het niet eens zijn en hebben verschillende:
    • Politieke visies: bijv. bij het fileprobleem staan automobilisten tegenover milieuactivisten.
    • Geloofs- of levensovertuigingen: bijv. christelijke mensen die tegen abortus zijn staan tegenover mensen die daar minder moeite mee hebben.
    • Maatschappelijke posities: bijv. een werkgever die weinig premies wil betalen staat tegenover een werkloze die een goede uitkering wil.

    Soms moet er gekozen worden voor een tussenoplossing, dat is een compromis.
  • Wat wordt er bedoelt met het thema rechtstaat?
    Stelt de belangrijkste regels vast voor burgers en voor de overheid
  • Wat zijn voorbeelden van een maatschappelijke problemen op korte en lange termijn voor grote groepen?

    kort- drugsproblematiek
    - fileprobleem
    - agressie

    lang
    - broeikaseffect
  • De vier invalshoeken met de bijbehorende thema’s:
    • Juridisch: Nederland als rechtsstaat. Een rechtsstaat stelt de belangrijkste regels vast voor burgers én voor de overheid. De kernvraag is: Wat is volgens jou het beste evenwicht tussen rechtsbescherming en rechtshandhaving?
    • Politiek: De Nederlandse parlementaire democratie. In een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement. Het parlement heet ook wel de Staten-Generaal en bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Nederlanders hebben stemrecht en mogen kiezen wie er in het parlement komt. De kernvraag is: Op welke manier kan Nederland volgens jou het beste geregeerd worden?
    • Cultureel: De pluriforme samenleving. Dit betekent dat Nederland veelvormig/ divers is. Er wonen veel verschillende mensen met elk hun eigen leefwijze, normen en waarden en etnische herkomst. De kernvraag is: Hoe vind jij dat mensen met verschillende leefwijzen het beste met elkaar kunnen omgaan?
    • Sociaaleconomisch: De Nederlandse verzorgingsstaat. In een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor haar burgers. Bijvoorbeeld door goede gezondheidszorg, uitkeringen, onderwijs en volkshuisvesting. De kernvraag is: Wanneer moeten mensen volgens jou hun problemen zelf oplossen en wanneer moet de overheid helpen?

    Deze vier thema’s staan niet los van elkaar, maar hebben veel met elkaar te maken. Deze samenhang zie je vooral terug bij belangrijke maatschappelijke problemen.
  • rechtsstaat

  • Wat gebeurd er in een pluriforme samenleving
    Pluriform betekent letterlijk = veelvormig
    Het betekent dat er veel mensen wonen met veel verschillende leefwijzen, normen en waarden en soms verschillende etnische herkomst
  • Begrippenlijst

    rechtsstaat: een rechtsstaat stelt de belangrijkste regels vast voor burgers en        de overheid
    parlementaire democratie: in een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement 
    verzorgingsstaat: in een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor de burgers. Bijv: gezondheidszorg, onderwijs, etc. 
    maatschappelijk probleem: het probleem heeft grote gevolgen in de samenleving. het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, dus de overheid is dan betrokken. het probleem heeft te maken met tegenstellingen.
    politiek probleem: door te stemmen op politici laten wij zien welke regels gewenst zijn. daardoor is er een grote strijd tussen de partijen, want zij moeten zorgen dat het volk op hun gaat stemmen.
  • Maatschappijleer
    Maatschappijleer gaat over de Nederlandse samenleving en wat jij daar persoonlijk mee te maken hebt. Het is belangrijk om hierover je mening te geven aan de hand van goede argumenten.
  • Wat wordt er bedoelt met het thema parlementaire democratie?
    De bevolking van een land vertegenwoordigd door het parlement
  • Leg uit hoe het in zijn werk gaat wanneer de overheid zich bezig houdt met de oplossing van een maatschappelijk probleem zoals bijvoorbeeld het broeikaseffect? En dat wij hier zelf inspraak op hebben.
    - Om dit aan te pakken zijn er nieuwe regels en wetten nodig of een aanpassing van bestaande.
    - De overheid zal bedrijven wettelijk moeten dwingen om minder CO2 gassen uit te stoten.
    - Hierdoor een politiek probleem omdat gekozen politici de taak hebben om oplossingen te bedenken.
    - Door te stemmen tijdens de verkiezingen maken we duidelijk welke regels wijzelf gewenst en acceptabel vinden. 
    - Dus inspraak op de manier waarop de problemen worden aangepakt.
  • Maatschappelijke problemen:
    Maatschappelijke problemen verschillen van persoonlijke problemen. Als je last van je rug hebt, dan is dat een persoonlijk probleem.

    Soms ontstaan er maatschappelijke problemen in een samenleving. Dit is het geval als:
    1. Het probleem gevolgen heeft voor grote groepen in de samenleving. Voorbeelden hiervan zijn: drugsproblematiek, fileprobleem en agressie. Gevolgen zijn niet altijd meteen te merken, maar zijn er wel op lange termijn.
    2. Het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, waardoor de overheid zich moet bezighouden met de oplossing van dit probleem. Nieuwe regels en wetten of aanpassingen daaraan zijn nodig om het probleem aan te pakken. Daardoor wordt het een politiek probleem. Politici moeten namelijk een oplossing verzinnen.
    3. Het probleem te maken heeft met tegenstellingen. Verschillende groepen mensen kunnen het niet eens zijn en hebben verschillende:
    • Politieke visies: bijv. bij het fileprobleem staan automobilisten tegenover milieuactivisten.
    • Geloofs- of levensovertuigingen: bijv. christelijke mensen die tegen abortus zijn staan tegenover mensen die daar minder moeite mee hebben.
    • Maatschappelijke posities: bijv. een werkgever die weinig premies wil betalen staat tegenover een werkloze die een goede uitkering wil.

    Soms moet er gekozen worden voor een tussenoplossing, dat is een compromis.
  • politiek probleem

  • Wat gebeurd er in een verzorgingsstaat 
    Hierin zorgt de overheid voor haar burgers.
  • Welke invalshoeken zijn belangrijk bij het vak maatschappijleer en welke thema’s horen daarbij?
    • Juridisch: de rechtsstaat
    • Politiek: de parlementaire democratie
    • Cultureel: de pluriforme samenleving
    • Sociaaleconomisch: de Nederlandse verzorgingsstaat
  • Wat wordt er bedoelt met het thema pluriforme samenleving?
    Veelvorming, inwoners hebben veel verschillende leefwijzen, normen en waarden en etnische herkomst
  • Wat is een compromis?
    Tussenoplossing
  • Maatschappijleer
    Maatschappijleer gaat over de Nederlandse samenleving en wat jij daar persoonlijk mee te maken hebt. Het is belangrijk om hierover je mening te geven aan de hand van goede argumenten.
  • Begrippenlijst

    rechtsstaat: een rechtsstaat stelt de belangrijkste regels vast voor burgers en        de overheid

    parlementaire democratie: in een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement 

    verzorgingsstaat: in een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor de burgers. Bijv: gezondheidszorg, onderwijs, etc. 

    maatschappelijk probleem: het probleem heeft grote gevolgen in de samenleving. het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, dus de overheid is dan betrokken. het probleem heeft te maken met tegenstellingen.

    politiek probleem: door te stemmen op politici laten wij zien welke regels gewenst zijn. daardoor is er een grote strijd tussen de partijen, want zij moeten zorgen dat het volk op hun gaat stemmen.

     

     

  • Voorbeelden van hoe de overheid de bevolking helpt in een verzorgingsstaat (4)
    Door goede gezondheidszorg, uitkeringen, onderwijs en volkshuisvesting 
  • Bij een maatschappelijk probleem:
    - Heeft gevolgen voor grote groepen in de samenleving.
    - Zijn er tegenstellingen
    - het probleem kan alleen gemeenschappelijk worden opgelost. de overheid moet helpen met de oplossing voor het probleem
    Thema's
    1. Rechtsstaat = Door de grondrechten worden wij beschermd tegen de macht van de overheid
    2. Parlementaire democratie = Het volk regeert door eens in de 4 jaar te mogen stemmen
    3. Pluriforme samenleving = Verschillende culturen. Hoe kunnen mensen met verschillende culturen met elkaar omgaan.
    4. Verzorgingsstaat = Gaat erom of mensen zelf problemen kunnen oplossen of dat de overheid moet helpen.
  • Wanneer kunnen er maatschappelijke problemen in de samenleving ontstaan?
    1. Als het probleem gevolgen heeft voor grote groepen in de samenleving. 
    2. Als het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, waardoor de overheid zich moet bezighouden met de oplossing van dit probleem. 
    3. Als het probleem te maken heeft met tegenstellingen. Verschillende groepen mensen kunnen het niet eens zijn en hebben verschillende politieke visies, geloofs- of levensovertuigingen of maatschappelijke posities.
  • Wat wordt er bedoelt met het thema verzorgingsstaat?
    De overheid zorgt voor de burgers
  • Wat wordt er bedoelt met het thema rechtsstaat?
    Stelt de belangrijkste regels vast voor burgers en voor de overheid

  • Begrippen

    Rechtsstaat:
    (de) Een rechtsstaat stelt de belangrijkste regels vast voor de burgers en de overheid.
    Parlementaire democratie: In een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement.
    Pluriforme samenleving: Pluriform= veelvorming/divers Een pluriforme samenleving betekent dat er mensen wonen met heel veel verschillende leefwijzen, verschillende normen en waarden en soms van verschillende etnische herkomst.
    Verzorgingsstaat: In een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor de burgers. Bijv: gezondheidszorg, onderwijs, uitkeringen etc.
    Maatschappelijk probleem: Het probleem heeft met grote gevolgen in de samenleving (grote groepen). Het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, dus de overheid is dan erbij betrokken. Het probleem heeft te maken met tegenstellingen.
    Politiek probleem: Een probleem waarvoor de overheid een oplossing zoekt.
  • Bij een maatschappelijk probleem:

    - Heeft gevolgen voor grote groepen in de samenleving.

    - Zijn er tegenstellingen

    - het probleem kan alleen gemeenschappelijk worden opgelost. de overheid moet helpen met de oplossing voor het probleem

     

    4 Thema's

    1. Rechtsstaat = Door de grondrechten worden wij beschermd tegen de macht van de overheid

    2. Parlementaire democratie = Het volk regeert door eens in de 4 jaar te mogen stemmen

    3. Pluriforme samenleving = Verschillende culturen. Hoe kunnen mensen met verschillende culturen met elkaar omgaan.

    4. Verzorgingsstaat = Gaat erom of mensen zelf problemen kunnen oplossen of dat de overheid moet helpen.

  • Wanneer spreken we van een maatschappelijk probleem (3)
    1. Als het probleem gevolgen heeft voor grote groepen in de samenleving
    2. Het probleem alleen gemeenschappelijk kan worden opgelost, waardoor de overheid zich ermee moet bezighouden.
    3. Het probleem te maken heeft met een tegenstelling
  • Wat is een compromis en wanneer wordt hiervoor gekozen?
    Een compromis is een tussenoplossing. Hiervoor wordt gekozen als verschillende groepen mensen, met elk hun eigen visie, het niet met elkaar eens worden over de oplossing van een maatschappelijk probleem. 
  • Wanneer spreek je over een maatschappelijk probleem, noem 3 redenen?
    - Gevolgen voor grote groepen in de samenleving.
    - Het probleem heeft te maken met tegenstellingen.
    - De overheid houdt zich bezig met het probleem.
  • Bij een maatschappelijk probleem:

    - Heeft grpte gevp;gem vppr grpe[em om de samenleving.

    - Zijn er tegenstellingen

    - Moet de overheid helpen aan een oplossing

     

    4 Thema's

    1. Rechtsstaat = Door de grondrechten worden wij beschermd tegen de macht van de overheid

    2. Parlementaire democratie = Het volk regeert door eens in de 4 jaar te mogen stemmen

    3. Pluriforme samenleving = Verschillende culturen. Hoe kunnen mensen met verschillende culturen met elkaar omgaan.

    4. Verzorgingsstaat = Gaat erom of mensen zelf problemen kunnen oplossen of dat de overheid moet helpen.

  • 3 grootste tegenstellingen:
    1. Politieke visies.
    2. Geloofs- of levensovertuigingen
    3. Maatschappelijke posities
  • Maatschappelijk probleem -> de grootste tegenstelling bestaan bij mensen met.........3 verschillende......
    1. Politieke visies 
    2. Geloofs- of levensovertuigingen
    3. Maatschappelijke posities 
  • Welke drie tegenstellingen zijn er?
    - Politieke visie
    - Geloofs- of levensovertuiging
    - Maatschappelijke positie
  • Wanneer spreken we van een dilemma?
    Als het gaat om een lastige keuze uit twee alternatieven.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.