Summary Voedingsleer Class notes

Course
- Voedingsleer
- Helene van Dulmen
- 2013 - 2014
- haagse hogeschool
216 Flashcards & Notes
2 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Voedingsleer Class notes

  • 1394406000 Mineralen en spoorelementen

  • Noem 3 functies waardoor micronutriënten onmisbaar zijn voor het functioneren van het menselijk lichaam
    • Regulerende functie in enzymen en hormonen
      • zink in veel enzymen
      • jodium in schildklierhormonen

    • Bouwstof van cellen en weefsels
      • calcium- en magnesiumfosfaat in het skelet
      • ijzer in haemoglobine (rode bloedcellen)

    • Als vrije (geladen) ionen in lichaamsvloeistoffen
      • Na+ en K+ 
      • Cl en Ca

  • Wat zijn de 3 algemene functies van mineralen
    1. belangrijk in vocht- en zouthuishouding
    2. prikkeloverdracht in de zenuwen
    3. opbouw botten en gebit
  • Wat betekenen de termen micro elements?
    Spoorelementen
  • Noem 5 bronnen van spoorelementen
    zowel dierlijk als plantaardig zoals
    1. vlees(waren),
    2. (volkoren)brood,
    3. melk(producten),
    4. groenten,
    5. gejodeerd zout

  • Noem de 5 spoorelementen en de behoefte in microgrammen of miligrammen.
    mg/dag:
    1. ijzer
    2. fluor
    3. koper
    4. zink

    µg/dag
    1. selenium,

  • Noem 4 algemene functies van spoorelementen
    1. aanmaak rode bloedcellen,
    2. transport zuurstof en koolstofdioxide,
    3. immuunsysteem,
    4. goede werking zenuwstelsel

  • Spoorelementen heb je in microgrammen nodig, vanaf behoefte van 100 milligram praten we over mineralen
  • Waar komen spoorelementen in voor?
    In ionen en zouten
  • Noem een overeenkomend kenmerk van de biobeschikbaarheid van 2 mineralen
    1. Natrium en kalium worden goed geabsorbeerd
  • Noem de 3 verschillende bronnen van mineralen
    zowel dierlijk als plantaardig zoals
    1. groente en fruit,
    2. melk (producten),
    3. (volkoren)brood,

  • Wanneer de biobeschikbaarheid laag is, dan gaat er heel veel verloren in de ontlasting. Een beperkt deel wordt werkelijk benut.
  • Wanneer bio beschikbaarheid wordt verminderd, worden stoffen gebonden tot een onoplosbaar stof en worden absorptieremmend, zoals fitinezuur, oxaalzuur, fosfaten, polypenolen, tanine.
  • Mineralen zijn basis voor weefsels en osmotische stoffen en hebben invloed op het osmotisch effect en reguleren pH in bloed. Bloed is zuur als het veel H+ bevat. Mineralen nemen H+ op en complexe stoffen staan mineralen af. Wanneer stoffen te basisch wordt staan ze H+ af en nemen ze mineralen op. Daarnaast reguleren ze enzymen in hormonen.
  • Overdosis van mineralen en spoorelementen hebben altijd schadelijke gevolgen omdat ze in het lichaam opstapelen (toxische effect)
  • Anorganische stoffen die schadelijk zijn voor het lichaam, zoals zware metalen zijn kwik, lood, cadmium
  • Noem 2 kenmerken van een tekort en 2 kenmerken van een overschot van fluoride
    Tekort: tandbederf, cariës
    Teveel: fluorose tanden, verkleuringen van glazuur

  • Wat is de ADH voor fluoride? (2x)
    1. Tot 3 jaar : 1,5 mg/dag
    2. 22-50 jaar: max. 7 mg/dag
  • Noem een bron van fluoride?
    drinkwater, soms F toegevoegd
  • Wat is de functie van fluoride?
    rol bij mineralisatie van botweefsel en tanden, maakt ze sterker
  • Noem de ADH van koper en 3 kenmerken ervan
    ADH volwassenen: ca. 1 mg/dag

    1. maximale veilige dosis = 5 mg / dag
    2. opname ongeveer 30%
    3. deficiënties komen zelden voor

  • Noem 8 bronnen van koper
    1. groente,
    2. fruit,
    3. orgaanvlees,
    4. rozijnen,
    5. noten,
    6. cacao,
    7. graanproducten
    8. koperen leidingstelsel

  • Wat zijn de functies van koper?
    1. vastleggen van ijzer in hemoglobine
    2. enzymen met koper voorkomen oxidatieve schade door vrije radicalen
    3. nodig voor vrijmaken van energie uit stofwisseling

  • Noem 3 kenmerken van een overschot van seleen?
    1. afbrokkelende nagels en haar/
    2. afwijkingen centraal zenuwstelsel
    3. knoflookadem

  • Wat kan er bij seleen tekort gebeuren?
    hartziekte “ Keshan”; vergroting van het hart door bindweefselcellen
  • Wat is de ADH voor seleen?
    M/V: 50-150 microgram (mcg)/dag
  • Noem 4 bronnen van seleen
    1. via bodem in groente
    2. vlees,
    3. melk, 
    4. eieren
  • Noem 3 functies van seleen
    1. anti-oxidatieve werking, voorkomt vorming van vrije radicalen
    2. bescherming tegen zware metalen
    3. anticarcinogeen / voorkomt kanker

  • Wat zijn de 3 problemen rondom zink tekort?
    1. bij zuigelingen (aangeboren zinktekort) -> ondervoeding en groeiachterstand
    2. bij kinderen -> ernstige groeiachterstand
    3. groot zinkverlies bij aanhoudend hoge koorts, groot bloedverlies en postoperatief

  • Wat is de ADH voor zink (3x) en wat is de inname bij gevarieerde voeding?
    1. mannen 10 mg/dag
    2. vrouwen 9 mg/dag
    3. bij zwangerschap/lactatie meer (12-15-20 mg/dag)

    bij gevarieerde voeding: inname van 10-15 mg is mogelijk
  • Noem 6 bronnen van zink

    1. vlees,
    2. vis,
    3. gevogelte
    4. melkproducten,
    5. peulvruchten,
    6. volkorenbrood
  • Wat zijn de 7 functies van zink
    1. onderdeel van meer dan 100 co-enzymen
    2. opbouw eiwitten en nucleinezuren
    3. vorming rode bloedcellen
    4. koolhydraat- en eiwitstofwisseling
    5. synthese en opslag insuline in de pancreas
    6. van belang voor benutting vitamine A
    7. bepaalde bestanddelen van het immuunsysteem (verkoudheid)
  • Wat is de ADH van ijzer voor een volwassene van 22-50 jaar (3x)
    1. 9- 11 mg voor man
    2. 15 mg voor vrouw
    3. 16 mg voor jong volwassene vrouw
  • Wat zijn de 5 functies van ijzer
    1. 80% als onderdeel van haemoglobine > transport O2 en CO2 in bloed
    2. rest  als onderdeel van myoglobine in spieren
    3. als co-enzym betrokken bij oxydatie/reductie reacties in cellen
    4. deel opgeslagen  in Ferritine (eiwit) in dunne darm, als ”reserve”
    5. bij behoefte aan ijzer: Ferritine-ijzer -> Transferrine-ijzer
  • Wat zijn de 3 kenmerken van een ijzer overschot?
    1. Teveel = Hemochromatose (ijzer afzetting in weefsels)   
    2. beschadiging hart, lever, botten, endocriene systeem    
    3. oorzaak: erfelijk, of bv ijzeroverschot door bloedtransfusies
  • Veel deficiënties!!! 10 % in Westerse wereld en 50% in ontwikkelingslanden
    In ontwikkelingslanden: een kwart tot de helft van de pasgeboren baby’s heeft ijzertekort als gevolg van ijzergebrek bij de moeder.
  • Is de ADH ijzer voor vegetariërs hoger dan voor niet-vegetariërs? Zo ja, met welke factor?
    Hoger, met factor 1,2-1,3
  • Wat zijn de 3 kenmerken van een ijzer tekort
    1. bloedarmoede (anemie): vermoeidheid en slapte
    2. schadelijk voor kinderen (ontwikkeling denkvermogen en spiercoördinatie)
    3. ijzergebreksanemie: het beenmerg bevat nog maar weinig ijzer
  • Wanneer verliest een vrouw meer ijzer, bij de maandelijkse periode of tijdens zwangerschap?
    Tijdens zwangerschap gaat ijzer naar placenta en baby's bouwen tijdens (laatste maanden van) zwangerschap ijzerreserve op
  • Waarom is voeding wel nuttig bij het voorkomen van een anemie en niet bij het verhelpen van anemie?
    Voeding biedt onvoldoende ijzer om het reserve op te bouwen, staalpillen wel
  • Noem 8 bronnen van ijzer
    1. Groenten (spinazie, boerenkool),
    2. peulvruchten,
    3. lever
    4. vlees,
    5. gevogelte,
    6. eieren,
    7. brood,
    8. aardappelen,
  • Welk stof stimuleert de opname van ijzer en welke 5 stoffen remmen de opname van ijzer?
    stimulerend: vitamine C
    remmend:
    1. oxaalzuur
    2. fytinezuur
    3. fosfaten
    4. tannine
    5. Calcium

  • Vitamine C bevordert de absorptie van ijzer: Fe3+ -> Fe2+ 
    Als stoffen goed oplosbaar zijn, zijn ze makkelijk te absorberen. 
  • Beschrijf de route die ijzer aflegt in het lichaam (7x)

    1. Ijzer uit voeding (opname = 1 a 2 mg / dag)
    2. Vanuit Mucosa cellen naar bloed
    3. Gebonden aan transferine
    4. Naar spieren
    5. Naar rode beenmerg, wordt hemoglobine gevormd
    6. Voorraad in lever en milt
    7. Verlies = 1 a 2 mg / dag in urine
  • Heemijzer: vlees, vis en eieren in de vorm van mioglobine en hemoglobine
    Bio beschikbaarheid / absorptie is 25%


    Non-heemijzer: niet eiwitgebonden ijzer, zoals in zuivelproducten en vlees, plantaardige en dierlijke producten, moet omgezet worden in Fe2+ voordat het kan worden opgenomen

    Biobeschikbaarheid / absorptie is 10%, is afhankelijk van de aanwezige absorptieremmende stoffen
  • Bij een hoge inname van ijzer, wordt de absorptie van zink verminderd.
    Dan concurreren stoffen met elkaar, vooral met eiwitachtige stoffen
  • Wat is het effect van een ijzersupplementen op de absorptie van zink?
    Remt de absorptie
  • Wat betekent recycling van zink?
    Zink komt voor in spijsverteringsenzymen en komt hierin terecht via spijsverteringssappen. Deze zink kan weer opnieuw door het lichaam worden opgenomen.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Beschrijf de route die ijzer aflegt in het lichaam (7x)

  1. Ijzer uit voeding (opname = 1 a 2 mg / dag)
  2. Vanuit Mucosa cellen naar bloed
  3. Gebonden aan transferine
  4. Naar spieren
  5. Naar rode beenmerg, wordt hemoglobine gevormd
  6. Voorraad in lever en milt
  7. Verlies = 1 a 2 mg / dag in urine
Wat is de ADH voor jodium?
Die is er niet, want er is amper een jodium-tekort
Waar kan jodium tekort voorkomen?
Bij landen met weinig jodium in de bodem
In welke voedingsmiddelen komt GTF (Glucose Tolerantie Factor) voor?
  1. Graanproducten, des te meer zemelen des te meer chroom
  2. Groente
  3. Fruit
  4. Vlees
Wat zijn de risicogroepen voor Jodium
  1. Mensen die weinig (gejodeerd) zout eten, zoals nierpatienten of mensen met hypertensie
  2. Mensen die weinig zeeproducten eet
  3. Mensen die weinig brood eten
  4. Zwangere vrouwen, tekort kan aangeboren afwijkingen veroorzaken (endemisch = in een bepaald gebied) 
Hoe weten we dat er een jodium-tekort is geweest in Nederland?
Jodium toegevoegd in zout en brood
Hoe luidt de verhouding IE / microgram vitamine D?
40 IE = 1 microgram
Leg uit wat type 1 en type 2 osteoperose is.
botten verliezen calcium zonder dat het lichaam hier een signaal van krijgt:

Type 1: trabeculaire (binnenste) bot verliest calcium vanaf het 30e levensjaar en kan driemaal sneller verslechteren dan bij een gezond bot

Type 2: corticale (buitenste) en trabeculaire botten verliezen calcium gedurende de jaren: de vertebrae drukt samen tot een puntige vorm
Wat is het advies voor risicogroepen? (2x) En noem evt. de uitzondering hierop?
  • 10 microgram extra vitamine D per dag
    1. Behalve kinderen 0-4 jaar  die dagelijks meer dan een halve liter zuigelingenvoeding of opvolgmelk krijgen
  • 20 microgram extra vitamine D per dag voor:
    1. ouderen vanaf 70 jaar
    2. mensen met osteoperose
Benoem de risicogroepen voor vitamine D (3x)
  1. baby's / jonge kinderen, zwangere en lacterende vrouwen, ouderen
  2. mensen die niet/ weinig buiten komen
  3. mensen met donkere huid
  4. mensen die in een verpleeghuis wonen