Summary VWO Aardrijkskunde

-
188 Flashcards & Notes
1 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - VWO Aardrijkskunde

  • 1.1 Economische globalisering

  • Economische indicatoren zijn: 
    1.bruto nationaal product (bnp)
    2.bruto binnenlands product (bbp)
    3.gemiddeld (jaar)inkomen, 
    4.koopkracht
    5.(samenstelling van de) beroepsbevolking.

    Indicatoren die hieruit zijn afgeleid zijn --> investeringsstromen, omvang productie, afname van goederen, logistiek ect.

    Economische mondialisering is het proces waarin economische activiteiten in de wereld steeds meer met elkaar verweven raken

    VN-ontwikkelingsindex (HDI) is een schaal die de welvaart en economische ontwikkeling van een land aangeeft, waarbij is gekozen voor samengestelde variabelen: geven een zo min mogelijk vertekend beeld.
    Een grote spreiding van cijfers ten opzichte van het gemiddelde, maken de cijfer onbruikbaar.

  • ProductieHet verplaatsen van een deel van de productie naar lage loonlanden noemt men uitschuiving.

    Perifere en semi perifere landen zijn nu grondstof producerend maar bieden ook ongeschoold en laaggeschoolde arbeid.

    De welvaart stijgt --> wereldbevolking stijgt --> totale consumptie stijgt --> vraag naar grondstoffen stijgt.

    Landen die niet zo grondstof producerend zijn en lager op de welvaartsladder staan, verliezen.
    Voor grondstof producerende landen verbeterd de ruilvoet omdat door een stijgende vraag, de prijs van grondstoffen ook stijgen.

    Door de nieuwe internationale arbeidsverdeling vond in het westen de de-industralisatie plaats. Dit zorgde voor veel werkeloosheid en armoede in traditionele industriesteden (Manchester en Liverpool)

    Centrumlanden hebben hun productie verschoven --> Dienstensector is nu het belangrijks geworden.
    Diensten --> bedrijven (b2b)
    Diensten --> consument (b2c)
    Nieuwe industrielanden (semi periferie) maken snelle economische groei en ontwikkeling mee
  • Noem de 7 semi periferie landen die economische groei en ontwikkeling meemaken
    Brazilië, Rusland, India, China, Mexico, Indonesië, Turkije
  • Noem 5 economische indicatoren
    Bruto nationaal product, bruto binnenlands product, gemiddeld inkomen, koopkracht, samenstelling van beroepsbevolking
  • Wat betekend uitschuiving
    Het verplaatsen van een deel van de productie naar lage loonlanden
  • Handel
    Bij globalisatie van handel zijn een aantal zaken van belang:
    1. Transport
    2.  Communicatie
    3. Opheffing van grenzen

    Er hebben grote innovaties plaatsgevonden op het gebied van transport technologie en communicatie.
    • Snelheden en opslagcapaciteit sterk verhoogt
    • Reistijd van personen en berichten versturen sterk gedaald


    Relatieve afstand is kleiner geworden. Absolute afstand is kleiner geworden maar het kost minder tijd en moeite om afstanden af te leggen --> tijd-ruimtecompressie

    Afstandsverval is de mate waarin uitwisselingen en contacten afnemen naarmate de afstand groter wordt.

    Drie economische kerngebieden, ook wel de Triade:
    Noord-Amerika, Europese Unie en Japan beheersen wereldeconomie.

    Er wordt gesproken over een global shift naar Azië, waar heet economische zwaartepunt naartoe verschuift.
    Ook wel de Pacific Rim genoemd

    - Grenzen zijn belemmeringen en kosten daarmee geld en tijd.

    De economische ontwikkelingen gebeuren niet op gelijk tempo. Er is sprake van fragmentarische modernisering.
    15% van de wereldbevolking is betrokken bij de nieuwe ontwikkelingen, moderne producten en diensten.

    Krottenwijken --- moderne flats
    Keuterboertjes -- moderne grootschalige plantages
  • Noem drie voorwaarden voor globalisatie
    Goeie kwaliteit van transport en communicatie. Het opheffen van grenzen.
  • Wat is de Triade
    Economische kerngebieden: Noord Amerika, de EU en Japan
  • Wat betekend fragmentarische modernisering
    Ontwikkeling vindt plaats in bepaalde gebieden en in bepaalde sectoren
  • 1.2 Sociaal-culturele mondialisering

  • Sociaal-culturele indicatoren:
    1. Taal & analfabetisme
    2. Godsdienst
    3. Materiële cultuurkenmerken (landschap en nederzettingen)
    4. Immateriële cultuurkenmerken (normen en waarden)

    De informatie technologie (satelliet en glasvezel) hebben de snelheid van informatieverspreiding vergroot en is een belangrijke factor bij economische globalisering.

    Tijd-ruimtecompressie: het nieuws volgen/contact hebben met andere kant van de wereld

    Zorgt voor cultuurveranderingen:
    • Binnen landen: verschil met grote steden en achterland
    • Tussen landen: overnemen van franse woorden, voedsel (pizza en Vlaams patat)
    • Mondiaal: verwesterlijking van niet westerse landen en omgekeerd


    Toegenomen geografische mobiliteit ( door moderne transportmiddelen) vergemakkelijkt beïnvloeding van culturen

    Als tegenreactie op (culturele) globalisering krijgt regionale identiteit meer aandacht. Men gaat zich meer identificeren met eigen regio en cultuur.

    Het onderwijs zorgt ook voor spreiding en meer eenheid binnen een land --> de nationale taal die wordt onderwezen bedreigt regionale talen.
  • Op welke niveaus is er sprake van cultuurveranderingen
    Binnen landen, tussen landen, mondiaal
  • Noem 4 sociaal culturele indicatoren
    taal & analfabetisme, godsdienst, immaterieel cultuurkenmerken, materiële cultuurkenmerken
  • 1.3 Demografische mondialisering

  • Wat is demografie
    Omvat de studie van de omvang, structuur en spreiding van de bevolking, en hoe de bevolking in tijd verandert door geboorten, sterfgevallen, migratie en veroudering.
  • Demografische indicatoren:
    1. Bevolkingsspreiding
    2. Bevolkingsdichtheid
    3. Bevolkingsgroei
    4. Leeftijdsopbouw
    5. Migratie
    6. Push en pull factoren

    Westerse landen vergrijzen (leeftijdsopbouw uit balans) --> demografische druk neemt toe --> (arbeid)migranten kunnen de balans herstellen

    Bevolkingsdruk in de perifere landen
    • Beroepsbevolking groeit
    • Jongeren (0-19) maken soms meer dan 40% deel uit van de bevolking
    • Geboortecijfer is hoog
    • Aantal kinderen per vrouw is hoog (hoge vruchtbaarheid)

    Perifere en semi perifere landen maken economische ontwikkeling mee. Ze gaan in demografische transitie:

    1e fase: pre-transitie fase
    • Hoog sterftecijfer door slechte voeding, hygiëne en gezondheidszorg)
    • Hoog geboortecijfer idem (kinder)sterftecijfer

    ------> economische ontwikkelingen en industrialisatie <--------

    2e fase: Transitie fase
    • Sterftecijfer daalt ; door verbeterde toegang tot medische zorg
    • Geboortecijfer blijft hoog
    ---> geboorteoverschot

    3e deel transitie fase:
    • Geboortecijfer neemt sterk af; land word rijker dus minder kinderen nodig om gezinsinkomen aan te vullen
    • Sterfte cijfer daalt langzaam door
    ---> aantal kinderen per vrouw daalt

    4e fase: posttransitie fase
    • Laag geboorte cijfer
    • Iets oplopend sterftecijfer door vergrijzing
  • Waar trekken mensen weg?
    Uit landen en gebieden waar weinig werk is of waar mensen niet veilig zijn
  • Waar gaan de immigranten wonen?
    In gebieden waar men werk verwacht. Dus, de grote steden. = arbeidsmigratie
  • Waarom emigreren mensen?
    Push factoren: onderdrukking, geweld, natuurrampen, armoede in eigen land. Pull factor: welvaart in andere landen.
  • Noem twee kenmerken van de pre-transitie fase
    hoog sterfte cijfer, hoog geboortecijfer (hoge (kinder)sterfte)
  • Leg de transitie fase uit
    sterftecijfer daalt, geboortecijfer blijft gelijk. Hierdoor ontstaat een geboorte overschot. Hier door daalt uiteindelijk het geboortecijfer en het aantal kinderen per vrouw ook.
  • Noem twee kenmerken van de posttransitie fase
    Laag geboorte cijfer en iets oplopend sterftecijfer door vergrijzing

  • Ontvangst migranten: laaggeschoolden vaak geweerd en geschoolden worden niet op waarde ingeschat.
    Integratieproblematiek door dat er vaak nog veelvuldig contact is met het "verlaten" land /cultuur door moderne communicatie middelen

    Zuid --------migratiestroom------> Centrum Noord

    Migratie zorgt voor verbinding tussen vestigingsland en landen van herkomst. Er vindt uitwisseling en vermenging plaatst op cultureel en economisch gebied.

    Urbanisatie: de eerste stap is vaak van het platteland naar de stad in eigen land. Zo groeien steden in de periferie landen snel uit tot mega steden. Het hoge urbanisatie tempo heeft nog meerdere oorzaken
    1. trek van platteland naar stad
    2. bestaande steden/dorpen worden toegevoegd aan de stad
    3. hoog geboorte overschot
  • Noem drie oorzaken van het hoge urbanisatie tempo
    trek van platteland naar stad, bestaande dorpen/steden worden opgeslokt door stad, hoog geboorte overschot
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.