Summary Werkboek 1 Constitutioneel recht

-
620 Flashcards & Notes
11 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Werkboek 1 Constitutioneel recht". The author(s) of the book is/are OU. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

Summary - Werkboek 1 Constitutioneel recht

  • 1.1 De Staat

  • de staat is een organisatievorm, waarin over de bevolking binnen een bepaald territoir de macht in de zin van soevereine, hoogste macht wordt uitgeoefend. de kenmerken zijn dus: er is een organisatie, die gezag uitoefent, over een groep mensen, op een bepaald grondgebied. 

  • Hoe werd de staat omschreven in de cursus Inleiding staatsrecht en welke kenmerken had de staat in deze omschrijving?
    Een organisatievorm , waarin over de bevolking binnen een bepaald territoir macht in de zin van soevereine, hoogste macht werd uitgeoefend.
    Kenmerken:
    1. organisatie
    2. gezag
    3. groep mensen
    4. grondgebied
  • Wat zijn de kenmerken van het begrip 'staat'?
    Er is een organisatie
    Die gezag uitoefent
    Over een groep mensen
    Op een bepaald grondgebied
  • Gezag kan worden onderverdeeld in intern en extern.
    Intern of staatsrechtelijke soevereiniteit: hoogste gezag erkend door onderdanen
    Extern of volkenrechtelijke soevereiniteit: hoogste gezag erkend door andere (statelijke) verbanden.
  • om van een staat te kunnen spreken, moet er een gezagselement zijn, in beginsel het hoogste gezag. ook moet dit gezag worden erkend. 

  • Wat is staatsrecht?
    Staatsrecht is het primaire recht dat uitsluitend overheidsambten instelt, daaraan bevoegdheden toekent en hun onderlinge betrekkingen alsmede die ook tot de onderdanen regelt.
  • Zijn overheden ook onderworpen aan het privaatrecht?
    Ja, in hun kwaliteit van rechtspersoon naar privaatrecht.
  • Wat is het verschil tussen staatsrecht en bestuursrecht?
    Staatsrecht is het primair scheppende recht, zonder welk de gelding van het overige recht (bestuursrecht) positiefrechtelijk niet is te verklaren.
  • Wat is Constitutie in materiële zin
    Het geheel van rechtsnormen van geschreven en ongeschreven fundamentele rechtsregels en rechtsbeginselen die:
    - juridische grondslag vormen van staat in politiek verband of vanwege dit verband uitgeoefend gezag
    - voorschriften over organisatie functioneren dat verband, instellen zijn organen en hun bevoegdheden en onderlingen verhoudingen
    - rechtsbetrekkingen regelen tussen organen en subjecten uitgeoefend gezag (de burgers)
    - voorsch
  • Waar duidt het begrip 'soevereiniteit' op?
    Dit duidt aan dat de overheid rechtens niet onderworpen is aan de overheid van een andere staat.
  • Noem 3 wijzen waarop een staat kan ontstaan.
    * Een bestaande staat deelt zich op in kleinere staten
    * Het opgaan van 2 of meer staten in 1 staat
    * Er ontstaat een staat op een territoir met een bevolking, dat daarvoor niet onder enige staat viel (theoretisch)
  • Hoe vindt erkenning van een staat plaats?
    Deze erkenning vindt plaats door gedragingen van een of meer staten, waaruit blijkt dat zij de (te erkennen) staat beschouwen als een subject van volkenrecht.
    Erkenning van een staat is in hoge mate afhankelijk van de nationale en internationale politieke verhoudingen.
  • 1.2 Constitutie en Grondwet

  • het recht met betrekking tot de organisatie en werkingssfeer van de gezagsfunctie vormt de constitutie in materiële zin. deze constitutie omvat het geheel van rechtsnormen, van geschreven en ongeschreven fundamentele rechtsregels en rechtsbeginselen die 

    - de juridische grondslag vormen van een staat 

    - voorschriften bevatten mbt de organisatie & het functioneren

    - de rechtsbetrekkingen regelen tussen de organen

    - voorschriften bevatten betreffende de verhoudingen 

    ELKE staat heeft een constitutie in materiele zin, welke wordt gevormd door de geschreven en ongeschreven rechtsnormen 

  • Wat is een constitutie in materiële zin?
    Een constitutie in materiële zin omvat het geheel van rechtsnormen, van geschreven en ongeschreven fundamentele rechtsregels en rechtsbeginselen.
  • de constitutie in formele zin is de basiswet of grondwet. de kenmerken zijn

    -een schriftelijk of documentair karakter (hiermee wordt bedoeld dat de grondwet een als zodanig aanwijsbaar en identificeerbaar schriftelijk document is)

    - de wetsvorm, een grondvet heeft het verbindende, verplichtende karakter 

    - de bijzondere wijze van totstandkoming  en herziening

    - een hogere rechtskracht ten opzichte van andere nationale rechtsnormen 

    in de regelhierarchie neemt de grondwet een hogere rangorde in dan de overige nationale rechtsnormen (in NL) 

    een constitutie in formele zin kan worden omschreven als een wet die door een staat als grondwet wordt gepresenteerd en die zich door haar benaming, haar wijze van totstandkoming en herziening en haar hogere rechtskracht van andere wetten van die staat onderscheidt. 

  • Wat is de inhoud van de constitutie in materiële zin?
    Geschreven en ongeschreven rechtsnormen m.b.t. de organisatie en de werkingssfeer van de gezagsfunctie van die staat.
  • de meeste grondwetten bevatten in ieder geval:

    - de instelling van de organen van de staat en de toekenning van bevoegdheden aan die organen 

    - een catalogus van grondrechten

    - de wijze waarop en de voorwaarden waaronder grondwetswijziging mogelijk is.

     

  • Moet een constitutie worden neergelegd in een Grondwet?
    Nee, dat hoeft niet. GB heeft geen grondwet, maar wel een constitutie.
    Soedan, Israël en Saoedi-Arabië bezitten ook geen grondwet.
  • rigid constitution = als er een zwaardere procedure geldt voor de wijziging van grondwetten

    flexible constitution = wijziging van de geschreven constitutie en van gewone wetten plaatsvindt volgens dezelfde procedure. hiervan is sprake indien de GW dezelfde juridische status heeft als gewone wetten en wanneer een staat geen grondwet bezit 

  • Wat zijn de formele uitwendige kenmerken van een constitutie in formele zin?
    Een schriftelijk en documentair karakter.
  • Wat zijn de kenmerken van de Nederlandse Grondwet?
    Het heeft de vorm van een wet; verbindend en verplichtend karakter
    Bijzondere wijze van totstandkoming en herziening
    Hogere rechtskracht tov. andere nationale rechtsnormen.
  • Is de Europese Grondwet ook een grondwet?
    Nee, het is geen basisdocument van een staat, maar een (constitutioneel) verdrag tussen lidstaten van de EU.
  • Wat betekent 'rigid constitution'?
    Dit betekent dat er een zwaardere procedure is voorgeschreven dan voor wijziging van gewone wetten.
  • Wat betekent 'flexible constitution'?
    Hierbij vindt wijziging van de geschreven constitutie en van de gewone wetten volgens dezelfde procedure plaats.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Latest added flashcards

Voor welke overheidsorganen geldt de strafrechtelijke immuniteit obv het Volkelarrest nog meer?
  • Uitsluitend voor de staat.
  • Voor andere overheidsverbanden dan de staat dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de overheidsverbanden die openbaar lichaam zijn in de zin van Hs. 7 Gw en de overige openbare lichamen.
  • Voor laatstgenoemde geldt geen immuniteit.
  • Overheidslichamen uit Hs 7 Gw genieten een beperkte immuniteit.
Welke twee staatsvormen kan men stellen tegenover de rechtstaat?
  1. Politiestaat
  2. Totalitaire staat
Waarom is het staatsrecht of constitutioneel recht te beschouwen als hetprimaire recht?

Het staatsrecht of constitutioneel recht omvat de regels die de totstandkoming, de gelding en de handhaving van (de overige) rechtsnormen  regelen, alsmede de regels volgens welke de regels inzake de totstandkoming van regels mogen worden gewijzigd.


In deze betekenis is het constitutioneel recht te beschouwen als het primaire, scheppende recht, omdat de gelding van het overige recht positiefrechtelijk is te verklaren met verwijzing naar het staatsrecht of constitutioneel recht (Kortmann, blz. 5-6).
Wat is Constitutie in materiële zin
Het geheel van rechtsnormen van geschreven en ongeschreven fundamentele rechtsregels en rechtsbeginselen die:
- juridische grondslag vormen van staat in politiek verband of vanwege dit verband uitgeoefend gezag
- voorschriften over organisatie functioneren dat verband, instellen zijn organen en hun bevoegdheden en onderlingen verhoudingen
- rechtsbetrekkingen regelen tussen organen en subjecten uitgeoefend gezag (de burgers)
- voorsch
waarom verwerpt de HR de strafrechtelijke vervolgbaarheid en aansprakelijkheid van de staat in het Volkelarrest? 

omdat de wet voorziet in andere vormen van controle op het handelen van de (organen van de) centrale overheid, te weten de politieke en strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid 

wat is de leer van de Kompetenz-Kompetez

het begrip soevereiniteit heeft hier de betekenis van de oorspronkelijke bevoegdheid om over de eigen bevoegdheid te beslissen. 

wat heeft ertoe geleid dat de vorst zich heeft kunnen ontwikkelen tot de hoogste interne macht binnen het grondgebied?   

de geloofsverdeeldheid en de daaruit voortkomende oorlogen 

wat is het meest kenmerkende voor het feodale stelsel? 

de verstrengeling van privaatrechtelijke en publiekrechtelijke elementen. 

Noem drie confederale en drie federale elementen uit het laatste voorstel tot hervorming van de EU?

Confederale:

- grondslag van de Unie blijft een verdrag (Verdrag van Lissabon)

- recht van secessie

- besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid of unanimiteit

 

Federale:

-rechtspersoonlijkheid EU (afschaffen pijlerstructuur)

- supra-nationale (exclusieve) bevoegdheden EU, naast intergouvernementele bevoegdheden

- rechtelijke toezicht po wetgeving en bestuur van de lidstaten c.q voorrang EU regelgeving boven de nationale regelgeving, binding van de burgers aan besluiten van EU.

Is de vorming van een regionale bestuurslaag in overeenstemming met de Gw?

De Gw (134 en 135) verbiedt het hoofdpatroon van de territoriale decentralisatie te doorbreken. Zonder grondwetswijziging kunnen geen openbare lichamen worden ingesteld die in de plaatst komen van provincies en gemeenten of die het in de Grondwet veranderde drielagensysteem doorbreken.

Een regionaal bestuur kom niet in de plaats van de bestaande provincies en gemeenten zoals het naast elkaar bestaat is het mogelijk.