Samenvatting Arbeid in verandering

-
ISBN-10 9013024025 ISBN-13 9789013024029
178 Flashcards en notities
6 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Arbeid in verandering". De auteur(s) van het boek is/zijn Joris Van Ruysseveldt, Jacques van Hoof. Het ISBN van dit boek is 9789013024029 of 9013024025. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

Samenvatting - Arbeid in verandering

  • 1 Arbeid in het moderne arbeidsbestel

  • Wat is arbeid?
    Definitie van Mok: arbeid is verrichten van bezigheden
    • die nut hebben voor degene die de arbeid verricht en
    • die nut hebben voor zijn naaste omgeving
    • en/of voor de maatschappij als geheel
  • 1.1 Wat is arbeid

  • Wat is de definitie van arbeid?
    Arbeid laat zich moeilijk definiëren. Een beknopte definitie sluit te veel vormen van arbeid uit en een brede definitie is ongeveer elke handeling als arbeid te beschouwen. Mok(1994) komt met zijn omschrijving het dichts in de buurt: het verrichten van bezigheden die nut hebben voor diegene die de arbeid verricht, en voor zijn naast omgeving en/of voor de maatschappij als geheel. 
  • Bij een beperkt begrip van arbeid Gorz 1987 is arbeid gelijkgesteld met betaalde arbeid. Arbeid is een betaalde activiteit die wordt verricht voor rekening van een derde.
    Volgens Mok is arbeid het verrichten van bezigheden due nut hebben voor diegene die de arbeid verricht, en voor zijn naaste omgeving en/of voor de maatschappij als geheel.
  • Wat zijn de voordelen van de definitie van arbeid van Mok?
    Ten eerste onderstreept deze definitie dat arbeid zowel nut moet hebben voor de verrichter als voor anderen en/of de maatschappij. Ten tweede dat ook onbetaalde arbeid nut dergelijk nut kan opleveren. Deze definitie laat het dus ook toe om betaalde en onbetaalde arbeid te onderscheiden.
  • Wat zijn de nadelen van de definitie van arbeid van Mok?
    arbeidsbezigheden zijn niet precies af te grenzen van vrijetijdsbezigheden. 
  • Arbeid schematische weergegeven. Arbeid verdeeld in betaalde en onbetaalde arbeid. En betaalde arbeid verdeeld in formele arbeid (wit werk) en informele arbeid (grijs/zwart werk).
  • Wat verstaan we onder loonarbeid?
    Loonarbeid behoort tot de formele, betaalde arbeid. Bij loonarbeid is er sprake van een arbeidsrelatie tussen een werknemer en een werkgever. Dit is per definitie een onderschikkingsrelatie. 
    In het geval van zelfstandige beroepsarbeid is geen sprake van een arbeidsrelatie en daarom spreken we in dat geval ook niet van loonarbeid. 
  • 1.2 Arbeidsruil en arbeidsrelaties in het moderne arbeidsbestel

  • Door het afsluiten van een arbeidsovereenkomst ontstaat een gezagsverhouding tussen werknemer en werkgever. Die gezagsverhouding heeft als algemene strekking dat de werknemer onder toezicht van en in opdracht van de werkgever werkzaamheden verricht. De aard van de werkzaamheden ligt niet per definitie vast en kan ook veranderen in de loop van de tijd door bijv. technologische veranderingen of nieuwe vormen van organisatie en arbeidsindeling. 

    De werkgever verwerft door het aangaan van een arbeidsrelatie geen concrete arbeidsprestaties maar het arbeidsvermogen van de werknemer. De werkgever moet nog maatregelen treffen en instrumenten inzetten om het arbeidsvermogen voor productieve doeleinden te benutten.  Die benutting van arbeidskracht, dwz: het omzetten van arbeidsvermogen in arbeidsprestaties, vindt plaats in het kader van de arbeidsorganisatie. 
  • Wat zijn positieve verschijnselen van arbeid?
    Arbeid als bron van inkomen voor het levensonderhoud, als mogelijkheid tot zelfontplooiing en ontwikkeling, als middel tot maatschappelijke integratie en emancipatie of als middel tot het opbouwen van een netwerk.
  • Wat zijn negatieve verschijnselen van arbeid?
    Inkomensonzekerheid, risico op gezondheids- en veiligheidsklachten, psychische en fysieke overbelasting, demotivatie door weinig uitdagende omstandigheden en geen leermogelijkheden.
  • Als je de positieve en negatieve verschijnselen van arbeid naast elkaar zet dan zie je dat het dus belangrijk is onder welke voorwaarden de arbeid verricht wordt. En nog belangrijker: wie deze voorwaarden bepaalt.
    Toch hebben werknemers en werkgevers elkaar nodig om ieder hun eigen doel te realiseren (inkomen en winst).Er vinden dan ook regelmatig onderhandelingen plaats over de arbeidsvoorwaarden. De arbeidsrelatie is mede daardoor een arbeidruilrelatie geworden.

  • Het arbeidsbestel bestaat uit drie onderling verbonden sociale velden of arena's, waarin werknemers en werkgevers elkaar in verschillende rollen ontmoeten.
    • Arbeidsorganisatie: de wg en wn zijn dmv arbeidsdeling en hiërarchische coördinatie met elkaar verbonden. Proces: benutting. Arbeidsvermogen omzetten naar arbeidsprestaties tbv de doelen van de organisatie
    • Arbeidsmarkt: wg en wn staan tegenover elkaar als vrager en aanbieder. Proces: allocatie (wie komt waar te werken) en beloning, de voorwaarden waaronder iemand te werk wordt gesteld.
    • De collectieve arbeidsverhouding zijn niet op individueel niveau maar als georganiseerde partijen in werkgevers- en werknemersorganisaties. Proces: regulering van de spelregels van de arbeidsmarkt en arbeidsorganisaties.
  • 1.3 Het moderne arbeidsbestel in langetermijnperspectief

  • Wat zijn de belangrijkste langetermijnontwikkelingen in het moderne arbeidsbestel tot 1970?
    • Arbeidsorganisatie: sprake van processen van rationalisering en bureaucratisering;
    • Arbeidsverhoudingen: processen van collectivisering en institutionalisering;
    • Arbeidsmarkt: toenemende regulering en organisatie.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Geef de beheersingsstructuur schematisch weer.

De beheersingsstructuur heeft vier deelmarkten. 2 beroepspecifieke: de vakdeelmarkt en de professionele markt. En 2 bedrijfsspecifieke: de Tayloristsiche markt en de flexibele markt. Voor de vakdeelmarkt en de Tayloristische markt is de meetbaarheid groot en voor de professionele en de flexibele markt is de meetbaarheid klein. 

Hoe kan het dat het Taylorisme ondanks de aanwezigheid van vakbonden en overheid op zo'n grote schaal is toegepast in organisaties?

Pogingen van Taylor om zijn ideeen in te voeren in een inrichting van de Amerikaanse overheid leidde tot veel arbeidsonrust. Zodanig dat het Huis van Afgevaardigden zelfs een hoorzitting organiseerde, die sterk tot de verbreiding van het Taylorisme heeft bijgedragen. Ten tweede vond Taylor navolging in de snel groeiende kring van industriele ingenieurs.

Wat is massaproductie?

Productie op grote schaal. Vaste kosten uitsmeren over meer eenheden. Geeft schaalvoordelen wat betekent dat de kosten per eenheid dalen bij een stijgende productie.

De flexibele organisaties is een bedrijfsspecifieke organisatie waarbij de prestatie/kwaliteit moeilijk meetbaar is. Noem nog enkele kenmerken van een flexibele organisatie.

In een flexibele organisatie wordt gestreefd naar een hoogwaardig product dat commercieel aantrekkelijk is. Vaak wordt er gewerkt met een vast kern van functioneel flexibel personeel (brede kwalificatie is een must) en daarom heen een ring van tijdelijke krachten die zeer gericht worden ingezet. Andere kenmerken zijn: communicatie en goed eigen inzicht bij de uitoefening van de taken, beloning boven het marktruimende loon om de wn te behouden, lonen gekoppeld aan ervaring, promotiesysteem voor best presterende werknemers, beoordelingsgesprekken en winstdeling. 

Noem enkele nadelen van een tayloristische organisatie.

De relatie tussen leidinggevende en werknemers wordt vaak gekenmerkt door wantrouwen. De productie wordt door wn gereguleerd om te voorkomen dat productienormen worden aangepast, de kwantiteit van de productie wordt zo beperkt. Bovendien is het productieproces niet flexibel omdat de wn slechts voor een onderdeel van het productieproces zijn gekwalificeerd. De tayloristische organisatie is in deze tijd nauwelijks meer succesvol.

Een tayloristische organisatie is een bedrijfsspecifieke organisatie waar de meetbaarheid van prestaties groot is. Noem nog een aantal kenmerken van de tayloristische organisatie.

In een tayloristische organisatie lijken de arbeidscontracten sterk op koopcontracten. Er bestaat een hiërarchische bevelstructuur. Plannende taken worden strikt gescheiden van uitvoerende taken (verticale arbeidsdeling). En de uitvoerende taken worden zo veel mogelijk uitgevoerd in repeterende deelhandelingen (horizontale arbeidsdeling).Het meetbaar maken van de productiviteit is de grondslag van het scientific management. 

Op de professionele arbeidsmarkt is de prestatie of de kwaliteit daarvan niet/nauwelijks meetbaar. De professionele markt is wel een beroepsspecifieke markt, denk bijv. aan advocatenkantoren. Noem nog een aantal kenmerken van de professionele markt.

Voor de uitvoering van het werk is veel theoretische kennis vereist. Als gevolg van informatieasymmetrie tussen wg en wn werkt de markt slecht. Andere kenmerken zijn de aanwezigheid van een beroepsvereniging, gereguleerde prijzen, eigen tuchtrecht en tuchtrechtspraak voor de beroepsvereniging en de toegang tot de markt is sterk gebonden aan opleiding. Geen diploma betekent eigenlijk dat je het vak niet kunt uitoefenen. Voorbeelden: advocaten, artsen.

De vakdeelmarkt is een beroepsspecifieke markt waar de meetbaarheid van prestaties groot is. Noem nog een aantal kenmerken van de vakdeelmarkt.

De aanbieders (werknemers) hebben een specifieke vakkwalificatie. Hiervoor hebben zij een specifieke beroepsopleiding afgerond of de werknemer heeft de kwalificaties binnen het bedrijf opgedaan (leerlingstelsel). De mobiliteit tussen werkgevers is groot maar wisselen van branche is praktisch niet mogelijk. Reputatie van de werknemer is erg belangrijk voor het wisselen van werkgever. De lonen zijn vrij stabiel in de branche, er is dan ook geen sprake van een sterke loonsverhoging bij het wisselen van werkgever. 

Waar heeft het beheersingsprobleem betrekking op?

Het beheersingsprobleem heeft betrekking op de mate waarin de wn zich in zal zetten om de doelen van de wg te bereiken. Het gaat om de beslissing van de wn over zijn niveau van inspanning, een beslissing waarover in het arbeidscontract geen geloofwaardige regels vast te leggen zijn. Het beheersingsprobleem wordt ook wel het "verborgen beslissingen-probleem" genoemd. 

Wat wordt bedoeld met statistische discriminatie?

Als iemand wordt beoordeeld op een groepskenmerk terwijl dat voor hem niet van toepassing is. Bijv. wanneer een man wordt gekozen voor de baan terwijl een vrouw betere kwaliteiten had. De werkgever is bang dat de vrouw zwanger zal worden en zal stoppen met werken terwijl die vrouw dat helemaal niet van plan is.