Samenvatting Basisboek journalistiek

-
ISBN-10 9001813437 ISBN-13 9789001813437
1002 Flashcards en notities
10 Studenten
  • Deze samenvattingen

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting 1:

  • Basisboek journalistiek
  • Nico Kussendrager Dick van der Lugt Bas Verschoor
  • 9789001813437 of 9001813437
  • 2014

Samenvatting - Basisboek journalistiek

  • 1.1 Professionele journalistiek

  • Wat is een professioneel journalist? Een journalistiek vakman of -vrouw, die nieuws selecteert, duidt, toelicht, de juiste bronnen raadpleegt, weegt en controleert. Vervolgens schrijft de journalist een prettig leesbaar artikel of maakt een andere productie die de lezer raakt, informeert en hem een inzicht biedt in de samenleving. Met andere woorden: een professionele journalist levert onderscheidende kwaliteit.
  • Een belangrijk kenmerk is dat een professionele journalist zijn werkwijze kan en wil verantwoorden tegenover zijn lezers. In een definitie:

    Een professionele journalist houdt zich op onafhankelijke wijze bezig met het vergaren, verwerken en verspreiden van actuele, relevante en geverifieerde informatie voor een breed publiek. Hij kan daarbij zijn werkwijze verantwoorden en handelt vanuit journalistiek-ethische uitgangspunten. Via welk platform deze informatie wordt verspreid, is niet van belang.
  • Een journalist vergaart nieuws. Dat nieuws kan hij zomaar op straat tegenkomen, hij kan het horen tijdens een vergadering, een tip krijgen of het uit een persconferentie horen. Hij kan het verkrijgen door het lezen van bestuurlijke en politieke stukken en aan de hand van persberichten en politierapporten. Zelfs een reclamefolder kan een bron van nieuws zijn. Net als onduidelijke werkzaamheden, informatie op internet, discussies op social media of een ingezonden brief.
  • Actuele informatie wil zeggen dat het in de journalistiek doorgaans gaat om nieuws en achtergronden over wat er op dat moment speelt. Maar ook een artikel over de Nederlandse inzet in Afghanistan een paar jaar eerder kan weer actueel zijn als er nieuwe gebeurtenissen over die periode boven tafel komen.
  • Bij relevante informatie kan het gaan om een Kamerdebat, maar voor regionale lezers is de aanpassing van een gevaarlijk kruispunt zeker zo belangrijk.
  • Onafhankelijk betekent dat je als journalist je zo weinig mogelijk laat beïnvloeden. Je staat als journalist aan veel invloeden bloot: uitgevers, netmanagers, voorlichters, adverteerders, lezers, kijk- en luistercijfers. Helemaal uit te sluiten is die invloed nooit, maar in de professionele journalistiek zorg je ervoor dat die invloed zo klein mogelijk is en dat je je in elk geval bewust bent van die invloed.
  • Journalistiek is ook het ambacht van het verwerken van informatie tot een verhaal. Wie geen verhaal heeft of dat niet kan vertellen, heeft niets te zoeken in de journalistiek. Om dat verhaal in woorden te vangen, zijn verhaalgenres ontstaan, zoals interview, verslag, reportage, achtergrondverhaal, nieuwsbericht en -verhaal en recensie. Elk genre kent zijn eigen specifieke eisen voor vorm en inhoud.
  • De kern van de professionele journalistiek zit in het verifiëren en verantwoorden van informatie. Bij professionele journalistiek mag de lezer ervan uitgaan dat de informatie klopt. Dat de journalist check en doublecheck heeft gepleegd, hoor- en wederhoor heeft toegepast.
  • De Amerikaanse onderzoekers en oud-journalisten Bill Kovach en Thomas Rosenstiel zien waarheidsvinding nog steeds als het belangrijkste journalistieke principe: 'getting the facts straight and making sense of the facts'. Verificatie is volgens hen het wezenskenmerk van de professionele journalistiek: 'In the end, the discipline of verification is what seperates journalism from entertainment, propaganda, fiction or art.'
  • De 'missie van de journalistiek' is in de ogen van Bill Kovach en Tom Rosenstiel samengevat in het hanteren van negen principes bij het brengen van nieuws.
    Het hanteren van de negen principes betekent ook dat de journalist op een zo objectief mogelijke manier te werk gaat. Daarmee zijn we bij één van de lastigste begrippen uit de journalistiek beland: objectiviteit. Soms zeggen mensen dat objectiviteit niet bestaat. Als dat zo is, zijn we snel klaar. Maar je kunt er meer over zeggen. Namelijk dat journalisten per definitie niet objectief zijn in hun uitgangspunt maar dat wel kunnen zijn in de uitvoering van hun beroep. 
  • Journalisten zijn niet objectief in hun uitgangspunt omdat zij net als iedereen geen onbeschreven blad zijn. Een journalist heeft zijn eigen persoonlijkheid, achtergrond, opleiding en ervaring, wat allemaal zijn manier van werken beïnvloedt. Maar journalisten kunnen wel objectief zijn in de uitvoering van het beroep, omdat ze zich altijd moeten afvragen of hun informatie zo veel mogelijk waarheidsgetrouw is en dus geverifieerd is. Klopt die informatie feitelijk, is die gecheckt bij verschillende gezaghebbende bronnen? Geeft de journalist een reëel beeld van de situatie? Laat hij waar nodig zowel voor- als tegenstanders aan het woord?
  • Journalistieke producties moet je ook verkopen. Verkopen is allereerst je journalistieke idee aantrekkelijk maken, door het onderwerp en door de manier waarop je het schrijft of opneemt en monteert. De consument moet geïnteresseerd raken en blijven, en vooraf moet je ook nog de redactie mee krijgen: ook daar moet je je verhaal 'verkopen'. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je een onderwerp kiest dat niet bij jou leeft, maar wel bij je doelgroep. Als die het wel bij de concurrent vindt, ben je immers een lezer/luisteraar/kijker kwijt. Aan de andere kant betekent het ook dat jij als journalist verantwoordelijk bent en blijft voor jouw keuzes. Daarom publiceer je niet alleen wat misschien voor je doelgroep interessant is, maar ook wat relevant kan zijn: niet alleen nice-to-know, maar ook need-to-know.
  • 1.2 Functies van de journalist

  • Journalistiek heeft een aantal functies. Wellicht de belangrijkste is controleur van de macht. Anders gezegd de waakhondfunctie van de journalistiek. Het is de taak van journalisten na te gaan of bestuurders en machthebbers hun werk goed doen, of wielrenners geen doping gebruiken, of gemeenteraadsleden zich niet laten omkopen en of zorgverzekeraars niet te veel verdienen.
  • Journalistiek is verder een venster op de wereld. Wat er in de wereld gebeurt, weten we voor een groot deel dankzij de berichtgeving in de media, dankzij de journalistiek.
  • Critici zeggen dat het wel een heel beslagen venster is waarbij we door een heel klein gaatje naar die wereld kijken. Journalisten maken immers altijd een selectie uit de onderwerpen die voorhanden zijn. Het publiek neemt die nieuwsselectie tot zich, maar het is altijd maar een fractie van wat zich overal afspeelt. Journalisten kunnen bovendien niet alles weten, nooit overal zijn. Daardoor blijven onderwerpen onderbelicht.
  • Een venster op de wereld dus, maar ook een spiegel van de samenleving. Wat er in Nederland speelt en wat onder de mensen leeft, zou in de media tot uiting moeten komen. Journalisten hebben dat lang niet altijd in de gaten, denk maar eens aan de onvrede die leidde tot de opkomst van partijen als de LPF en de PVV. De journalistiek heeft zich hier net zo laten verrassen als de gevestigde politieke partijen.
  • Journalistiek zet onderwerpen op de agenda waarvan journalisten vinden dat die belangrijk zijn. Onderwerpen die bijvoorbeeld spelen in de samenleving, maar die in de politiek weinig besproken worden. Agendasetting heet dat.
  • Behalve zien wat er nu speelt, moet de journalistiek ook voorzien wat zich in de toekomst zou kunnen afspelen en het belang van gebeurtenissen wegen.
  • Nog een rol van de journalistiek: aanjager van het publieke debat. Bij de discussies over bijvoorbeeld het bezuinigen op onderwijs, de aanschaf van een nieuw gevechtsvliegtuig of het zenden van Nederlandse troepen naar een buitenlands conflictgebied spelen de media een belangrijke rol. Ze wakkeren de discussie aan onder burgers en bestuurders door analyserende en commentariërende artikelen, discussies op de opiniepagina's, debatten op websites en onlinefora en confronterende interviews op radio en televisie.
  • Journalistiek heeft ook 'amusementswaarde'; de lezer wil niet alleen maar zware kost, maar wil ook kunnen lachen, zich kunnen verwonderen of verbazen, of geëntertaind worden. Niet alleen op tv en op websites komt het showbizznieuws dagelijks voorbij, maar ook in de printmedia; denk maar aan bijlagen over lifestyle en toerisme, interviews met BN'ers, prikkelende columns of een 'zachtnieuwsbericht'.
  • Tot slot noemen we de servicefunctie: bioscoopagenda's, theaterrecensies, boekaankondigingen en huisartsendiensten. Die servicefunctie gaat ook verder. Als tijdens strenge winters waterleidingen dreigen te bevriezen, vind je tips hoe dat voorkomen kan worden. En tegen de jaarwisseling geven de media uitgebreid voorlichting over het veilig afsteken van vuurwerk, met tips om je huisdieren rustig te houden.
  • De functies van de journalistiek kun je samenvatten in acht trefwoorden. Welke zijn dit?
    • Controleren van de macht
    • Confronteren van verantwoordelijken
    • Informeren van het publiek
    • Agenderen: onderwerpen op de agenda zetten
    • Analyseren wat er in de samenleving speelt
    • Mobiliseren: het publiek betrekken bij discussies die spelen
    • Amuseren: de lezer vermaken en aangenaam bezighouden
    • 'Serveren': de dienstverlenende functie van de journalistiek
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 2:

  • Basisboek journalistiek
  • Nico Kussendrager
  • 9789001517045 of 9001517048
  • 4e druk.

Samenvatting - Basisboek journalistiek

  • 1.1 Het lezen van de krant

  • Definitie krant
    Een bepaald, op geregelde tijden, meest dagelijks verschijnend drukwerk ter verspreiding van nieuws en wetenswaardigheden en tot voorlichting van het publiek
  • Kenmerken van krantn
    Gedrukt
    verschijnen regelmatig
    vv nummer en datum
    hebben een naam
    hebben een beginselverklaring en vaak een lijfspreuk of vignet
    bevatten een veelheid aan nieuws
    gericht op breed publiek
    presenteren nieuws op herkenbare manier
    vertegenwoordigen maatschappelijke stroming
  • Kenmerken waarmee ze zich avn elkaar onderscheiden
    1 verschijningsfrequentie
    2 verspreidingsgebied
    3 tijdstip van verschijnen
    4 inhoud en kwaliteit
    5 functie
    6 doelgroep
    7 formaat
  • 2.2 Deelredacties

  • Vijf meest voorkomende deelredacties

    1. Hoofdredactie

    2. Centrale redactie

    3. Eindredactie

    4. Beeldredactie

    5. Opmaakredactie

  • Schrijvende redacties

    Binnenlandredactie

    buitenlandredactie

    parlementaire redactie

    financiele redactie

    sociaaleconomische redactie

    kunstredactie

    sportredactie

    nieuwsdienst/reportage/verslaggeverij redactie

    opinieredatie

    stadsredactie

    provincieredactie

  • Gespecialiseerde redacties

    Milieuredactie

    redactie minderheden

    redactie consumentennieuws

    Onderwijsredactie

    Wetenschapsredactie

    Mediaredactie

    Internetredactie

  • 2.4 Persberichten en samenwerkingsverbanden

  • Persbureaus
    Reuters
    Agence France Press (AFP)
    Associated Press (AP)
    Algemeen Nederlands Persbureau (ANP)
  • 2.5 Journalistiek, journalisten en arbeidsomstandigheden

  • Journalistiek
    Activiteit die erop gericht is nog onbekende of nieuwe feiten, meningen en impressies te verzamelen, te ordenen en te publiceren, zodat een groot publiek daarvan kennis kan nemen. De journalistiek heeft tevens tot taak deze feiten te analyseren
  • 3.1 Journalistiek

  • Kenmerken nieuwe journalistiek
    Open en gesloten media
    Professionele en amateurjournalistiek
    De wraak van de plaatjes
    Nieuwe informatiebehoefte
    Digital story-telling
  • Digital story telling
    1 multimediaal
    2 user driven
    3 non-lineair
  • Elementen in opmaak ontleend aan internet
    1 belangrijke rol van de nieuwsfoto
    2 de scannable lay-out van de pagina
    3 boxen met deelinformatie, vooral bij achtergrondverhalen met veel researchelementen (hypertext op papier)
    4 lengte van verhaal teruggebracht naar 300 woorden (was 700)
  • 4.1 Journalistieke attitude

  • Eigenschappen journalist

    Zelfkennis

    zelfkritiek

    gevoel voor nieuws

    algemene ontwikkeling

    persoonlijkheid

    betrokkenheid

    empathie

    sociale vaardigheden


  • Attitudekenmerken: 7 e's die gedrag journalist beinvloeden

    1 empathie

    2 engagement

    3 emotie

    4 ethiek

    5 ego

    6 ervaring

    7 efficiency (werken onder druk)

  • Enquete uitslagen beoordelen

    1 welk belang heeft opdrachtgever bij de uitkomst van het onderzoek

    2 hoe luidt de vraagstelling

    3 hoe luidt de definitie

    4 is de betekenis van de vraag hetzelfde gebleven

    5 hoe zijn deelnemers geselecteerd, hoe groot is non response

    6 worden appels met peren vergeleken

  • Aandachtspunten voor journalist

    Feiten verzamelen en niet opinies verwoorden als een troubadour

    Pas op met verwachtingen en (voor)oordelen

    Waarnemingen (Walter Lippmann 1922: ooggetuigen brengen geen verslag uit, ze interpreteren/converteren)

    Leugens

    Goed lezen

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Wat is het verschil tussen proportionaliteit en  subsidiariteit?
bij proportionaliteit gaat het om de hoe belangrijk de informatie is en of je ethische regels mag overtreden en bij subsidiariteit gaat het of je de informatie niet op een andere manier had kunnen krijgen.
Wat kan de raad van de journalistiek niet doen?
Een journalist of medium verplichten een rectificatie verkeerd berichtgeving recht zetten of een schadevergoeding toekennen.
Wat wordt er bedoelt met het ethiek van je publiek?
Hoe je publiek kijkt naar je producties, maar dit kan heel erg verschillen. Eerst vond men de manier van interviewen van PowNed niet kunnen, maar dat is tegenwoordig 'normaal'.
Wat wordt er bedoelt met je persoonlijke ethiek?
Je eigen afwegingen. Hiermee wordt bedoelt dat je zelf moet nadenken of je dingen acceptabel vindt. Jij beslist uiteindelijk over je producties.
Wat wordt er bedoelt met ethiek van de professie?
Professie - de beroepsgroep (de journalisten in dit geval). Dit wordt vooral gehandhaafd door de Raad voor de Journalistiek.
Wat wordt er bedoelt met ethiek van het podium
Waarop je iets publiceert - powned zou hele andere dingen publiceren dan bijvoorbeeld de EO.
Noem de kern van de door journalistiek gevormde beginselen

•Betrouwbaarheid (waarheidsbeginsel)
•Scheiden van feiten en mening
•Onafhankelijkheid
Om welke vier redenen wordt ethiek steeds belangrijker?
  1. Je moet je als professioneel journalist kunnen verantwoorden tegenover je publiek
  2. Er is veel commercialisering, waardoor media steeds meer afhankelijk worden van de commercie, maar dit mag hun werk niet beïnvloeden. 
  3. Door het internet iedereen publiceren wat hij/zij wilt.
  4. Journalisten hebben de functie van een waakhond, maar wie waakt over de waakgond? steeds vaker worden journalisten te oppervlakkig gevonden.
Welke 4 p's heb je in de ethiek?
  1. ethiek van het podium
  2. ethiek van de professie
  3. ethiek van het publiek
  4. jouw persoonlijke ethiek
Wat is de code van Bordeaux?
Een gedragscode, samengesteld door Hoofdredacteuren van Nederlandse dagbladen, die eveneens globale aanwijzingen behelst.