Samenvatting Basiskennis geschiedenis

-
ISBN-10 9001804934 ISBN-13 9789001804930
133 Flashcards en notities
56 Studenten
  • Deze samenvattingen

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting 1:

  • Basiskennis geschiedenis
  • Hans Keissen
  • 9789001804930 of 9001804934
  • [1e dr.].

Samenvatting - Basiskennis geschiedenis

  • 1 Tijd van jagers en boeren (3000 v. Chr.) 9

  • Wanneer was de tijd van jagers en boeren?
    3000 v. Chr. 
  • Welke soorten mensen waren er in de prehistorie
    Homo erectus waren de eerste menssoorten(rechtlopende mens). Daarna ontwikkelde in Europa een plaatselijke mensensoort: de Neanderthaler.
    En nu bestaan er alleen maar homo sapiens(de denkende mens).
  • 1.1 Jagers-verzamelaars 10

  • Hoe noem je een rechtoplopende mens ook wel?
    homo erectus
  • - Jager- verzamelaar werd sterk beïnvloed door het heersende klimaat.
    - 1.1.1 Migraties uit Afrika :
    5 tot 4 miljoen jaar geleden leefde er mensachtige in oost Afrika.

    Anderhalf miljoen jaar geleden verliet de menssoort Afrika.

    In Europa ontwikkelde de menssoort : Neanderthaler. 

    Tegenwoordig bestaat er nog 1 soort : De Homo sapiens sapiens > kon zich sneller aanpassen aan veranderende omstandigheden > verscheen 35.000 jaar geleden in Europa > rond die tijd stierf neanderthaler uit. 

    De moderne mens komt oorspronkelijk uit Afrika.

    150.000 jaar geleden trokken kleine groepjes mensen vanuit Afrika naar het Midden-oosten om voedsel te zoeken > verspreidde zo verder over de wereld > verdrong alle andere menssoorten. 
  • Hoe noem je de mensen soort die nog bestaat? ( Denkende mens )
    homo sapiens sapiens
  • - 1.1.2 De nomadische samenleving van jagers-verzamelaars : 
    Oudste vorm van bestaan. 

    Jagers-verzamelaars leven nomadische bestaan > trekken steeds rond op zoek naar voedsel. 

    Komen bijv. voor in Amazonegebied in Zuid-Amerika > tropische klimaat heeft permanent groeiseizoen > veel insecten, wild, vissen en vruchten > hoeven niet ver te trekken en geen wintervoorraden.

    Groot verschil vergeleken met in Europa > sterk wisselende seizoenen > voorraden moeten aanleggen voor de winter > moeten rekening houden met trekgedrag van de dieren. 
  • Wat is nomadische bestaan?
    Het rondtrekken op zoek naar voedselgebieden
  • - 1.1.3 Rendierjagers : 
    Tot 13.000 jaar geleden bedekte ijskap het noorden van Europa > in deze tijd leefden rendierjagers > leefden als nomaden > moesten grote afstanden afleggen om kuddes rendieren te volgen.

    Vlees, huid, botten werden gebruikt als voedsel, kleding, tent en gereedschap.

    Belangrijkste hulpmiddelen waren vuur en gereedschappen van vuursteen, botten en hout > vuur maakte het mogelijk te overleven in koude gebieden > Vuur kon slecht verteerbaar voedsel eetbaar maken en hield roofdieren op afstand. 

    Vuurstenen werktuigen waren belangrijk > grote bijlen werden gebruikt, ook schrapers, boren, messen en naalden > voor de jacht speren en pijlen met een vuurstenen punt.

    Rendierjagers leefden in tenten of eenvoudige hutten. 
  • Hoe leefden rendierjagers?
    Als nomaden
  • - 1.1.4 Jagers en vissers : 
    Na laatste ijstijd werd klimaat warmer > er groeide bos > rendieren trokken naar het hoge noorden > elanden, runderen, wilde paarden, everzwijnen, herten en reeën konden volop voedsel vinden.

    Door de opwarming ontstonden visrijke meren, rivieren en beekjes.

    9000 jaar geleden hoefde de jagers in West-Europa niet meer ver te trekken > er was voldoende voedsel > in de lente werd veel gevist > in de herfst werden noten en vruchten verzameld > hele jaar werd gejaagd.

    In Nederland worden jagers en vissers de Vlaardingencultuur genoemd > naar belangrijke archeologische vindplaats.

    Nieuwe uitvinden zijn boomstamkano met peddel en visfuik. 

  • Hoe wordt de cultuur van jagers en vissers in Nederland genoemd?
    Vlaardingencultuur
  • 1.2 De overgang van jagen en verzamelen naar landbouw 12

  • - 1.2 : 
    De eerste boeren leefden 9000 jaar geleden in het Midden-Oosten > Dit gebied heet Vruchtbare Halvemaan > hieruit verspreidde de landbouw naar aangrenzende gebieden en West-Europa.

    - 1.2.1 Verschillen tussen jagers-verzamelaars en landbouwsamenlevingen :
    Jagers-verzamelaars trokken in klein groepen rond op zoek naar voedsel > iedereen hielp mee met verzamelen of jagen > hadden weinig bezittingen > weinig sporen van teruggevonden.

    In de Vruchtbare Halvemaan , grensgebied van Turkije, Irak en Syrië, kwamen graanvelden voor > ontdekte dat akkers ingezaaid konden worden > wilde dieren zoals schapen en geiten moesten hier weg gehouden worden > oudere dieren werden gedood, jongere dieren opgefokt > hierbij werd gelet op tamheid, hierdoor ontstonden kuddes die werden gehoed.

    Boeren bleven bij hun akkers wonen in boerderijen of grotere nederzettingen > konden meer voedsel produceren waardoor bevolking verder groeide > uiteindelijk hoefde niet iedereen meer te werken, zo konden ze zich gaan specialiseren bijv. pottenbakker > ontwikkelde nieuwe technieken zoals spinnen en weven van wol.

    Ook nieuwe uitvinden werden bedacht zoals het wiel > voor karren, spinnen of pottenbakkerswiel > ezels, runderen en paarden werden gebruikt als trek- of lastdier om goederen te dragen.

    Ploegen en bemesten was belangrijke vinding om grond vruchtbaar te houden > zo ontstonden uit jagers-verzamelaars boeren > niet duidelijk waarom ze jagers- verzamelaars opgaven > mogelijk door overbejaging > opvallend is dat mammoeten en reuzenherten uitstierven.

    Vroege vormen van landbouw leiden tot erosie > tegenwoordig zijn veel landbouwgronden in Midden-Oosten niet meer vruchtbaar > afvalhopen en dieren rond de nederzettingen waren een ziektebron > ziektes van dieren werden ziektes van mensen zoals griepvirus, pokken, q-koorts.
  • hoe heet het grensgebied tussen Turkije, Irak en Syrië?
    Vruchtbare Halvemaan
  • - 1.2.2 De eerste boeren in ons gebied :
    Eerste landbouwcultuur in West-Europa was de Bandkeramiekcultuur > rond 5300 v. Chr. > kreeg zijn naam door opvallende versiering in de vorm van aan band op aardewerk > potten werden samen met andere stenen voorwerpen terug gevonden. 

    Niet duidelijk waar deze boeren vandaan kwamen > mogelijk vanuit Midden- Europa naar het westen getrokken > of dat plaatselijke jagers-verzamelaars het idee van landbouw overnamen > boeren vestigden graag op makkelijk te bewerken lössgrond > in NL in Zuid-Limburg > werden grote boerderijen gebouwd van meer dan 30 meter lang > akkers lagen in het bos.

    Andere belangrijke landbouw cultuur was de Trechterbekercultuur > leefde tussen 3500 en 2700 v. Chr. > kregen naam door hun trechtervormige potten, bekers en schalen > gaven overledenen potten, sieraden en wapens mee als ze in een hunebed werden bijgezet.

    Hunebedden zijn meest prehistorische monumenten van Nederland > zijn grafkelders > vooral in Drenthe en in heel Noordwest-Europa > gebouwd door grote zwerfstenen die in de IJstijd door gletsjers hier naar toe waren geschoven. 

    Men gebruikte rollers op een ondergrond van balken en sleden > met een aarden dam, houten palen en kleinere stenen werden stenen in de goede positie gebracht > later bedekt met een heuvel > alle kieren met kleinere stenen dichtgestopt. 
  • - 1.2.3 Steen, brons en ijzer : 
    Steen lange tijd het belangrijkste materiaal geweest om gereedschap te maken of wapens > later namen brons en ijzer deze rol over > door veel gebruik van steen werd deze tijd soms steentijd genoemd. 

    Vuursteen was voor hun onmisbaar als voor ons staal > kon goed bewerkt worden door in de lengte spanen er vanaf te slaan > dit was scherp dus konden gebruikt worden als bijl, messen, boren en pijlpunten. 

    Rond 4000 v. Chr. werd vuursteen opgegraven > in Krijtland in Zuid-Limburg zijn verschillende vuursteenmijnen gevonden > werd verhandeld. 

    Geleidelijk aan werd gebruik van metalen ontdekt en leerde daarvan werktuigen te maken > eerst van puur koper, dit was niet bruikbaar doordat het te zacht en buigbaar was > door mengen van koper en tin ontstond een legering dit was bruikbaarder.

    Rond 2100 v. Chr. komen in Europa eerste bronzen voorwerpen voor > sieraden, bijlen, speerpunten > werden gegoten in gietmallen. 

    Rond 700 v. Chr. werd gebruikgemaakt van ijzer > kon op veel plaatsen worden gevonden in tegenstelling tot koper en tin > voor smelten van ijzer waren wel hoge temperaturen nodig > vereiste nieuwe technologische inzichten.
  • wat kwam er in 2100 v. Chr. voor?
    eerste bronzen voorwerpen
  • Waar werd gebruik van gemaakt in 700 v. Chr. ?
    ijzer
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 2:

  • Basiskennis geschiedenis
  • Hans Keissen
  • 9789001846220 of 900184622X
  • 2015

Samenvatting - Basiskennis geschiedenis

  • 1.1 Jager-verzamelaars

  • Hoe wordt de tijd van de jagers en boeren ook wel genoemd?
    Prehistorie
  • Vanuit waar heeft de mens zich over de andere werelddelen verspreid?
    De mens heeft zich vanuit Afrika over de andere werelddelen verspreid.
  • Hoe leefde de mensen in de prehistorie?
    De mensen leefde als jager-verzamelaar, een leefwijze die sterk werd beinvloed door het heersende klimaat.
  • 1.1.1 Migraties uit Afrika

  • Wat is de homo erectus?
    De rechtop lopende mens.
  • Waaruit ontwikkelde zich de eerste menssoort in Europa?
    In Europa ontwikkelde zich uit de homo erectus een plaatselijke menssoort, de Neanderthaler.
  • Hoeveel mens soorten bestaan er tegenwoordig nog?
    Tegenwoordig bestaat er nog één soort mensen: de homo sapiens ( de denkende mens)
  • Waar komt de moderne mens oorspronkelijk vandaan?
    Deze moderne mens komt oorspronkelijk ook uit Afrika. Waarschijnlijk trokken ongeveer 150.000 jaar geleden kleine groepjes mensen uit Afrika naar het Middel-Oosten op zoek naar nieuwe voedselgebieden.

    Vandaar verspreide de moderne mens zich veder over de rest van de wereld.
  • Hoe komt het dat de nieuwe menssoorten zich aan andere menssoorten verdrong?
    Deze  nieuwe menssoort verdrong alle andere menssoorten. Waarschijnlijk kon ze zich sneller aan veranderende omstandigheden aanpassen dan de andere menssoorten.
  • Wanneer verscheen de homo sapiens in Europa?
    Ongeveer 35.000 jaar geleden verscheen de homo sapiens in Europa. Rond deze tijd stierven ook de Neanderthalers uit.
  • 1.1.2 De nomandische samenleving van jagers-verzamelaars

  • Wat is voor mensen de  oudste vorm van bestaan?
    Jagen en verzamelen is voor mensen de oudste vorm van bestaan. Tot in onze tijd zijn er geïsoleerd levende groepen mensen, die leven als jager-verzamelaars.
  • Wat voor bestaan leven ze?
    Ze leven een nomadisch bestaan, omdat ze steeds rondtrekken op zoek naar voedsel.
  • Wat is het verschil tussen het nomadische bestaan in Zuid-Amerika en in Europa?
    In het Amazone gebied in Zuid-Amerika heeft het tropische klimaat een permanent groeiseizoen waarbij het hele jaar door insecten, wild, vissen en vruchten gevonden worden. Ze hoeven daarvoor niet ver te trekken en hoeven ook geen wintervoorraden aan te leggen.

    Dat is een groot verschil met de jager-verzamelaars in Europa. Zij leefden in een klimaat met sterk wisselende seizoenen, waardoor zij het veel moeilijker hadden. Zij moesten voorraden aanleggen voor de winter en rekening houden met het trekgedrag van de dieren waar ze op jaagden.
  • 1.1.3 Rendierjagers

  • Tot ongeveer 10.000 jaar v. Chr. bedekte de ijskap van de laatste Ijstijd het noorden van Europa en heerste in West - Europa een toedraklimaat.
  • Wat houd een toendrakklimaat in?
    Een toendra is een gebied zonder bomen en begroeid met mos, gras struiken. Er leefde rendierjagers.
  • Hoe leefde de jagers in het toendra gebied?
    Zij leefden als nomaden, omdat ze grote afstanden moesten afleggen om de kuddes rendieren te kunnen volgen.
  • Waarvoor werden de gedode dieren gebruikt?
    Het vlees, de huid en de botten van de gedode dieren die eerder op een toendra leefden, zoals mammoeten en wolharige neushoorns, waren hier inmiddels uitgestorven.
  • Wat waren de belangrijkste hulpmiddelen die rendierjagers gebruikten?
    De belangrijkste hulpmiddelen die rendierjagers gebruikten waren het vuur en gereedschappen van vuursteen, botten en hout.
  • Waarvoor was het vuur zo belangrijk?
    Het vuur maakte het mogelijk in koude gebieden te overleven. Bovendien kon met het vuur slecht verteerbaar voedsel eetbaar gemaakt worden.

    Veder konden grote roofdieren met het vuur op afstand worden gehouden.
  • Vuurstenen werktuigen speelden een grote rol. Er werden niet alleen grote bijlen gebruikt, maar ook kleine scherpe werktuigen, zoals schrapers, boren, messen en naalden.
  • Wat werd er gebruikt voor de jacht?
    Voor de jacht gebruikten ze speren en pijlen met een vuurstenen punt. De rendierenjagers leefden in tenten of envoudige hutten.
  • Wat speelde bij de rendierjagers een grote rol?

    Vuurstenen en werktuigen speelden een grote rol. Er werden niet alleen grote bijlen gebruikt, maar ook kleine scherpe werktuigen, zoals schrapers, boren, messen en naalden.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.