Samenvatting BuiteNLand.

-
ISBN-10 9011111036 ISBN-13 9789011111035
1066 Flashcards en notities
203 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "BuiteNLand.". De auteur(s) van het boek is/zijn Teunis Bloothoofd Geert van den Berg, Hub Stohr (ICT ). Het ISBN van dit boek is 9789011111035 of 9011111036. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - BuiteNLand.

  • 1 Wereld: Wereldbeeld

  • wat is een patroon?

    een steeds terugkerende samenhangende  beschrijven van een situatie ( in dit geval wereldbeeld)

     

  • In dit hoofdstuk ga je op zoek naar verbanden en patronen achter beelden en informatie.
  • wat is een proces

    de drijvende  of vormgevende kracht achter een patroon of een nog te vormen patroon

     

  • hoe meet je welvaart?

     

    1. bnp per inwoner

    2.VN index of welzijns index

    3.overige aanwijzingen

  • wat is bnp per inwoner?

    de waarden van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worden geproduceerd, plus de inkomsten uit het buitenland, gedeeld door het aantal inwoners.

  • wat is koopkrachtpariteit?

    de hoeveelheid goederen en diensten die je in een land voor 1 dollar kunt kopen.

  • 1.1 Introductie

  • analfabetisme

    het niet kunnen lezen en schrijven

  • wat staat er dit hoofdstuk centraal?

    opbouw geografisch wereldbeeld. opbouw bepaalde terreinen; economisch, demografisch, sociaal, cultureel en politiek.

  • bevolkingsdichtheid

    gemiddeld aantal inwoners per km

     

  • bevolkingsgroei

    de toename van de bevolking in een bepaalde periode. Je maakt onderscheid tussen natuurlijke groei en sociale groei

     

  • natuurlijke groei

     

    geboorte en overlijden

  • sociale groei

    vestiging en vertrek

  • bevolkingsspreiding

    de manier waarop de bevolking over een gebied is verdeeld

     

  • bnp per hoofd

    bruto nationaal product de waarde van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worde geproduceerd, plus de inkomsten uit het buitenland gedeeld door het aantal inwoners.

  • centrum, sepiferie, periferie

    een indeling van de wereld naar ontwikkelingsland

  • 1.2 Patronen: verschillen in welvaart

  • hoe kun je welvaartsverschillen tussen landen meten?

    door het bnp/hoofd, het bbp/hoofd, VN-index, samenstelling van de beroepsbevolking

  • hoe bereken je de bnp per inwoner? en waar druk je het in uit?

    de waarde van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worden geproduceerd op te tellen + de inkomsten uit het buitenland gedeeld door het aantal inwoners. je drukt het uit in dollars of euros

  • Welvaartverschillen tussen landen kun je op 3 manieren meten1) bnp/hoofd, Dat bereken je door de waarde van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worden geproduceerd op te tellen. Daar voeg je de inkomsten uit het buitenland aan toe en deel je het door de aantal inwoners. Inkomsten uit het buitenland laat je als buiten beschouwing.2) VN-index of welzijnsindex. Naast koopkracht let je hierbij ook op de levensverwachting en analfabetisme. Daar naast heb je nog3) - de samenstelling van de beroepsbevolking,-de toegang tot schoon drinkwater,-de voedsel situatie,- de beschikbaarheid van telefoon en computer.Nadelen van het meten van bnp/hoofd1: Voor 1 dollar kun je in het ene land meer kopen dan in het andere land, daarom heeft men de koopkrachtpariteit bedacht. (de hoeveelheid goederen en diensten die je in een land voor 1$ kunt kopen)2: De inkomsten uit de formele sector, de ruilhandel en de zelfvoorziening tellen niet mee in de statistieken van de officiële economie. 3: Het bnp/hoofd is een gemiddeld getal en de afwijkingen ten opzichte van het gemiddelde kunnen erg groot zijn, dus je kan niet heel goed zien hoe arm of rijk een land is.4:Bij bnp/hoofd kun je de regionale verschillen in een land niet zien.Je kunt de wereld in 3 hoofdgroepen indelen die samen een wereldsysteem vormen.
    centrum: de rijke, vooral westerse landen
    semiperiferie: met een onderscheid in armer en rijker
    periferie: de armste landen.
  • hoe meet je welvaart?   -BNP per hoofd berekenen --> goederen, diensten en inkomsten buitenland / inwoners -VN-index of welzijn index --> hier kijk je naast de koopkracht naar de levensverwachting, analfabetisme, -andere aanwijzingen zoals; samenstelling beroepsbevolking, toegang schoon drinkwater/scholing/gezondheidszorg, voedselsituatie, beschikbaarheid telefoon en computer.     Problemen meten welvaart;   - voor dollar kun je in het ene land meer kopen dan in het andere. oplossing; koopkrachtpariteit, prijs gevulde boodschappenmand omgerekend naar een standaard----> dollar. -inkomsten uit ruilhandel, zelfvoorziening en informele sector tellen niet meer. (informele sector is in arme landen heel groot) -het bnp per hoofd is een gemiddelde, de afwijkingen kunnen heel groot zijn. Dit noemen we sociale ongelijkheid -het bnp per hoofd laat geen regionale verschillen zien, in sommige dorpen ligt het inkomen 50% lager dan in andere gebieden. Dit noemen we regionale ongelijkheid.     De verdeling van welvaart;   De welvaart in de wereld is slecht verdeeld en de verschillen worden steeds groter. De wereld is te verdelen in drie hoofdgroepen die samen het wereldsysteem worden genoemd; -centrum: de rijke landen, dit zijn vooral westerse landen -semiperiferie: landen die de laatste jaren een flinke groei hebben doorgemaakt. (met een onderscheid in armer en rijker.)

    -periferie: dit zijn de armste landen   De verschillen tussen het centrum en periferie zijn heel groot.    

  • Hoe meet je welvaart?
    Welvaartsverchillen tussen landen kun je op verschillende manieren meten. Elke manier heeft zijn voor- en nadelen. Met behulp van verschillende maatstaven kunnen we de wereld indelen in gebieden met bijvoorbeeld hoge of lage welvaart of welzijn. Deze maatstaven gaan we nu bespreken.

    • De maatstaaf Bruto Nationaal Product (bnpper inwoner of per hoofd is de meestgebruikte manier. Het is de totale waarde van goederen en diensten geproduceerd in een land, inclusief alle inkomsten uit het buitenland.
    • Het bbp is bijna hetzelfde: het laat alleen inkomsten uit het buitenland buiten beschouwing. De afkorting staat voor Bruto Binnenlands Product.
    • Welvaart gaat enkel over geld: dus hoe rijk is een land. Welzijn heeft daarnaast ook betrekking op de levenskwaliteit in een land. Deze kan worden gemeten aan de hand van de welzijnsindex, oftewel de VN-index. Indicatoren waarmee deze index welzijn meet zijn analfabetisme (het aantal mensen dat niet kan lezen of schrijven) en levensverwachting. Hiermee kun je kennis  (door naar analfabetisme te kijken) en volksgezondheid meten (door naar de levensverwachting te kijken).

    Dus, landen die hoog scoren op bnp en dus rijk zijn, scoren niet altijd hoog op de welzijnsindex. Een goed voorbeeld hiervan is rijk olieland Oman, waar de levensomstandigheden op sommige vlakken te wensen overlaat.
  • wat zegt meer over hoe het met de mensen echt gaat?

    het VN-index (welzijnsindex)

  • bbp per hoofd?

    de waarde van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worden geproduceerd op tellen gedeeld door de inwoners.

  • Naast Bruto Nationaal Product (bnp) per hoofd en de welzijnsindex zijn er uiteraard meerdere indicatoren waarmee je de mate van ontwikkeling kunt meten, zoals bijvoorbeeld;
    • de toegang tot drinkwater,
    • de samenstelling van de beroepsbevolking (hoe hoog is de werkloosheid en in welke sectoren men werkt),
    • de voedselsituatie.
  • wat zijn problemen bij het meten van de welvaart?

    1. voor een dollar kan je in het ene land minder kopen dan in het andere land

    2. de informele (zwart) sector telt niet mee in de officiële statistieken

    3. het bnp/hoofd laat geen scociale ongelijkheid zien

    4. het bnp/hoofd laat geen regionale verschillen zien

  • wat is een VN-index of welzijnsindex? Wat zijn de waardes?

    maatstaf samengesteld uit koopkracht, alfabetiseringsgraad en levensverwachting om de maatschappelijke ontwikkelingen vast te stellen.  1 is de maximale waarden en 0 de minimale. nederland 0,96 (6de plaats) niger op laatste plaats met 0,34

  • Problemen met het meten van de welvaart
    Er kleven helaas wat nadelen aan het meten van ontwikkeling in een land aan de hand van het bnp per hoofd;
    • De koopkracht (de hoeveelheid geld dat men heeft om producten/goederen mee te kopen) wordt niet in acht genomen. Onderaan deze samenvatting volgt een uitgebreide uitleg over dit begrip.
    • Inkomsten waarmee geen geld of zwart geld (een inkomstenbron waarover ten onrechte geen belasting is betaald) wordt verdiend, kunnen niet worden meegerekend. Voorbeeld: ruilhandel in voedsel kan niet worden meegerekend, of geld verdiend met onofficiële baantjes.
    • Bnp per hoofd is het gemiddelde over alle inwoners van een land: sociale ongelijkheid wordt buiten beschouwing gelaten. Dit is de inkomensongelijkheid tussen groepen mensen in een land. In de bijgevoegde afbeelding zie je dit uitgelegd: het overgrote deel van de bevolking is arm, terwijl een kleine groep elite alle economische en politieke macht heeft.
    • Naast sociale ongelijkheid (tussen groepen mensen) wordt ook regionale ongelijkheid (inkomensongelijkheid tussen gebieden in een land) niet meegenomen.

    Bovenstaande punten bewijzen dus dat harde cijfers zoals het bnp/hoofd met een korreltje zout genomen moeten worden. We moeten voorzichtig zijn hieruit conclusies te trekken over de rijkdom of het welzijn in een land.
  • wat zijn de oplossingen voor de problemen die je met het meten van de welvaart tegenkomt?

    1. koopkrachtpariteit gebruiken 

    2. de statistieken verbeteren

    3. uitgaan van het VN-index

    4. inzoomen

  • wat is de samenstelling van de beroepsbevolking?

    samenstelling van de mensen die werken en de werkelozen, de werkende worden ingedeeld in de primaire, secundaire en tertiaire sector.

  • Maatstaven als het bnp per hoofd geven vaak een vertekend beeld van het welzijn van de bewoners van een land.

    Voorbeeld: Stel je twee landen voor met ieder 4 inwoners. In land A verdienen alle inwoners €5. Het bnp/hoofd is dus €5. In land B verdient één inwoner €20, terwijl de andere drie maar €2 verdienen. Het bnp/hoofd is €6,50. Dus: land B lijkt rijker dan land A, maar in werkelijkheid is het grootste deel van de bevolking in land B veel armer dan in land A.
  • in welke drie hoofdgroepen wordt het wereldsysteem ingedeeld?

    centrum (de rijke landen)

    semiperiferie (landen die een flinke groei hebben doorgemaakt)

    periferie (de arme landen)

  • hoe meet je de welvaart?

    de meest gebruikte maat is het bnp per inwoner of bbp per hoofd.

    De VN-index of welzijnsindex

    de samenstelling van de beroepsbevolking

    de toegang tot schoon drinkwater

    scholing en gezondheidszorg

    voedselsituatie

    beschikbaarheid van telefoon en computer.

  • De verdeling van de welvaart
    We kunnen de wereld in drie hoofdgroepen indelen op basis van welvaart:
    1. Centrum: hiertoe horen de meeste westerse, rijke landen
    2. Semi-periferie: hiertoe horen de landen die de laatste 20 jaar flinke ontwikkeling hebben doorgemaakt
    3. Periferie: hiertoe horen de allerarmste landen
  • de conclusie is dat de welzijnsindex meer zegt over hoe het echt met de mensen gaat in een land dan het bnp/hoofd.

  • hoe rijker een land hoe ...... het verschil tussen bnp/hoofd en koopkracht

    kleiner

  • bnp per inwoner = Bruto Nationaal Product, de waarde van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worden geproduceerd, plus de inkomsten uit het buitenland gedeeld door het aantal inwoners.
    bbp per inwoner = Bruto Binnenlands Product, de waarde van alle goederen en diensten die binnen een land geproduceerd worden gedeeld door het aantal inwoners.
    VN-index = maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetiseringsgraad en de levensverwachting en gebruikt om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen.
    levensverwachting = het aantal jaren dat iemand gemiddeld nog te leven heeft gelet op de huidige sterftekans. De levensverwachting bij geboorte wordt het meest gebruikt.
    analfabetisme = het niet kunnen lezen en schrijven.
    beroepsbevolking = dat deel van de bevolking dat tegen betaling een beroep uitoefent plus de werklozen. De beroepsbevolking wordt ingedeeld in de primaire, secundaire en tertiaire sector.
    koopkrachtpariteit = de hoeveelheid goederen en diensten die je in een land voor 1 dollar kunt kopen.
    sociale ongelijkheid = grote en ongewenste verschillen in welvaart en ontwikkelingskansen tussen de verschillende groepen (klassen) van de bevolking.
    regionale ongelijkheid = grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen gebieden.
    wereldsysteem = de indeling van de wereld in centrum, semiperiferie en periferie.
    centrum = een indeling van de wereld naar ontwikkelingsgraad. (rijke landen)
    semiperiferie = een indeling van de wereld naar ontwikkelingsgraad. (Arm en rijke landen)
    periferie = een indeling van de wereld naar ontwikkelingsgraad. (armste landen)
  • Toelichting: wat wordt er bedoeld met koopkracht?
    Stel je voor: iemand die in India €6 verdient kan hiermee 30 broden kopen, terwijl een Nederlander hiermee maar 3 broden voor kan kopen. Terwijl de Indiër en Nederlander beiden evenveel geld hebben, is de Indiër relatief rijker: hij kan veel meer kopen met zijn geld, oftewel: de Indiër heeft meer koopkracht.

    Koopkrachtpariteit lost dit op. De prijs van een gevulde boodschappenmand in beide landen wordt omgerekend naar één standaard om zo verschillen tussen landen beter vergelijkbaar te maken.
  • wat zijn de nadelen van een meting met het bnp/hoofd?

    de koopkrachtpariteit. (Volgens het bnp/hoofd is china 23x lager dan in nederland maar met de koopkrachtpariteit is 6 x zo weinig. Dus de chinezen zijn in feite minder arm dan het bnp/hoofd aangeeft. ze hebben minder geld maar alles is ook goedkoper.)

    de inkomsten uit de informele sector (ruilhandel en zelfvoorziening) tellen niet mee in de statistieken van de officiele economie.

    de sociale ongelijkheid. (Volgens de cijfers gaat het redelijk goed, maar dat komt omdat maar een heel klein deel veel verdient maar het meerendeel heel weinig. dus het wordt een gemiddelde.) 

    regionale ongelijkheid. (De ene provincie kan veel minder verdienen dan de andere. Het bnp/hoofd laat alleen het gemiddelde zien)

  • Welke manier van het meten van welvaartsverschillen tussen landen is de meestgebruikte? Leg deze kort uit.
    De maatstaaf bruto nationaal product (bnp) per inwoner of per hoofd is de meestgebruikte manier.

    Het is de totale waarde van goederen en diensten geproduceerd in een land, inclusief alle inkomsten uit het buitenland.
  • Waarin verschilt bnp per hoofd van bbp per hoofd?
    Bbp staat voor bruto binnenlands product. Hierbij worden inkomsten uit het buitenland buiten beschouwing gelaten. Deze worden in het bruto nationaal product (bnp) per hoofd wél meegenomen (= de waarde van alle goederen en diensten, inclusief inkomsten uit het buitenland).
  • De VN-index of welzijnsindex neemt naast koopkracht nog een aantal andere indicatoren mee, om zo welzijn in een land te kunnen meten. Wat zijn deze indicatoren?
    • Volksgezondheid (gemeten aan de hand van de gemiddelde levensverwachting in een land) en,
    • Kennis (gemeten aan de hand van analfabetisme in een land).
  • Hoe kan men  welvaarts- of welzijnsverschillen tussen landen meten?
    - Bnp per inwoner/hoofd
    - Welzijnsindex of VN-index: koopkracht, kennis en volksgezondheid.
    - Overige indicatoren zoals de toegang tot drinkwater, de samenstelling van de beroepsbevolking, de voedselsituatie, beschikbaarheid van internet, etc.
  • Kun je zelf nog andere indicatoren bedenken waaraan je de mate van ontwikkeling in een land kunt meten?
    Voorbeelden zijn: 
    • verstedelijking, 
    • beschikbaarheid van telefoon en computer, 
    • gemiddelde aantal jaren dat een kind naar school gaat, 
    • gezondheidszorg, 
    • de beschikbaarheid van uitkeringen als iemand ziek of werkloos is, 
    • en nog veel meer!
  • Wat zijn de nadelen van het meten van ontwikkeling in een land aan de hand van het bnp per hoofd?
    - Koopkracht wordt niet in acht genomen
    - Inkomsten waarmee geen geld of zwart geld wordt verdiend, kunnen niet worden meegerekend. 
    - Bnp/hoofd is het gemiddelde over alle inwoners van een land: sociale ongelijkheid wordt buiten beschouwing gelaten.
    - Naast sociale ongelijkheid (tussen groepen mensen) wordt ook regionale ongelijkheid (tussen gebieden in een land) niet meegenomen.

    Hierdoor ontstaat een vertekend wereldbeeld!
  • Waarom geeft een meting aan de hand van het bnp per hoofd in een land met grote sociale ongelijkheid een vertekend wereldbeeld?
    Een land kan heel rijk lijken wanneer men puur naar het bnp per hoofd kijkt. Maar omdat het bnp per hoofd een gemiddelde over alle inwoners van een land is, kan het heel goed zijn dat de rijkste 10% van de bevolking er met 50% van alle inkomsten vandoor gaat, terwijl de armste 10% het met 1% van alle inkomsten moet doen.

    Voorbeeld: Stel je twee landen voor met ieder 4 inwoners. In land A verdienen alle inwoners €5. Het bnp/hoofd is dus €5. In land B verdient één inwoner €20, terwijl de andere drie maar €2 verdienen. Het bnp/hoofd is €6,50. 
    Dus: land B lijkt rijker dan land A, maar in werkelijkheid is het grootste deel van de bevolking in land B veel armer dan in land A.
  • Op basis van welvaart kunnen we de wereld indelen in drie hoofdgroepen. Welke zijn dit?
    - Centrum
    - Semi-periferie 
    - Periferie
  • Tot welke groep behoren de meeste Westerse landen? Omschrijf deze groep kort
    De meeste Westerse landen behoren tot het centrum. Dit zijn de rijkste en meest ontwikkelde landen.
  • Wat is het verschil tussen de periferie en de semi-periferie? 
    Tot de semiperiferie horen de landen die de laatste twintig jaar een flinke groei hebben doorgemaakt. De allerarmste landen horen tot de periferie.
  • Leg in eigen woorden het verband tussen welvaartsverdeling en sociale ongelijkheid uit.
    De welvaart in de wereld is slecht verdeeld: er is grote sociale ongelijkheid. De rijkste 10% van de wereldbevolking verdient dertig keer zoveel als de armste 10%. Bijgevoegde figuur licht dit nader toe: een kleine groep mensen heeft veel invloed, de massa heeft weinig invloed.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Wat is een andere naam voor energiebalans?
33
Wat is kortgolvige straling?
32
Wat is langgolvige straling?
30
Waarom straalt de aarde meer energie uit aan langgolvige straling dan dat het aan kortgolvige straling ontvangt (114 eenheden)?
30
Pagina 1 van 150