Samenvatting Class notes - Acute Zorg

Vak
- Acute Zorg
- Viaa
- HBO-Verpleegkunde
244 Flashcards en notities
1 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting - Class notes - Acute Zorg

  • 1611529201 Acute verwardheid

  • Wat houdt een delier in?
    • Er sprake van een stoornis in het bewustzijn (verminderd besef omgeving) en aandacht (verminderd vermogen aandacht te sturen, richten en vast te houden). 
    • Verder is er een stoornis in cognitieve functies, zoals geheugen, oriëntatie in tijd, plaats, taal en waarneming. 
    • Er treden vaak perceptuele verstoringen op, zoals foutieve interpretatie van sensorische stimuli (wekker verwarren brandklok) of illusies. 
  • Wat is bij Delier: begin, beloop, bewustzijn, aandacht, oriëntatie, spraak, denken, geheugen, hallucinaties en wanen
    Begin: acuut (in uren tot dagen)
    Beloop:  symptomen fluctueren over het etmaal (doorgaans meer uitgesproken in avond en nacht)
    Bewustzijn: (afwisselend) gedaald of hyperalert
    Aandacht: gestoord
    Oriëntatie: fluctuerend
    Spraak: incoherent
    Denken: ongeorganiseerd
    Geheugen: kortetermijngeheugen gestoord
    Hallucinaties en wanen: doorgaans aanwezig (vluchtig en inhoudelijk niet-complex)
  • Wat is de prognose van een delier?
    • Hoewel een delier als reversibel wordt beschouwd, blijkt uit onderzoek dat ouderen die een delier doormaakten tijdens een ziekenhuisopname een ongunstige prognose hebben met betrekking tot volledig herstel, levensverwachting, opnames in zorginstellingen en cognitieve achteruitgang.
    • Onder patiënten vanaf 50-jarige leeftijd die tijdens ziekenhuisopname een delier doormaakten werden bij ontslag nog bij 45% symptomen gevonden; 3 maanden na ontslag nog bij 33%. Het risico op langdurig persisterende symptomen is hoger bij patiënten met comorbiditeit (zoals dementie), een ernstig delier en een hypoactief delier.
    • Of iemand weer op het gelijke uitgangsniveau uitkomt, is de vraag. Belangrijke aandachtspunten om over na te denken als verpleegkundige zijn: Moet ik als niet nadenken over een WLZ indicatie of een plek in verpleeg-, of verzorghuis onder de noemer van een eerstelijns verblijf. 
  • Welke drie soorten delier zijn er?
    1. Hyperactief delier. De patiënt is onrustig en opgewonden.
    2. Hypoactief delier. De patiënt is stil en teruggetrokken, ook wel stil delier genoemd..
    3. Excited/excitment delirium. Opwindingsdelier. Vooral bij jonge mensen. Vaak ten gevolge van drugs(intoxicatie). Iemand reageert niet meer adequaat, is geagiteerd. Er is sprake van oververhitting (+43 graden). De eiwitten in het brein stollen met als gevolg overlijden. Behandeling: handen op de rug, niet meer inspanning laten verlenen, uiteindelijk met een grote groep valium toedienen. 
  • Welke oorzaken van een delier zijn er?
    · (Hoofd)trauma;
    · Stofwisselingsstoornissen (hypoglykemie);
    · Onderliggende somatische aandoeningen (infecties, hartfalen);
    · Drugsmisbruik;
    · Verstoord evenwicht vocht en elektrolyten;
    · Epilepsie;
    · Tekort aan vitamine B1 (thiamine);
    · Hersenbeschadigingen;
    · Ziekten met invloed op functioneren v.h. centrale zenuwstelsel (parkinson, alzheimer);
    · Leverziekten;
    · Nierziekten;
    · Na blootstelling aan giftige stoffen;
    · Bijwerkingen medicatie;
    · Overdosis alcohol/drugs; 
  • Op welke gebieden kan een delier voorkomen?

    · In het hoofd. Bijvoorbeeld bij een CVA
    · Buiten het hoofd:

    o Geneesmiddelen gebruik (opiaten, psychofarmaca);
    o Infectie met koorts; (UWI en LWI)
    o Hersentumoren, hersenmetastasen;
    o Bloedarmoede (minder O2 dragende capaciteit à minder O2 voorziening in brein);
    o Ontregelde bloedsuikers;
    o Operaties;
    o Leverfalen, nierfalen, metabole ontregeling.

    · Psychisch;
    o Onttrekking (nicotine, alcohol)
    o Operaties (angst, hysterie) 
  • Wat houdt een depressie in?
    Stemmingsstoornis waarbij sprake is van langdurige neerslachtigheid, verlies van interesse en plezier in activiteiten, veranderingen in eetlust en lichaamsgewicht, slapeloosheid of juist overmatig slapen, niet concentreren en verminderd denkvermogen. Het ziektebeeld depressie is complex, iemand is op neurocognitief gebied stabiel en functioneert goed. 
  • Wat is bij depressie: begin, beloop, bewustzijn, aandacht, oriëntatie, spraak, denken, geheugen, hallucinaties en wanen
    Begin: geleidelijk (meestal in enkele weken) 
    Beloop: dagschommelingen: doorgaans zijn de klachten ’s morgens erger dan ‘s avonds 
    Bewustzijn: ongestoord 
    Aandacht: kan gestoord zijn door interesseverlies 
    Oriëntatie: ongestoord 
    Spraak: ongestoord of langzaam 
    Denken: ongestoord
    Geheugen: intact, maar soms gestoord t.g.v. gestoorde aandacht en concentratie 
    Hallucinaties en wanen: doorgaans afwezig (behalve bij 
  • Wat houdt het dementiesyndroom in?
    • Wordt ook wel neurocognitieve stoornissen (NCD) genoemd.
    • Term dementie is verlaten en in de DSM-5 vervangen door beperkte of uitgebreide neurocognitieve stoornissen (NCD).

    1. Significante cognitieve achteruitgang t.o.v. een eerder niveau van functioneren in één of meer cognitieve domeinen (aandacht, executieve functies, leervermogen, geheugen, taal, perceptueelmotorisch of sociaal-cognitief)
      Hetero-anamnestisch;
      Bij gestandaardiseerd onderzoek.
    2. Hierdoor belemmering van het onafhankelijk functioneren bij alledaagse activiteiten
    3. Cognitieve deficiënties niet alleen in de contekst van een delier.
    4. En niet verklaard door andere psychisch stoornissen.
  • Prognose van een Neurocognitieve stoornis?
    • Neurocognitieve stoornissen zijn er in soorten en maten. Een gemeenschappelijk kenmerk van de neurocognitieve stoornis is dat er sprake is van een gestage achteruitgang.
    • Dementie is een dodelijke aandoening. Beperkte levensverwachting. Na 10 jaar waarschijnlijk overleden. Dit wordt niet altijd gerealiseerd.
  • Noem de drie verschillende soorten dementies.
    • Ziekte van Alzheimer. Gestage achteruitgang in alle cognitieve functies.
    • Vasculaire Dementie. Gestage achteruitgang in cognitieve functies. CVA’s zorgen voor pieken en dalen binnen de lijn. Na ieder CVA volgt herstel, maar de persoon behaalt niet het voorafgaande uitgangsfunctioneren. Dit is een soort dementie waar de verpleegkundige veel kan doen om het proces te bewaken/verbeteren. Cardiovasculaire risicofactoren zoals periodiek controleren van de bloeddruk, zorgvuldig monitoren bloedsuiker, adviseren minderen met roken (voorkomen CVA). Het proces kan zo vertraagd worden.
    • Fronto-temporale dementie. Problemen in de frontale cortex. Geheugenproblemen staan niet centraal, maar juist gedragsproblemen. Voorbeeld: koekjesman hoorcollege. Beperkte levensverwachting. 
  • Wat betekend dementie?
    Is een verzamelnaam voor verschijnselen die zich voordoen bij een aantal hersenaandoeningen (bijv. Alzheimer). Er is sprake een chronische/progressieve verslechtering van het verstandelijk functioneren door aantasting van het geheugen, denkprocessen, aandacht, beoordelingsvermogen.  
  • Wat is bij Dementie: begin, beloop, bewustzijn, aandacht, oriëntatie, spraak, denken, geheugen, hallucinaties en wanen
    Begin: sluipend (in maanden tot jaren) 
    Beloop: stabiel over het etmaal 
    Bewustzijn: ongestoord 
    Aandacht: in beginstadium ongestoord 
    Oriëntatie: gestoord (afhankelijk van ernst dementie) 
    Spraak: afasie (afhankelijk van de ernst)
    Denken: verarmd 
    Geheugen: korte- en langetermijngeheugen gestoord 
    Hallucinaties en wanen: doorgaans afwezig behalve in latere stadia  
  • Wat houdt verwardheid in?
    • ‘Een psychische gesteldheid waarbij iemand zich niet meer kan oriënteren; ook de reactie op signalen van anderen en prikkels uit de omgeving is verstoord. Het wordt moeilijk kom nog adequaat te reageren; het gevolg hiervan is dat de persoon de controle over zichzelf en de situatie kwijtraakt’. 

    • Acute verwardheid is geen medische of verpleegkundige term. Waarin verschilt het gedrag van het normaal gesproken gedrag. 

    • ‘IJlhoofdigheid’. In dat hoofd zit ijle lucht die wat gedachten kunnen formuleren. Of in dat hoofd is de patiënt bezig te ijlen (oude term). IJlen à wartaal praten. 
  • Weke vpk-interventies kunnen preventief werken bij een delier?
    · Screenen met observatielijst om vroegtijdig delier te herkennen (DOSS);
    · Vrijheidsbeperkende maatregelen (bijv. een bewegingssensor, sensormat, fixeren);
    · Prikkelarm verplegen/creëer een rustige omgeving;
    · Schakel familie in (rooming-in);
    · Informeer met de arts over mogelijke medicatie;
    · Waarborgen dag- en nachtritme;
    · Bevorderen van oriëntatie (familiefoto’s als herkenning, datum en tijd opschrijven);
    · Attentie op gebruik van bril en gehoorapparaten;
    · Beperk het aantal verschillende gezichten bij de patiënt;
    · Spreek duidelijk en maak korte zinnen;
    · Geef niet meer dan één opdracht te gelijk en wacht geduldig af op antwoord;
    · Besteed aandacht aan de informering van familie omtrent het delier en zorg voor een goed nazorg traject
  • Noem de verschillende meetinstrumenten voor dementie, depressie en een delier.
    1. DOSS - Delirium Observatieschaal of Delirium Observatie Screening Schaal
    2. MMSE - Mini-Mental State Eximination
    3. MOCA - Montreal Cognitive Assessment
    4. GDS - Geriatric Depression Scale
    5. CAM - Confusion Assessment Method
    6. CSDD - Cornell Scale for Depression
  • Wat houdt de DOSS screening in?
    • Observatie-instrument voor het herkennen van verschijnselen van een delier door een vpk. 
    • Gebruikt bij ptn boven 70 jaar met vastgesteld verhoogd risico op delier
    • Gericht op symptomen die vpk kan waarnemen
    • Symptomen omvatten: verstoringen van bewustzijn, aandacht en concentratie, stemming en perceptie, denken, geheugen, oriëntatie, psychomotore activiteit, slaap-waak patroon.
    • Bevat 13 observaties van gedrag verbaal en n on-verbaal, die symptomen van delier kunnen weergeven
    • Observaties kunnen gedaan worden tijdens regulier contact + 3 diensten
    • Totaalscore boven 3 is waarschijnlijk sprake van delier.
    • Kan ook gemeten worden of cognitieve functies verslechteren, daarom pre- en postoperatief afnemen
  • Wat houdt MMSE meetinstrument in?
    • Kan als aanvullend onderzoek dienen
    • Niet aanbevolen om een delier te screenen
    • 30 punten kunnen worden gescoord die te maken hebben met cognitieve gesteldheid
    • Het evalueert de aandacht, oriëntatie, geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en praxis
    • Gebruikt als screeningsintsrument voor dementie
    • Norm: score lager dan 24 is afwijkend
  • Wat houdt het screeningsinstrument MoCa in?
    • Wordt gebruikt om cognitieve acteruitgang te meten
    • Bevat 8 cognitieve domeinen: executieve functies, viuospatiële vaardigheden, aandacht, concentratie en werktempo, taal, korte termijn geheugen en oriëntatie
    • Oorspronkelijk ontwikkeld voor Mild Cognitive Inpairment (MCI) deze diagnose betreft licht cognitieve achteruitgang die erger is dan men op basis van leeftijd mag verwachten, maar die niet wijst op dementie.
    • Kan uitkomst zijn voor de mensen die hoog scoren op MMSE (24-30 punten)
    • Norm: score lager dan 26 punten is afwijkend
  • Wat houdt meetinstrument GDS in?
    • Screeningsschaal voor depressie bij ouderen
    • Wordt door ouderen zelf ingevuld
    • Verschillende versies beschikbaar (GDs-30, 15, 8 en GDS-4.1)
  • Wat houdt de SAM in?
    • Interview gebaseerd op DSM5-criteria
    • Heeft korte en lange versie
    • Korte versie: bestaat uit het acuut begin en fluctuerend beloop, aandachtstoornis en onlogisch denken of verminderd bewustzijnsniveau 
    • Lange versie: acuut begin, onoplettendheid, onlogisch denken, verminderd bewustzijnsniveau, desoriëntatie, slecht geheugen, verstoorde waarneming, psychomotore retardatie en verstoord slaap-waak ritme
  • Wat houdt CSDD in?
    • Beoordelingsschaal voor depressie bij een matige tot ernstige dementie
    • Schalen worden gescoord door hv met info die is verkregen door interview met pt en een observant (vpk/partner/familielid)
    • Cur-off waarde <8 duidt op lichte depressiviteit, >12 op matige/ernstige depressiviteit
  • Een delier is een uiting van?
    Acute, diffuse cerebrale ontregeling met complexe pathofysiologie
  • Wat is (leidende) Hypothese van een delier?
    Centrale rol speelt de disbalans in het cholinerge-dopaminerge systeem met een (relatief) tekort aan acetylcholine
  • Waarom neemt vatbaarheid voor delier toe bij ouder worden?
    • Er treden geleidelijk veranderingen in het lichaam op, waarbij lichamelijke en geestelijke reservecapaciteit en draagkracht afnemen en delier toeneemt
  • Wanneer ontstaat een delier?
    • Alle ernstige somatische stressoren kunnen bij daarvoor gevoelige personen een delier uitlokken.
    • Vaak ontstaat een delier in aanwezigheid van verschillende predisponerende en uitlokkende factoren
    • Bij een opeenstapeling en tekortschieten van compensatiemechanismen kan een relatief geringe prikkel reeds aanleiding zijn voor het ontstaan van een delier.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Wanneer ontstaat een delier?
  • Alle ernstige somatische stressoren kunnen bij daarvoor gevoelige personen een delier uitlokken.
  • Vaak ontstaat een delier in aanwezigheid van verschillende predisponerende en uitlokkende factoren
  • Bij een opeenstapeling en tekortschieten van compensatiemechanismen kan een relatief geringe prikkel reeds aanleiding zijn voor het ontstaan van een delier.
Waarom neemt vatbaarheid voor delier toe bij ouder worden?
  • Er treden geleidelijk veranderingen in het lichaam op, waarbij lichamelijke en geestelijke reservecapaciteit en draagkracht afnemen en delier toeneemt
Wat is (leidende) Hypothese van een delier?
Centrale rol speelt de disbalans in het cholinerge-dopaminerge systeem met een (relatief) tekort aan acetylcholine
Een delier is een uiting van?
Acute, diffuse cerebrale ontregeling met complexe pathofysiologie
Wat houdt CSDD in?
  • Beoordelingsschaal voor depressie bij een matige tot ernstige dementie
  • Schalen worden gescoord door hv met info die is verkregen door interview met pt en een observant (vpk/partner/familielid)
  • Cur-off waarde <8 duidt op lichte depressiviteit, >12 op matige/ernstige depressiviteit
Wat houdt de SAM in?
  • Interview gebaseerd op DSM5-criteria
  • Heeft korte en lange versie
  • Korte versie: bestaat uit het acuut begin en fluctuerend beloop, aandachtstoornis en onlogisch denken of verminderd bewustzijnsniveau 
  • Lange versie: acuut begin, onoplettendheid, onlogisch denken, verminderd bewustzijnsniveau, desoriëntatie, slecht geheugen, verstoorde waarneming, psychomotore retardatie en verstoord slaap-waak ritme
Wat houdt meetinstrument GDS in?
  • Screeningsschaal voor depressie bij ouderen
  • Wordt door ouderen zelf ingevuld
  • Verschillende versies beschikbaar (GDs-30, 15, 8 en GDS-4.1)
Wat houdt het screeningsinstrument MoCa in?
  • Wordt gebruikt om cognitieve acteruitgang te meten
  • Bevat 8 cognitieve domeinen: executieve functies, viuospatiële vaardigheden, aandacht, concentratie en werktempo, taal, korte termijn geheugen en oriëntatie
  • Oorspronkelijk ontwikkeld voor Mild Cognitive Inpairment (MCI) deze diagnose betreft licht cognitieve achteruitgang die erger is dan men op basis van leeftijd mag verwachten, maar die niet wijst op dementie.
  • Kan uitkomst zijn voor de mensen die hoog scoren op MMSE (24-30 punten)
  • Norm: score lager dan 26 punten is afwijkend
Wat houdt MMSE meetinstrument in?
  • Kan als aanvullend onderzoek dienen
  • Niet aanbevolen om een delier te screenen
  • 30 punten kunnen worden gescoord die te maken hebben met cognitieve gesteldheid
  • Het evalueert de aandacht, oriëntatie, geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en praxis
  • Gebruikt als screeningsintsrument voor dementie
  • Norm: score lager dan 24 is afwijkend
Wat houdt de DOSS screening in?
  • Observatie-instrument voor het herkennen van verschijnselen van een delier door een vpk. 
  • Gebruikt bij ptn boven 70 jaar met vastgesteld verhoogd risico op delier
  • Gericht op symptomen die vpk kan waarnemen
  • Symptomen omvatten: verstoringen van bewustzijn, aandacht en concentratie, stemming en perceptie, denken, geheugen, oriëntatie, psychomotore activiteit, slaap-waak patroon.
  • Bevat 13 observaties van gedrag verbaal en n on-verbaal, die symptomen van delier kunnen weergeven
  • Observaties kunnen gedaan worden tijdens regulier contact + 3 diensten
  • Totaalscore boven 3 is waarschijnlijk sprake van delier.
  • Kan ook gemeten worden of cognitieve functies verslechteren, daarom pre- en postoperatief afnemen