Samenvatting Compendium van het staatsrecht

ISBN-10 9013065651 ISBN-13 9789013065657
212 Flashcards en notities
12 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Compendium van het staatsrecht". De auteur(s) van het boek is/zijn . Het ISBN van dit boek is 9789013065657 of 9013065651. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Compendium van het staatsrecht

  • 0 Het Koninkrijk der Nederlanden

  • kenmerken staatkundig verband:
    - vrijwillige aanvaarding
    - autonomie van de landen
    - gelijkwaardigheid van de landen
    - onderlinge bijstand en samenwerking
  • Koninkrijksorganen
    - Koninkrijksregering
    - Raad van ministers van het Koninkrijk
    - Rijkswetgever
    - Raad van State
    - Hoge Raad
  • 1 parlement: samenstelling, organisatie en werkwijze

  • Hoe heet je?
    Houd je koest
  • 2 Staat: object en subject, verschijningsvormen en belangrijkste kenmerken

  • staatsrecht
    - inhoud en functioneren van de instellingen van de staat
    - regels over bevoegdheden, stellen van regels / nemen van besluiten
    - normen die de macht van de staat en zijn organen reguleren en aan banden leggen
  • - politiek staatsrecht
    - decentralisatierecht
    - grondrechten
  • kenmerken staat
    - territoriale organisatie
    - die gezag over een op het grondgebied woonachtige bevolking uitoefent
    - en daartoe over de middelen beschikt, zoals het geweldsmonopolie
    - evt. een natie zijn
  • soevereiniteit in relatie tot een staat
    1. om aan te geven dat andere staten zich niet in interne aangelegenheden mogen mengen;
    2. om aan te duiden wie de constituante is van het statelijke gezag;
    3. om te expliciteren welk orgaan binnen de staat de hoogste bevoegdheid toekomt.
  • constitutie: geheel van regels en beginselen dat een staat constitueert en ordent
  • grondwet: het document waarin de meest belangrijke regels over de staatsorganisatie en de verhouding tussen staat en burgers zijn neergelegd
  • flexibele vs. rigide Grondwet
    NL - rigide
  • eenheidsstaat vs. (con)federale staat
    NL - eenheidsstaat
  • 3 Rechtsstaat

  • eisen rechtsstaat
    - legaliteitsbeginsel, beoogt te beschermen tegen willekeur en machtsmisbruik
    - scheiding van machten
    - onafhankelijke rechterlijke macht
    - grondrechten
    Extra eis legaliteitsbeginsel: wetgeving dient afkomstig te zijn van een democratisch gelegitimeerde wetgever.
  • sociale rechtsstaat: een voldoende kwaliteit van leven en bestaanszekerheid
  • vier beginselen democratische rechtsstaat
    - rechtszekerheidsbeginsel
    - gelijkheidsbeginsel
    - democratiebeginsel
    - beginsel van de dienende overheid

    Daaruitvolgend:
    - legaliteitseis
    - grondrechten
    - onafhankelijke rechter
    - scheiding der machten
    - kiesrecht
    - ..
  • Adequater:
    - vrijheid
    - rechtszekerheid
    - verbod van willekeur
    - gelijkheid
    - rechtsbescherming

    De rechtsstatelijke beginselen begrenzen de mogelijkheden en sturen het zoeken naar een balans.
  • Staatsrechtelijke legaliteitsbeginsel: Overheidsbevoegdheden moeten hun grondslag in de wet hebben en conform die wettelijke grondslag worden uitgevoerd. (kan worden afgeleid uit art. 89 GW)
  • Het staatsrechtelijke legaliteitsbeginsel heeft uiteraard ook zijn invloed gehad op grondrechtencodificaties; daarin werd gepoogd recht te doen aan de gedachte dat beperkingen van de vrijheid dienen te berusten op een wettelijke grondslag.
  • EHRM, eisen gesteld aan de kwaliteit van de wet
    - accessible
    - foreseeable

    Waarborgen tegen misbruik.
  • Trias politica:
    - wetgevende macht
    - uitvoerende macht
    - rechtsprekende macht
  • De doelstelling van scheiding van machten kan ook gerealiseerd worden door zowel machten te scheiden alsmede organen met elkaar te laten samenwerken.
  • Verticale spreiding van bevoegdheden:
    - territoriale decentralisatie, gebiedscorporaties
    - functionele decentralisatie, doelcorporaties
  • Van attributie is sprake als de (grond)wetgever aan een orgaan van een lichaam een nieuwe eigen bevoegdheid toekent, die het op eigen gezag en daarmee onder eigen verantwoordelijkheid gaat uitoefenen.
  • Van delegatie is sprake als een orgaan de eigen (geattribueerde) bevoegdheid overdraagt aan een ander die deze bevoegdheid onder eigen verantwoordelijkheid gaat uitoefenen.
  • Delegatie en subdelegatie dienen altijd te berusten op een uitdrukkelijke wettelijke grondslag. (art. 10:15 Awb)
  • De Nederlandse wetgever bestaat uit regering en Staten-Generaal. (art. 81 GW)
  • formele wetten = wetgever
    materiële wetten = een algemeen verbindend voorschrift, o.a.
    - wetgever
    - regering, amvb's
    - ministers, ministeriële regeling
    - provinciale staten, provinciale verordeningen
    - gemeenteraden, gemeenteverordeningen

    Deze wetgevers in materiële in hebben expliciet de bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen geattribueerd of gedelegeerd gekregen.
  • De omvang van wetgeving, de complexiteit van de onderwerpen, de noodzaak om regelmatig criteria, eisen en normen te kunnen veranderen maken dat de formele wetgever op veel gebieden er niet toe kan komen alles uitputtend zelf te regelen. Er kan dan worden volstaan met hoofdnormen en beginselen (kaders), waarbij een nadere uitwerking wordt opgedragen via delegatie en eventueel het mogelijk maken van subdelegatie.
  • regering = Koning en ministers
    kabinet = gezamenlijke ministers
    Staten-Generaal = Eerste + Tweede kamer
  • wetgevende macht = regering en Staten-Generaal
    uitvoerende macht = regering + ..
    rechtsprekende macht = rechtbanken, gerechtshoven en Hoge Raad +
    Afdeling bestuursrecht, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven
  • Grens van wat de rechter mag: onderscheid interpretatie (rechtsvinding) en rechtsvorming
  • De Hoge Raad acht de grenzen van haar rechtvormende taak overschreden als de wetgever in die zin voor de voeten gelopen gaat worden dat de rechter de wetgever bepaalde keuzes gaat opleggen, terwijl de wetgever zelf al met de oplossing van de aan de orde zijnde materie bezig is.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Hoe heet je?
Houd je koest