Samenvatting de bestuurlijke kaart van nederland

-
ISBN-13 9789046907344
192 Flashcards en notities
4 Studenten
  • Deze samenvattingen

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting 1:

  • de bestuurlijke kaart van nederland
  • G E Breeman
  • 9789046907344
  • 7th

Samenvatting - de bestuurlijke kaart van nederland

  • 1 De bestuurlijke kaart van Nederland

  • Wat is een constitutionele monarchie?  
    Aan het hoofd van de land staat de koning, die dient zich te houden aan de grondwet. In deze grondwet staat dat de koning onschendbaar is en dat de ministers verantwoordelijk zijn.
  • Waarom is Nederland een rechtsstaat?
    In Nederland is het gezag onderworpen aan wetten/regels. Iedere burger dient zich aan de wet te houden. De wetten staan in de grondwet
  • Hoe ziet het parlementaire stelsel van Nederland eruit?
    Nederland kiest tijdens de verkiezingen volksvertegenwoordigers die de aankomende 4 jaar zullen regeren. Nederland heeft twee kamers. De Eerste- en Tweede Kamer. Dit noemt men een indirecte democratie
  • Wat betekend ministeriële verantwoordelijkheid?
    Ministers zijn verantwoordelijk voor het ministerie. Indien zij zich niet aan de begroting houden, kan de minister tot verantwoording worden geroepen
  • Wat houdt een gedecentraliseerde eenheidsstaat in?
    Het overgeven van taken en bevoegdheden aan lagere overheden
  • Hoe noemt men de scheiding van machten in Nederland?
    Trias Politica
  • Welke wet kan er worden toegepast in de Tweede Kamer indien een minister faalt?
    De vertrouwensregel
  • Wat betekent het legaliteitsbeginsel?
    1. Elk handelen van de overheid moet een basis hebben in de we
    2. Nieuwe wetten niet met terugwerkende kracht worden toegepast.
  • Wat betekent een evenredige volksvertegenwoordiging?
    Evenredige vertegenwoordiging is een kiesstelsel waarbij de Tweede Kamer gebaseerd is op het aantal stemmen Het schets een goed beeld van de huidige samenleving
  • 2 De Nederlandse staat

  • Welke vier kenmerken heeft een staat?
    1. Er is sprake van een specifiek grondgebied
    2. Er is een bevolking
    3. Er is een wettelijke ordening en een bestuurlijke organisatie
    4. De staat wordt erkend door andere staten
  • Wat is het verschil tussen de staat der Nederlanden en het Koninkrijk der Nederlanden?
    Met de Staat de Nederlanden wordt de Nederlandse overheid genoemd. Als er gesproken wordt over het Koninkrijk der Nederlanden omvat dit Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten.  
  • Door wie is de grondwet geschreven?
    Thorbecke in 1848
  • Wat is de kern van ons parlementaire stelsel? (twee antwoorden)
    1. De koning is onschendbaar
    2. De ministers zijn verantwoordelijk
  • Welke burgers hebben stemrecht bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer?
    Inwoners van Nederland.
  • Welke begrippen geven de verhouding tussen eenheid en decentralisatie in het Nederlandse openbaar bestuur het beste weer?
    Autonomie, medebewind en toezicht
  • Welke 5 kenmerken heeft een rechtsstaat?
    1. Een rechtstaat heeft een legaliteitsbeginsel
    2. Een rechtsstaat heeft machtenscheiding
    3. Een rechtsstaat heeft vrije - en geheime verkiezingen
    4. Er bestaan grondrechten
    5. Er is sprake van vrije en onafhankelijke media
  • Wat houdt medebewind in?
    Dat lagere overheden op grond van nationale wetten verplicht zijn om mee te werken aan de uitvoering van beleid, maar daarbij wel beleidsvrijheid hebben.
  • 3 De politiek-bestuurlijke institutie

  • Wie vormen de regering?
    De regering bestaat uit de koning en alle ministers.
  • Wie vormen het kabinet?

    Het kabinet bestaat uit alle ministers en alle staatssecretarissen.
  • Hoeveel ministers zonder portefeuille zijn er?
    5
  • Wie is de belangrijkste bewindspersoon onder de ministers?
    De minister-president
  • Welke voornaamste taak heeft de minister van financiën?
    Het opmaken van de begroting
  • Wat is een ander woord voor de Eerste- en Tweede Kamer
    De Staten-Generaal
  • Hoelang is de zittingsperiode van de Tweede Kamer?
    4 jaar
  • Wat is de kiesdeler?
    Het aantal stemmen/ het aantal zetels
  • Wat betekent parlementaire onschendbaarheid?
    Leden van de Staten-Generaal, ministers, staatssecretarissen en andere personen die deelnemen aan parlementaire debatten kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd of aangesproken voor hetgeen zij daar zeggen of voor wat ze aan het parlement schrijven.
  • Hoeveel zetels heeft de Tweede Kamer?
    150
  • Wat betekent het recht van initatief?
    Dat de Tweede Kamer het recht heeft om een wetsvoorstel in te dienen
  • Wat betekent het recht van amendement?
    Dat de Tweede Kamer het recht heeft om een wetsvoorstel te wijzigen
  • Wat betekent het recht van interpellatie?
    Dat een lid van de Tweede Kamer het recht heeft om een debat aan te vragen met een minister
  • Wat betekent het recht van enquête?
    Dat de Tweede Kamer het recht heeft om een onderzoek in te stellen om meer informatie te krijgen over bepaalde zaken.
  • Wat betekent het budgetrecht?
    Dat de Tweede Kamer het recht heeft om de begroting goed te keuren of af te wijzen
  • Hoeveel zetels heeft de Eerste Kamer?
    75
  • Welke functie heeft de Eerste Kamer?
    De eerste kamer keurt wetsvoorstellen goed, of keurt wetsvoorstellen af
  • Hoe wordt de Eerste Kamer gekozen?
    Door de leden van de twaalf Provinciale Staten
  • Wat doet de Raad van State?
     De RS is onafhankelijk adviseur van de regering over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land. 
  • Welke taken heeft de Raad van State?
    1. Bij afwezigheid van de koning neemt de raad tijdelijk het gezag over
    2. Een adviserende rol van de regering
    3. Bestuurrechtspraak
  • Welke functie heeft de Algemene Rekenkamer?
    De AR onderzoekt de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de overheidsuitgaven
  • Wat betekent rechtmatigheid
    Is de handelwijze in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten
  • Wat betekend doelmatigheid?
    Doelmatigheid betreft de relatie tussen de effecten van het beleid en de kosten van het beleid
  • Welke functie heeft de nationale ombudsman?
    De Nationale ombudsman is een onafhankelijke functionaris die klachten van burgers over onbehoorlijk overheidsoptreden behandelt
  • Hoelang is de zittingsperiode van de nationale ombudsman?
    6 jaar
  • Hoe wordt een nationale ombudsman benoemd?

    De vicepresident van de Raad van State draagt 3 namen aan en de Tweede Kamer  besluit wie de nationale ombudsman wordt
  • Wie kan beroep doen op de nationale ombudsman?
    Burgers die alle andere vormen van bestuursrechtelijke rechtsbescherming heeft benut.
  • Wat doet de Sociaal- Economische raad (SER)?
    De SER adviseert de regering en het parlement over het sociaaleconomisch beleid en het bevorderen van het bedrijfsleven. 
  • Wat doet Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR)?
    De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid is een onafhankelijke denktank voor de Nederlandse regering
  • Wat doet het centraal planbureau (CPB)?
    Het CPB heeft als kerntaak het maken van economische prognoses en analyses heeft. Ze stellen jaarlijks een Centraal Economisch Plan (CEP). 
  • Wat doet het Sociaal en cultureel planbureau (SCP)? 
    Het SCP is een interdepartementaal, wetenschappelijk instituut, dat - gevraagd en ongevraagd - sociaalwetenschappelijk onderzoek verricht.
  • Wat doet het Het Planbureau voor de leefomgeving (PBL)?
    het maken van strategische beleidsanalyses op het gebied van milieu, natuur en ruimte. 
  • Wat doet het centraal bureau voor statistiek (CBS)?
    De wettelijke taak  is om de statistische informatie op een onafhankelijke wijze publiekelijk toegankelijk te maken.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 2:

  • De bestuurlijke kaart van Nederland
  • G E Breeman
  • 9789046903063 of 9046903060

Samenvatting - De bestuurlijke kaart van Nederland

  • 1 De bestuurlijke kaart van Nederland

  • Kenmerken Nederlands bestuur:

    • Constitutionele monarchie: een koning als staatshoofd, die gebonden is aan de wet
    • Is een rechtsstaat: overheid is gebonden aan regels. Legaliteitsbeginsel
    • Scheiding van de machten: wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende machten zijn gescheiden.
    • Scheiding van kerk en staat
    • Parlementair stelsel:  de bevolking kiest rechtstreeks het hoogste besluitvormende orgaan.
    • Ministeriële verantwoordelijkheid: de ministers zijn verantwoordelijk voor het handelen van het staatshoofd en rijksambtenaren.
    • Vertrouwensregel: er wordt van de ministers verwacht dat ze aftreden als zij geen vertrouwen meer hebben van de volksvertegenwoordiging
    • Dualistisch: de volksvertegenwoordiging is onafhankelijk en ministers kunnen daarom geen deel uitmaken van de Staten-Generaal.
    • Kiezer kiest geen bestuurder, maar een vertegenwoordiger.
    • Evenredige vertegenwoordig: een partij krijgt het aantal zetels toebedeeld aan de hand van het aantal stemmen dat ze krijgen. 
    • Gedecentraliseerde eenheidsstaat: een rijksoverheid die taken uitbesteedt
    • Functioneel bestuur: Lagere overheid, denk aan waterschappen
  • Wat zijn de 14 kenmerken van het Nederlandse openbaar bestuur?
    Constitutionele monarchie
    Rechtsstaat
    Scheiding der machten
    Scheiding van kerk en staat
    Parlementair stelsel
    Ministeriële verantwoordelijkheid
    Vertrouwensregel
    Dualistisch parlementair stelsel
    Nederlandse bevolking kiest geen bestuurders
    Evenredige vertegenwoordiging
    Gedecentraliseerde eenheidsstaat
    Geen constitutioneel hof
    Geen juryrechtspraak
    Omvangrijk functioneel bestuur
  • Wat is constitutionele monarchie?
    Nederland is een constitutionele monarchie, dat wil zeggen dat een koning staatshoofd is. Het handelen van de koning is gebonden aan een grondwet of geschreven constitutie.
  • Wat houdt een constitutionele monarchie in?
    Een koning is staatshoofd, maar zijn handelen is gebonden aan een geschreven constitutie / grondwet
  • Wat is een rechtsstaat?
    Het overheidshandelen is onderworpen aan de regels van het recht, zodat de overheid niet naar willekeur mag handelen. Dit heet ook wel legaliteitsbeginsel.
    Een ander element van de rechtsstaat is dat burgers over grondrechten beschikken.
  • Wat zijn twee belangrijke elementen van de Nederlandse rechtsstaat?
    De overheid is onderworpen aan het legaliteitsbeginsel en mag alleen handelen op grond van wettelijke bevoegdheden.
    Nederlandse burgers beschikken over grondrechten.
  • Wat is scheiding der machten?
    Wetgevende, de uitvoerende en de rechtsprekende macht in sterkte mate onafhankelijk van elkaar zijn en elkaar controleren.
  • Wat houdt de scheiding der machten in?
    De wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht zijn in sterke mate onafhankelijk van elkaar en controleren elkaar.
  • Wat is een parlementair stelsel?
    De bevolking kiest rechtstreeks het hoogste besluitvormende orgaan, de tweede kamer, waaraan de regering verantwoording schuldig is.
  • Waarom kan je in Nederland spreken van indirecte democratie?
    Nederland heeft een parlementair stelsel. De bevolking kiest vertegenwoordigers die vervolgens besluiten nemen.
  • Wat is ministeriële verantwoordelijkheid?
    De ministers zijn verantwoordelijk, ook voor het optreden van het staatshoofd en voor het doen en laten van de rijksambtenaren.
  • Wat zijn de twee pijlers van het parlementaire stelsel. Leg ze uit.
    1. Ministeriële verantwoordelijkheid: ministers zijn verantwoordelijk voor het staatshoofd en de rijksambtenaren
    2. Vertrouwensregel: ministers moeten aftreden wanneer zij het vertrouwen van de volksvertegenwoordiging hebben verloren
  • Uit welke twee pijlers bestaat het parlementair stelsel?
    1: het beginsel van ministeriële verantwoordelijkheid.
    2: de vertrouwensregel.
  • Wat zijn de drie territoriale bestuurslagen?
    Het Rijk, de provincie en de gemeente.
  • Wat is de vertrouwensregel?
    Ministers worden geacht af te treden zodra zij het vertrouwen van de volksvertegenwoordiging verloren hebben.
  • Geef twee 'typisch Nederlandse' voorbeelden van functioneel bestuur.
    Waterschappen en de bedrijfslichamen
  • Wat betekent het dat het parlementaire stelsel dualistisch is?
    De volksvertegenwoordiging is onafhankelijk van de regering en ministers kunnen geen deel uitmaken van de Staten-Generaal. Hetzelfde geldt voor gemeenten en provincies: gemeenteraden en Provinciale Staten zijn gescheiden van respectievelijk het college van burgemeester en wethouders en het college van Gedeputeerde staten.
  • De Nederlandse bestuursstijl is te karakteriseren m.b.v. zes c's. Welke zijn dit?
    Coalitie
    Collegialiteit
    Compromis
    Consensus
    Coöptatie
    Coöperatie
  • Wie kiest de bestuurders in Nederland?
    De leden van de gemeenteraden en van Provinciale Staten benoemen respectievelijk de wethouders en de gedupeerden. 
    De kroon benoemt formeel de ministers, de burgemeesters en commissarissen van de Koning.
  • Wat zijn de twee pijlers van het parlementaire stelsel. Leg ze uit.
    1. Ministeriële verantwoordelijkheid: ministers zijn verantwoordelijk voor het staatshoofd en de rijksambtenaren
    2. Vertrouwensregel: ministers moeten aftreden wanneer zij het vertrouwen van de volksvertegenwoordiging hebben verloren
  • Wat is een stelsel van evenredige vertegenwoordiging?
    Het aantal zetels voor een partij in overeenstemming is met de aanhang van die partij onder de bevolking.
  • Wat is een gedecentraliseerde eenheidsstaat?
    Enerzijds is er sprake van een rijksoverheid die allerlei zaken aan lageren overheden kon OPLEGGEN. Anderzijds zijn allerlei taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden OVERGEDRAGEN aan lagere overheden.
  • Wat is een constitutioneel hof?
    In Nederland is er geen sprake van een constitutioneel hof. Bij een constitutioneel hof is een onafhankelijke rechterlijke instantie, die wetten toetst aan de Grondwet.
  • Wat is een functioneel bestuur?
    Nederland heeft een functioneel bestuur. Functioneel bestuur: bestuursorganen die een beperkt, wettelijk vastgesteld takenpakket hebben. Bijvoorbeeld: een waterschap.
  • De Nederlandse bestuursstijl is te karakteriseren met behulp van zes "co's":
    Coalitie, collegialiteit, compromis, consensus, coöptatie (snelle opname van nieuwkomers in het bestel) en coöperatie.
  • De draagkracht van besluitvorming en de openheid voor nieuwkomers zijn veel geprezen elementen van het Nederlandse openbaar bestuur.
  • Het openbaar bestuur is niet goed te plaatsen zonder kennis van de omgeving waarin het zich bevindt.
  • Belangrijke punten uit hoofdstuk twee:
    Staat
    Rechtsstaat
    Gedecentraliseerde eenheidsstaat
    'Huis van Thorbecke'
  • 4 kenmerken van een staat:
    1. Specifiek grondgebied 
    2. Bevolking
    3. Wettelijke ordening en bestuurlijke organisatie die gezaghebbend de wet- en regelgeving kan handhaven.
    4. Erkenning door andere staten.
  • Soevereine staat:
    Een onafhankelijke staat die in het internationale recht gelijk is aan alle andere staten.
  • De Staat der Nederlanden is de juridische term voor de Nederlandse overheid.
    De Staat der Nederlanden is een rechtspersoon, dit houdt in dat de staat, net als een individu, bevoegd is rechtshandelingen te verrichten.
  • Nederland maakt deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden, dat ook Aruba, Curacao en Sint Maarten omvat. Hieruit blijkt dat een staat niet uit een aaneengesloten territorium hoeft te bestaan.
  • Bonaire, Saba en Sint Eustatius hebben de status 'openbaar lichaam' in het Koninkrijk der Nederlanden gekregen.
    Hun positie is te vergelijken met de positie van gemeenten.
  • Wat is het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden?
    Het Statuut voor het Koninkrijk de Nederlanden regelt het bijzondere samenwerkingsverband van Nederland, Aruba, Curacao en Sint Maarten.
    Het Statuur is van een hogere orde dan de Nederlandse Grondwet.
  • Gebleven bij pagina 24
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Wie vormen het dagelijks bestuur van de provincie?
Gedeputeerde Staten en de commissaris van de koning
Wie staat aan het hoofd van de ambtelijke eenheid die de Gedeputeerde Staten ondersteunt?
Provinciesecretaris
Wie benoemt de commissaris van de koning?
De regering
Wie heeft het hoogste gezag in de provincie?
Provinciale Staten
Hoe is de stembevoegdheid van de commissaris van de koning (CvdK) geregeld?
Als voorzitter van de Gedeputeerde Staten heeft de commissaris van de koning gewoon stemrecht, terwijl hij als voorzitter van de Provinciale Staten slechts een adviserende stem heeft.
Wie staat aan het hoofd van de ambtelijke eenheid die de Provinciale Staten ondersteunt?
Statengriffier
Een bestuursraad bestaat uit?
De directeuren-generaal en de secretaris-generaal van een ministerie
Welk ministerie wordt ook wel het ‘moederministerie’ genoemd?
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
De politieke leiding van een ministerie berust bij?
Een minister en één of twee staatssecretaris(sen)
Een zelfstandig bestuursorgaan kan worden ingesteld door?
Door het aannemen van een wet door het parlement