Samenvatting Deel 2

-
155 Flashcards en notities
2 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Deel 2". De auteur(s) van het boek is/zijn OU. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Deel 2

  • 1 Introductie tot blok 3, moderne filosofie

  • Wanneer start de 'moderne' filosofie?
    Na de middeleeuwen.
  • De moderne filosofie brak met de traditie van de oudheid en middeleeuwen en wilde een nieuw begin maken.
  • Wie was de 'vader van het moderne denken'?
    Descartes
  • Locke ontwikkelde zijn empirische filosofie als tegenhanger en voortzetting van Descartes' rationalisme.
    Kant probeerde aan het einde van de 18e eeuw de tegenstellingen tussen empirisme en rationalisme in zijn eigen filosofie te overwinnen. Eén filosofische synthese om zo de voordelen van beide stelsels te behouden en de nadelen achterwege te laten.
  • Grote omwentelingen van middeleeuwen naar moderne tijd.
    • Geleidelijke afbrokkeling feodalisme in Europa
    • Toename steden (grootte en aantal).
    • Naast adel en geestelijkheid opkomst derde stand: burgerij.
    • Ontdekkingsreizen, Europese expansie.
    • Reformatie, eenheid westerse christenheid verscheurd.
    • Wetenschappelijke ontwikkelingen: Copernicus (heliocentrisch wereldbeeld), Galilei (telescoop), Kepler (vervolmaking copernicaanse systeem dmv mathematisch geformuleerde bewegingswetten planeten)
  • Galileï grondlegger moderne natuurwetenschap:
    • nadruk op kwantitatieve aspect onderzoek natuurverschijnselen, belang wiskunde voor natuurwetenschap
    • systematische toepassing expiriment als methode ter verificatie van hypothesen.

    Verwezenlijkt door Isaac Newton wet van de zwaartekracht. Later gevolgd door relatitiviteitstheorie van Einstein als grondwet van de natuur.
  • Wetenschappelijke veranderingen niet direct meest opvallend. Door latere technische ontwikkelingen spectaculaire invloed. Wel in 16e en 17e eeuw oorzaak wijziging denken (einde geloof in autoriteiten).
    Zelfstandig onderzoek en vertrouwen eigen inzicht. Persoonlijk geweten en eigen verantwoordelijkheid.
    Humanisme beklemtoonde belang en de waardigheid van het individu.
    Reformatie en humanisme beriepen zich echter uiteindelijk wel op oude autoriteiten: resp. Heilige Schrift en klassieke literatuur Griekse en Romeinse schrijvers.
  • Descartes: ook wiskunde, optica (lichtbreking) en planetenbanen.
    Kant: verklaring ontstaan planetenstelsel.
  • 2 Descartes' weg naar de methode

  • Wat is de Latijnse vorm van René Descartes?
    Renatus Cartesius. Cartesiaanse filosofie en cartesianisme.
  • Discours de la méthode (Vertoog over de methode / Inleiding in de methode).


    Intellectuele biografie, waarin Descartes zelf vertelt welke denkweg hij heeft afgelegd.
  • Leerdoelen:
    Na het bestuderen van deze leereenheid kunt u:
    • Het denken van Descartes historisch situeren.
    • De ontwikkeling van Descartes' filosofie in hoofdlijnen weergeven.
    • Het voornaamste doel van Descartes' filosofie verwoorden.
  • Wanneer en waar werd René Descartes geboren?
    Descartes werd geboren in 1596 geboren in La Haye (Touraine - Frankrijk).
  • Hij stamde uit een adellijke familie en was dankzij het grondbezit van zijn familie zijn leven lang financieel onafhankelijk.
    Zijn opleiding ontving hij aan het jezuïtencollege. Hij had een voorkeur voor wiskunde. Hij las veel, o.a. werk van Michel de Montaigne, een scepticist.
    Descartes behaalt een licentiaat in de rechten, maar het liefst hield hij zich bezig met de geneeskunde.
    In 1618 vertrok hij naar Nederland om in het leger van Prins Maurits ervaring op te doen. Vriendschap met arts Isaac Beeckman. Onderzoeken toepassingsmogelijkheden wiskunde in de fysica.
  • Kreeg in Duitsland soort mystieke ervaring. In drie dromen werd hem de eenheid van de menselijke wetenschap geopenbaard.
    Leefde verder in Frankrijk en daarna Nederland. Op uitnodiging koningin van Zweden naar Stockholm gereisd om haar filosofie en wiskunde te onderwijzen. Daar in 1650 gestorven aan longontsteking.
  • 2.1 Inleiding tot leven en werken van Descartes

  • Door Descartes geschreven boeken:
    • Discours de la methode
    • Meditationes de prima philosophia
    • Principia philosophiae

    Ontstaat conflict opvattingen Descartes met zowel de katholieke als de protestantse theologie. Groot deel werken op de index van verboden boeken geplaatst door katholieke kerk.
    Zijn werken verboden aan universiteiten leiden en Utrecht door aanhangers aristotelische filosofie. Later ook aan de Franse universiteiten.
  • Descartes zag het als een goddelijke roeping de natuurwetenschap op een geheel nieuwe leest te schoeien, tot ontwikkeling te brengen en filosofisch te funderen. Uitgangspunt was de wiskunde. Universele wetenschap m.b.v. een universele methode.
  • Andere wetenschappelijke onderzoekingen Descartes (naast wiskunde):
    • muziek
    • lichtbreking
    • hemelverschijnselen
    • menselijke hartstochten of gemoedsbewegingen
    • de wereld of de kosmos
    • menselijk lichaam

    Fysische denkbeelden Descarte niet van blijvende waarde gebleken.
    Filosofische ideeën wel van grote invloed gebleven (stellingnamen t.o.v. cartisiaanse filosofie, kloof tussen natuurwetenschappen en geesteswetenschappen).
  • Discours de la methode
    In 1637 in Leiden verschenen. Strekt zich uit tot alle soorten van onderwerpen: metafysica, fysica en geneeskunde.
    Drie kenmerken van het Discours:
    1. Grote toegankelijkheid: niet in Latijn maar in Frans, vertoog geen wetenschappelijk traktaat (a.h.v. praktijk tonen), begrijpelijk geschreven over breking licht, hemelverschijnselen en meetkunde.
    2. Ambitieus project: oorspronkelijke titel universele wetenschap die onze natuur tot de hoogste graad van volmaaktheid kan verheffen en claim Descartes dat de methode zich tot alle soorten van onderwerpen uitstrekt. 
      Veel ontwikkelingen filosofie en wetenschap buiten de universiteiten ontstaan (ook Newton en Kant).
    3. Bijzondere vorm: ogenschijnlijk bescheiden, zelfbewust manifest: geschreven in de ik-vorm, krachtig pleidooi onafhankelijk en onvooringenomen onderzoek naar ware en zekere kennis filosofie en wetenschap.
  • Overzicht van het Discours


    1. Onvrede met genoten onderwijs.
    2. Ideaal universele wetenschap met een universele methode. Baseren op eigen ervaringen en inzichten, wiskunde hem tot voorbeeld.
    3. Formulering voorlopige moraal om zo maatschappelijke bestaan voort te zetten, zonder zijn vrijheid aan te tasten voor verder onderzoek.
    4. A.h.v. twijfelexperiment ontdekking cogito (ik denk, dus ik ben) als eerste zekerheid, het dualisme van lichaam en geest, en van het bestaan van God.
    5. Mechanicisme (vloeit voort uit zijn dualisme van ziel en lichaam) en opvatting Descartes onderscheid mens en dier: bewustzijn of rede, gezeteld in de ziel (de denkende substantie).
    6. Verwachting toekomstig nut van zijn wetenschap. Voorziet mogelijkheid volledige beheersing natuur en ontwikkeling van een geneeskunde, die de ziekten en het verval van de ouderdom zal kunnen uitbannen.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Wanneer leefde Locke?
Van 1632-1704
Welke rol is in de rationalistische wetenschap van Descartes weggelegd voor de ervaring en het experiment=
Onderzoek van de feiten is voor de wetenschap onontbeerlijk. Waar het om feitenkennis gaat, kunnen mensen tezamen veel verder komen dan elk afzonderlijk zou kunnen.
Gevolgen uit oorzaken afleiden. Uit een oorzaak meerdere gevolgen. Gedwongen tot omgekeerde volgorde. Daartoe waren ervaring en experimenten nodig.
Eenheid ziel en lichaam in de mens beargumenteerd afgewezen van een bepaalde beeldspraak.
´Ziel zetelt in lichaam zoals een stuurman in zijn vaartuig´. Wel voor ledematen, maar niet voor gevoelens en neigingen.
Pijn, honger en dorst: intense gevoelens, doorleefde ervaringen.
Dualisme vs. eenheid ziel en lichaam. ´Gaat verstand te boven´.
Kenmerken machines nabootsen menselijke handelingen.
  1. Niet echt taalvaardig
  2. Sommige handelingen goed/beter uitvoeren, maar in andere dingen tekort schieten. (werktuigelijk, geen inzicht)
Het 'vuur dat brandt in het hart
verklaring Descartes (onjuist) voor bloedsomloop. Bloed in het hart door een soort broei of gisting verwarmd, en vervolgens door die warmte door het lichaam gestuwd.
Welke conclusie trekt Descartes met betrekking tot de werking van het dierlijk (en menselijk) lichaam?
Descartes concludeert dat alle verrichtingen van het dierlijk en menselijk lichaam begrepen moeten worden als de functies van een machine of een automaat.
Hylemorfisme
Leer van vorm en stof (Aristoteles). Ook gedragingen van de levende wezens (planten, dieren en mensen). Ziel in aritotelische traditie het beginsel van alle levensfuncties op alle niveaus.
Drie niveaus in de ziel:
  1. Plantenziel (vegetatieve ziel); stofwisseling, groei en voortplanting.
  2. Dierenziel (sensitieve ziel): zelfbeweging, zintuiglijke waarneming en begeerte.
  3. Mensenziel (rationele ziel): denken en willen.
Vanuit welke veronderstelling kon hij de laatstegenoemde functies wel verklaren?
Descartes kon deze functies pas verklaren vanuit de veronderstelling dat God een redelijke ziel had geschapen die Hij op een bepaalde manier met het lichaam had samengevoegd.
Welke functies kan Descartes uit deze begincondities wel afleiden en verklaren, en welke niet?
Wel: lichaamsfuncties (zonder dat we er bij nadenken, geen denken of bewustzijn).
Niet: functies die afhankelijk zijn van het bewustzijn.
Wat zijn precies de begincondities?
  1. God schiep een menselijk lichaam
  2. geheel onbezield, dus zonder een redelijke vegetatieve of sensitieve ziel
  3. maar wel voorzien van een hart met een 'vuur zonder licht'