Samenvatting Europees Recht - Algemeen Deel

-
ISBN-10 9089521232 ISBN-13 9789089521231
1300 Flashcards en notities
66 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Europees Recht - Algemeen Deel". De auteur(s) van het boek is/zijn Eijsbouts. Het ISBN van dit boek is 9789089521231 of 9089521232. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Europees Recht - Algemeen Deel

  • 1 Europa als woonplaats, de unie als haar bestuur

  • Wat is een algemene definitie van het Europese recht?

    Functionele definitie:

    Europees recht is het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de Europese Unie. 

  • Wat is de technische omschrijving van de Europese Unie?

    Een functioneel samenwerkingsverband. Het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de EU.

  • Wat zijn de Kopenhagen criteria?
    Op het moment van toetreding moeten de nieuwe lidstaten:
    • Stabiele instellingen hebben die de democratie, de rechtsorde de mensenrechten en het respect voor de en bescherming van minderheden garanderen
    • Een functionerende markteconomie hebben en het hoofd kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de EU
    • In staat zijn te voldoen aan de verplichtingen die het lidmaatschap met zich meebrengt, waaronder steun aan de doelstellingen van de EU(zoals EMU); zij moeten overheidsinstellingen hebben die in staat zijn de EU-wetgeving toe te passen en te handhaven(acquis communautaire)
  • Definitie Europees Recht: het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de EU. -> ziet de EU als functionele organisatie, zwaartepunt verschuift tussen de lidstaten en verschillende organisaties.
  • Europa als woonplaats, de unie als haar bestuur
  • Wat is de intergouvernementele methode?

    Regeringen van lidstaten hebben het initiatief
  • Je kunt de Europese Unie zien als een functioneel samenwerkingsverband/ een functionele organisatie, maar ook als een politieke gemeenschap in wording. 

  • Wat is de politieke definitie van Europees recht?

    Het geheel van juridische regels, besluiten, feiten en structuren, ontstaan in de loop van de Europese integratie, gericht op het instandhouden, het functioneren, de doelstellingen en de waarden van de Europese Unie. Deze Unie met haar lidstaten en burgers dient de vrede, de welvaart en de ontwikkeling van Europa als een woonplaats van mensen met een gedeelte werkelijkheid en gezamenlijke bestemming.

  • Via ontwikkeling EU kun je ook een andere definitie geven aan Europees Recht: politieke gemeenschap in wording: het geheel van juridische regels, besluiten, feiten en structuren, ontstaan in de loop van de Europese integratie, gericht op het instandhouden, het functioneren, de doelstellingen en waarden van de EU. Deze Unie met haar lidstaten en burgers dient de vrede, de welvaart en de ontwikkeling van Europa als een woonplaats van mensen met een gedeelde werkelijkheid en gezamenlijke bestemming. Eenheid en ontwikkeling.
  • Hoe is de Europese Unie ontstaan?

    De Eu is in zijn prilste vorm opgericht tijdens het ontstaan van de EGKS in 1951, waarbij 6 landen lid waren. In 1957 kwamen er twee nieuwe Europese organisaties; de EEG en Euratom dmv de verdragen van Rome. Juridisch waren er nu drie bestaan de organisaties apart die samen de Europese gemeenschappen heetten. Alle drie de organisaties hadden dezelfde lidstaten en enkele instellingen (zoals gerechtshof etc). In 1967 fuseerden de verschillende Raden van de Gemeenschappen en de Commissie van EEG en EGA met de Hoge Autoriteit van de EGKS. Vanaf toen werden de drie verdragen vaak gewijzigd, meestal met nieuwe verdragen. In 1972 kwamen er drie nieuwe leden bij, waardoor er 9 leden waren. Na de toelating van deze drie vonden er steeds meer toelatingen plaats. in 2004 traden er opeens 10, meeste Oost-Europees, landen toe. Het verdrag van Maastricht/EU verdrag van 1992 richtte de Europese Unie op. In 1972 ontstond het Verdrag van Amsterdam, waar de vier organisaties werden gewijzigd, net zoals in 2001 bij het verdrag van Nice.

  • Wat zijn de 4 kernbronnen van de rechtsgeschiedenis van de EU?

    Verdragen als primair recht, afgeleide of secundaire regelgeving, rechtspraak en de politieke of constitutionele praktijk. 

  • Doelstelling EU: veiligheid en welvaart bewaken.
  • De laatste twee, rechtspraak en politieke praktijk, zijn strikt genomen geen rechtsbronnen, maar ze zijn wel erg belangrijk geweest voor de rechtsontwikkeling.

     

  • Waar dient het Europese Recht voor?

    - politiek; landen door politieke processen dichter bij elkaar brengen

    - historisch; belangrijkste stappen vastleggen dmv verdragen

    - instrumenteel; doelen nastreven met regelgeving

    -conflict oplossend; geschillen bevredigend beslechten

    - sociaal-economisch; uitwisselen van goederen/diensten en andere vormen van welvaart bevorderen 

    -individueel; Europeanen bescherming te bieden tegenover overheden en elkaar

  • Rol van recht in EU:
    - politiek: de EU landen sterker binden in politieke processen.
    - historisch: grote stappen vastleggen in verdragen.
    - instrumenteel: de gestelde doelen na streven met regels.
    - conflictoplossend: geschillen bevredigend beslechten.
    - sociaal economisch: uitwisseling van goederen, diensten en andere vormen van welvaart tussen burgers vergemakkelijken en welvaart en solidariteit bevorderen.
    - individueel: de burgers als Europeanen bescherming bieden tegen overheden (ook eigen) en elkaar).
  • Wat zijn de kernbronnen van de Europese rechtsgeschiedenis?

    Primair recht (verdragen), secundair recht (afgeleiden daarvan), rechtspraak, politieke praktijk.

  • Welke 2 verdragen zijn het meest belangrijk geweest (+jaartallen) en waarom.

    Verdrag van Rome (1957): de toenmalige bescheiden Economische Europese Gemeenschap(EEG) is uitgegroeid tot verreweg de belangrijkste organisatie.

    Verdrag van Maastricht (1992): Introductie van de Europese Unie(EU) als een soort nieuwe overkoepelende organisatie over de drie reeds bestaande Gemeenschappen: de EEG, EGKS en Euratom met daarbij de introductie van het EU-verdrag en het idee van een gemeenschappelijke munt de euro. 

  • Europese Akte (1986) was een wijziging van het Verdrag van Rome/Het EEG verdrag.

    Verdrag van Amsterdam (1997) / Verdrag van Nice (2001) wijziging EU/EG verdrag. Nice was mislukte poging.

    Verdrag van Lissabon (2007) de EG ging geheel op in de EU. 

     

  • Wat is de belangrijkste link die het Europese stelsel met het legaliteitsbeginsel heeft?

    Het attributiebeginsel, wat inhoudt dat de Unie alleen die bevoegdheden kan uitvoeren die uitdrukkelijk per verdrag aan de Unie zijn overgedragen

  • Wat is de kern van het Van Gend & Loos arrest?

    Ten eerste werd de gemeenschap tot 'nieuwe rechtsorde' verklaard in het internationale recht. Ten tweede volgde de introductie van de rechtstreekse werking (ookwel: directe werkingvan het Europese recht. 

  • Welke twee relativeringstermen zijn er voor het attributiebeginsel?

    Implied powers (indirect afgeleid) en flexibiliteitsartikel (doelgericht)

  • Wat is de kern van het Costa/ENEL arrest?

    Bepaald werd dat het Europese recht voort vloeit uit een autonome bron. Op grond van de in de Van Gend & Loos arrest bepaalde 'eigen rechtsorde' werd bepaald dat het Europese recht voorrang heeft boven alle recht van de lidstaten.

     

    Aantekening: Het concept van de autonome rechtsorde was geboren.

  • Wat houdt de exclusieve bevoegdheid van de EU in?

    De EU heeft een zeer beperkt aantal onderwerpen waar zij de exclusieve bevoegdheid over heeft, dat betekent met uitsluiting van de lidstaten. Voorbeelden hiervan zijn: a) douane-unie b) mededingingsregels tbv de interne markt c) monetair beleid d) biologische rijkdommen van de zee e) handelspolitiek 

  • Wat is de belangrijkste link die het Europese stelsel met het legaliteitsbeginsel heeft?
    Het attributiebeginsel, wat inhoudt dat de Unie alleen die bevoegdheden kan uitvoeren die uitdrukkelijk per verdrag aan de Unie zijn overgedragen.
  • In belangrijke uitspraken is er vaak een 'institutioneel moment', wat betekend dat?

    De rechter bepaald hierin zijn eigen plaats in de rechtsorde en geeft de verdere ontwikkeling van de rechtsorde een impuls. 

  • Wat is het subsidiariteitsbeginsel? 

    Art 5 lid 3 unieverdrag:

     

    Artikel 5
    3.
    Krachtens het subsidiariteitsbeginsel treedt de Unie op de gebieden die niet onder haar exclusieve bevoegdheid vallen, slechts op indien en voor zover de doelstellingen van het overwogen optreden niet voldoende door de lidstaten op centraal, regionaal of lokaal niveau kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het overwogen optreden beter door de Unie kunnen worden bereikt.
    De instellingen van de Unie passen het subsidiariteitsbeginsel toe overeenkomstig het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. De nationale parlementen zien er volgens de in dat Protocol vastgelegde procedure op toe dat het subsidiariteitsbeginsel wordt geëerbiedigd.

     

  • Welke twee relativeringstermen zijn er voor het attributiebeginsel?
  • Het beste voorbeeld hiervan is de uitspraak in de Van Gend & Loos zaak.

  • Wat is een sprekend geval van constitutionele praktijk?

    De oprichting van de Europese Raad.

  • Er ontstaan regels zonder juridisch gekwalificeerde bron, die echter soms meer bepalend zijn voor het begrip en het functioneren van een instelling dan zuivere rechtsregels.

  • Europees recht is het geheel of systeem van juridische regels betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de Europese Unie.
  • Wat is de communautaire methode?

    Dit is het samenspel tussen drie zelfstandige instellingen: de EC + EP + Raad. Dit is de institutionele driehoek. Langs democratische weg op basis van gedeelde soevereiniteit wordt er gehandeld in het algemeen belang van de EU.
  • Wat is de Uniemethode (Merkel)?
    Lidstaten en EU-instelling werken samen en primair telt het resultaat.
  • Wat houdt supranationaal in?
    Dit is een internationaal orgaan met een zeker autonomie en eigen bindende bevoegdheden over de lidstaten. Denk aan de Commissie en het Hof van Justitie.
  • Wat zijn de drie kenmerken van supranationaliteit in de EU?
    1. Zonder tussenkomst van de nationale wetgever kan de EU rechtstreeks verplichtingen voor burgers in het leven roepen. Er is sprake van een Europese wetgevingsprocedure.
    2. Vaak sprake van een meerderheidsbesluitvorming.
    3. Benoemingsprocedure is van belang, zie verschil tussen art. 14 jo. 16 VEU. Moeten ze onafhankelijk zijn, dan is er sprake van supranationaliteit.
  • Wat houdt intergouvernementeel in?
    Dit is een samenwerkingsverband, waarbij de nationale regeringen van de deelnemende landen elke beslissing moeten goedkeuren.
    Denk aan de Raad en de Europese Raad. 
  • Wat zijn de drie kenmerken van intergouvermentaliteit in de EU?
    1. Het verdrag is tussen lidstaten gesloten, tussen regeringen.
    2. Er wordt altijd consensus gezocht, unanimiteit.
    3. Benoemingsprocedure, zie verschil tussen art. 14 jo. 16 VEU. Zijn ze van de regering, dan is het intergouvermenteel. 
  • Constitutionele praktijk is een categorie die vaak helpt om de verschillen tussen enerzijds de juridische en anderzijds de algemene of historische werkelijkheid te begrijpen. de Europese Raad maakt de aanwezigheid en daarmee de werkelijke machtsverhoudingen in de structuur van de Unie zichtbaar en geaccepteerd.
  • Wat/wie zijn de pays fondateurs?
    Dit zijn de stichtersstaten Frankrijk, Duitsland, Italië en de Benelux-landen. Zij sloten in 1995 het EGKS-verdrag. Dit verdrag is de formele of verdragsoorsprong van de EU. Het is de juridische neerslag van het revolutionaire plan Schuman van 9 mei 1950.
  • Het Verdrag  van Maastricht of EU-Verdrag van 1992 is het eerste van een reeks verdragen waarin stapsgewijs de eenheid van West- en Oost Europa werd beklonken.
  • Wat houdt een rechtsorde in?
    Een afzonderlijk stelsel van recht dat zijn eigen ontwikkeling beheerst, via juridische procedures en vooral een eigen rechter.
  • Overheidsgezag heeft het karakter van de rechtsstaat als:
    - Alle uitoefening van overheidsbevoegdheden op de wet te herleiden is (legaliteitsbeginsel).
    - De grondrechten en andere fundamentele vrijheden worden gerespecteerd, inclusief toegang tot een onafhankelijke rechter.
  • Wat houdt het attributiebeginsel in?
    Zie art. 5 VEU en de zaak Tabaksreclamerichtlijn.

    De Unie heeft alleen die bevoegdheden tot het nemen van bindende besluiten, welke haar zijn overgedragen bij Verdrag.

    1. Beleidsterreinen die niet voorkomen in Verdragen zijn niet voorwerp van bindende besluitvorming door de Europese instellingen.
    2. Bevoegdheden moeten worden uitgeoefend met het oog op de vermelde doelstellingen en de van toepassing zijnde rechtsbasis.
    3. Het VWEU beperkt de vrijheid van de Unie door niet afzonderlijke Verdragsbepalingen die een rechtsgevolg behelzen, voor te schrijven welke rechtsinstrumenten kunnen worden gebruikt.
    4. Van belang bij bepalen besluitvormingsprocedure.
  • Wat is de drieslag van bronnen van grondrechten?
    Zie art. 6 VEU:
    - Handvest van de grondrechten van de EU.
    - Opdracht tot toetreding van de Unie tot het EVRM.
    - Codificeert de oude rechtspraak van het Hof van Justitie die rechtsbeginselen put uit de constitutionele tradities van de lidstaten en uit het EVRM.
    * Gericht tot de Unie is de hoofdregel, art. 51 van het Handvest van de Europese Unie.
  • Wat houdt de bevoegdhedensfeer in?
    Bepaalt het recht van de Unie om in te grijpen.
  • Wat houdt de werkingssfeer in?
    Strekt zich uit over alle gebieden waarop de Unie enige zeggingsmacht heeft gekregen.
  • Wat zijn lacunes in het rechtsgehalte van de Unie en in de gedeelde rechtsorde?
    Tegen een aantal besluiten van de Unie is beroep op het Hof uitgesloten en op sommige terreinen is zijn rechtsmacht zelfs in het algemeen uitgesloten.
  • Art. 4 VEU is een belangrijke bepaling over de verhoudingen tussen de Unie en de lidstaten en daarin is ook de 'nationale constitutionele identiteit' prominent opgenomen.
  • Wat houdt het subsidiariteitsbeginsel in?
    Zie art. 5 lid 3 VEU:
    De Unie mag alleen optreden om bepaalde doelen te bereiken als deze doelen door de lidstaten zelf niet of moeilijk kunnen worden gerealiseerd. Hierom moet eerst de vraag worden gesteld om welke bevoegdheid het hier gaat: is de bevoegdheid exclusief of niet-exclusief? Alleen als de bevoegdheid niet-exclusief is, speelt het subsidiariteitsbeginsel een rol. 
    Het subsidiariteitsbeginsel is alleen van toepassing op wetgevingshandelingen, dus niet op andere handelingen. De subsidiariteitstoets ziet dus op twee dingen: de lidstaten moeten de doelen niet goed kunnen bereiken en de Unie kan dit wel. 
  • Wat houdt het proportionaliteitsbeginsel in?
    Zie art. 5 lid 4 VEU. Ook wel het evenredigheidsbeginsel genoemd.
    Er moet aan drie voorwaarden zijn voldaan: de handeling of wetgeving moet geschikt zijn om het vastgestelde doel te bereiken, de handeling of wetgeving moet noodzakelijk zijn en niet verder gaan dan nodig is voor het bereiken van het doel en als laatste moeten twee belangen tegen elkaar worden afgewogen, meestal de twee tegenstrijdige doelstellingen.
    Zie Commissie t. Italië. 
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Wat is de technische omschrijving van de Europese Unie?
18
Waar dient het Europese Recht voor?
17
Hoe zit de wetgevingsprocedure van de Europese Unie in elkaar?
17
Wat houdt de exclusieve bevoegdheid van de EU in?
17
Pagina 1 van 150