Samenvatting gezondheidsgedrag:interactie tussen individu en omgeving

-
100 Flashcards en notities
1 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting - gezondheidsgedrag:interactie tussen individu en omgeving

  • 1 Omgevingsinvloed

  • Wat is de definitie van gezondheid volgens de WHO?
    Gezondheid = complete staat van lichamelijk, psychisch gezondheid en niet langer afwezigheid van ziekte.
  • Waarom is hier kritiek op?
    - niet reëel om op 3 gebieden in zijn geheel goed te functioneren
    - gezondheid geen statisch begrip
  • Vanuit de positieve psychologie is er definitie gemaakt die mogelijk meer past, welke is dit?
    Gezondheid = vermogen om je aan te passen aan of zelf regie - lichamelijke, psychische en sociale uitdagingen leven.
  • Welke verschuiving zie je in de onderzoeken die gedaan worden over gezondheidsbevorderend gedrag? En noem een voorbeeld van een campagne?
    Van individuele factoren naar omgevingsfactoren. 
    van: alcohol - lief, naar BOB
  • Welke domeinen worden eigenlijk in alle theorie over gezondheidsbevordering meegenomen?
    interacties tussen psychologische (gedachtes, overtuigingen), biologische (virus, aanleg), gedragsmatige (gewoontes) en sociale (cultuur) - processen.
  • Waarom is het denken in gezondheid eigenlijk veranderd?
    Lalonde's health field concept > draai medische wetenschap > niet langer: afwezigheid van ziekte. Maar: gezondheid is complexe rangschikking van diverse factoren. Sommige te beïnvloeden, sommige niet of beperkt.
  • Wat houdt de regenboog-model van gezondheid in? Van Dahlgren & Whitehead.
    - individu > leefstijl, genetische factoren - man/vrouw, leeftijd.
    - sociale omgeving > familie, vrienden, collega's.
    - leef- en werkomstandigheden
    - algemene sociaal-economische, culturele en omgevingsfactoren.
  • Welke vraag moeten onderzoekers zich stellen die zich richten op de impact van omgevingsfactoren op de gezondheid?
    Waarom?  Zo ontdek je ongelijkheid in zorg > welke omgevingsfactoren belangrijk.
  • Geef een paar indirecte voorbeelden van een negatief effect vanuit de omgeving op gezondheid? En een paar gezonde? En welke is het belangrijkst?
  • Leg het gezondheidsveld-concept van Lalonde (1974) uit.
    - 4 factoren beïnvloeden gezondheid.
    - verband tussen: leefstijl, aanleg (biologisch), hoe gezondheidszorg georganiseerd, omgeving persoon.
  • Theorieën over gezondheidsgedrag (GHG) en omgevingsfactoren maken onderscheid van mate van invloed door macro, meso, micro te onderscheiden. Dit is bijna niet te doen, omdat er sprake is van onderlinge interactie. 
    Voorbeeld: aanleg voor depressie (micro) zou een depressie kunnen worden als je in een achterstandsbuurt woont met weinig sociale contacten (meso)
  • Ecologisch model: ANGELO, wat is dit voor model?
    Analysis Grid for Environments Linked to Obesity werkt met micro en macro, maar definieert deze. 
    Raamwerk voor inzichtelijk maken obesogene omgevingsfactoren.
  • Waarom is gezondheidspsychologie zo groot geworden?
    Tot begin jaren 20 > infectieziektes als TBC > doodsoorzaak nr 1 > betere hygiene en betere gezondheidszorg > chronic noncommunicable ziektes  (NCCD's) nr 1.
    Deze voorkomen? --> gezondere leefstijl aanmeten.
  • Wat zijn positive deviants?
    mensen in kwetsbare sociale settings, in een risicovolle omgevingscontext, die tegen elke verwachting in beter doen dan andere mensen met zelfde achtergrond en middelen, doordat zij op een positieve manier afwijken van gemiddelde.
    Gedrag is ‘positive’ omdat ze handelingen verrichten die gunstig/gezond uitpakken. Zij zijn ‘deviant’ omdat ze gedrag vertonen afwijkend van norm. Deze ‘positive deviants’ vinden, in vergelijking met anderen die in soortgelijke situaties verkeren en over zelfde middelen beschikken, eerder en betere oplossingen voor problemen
  • Welke kritiek heeft het cursusteam (auteurs van de samengestelde paper) op de theorieën van omgevingsdeterminanten van gezondheidsgedrag?
    Maken onderscheid tussen niveaus van invloed, terwijl deze interactief zijn of overlappen. Dat de ene mens kwetsbaar is in omgeving zegt niets over hoe iemand anders in zelfde omgeving is.
    Macro- veranderingen kan invloed hebben op micro-omgeving
  • Omvat een gezonde leefomgeving meer dan alleen een omgeving die als fysiek gezond te bestempelen is? Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hanteert een brede definitie van een gezonde leefomgeving.
    Vertel:
    = een leefomgeving die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en waar druk op gezondheid zo laag mogelijk is.
    Meer concreet is gezonde leefomgeving eentje die
    • schoon en veilig is
    • uitnodigt tot bewegen, spelen en sporten 
    • fietsen, wandelen en OV-gebruik stimuleert en zorgt voor goede bereikbaarheid 
    • ervoor zorgt dat mensen elkaar kunnen ontmoeten 
    • rekening houdt met behoeften van (toekomstige) bewoners en specifieke bevolkingsgroepen (kinderen, ouderen, chronisch zieken, gehandicapten, lagere inkomensgroepen)
    •  goede milieukwaliteit (geluid, lucht, bodem, externe veiligheid) heeft 
    • voldoende groen, natuur en water en aandacht voor klimaatadaptatie heeft
    • gezonde en duurzame woningen heeft
    • aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte heeft
    • gevarieerd aanbod aan voorzieningen (bijvoorbeeld woningen, scholen, winkels, cultuur, bedrijven, openbaar vervoersvoorzieningen, sport) heeft.
    Het heeft dus zowel betrekking op fysieke als op sociale omgeving.
  • Hoe ziet het conceptueel kader eruit die het RIVM heeft ontworpen voor de leefomgevingskwaliteit. ?
    Naast objectieve kenmerken van leefomgeving zijn ook subjectieve belevingen van belang voor kwaliteit van leven.
  • Er is door cursusteam een dynamisch model gemaakt om inzichtelijk te maken hoe de interactie tussen individu en omgeving werkt op gezondheidsgedrag. (zie 1.2)
    Welke elementen ontbreken er?
    onderverdeling van fysieke, politieke en economische omgeving op  lager abstractieniveau
    verder onder te verdelen in:
    • fysieke omgeving: bebouwde en natuurlijke omgeving
    • economische omgeving: beschikbaarheid en toegankelijkheid
    • politieke omgeving: veiligheid en wetgeving.
  • De sociale omgeving heeft op directe en indirecte wijze (via ons gedrag) invloed op onze gezondheid.
    Wat heeft vooral een indirect effect op onze gezondheid?
    sociaal-economische status (SES)
    sociale verbondenheid (bonds)
    sociale normen (norms)
    sociale gemeenschap (community)

    Sociale normen (norms) beschrijven hoe we ons behoren te gedragen in een bepaalde sociale setting. 
    Deze normen werken dus vooral gedragsregulerend en hebben zo een indirect effect op onze gezondheid.
    Sociaal-economische status heeft meer directe relatie met gezondheid, zoals beschikbaarheid en toegankelijkheid van gezonde keuzes. Zo ook hebben sociale verbondenheid (bonds) en het lid zijn van een sociale gemeenschap (community) een directer effect op gezondheid doordat mensen zich gesteund en niet eenzaam te voelen. 
  • In de populaire uitspraken ‘Your happiness is your choice’ en ‘your health is your responsibility’ schuilt volgens de auteurs een gevaar van ...... 1,2,3 of 4? Opdracht 1.2.1.1
    1. het slachtoffer de schuld geven (blaming-the-victim), omdat genetische predispositie, medische conditie en iemands persoonlijkheid niet geheel onder eigen controle staan en deels gezondheid en welbevinden bepalen.
    2.  stigmatisering (stigmatization), omdat ongelukkige en ongezonde mensen blijkbaar iets 'fout' doen.
    3.  aangeleerde hulpeloosheid (learned helplesness); door mensen te veel het idee te geven dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor eigen geluk en gezondheid, kunnen zij ontmoedigd raken.
    4. onrealistisch optimisme (optimism bias); door de aandacht te veel te richten op positieve gedachten, worden gezondheidsklachten niet serieus genoeg genomen.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.