Samenvatting grammatica Leidse onderwijsinstelling

-
118 Flashcards en notities
1 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting - grammatica Leidse onderwijsinstelling

  • 1 Introductie Tekst

  • Nederlandse grammatica
  • 1.1 taalkundige ontleding: lidwoord en zelfstandig naamwoord

  • in welke twee groepen zijn alle zelfstandige naamwoorden in te delen
    concrete zelfstandige naamwoorden

    Abstracte zelfstandig naamwoord
  • Woordsoorten

    Het Nederlands kent 10 woordsoorten.

    lidwoord: de, het, een
    zelfstandig naamwoord: Boom, tafels, goud, marjolein
    bijvoeglijk naamwoord: mooi, grote, langste, zilveren
    Tel woord: twee, zevende, weinig
    werkwoord: zwemmen, zoekt, gevonden
    voornaamwoord ik, jou, die, wie, niemand
    bij woord: gisteren, heel
    voorzetsel: op, bij, naast
    voegwoord: en, of, omdat, hoewel
    tussenwerpsel: sorry, bah

    Sommige van deze woord zo te kunnen met elkaar een woordgroep vormen. We hebben hiervoor bijvoorbeeld gezien dat twee grote tafels samen een woordgroep vormen.
  • alle zelfstandige naamwoorden zijn concreet of abstract.

    concrete zelfstandige naamwoorden kun je aanraken zijn aanwezig voorbeelden: schaats, huis, Luik, Boom

    abstracte zelfstandige naamwoorden zijn niet voelbaar, niet aan te raken. Alle zelfstandige naamwoorden die niet concreet zijn, zijn abstract. Voorbeelden: woede, trouw, waterpolo club, meter, beklimming.

    eigen namen

    Binnen de groep concrete zelfstandige naamwoorden kunnen we nog twee bijzondere groepen onderscheiden.
    Alle eerste de groep eigennamen: namen van personen, landen, plaatsen, gebergtes en dergelijke.voorbeelden: Jan, marjolein, Griekenland, de Maas

    Stofnaam de tweede bijzondere groep concrete zelfstandige naamwoorden zijn de stofnamen: zij beiden een onbepaald hoeveelheid en vorm van iets aan. Voorbeelden: ijzer, zand, water, zeep
  • mannelijk, vrouwelijk, onzijdig

    Elk zelfstandig naamwoord heeft een bepaald geslacht. We onderscheiden mannelijke, vrouwelijke en onzijdige zelfstandige naamwoorden.

    soms moet hij het geslacht van een woord weten we kunnen het opzoeken in het woordenboek.

  • wat zijn de kenmerken van een zelfstandig naamwoord?
    het zelfstandig naamwoord is, zoals de naam al zegt, zelfstandig: het kan in zijn eentje in de zin voorkomen. Vaak wordt het zelfstandig naamwoord gecombineerd met een lid voort.

    Voorbeelden van concrete zelfstandig naamwoorden: auto, boek, tafel,

    voorbeelden van abstracte zelfstandige naamwoorden: haat, liefde, voetbalclub,warm
  • moet een zelfstandig naamwoord altijd een lid wordt bij zich hebben?
    nee
  • is het woordje het in de zin: binnen is het gezellig een lidwoord?
    nee want, het staat zonder zelfstandig naamwoord.
  • op basis van welke eigenschappen worden woorden in bepaalde woordsoorten ingedeeld?
    het opdelen van woorden in groepen gebeurt aan de hand van gemeenschappelijke eigenschappen: de manier waarop zij van vorm kunnen veranderen en hun gebruiksmogelijkheden.
  • het zelfstandig naamwoord

    Het zelfstandig naamwoord is, zoals de naam al zegt, zelfstandig: het kan in zijn eentje in een zin voorkomen:

    Ik geef Piet, omdat hij jarig is, cadeaus.
    Suiker lost op in water.
    Goud is heel erg duur.

    Vaak wordt het zelfstandig naamwoord gecombineerd met een lidwoord (let op: een lidwoord moet samen met het zelfstandig naamwoord verschijnen, maar zelfstandig naamwoord hoeft dus niet noodzakelijk met een lidwoord voor te komen).

    ik geef de kinderen zomaar een cadeau.
    Hij heeft de suiker opgelost in het water.
    De vis wordt duur betaald.

    Ook is het zelfstandig naamwoord te combineren met het bijvoeglijk naamwoord.

    ik geef de kleine kinderen altijd grote cadeaus.
    De hoge bomen staan langs de lange snelweg.
    De rauwe vis wordt duur betaald.

    In al deze gevallen is het zelfstandig naamwoord de kern van de woordgroep.
  • hoe kunnen we een woordgroep ontdekken?
    door de verplaatsingsproef
  • het ontleden van zinnen noemen we…… Ontleding.
    redekundige ontleding
  • het lidwoord

    De, het, een

    Deze worden in twee groepen verdeeld.

    – Het bepaalde lid wordt: de & het
    – het onbepaald lid wordt: een

    Dit onderscheid is gemaakt omdat de betekenis van die lidwoorden anders is: het dorp verwijst naar dat ene specifieke dorp: een dorp is algemener

    Het onbepaalde  lidwoord een komt alleen voor bij zelfstandige naamwoorden die in het enkelvoud staan.

    lidwoorden, altijd alleen voor in combinatie met een zelfstandig naamwoord.

    Let op: het woordje het kunt u zonder zelfstandig naamwoord aantreffen in bijvoorbeeld de zinnetjes:het regent of het is gezellig. In dit soort zinnen is het woord  het dus geen lid wordt
  • het benoemen van woorden noemen we…?
    taalkundige ontleding
  • verplaatsingsproef

    een andere manier om te zien dat we met een woordgroep te maken hebben is de verplaatsing proef. Deze proef kunt u zien wat de grootst mogelijke groep woorden is die is steeds samen vooraan de zin kan plaatsen.

    voorbeeld:

    Gisteren gaf de buurman aan mij een mooi cadeau.

    Gaf de buurman gisteren aan mij een mooi cadeau?

    De buurman gaf gisteren aan mij een mooi cadeau.

    Aan mij gaf de buurman gisteren een mooi cadeau.

    Een mooi cadeau gaf de buurman gisteren aan mij.

    Gisteren – gaf – de buurman – aan mij – een mooi cadeau.


  • woordgroepen

    Woordgroepen kunnen altijd door een woord vervangen worden.

    de jonge maakt twee mooie stoelen.
    De jonge maakt een grote puinhoop.
    de jongen maakt huiswerk.

    gisteren gaf de buurman aan mij een cadeau.
    Gisteren gaf marjolein, mijn buurmeisje, aan mij een cadeau.
    Gisteren gaf hij aan mij een cadeau.

    zodra een aantal woorden samen o de plaats van een woord kan staan, spreken we van een woordgroep


  • is de woordvolgorde van een taal onderdeel van de grammatica?
    de woordvolgorde van een taal een van de dingen is waar over de grammatica regels geeft. De woordvolgorde behoort dus tot het terrein van grammatica
  • wat is het zelfstandig naamwoord en hoe kan je die herkennen.
    het zelfstandig naamwoord is, zoals de naam al zegt, zelfstandig. Het kan in zijn eentje in de zin voorkomen.

    kenmerk een
    het kan met een lid woord gecombineerd worden.

    Kenmerk twee
    het proberen om het in enkelvoud of meer fout te zetten

    kenmerk drie
    een verkleinwoord van maken

    voorbeelden van zelfstandige naamwoorden zijn: tafel, boek, goud, Jan, straat
  • wat zijn de lidwoorden
    de, het, een
  • wat is een woordgroep?
    woordgroep zijn verschillende woorden in de zin die heel nauw met elkaar verbonden zijn. Woordgroep kunnen altijd wel door een woord vervangen worden.
  • redekundige ontleding

    Het opdelen van de zin in eenheden die iets met elkaar te maken hebben noemen we redekundige ontleding.


  • wat is taalkundig ontleden?
    het herkennen en benoemen van verschillende woordsoorten.
  • taalkundige ontleding

    Het herkennen en benoemen van de verschillende woordensoorten noemen we taalkundige ontleding. Het wordt muur bijvoorbeeld is altijd zelfstandig naamwoord.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.