Samenvatting Het leven van teksten : een inleiding tot de literatuurwetenschap

-
ISBN-10 9053568778 ISBN-13 9789053568774
452 Flashcards en notities
35 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Het leven van teksten : een inleiding tot de literatuurwetenschap". De auteur(s) van het boek is/zijn Kiene Brillenburg Wurth, Ann Rigney. Het ISBN van dit boek is 9789053568774 of 9053568778. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Het leven van teksten : een inleiding tot de literatuurwetenschap

  • 1 Het Vak

    • literatuurwetenschap paradoxaal: leesplezier?> naar wetenschap vertaald
    • Doel: bepalen plaats lt. wetenschap
    • kaders: van vak, verwante vakken en wetenschap in bredere zin
    • herdefiniëring
  • 1.1 Inleiding wetenschappelijke kaders

  • Hoe komt men van een persoonlijke interesse n literatuur naar een wetenschappelijke houding ten opzichte van boeken en alles wat daarmee te maken heeft?

     

    Wetenschap in het algemeen  --> takken binnen de cultuur wetenschappen --> literatuur wetenschap en subspecialismen.

     

    bepalen van de plaats van de literatuur wetenschap binnen het academisch landschap. 

  • Wat is het doel van hoofdstuk 1

    bepalen van de plaats van literatuur wetenschap in het academisch landschap

  • 1.2 Wetenschap is nooit af

  • Waarom is wetenschap altijd "werk in uitvoering"?

    Omdat het bij wetenschap niet zozeer gaat om het hebben van veel kennis, maar juist om het verkrijgen van verdere kennis.

  • Waar gaat het volgens de definitie van Van Dale om bij 'wetenschap'?
    Het verkrijgen van verdere kennis.
  • Wat is wetenschap?
    Het verkrijgen van verdere kennis. Wetenschap heeft niet de kennis, maar zet vraagtekens
  • Waarom was het thema van van een congres over wetenschap van de UNESCO "Qu'est- ce qu'on ne sait pas?"

    Omdat aan de wetenschap een onderzoekende houding ten grondslag ligt, een onvrede met wat wij al weten.

  • Welke houding ligt ten grondslag aan de wetenschapsbeoefening?
    Een onderzoekende houding
  • Wat zijn de drie elementen in wetenschappelijk onderzoek
    1. Empirisch domein: verklaringen zoeken naar waarneembare zaken
    2. Theorie: een abstract model waarmee patronen in het empirische domein worden beschreven.
    3. Methode: toevallige ontdekkingen spelen wel een rol in de wetenschap, maar zijn niet kenmerkend. 
  • De visie op wetenschap als een activiteit (zoeken naar kennis) gaat uit van een bepaald wetenschapsfilosofisch standpunt. 

  • Een wetenschapper is niet zozeer iemand die veel kennis in huis heeft, maar veeleer iemand die voortdurend vraagtekens plaatst bij opvattingen die hem of haar niet meer overtuigen.
  • Wat houdt wetenschapsfilosofie in?

    De tak van de filosofie die zich bezighoudt met de grondslagen van de wetenschapsbeoefening en vervolgens normatieve uitspraken doet over hoe het er in de wetenschap aan toe dient te gaan. 

  • Waar houdt de wetenschapsfilosofie zich mee bezig?
    Met de grondslagen van wetenschapsbeoefening, waarna normatieve uitspraken worden gedaan over hoe het er in de wetenschap aantoe dient te gaan.
  • Wetenschapsfilosofische reflectie leidt tot het creeëren van nieuwe mentale kaders voor toekomstig onderzoek.

  • Het constructivisme ligt aan de basis van de hedendaagse wetenschapsfilosofie.
  • Wat maakt dat we ons wetenschapsfilosofisch vertrekpunt 'constructivistisch' noemen?

    Het feit dat de nadruk ligt op het zoeken naar kennis.

  • Waar gaat het constructivisme van uit?
    Kennis is niet opgesloten in de wereld zoals een diamant verborgen is in een mijn, maar wordt gemaakt doordat mensen bepaalde aspecten van de wereld op een systematische wijze gaan bestuderen en vervolgens uit hun onderzoek conclusies trekken. 

    Kennis is het product van menselijke inspanning.
    Er bestaan verschillende waarheden.
  • Wat meent het constructivisme over kennis?

    Kennis wordt gemaakt doordat mensen bepaalde aspecten van de wereld systematisch gaan bestuderen en vervolgens conclusies trekken. 

  • Vragen creëren studieobjecten.
  • Waardoor zijn er verschillende waarheden?

    De waarheid is afhankelijk van je onderwerp en de wetenschappelijke context waarbinnen je werkt.

  • Welke drie vaste elementen bevat wetenschappelijk onderzoek?
    - Een empirisch domein: Verklaringen zoeken voor waarneembare zaken
    - Een theorie of theorieën: Beschrijven patronen in het emperische domein
    - Een methode: Een specialistische werkwijze om systematisch naar antwoorden te zoeken
  • Een stelling moet anderen volgens bepaalde normen overtuigen om als voorlopig waar te worden aangenomen en als wetenschappelijke kennis te gelden. 

  • Wat is een discipline?
    Een onderzoekstraditie met een eigen canon van inzichten.

    Historisch gegroeid samenwerkingsverband
  • Vragen creeëren studie objecten, objecten als onderwerp van studie. 

  • Wat is een paradigma?
    Een consensus met betrekking tot de vragen die relevant zijn, de theorieën die nog van kracht zijn, de methodes die geschikt zijn, en de bewijsvoering die bij de discipline hoort.

    wetenschappelijke bril
  • Empirisch domein: op ervaring berustend. Wetenschappers zoeken verklaringen voor waarneembare zaken.

  • Wat is interdisciplinariteit?
    Een kruisbestuiving tussen disciplines onderling: door concepten te ontwikkelen die tussen bestaande disciplines invallen, komen nieuwe studieobjecten aan het licht die voorheen nergens een plek hadden. Theorieën en methodes uit diverse disciplines worden gebruikt om het domein in kaart te brengen. 
    Als de samenwerking slaagt en tot nieuwe theorieën leidt, komt geleidelijk aan een nieuwe discipline tot stand.
  • Theorie = abstract model waarmee patronen in het empirisch domein worden beschreven. 

  • Methode = een specialistische werkwijze om systematisch naar antwoorden te zoeken. 

  • Wat houdt de term empirisch domein in?

    Wetenschappers zoeken verklaringen voor verschijnselen binnen het empirisch domein, dus verklaring voor waarneembare zaken. 

  • Wat is een wetenschappelijke theorie?

    Een abstract model waarmee patronen binnen het empirisch domein worden beschreven.

  • Wat is een wetenschappelijke methode?

    Een specialistische werkwijze om systematisch naar antwoorden te zoeken. 

  • universiteit gaat voor een belangrijk deel om het aanleren van wetenschappelijke methoden.

  • Wat is een discipline?

    een onderzoekstraditie met een eigen canon van inzichten.

  • wat is een paradigma?

    Een overeenstemming met betrekking tot de vragen die relevant zijn, theorieën die nog van kracht zijn, methodes die geschikt zijn, en bewijsvoering die bij een discipline hoort. 

  • Disciplines zijn historisch gegroeide samenwerkingsverbanden.

  • Wat is interdisciplinariteit?

    Een kruisbestuiving tussen disciplines. Door concepten te ontwikkelen die tussen bestaande disciplines invallen komen nieuwe studieobjecten aan het licht. 

  • VB bij interdisciplinariteit: Psychologie --> ontstaan uit interdisciplinaire ruimte waarbinnen medici, filosofen en biologen werkzaam waren. 

    • wetenschap= onderzoekende houding> wat wij nog niet weten
    • vragen leren stellen belangrijker dan dingen leren> wetenschappelijk
    • wetenschapsfilosofie> grondslagen wetenschapsbeoefening
    • constructivistisch> kennis die gemaakt wordt vanuit bepaalde systematiek> gebaseerd op idee van verschillende waarheden(contextueel)
    • studieobjecten: objecten als onderwerp van studie( vers. procedures van onderzoek vanuit verschillende vakgebieden)
    • 3 vaste elementen: empirisch domein> waarneming
    • theorie: abstract model> confrontatie tussen theorie en empirie = wetenschappelijk
    • methode: specialistische werkwijze voor systematisch zoeken naar antwoorden
    • wetenschappelijke discipline, paradigma> consensus over relevante vragen, methode's , theorieën etc.
    • paradigmawisselingen: via vakgroepen, vaktijdschriften, beroepsgroepen> 
    • Thomas Kuhn: paradigma>= dominante theorie> wetenschappelijke bril die nadruk legt op bepaalde aspecten van empirisch domein
    • oude en nieuwe paradigma's naast elkaar, naast wisseling
    • indeling disciplines = inherent aan dynamiek v.d. wetenschap
    • vgl: interdisciplinariteit > kruisbestuiving> leidt tot nieuwe studieobjecten
    • > gevolg= soms nieuwe discipline!!
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Welke rol kan literatuur volgens Culler spelen bij het proces van identiteitsvorming?
Hij stelt dat literaire teksten lezers uitnodigen zicht te identificeren met personages. Identiteit is voor een groot deel het gevolgd van identificatie. Via het je verplaatsen in fictionele figuren krijg je alle ruimte om je te spiegelen aan een ander. Dit gebeurt vaak onbewust, zodat je jezelf onbewust mede vormgeeft aan de hand van fictie.
 Wat is ideologiekritiek/cultuurkritiek?
Het is een ontmaskerende leesstrategie, een analyse en interpretatie van literaire teksten als culturele betekenisdragers. Deze strategie laat bijvoorbeeld zien dat datgene wat het westere individu niet van zichzelf wil weten, projecteert op een ander wezen of een andere cultuur.
Wat is subjectpositie?
ideologisch vastgestelde positie die kijkers/lezers (ongemerkt) innemen ten opzichte van de gepresenteerde verhaalwereld. Als kijkers/lezers zijn zij niet autonoom, maar ervaren zij beelden en teksten altijd al vanuit een sociaal-cultureel bepaald oogpunt.
Hoe kan het onderscheid tussen hoog en laag vanuit sociologisch oogpunt op dubbele wijze ontmaskerd worden?
Enerzijds blijkt dat de hoge cultuur zowel aan de productie als de receptiezijde bepaald wordt door symbolisch en cultureel kapitaal. Anderzijds blijkt dat de receptie van de producten uit de artistieke of hoge cultureel geenszins een belangeloze aangelegenheid is. Het tonen van goede smaak is een teken van sociaal onderscheid, dat als zodanig ook (bewust of onbewust) wordt ingezet in het sociaal-culturele verkeer.
Wat is habitus?
De schema's en structuren die het individuele denken en handelen bepalen. deze habitus vormt een systeem van houdingen die eens zijn aangeleerd, maar daarna als natuurlijk aanvoelen.
Wat is distinctie?
het markeren van een sociaal-cultureel onderscheid. Niet iedereen kan volgens Bourdieu  genieten van een nouveau roman, abstract schilderij of atonale muziek en als je dit wel kunt onderscheid je jezelf daarmee van de grote massa. Mensen die ' omhoog'  willen komen willen niet alleen geld maar ook culturele status. De waardering van kunst en cultuur is afhankelijk van culturele codes, regels en houdingen.
Wat is commodificering?
het reduceren van culturele producten tot technologische reproduceerbare goederen.
Wat vindt de Frankfurter Schule?
Reclame-televisie en filmindustrie geen cultuur van de massa, maar een cultuur die wordt opgelegd aan de massa. Overgeleverd aan de werking van de cultuurindustrie wordt kunst voorspelbaar amusement. De cultuurindustrie krijgt dit voor elkaar door gebruik van de massamedia in de mogelijkheid van massale reproductie. Wanneer de cultuur als geheel en daarbinnen de kunst in het bijzonder wordt onderworpen aan deze wet van reproductie, dan wordt zijn gecommodificeerd; zij wordt handelswaar, een consumptiegoed dat op basis van 1 model en aangepast aan de voorgekookte wensen van de consument steeds opnieuw wordt gemaakt.
Belangrijke vertegenwoordiger van de Frankfurter Schule?
Theodor Adorno
Waar legden formalisten veel nadruk op?
Op de interne dynamiek van de literatuur om tegengas te geven aan de Marxistische traditie die vooral de nadruk had gelegd op de externe  invloeden van de socio-economische context.